Bilindiği gibi 1 Mayıs Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) günüdür. Aynı zamanda Ramazan Bayramı Arefesi olması nedeniyle de yarım gün bayram tatilidir. Pazar günü de hafta tatilidir.

Yani Arefe, 1 Mayıs Bayramı ve Hafta tatili aynı günde çakışmaktadır.

Bu durumda 1 Mayıs 2022 Pazar günü çalışan işçilerin ne kadar yevmiye alacağı noktasında kafa karışıklığı yaşanabilmektedir.

Genel tatil ücreti açsından, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47 maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” hükmü getirilmiştir.

Buna göre, UBGT günlerinde çalışılması halinde her gün için işçilere ilave 1 günlük yevmiyenin daha ödenmesi gerekmektedir.

Ancak Kanun’da UBGT için öngörülün ilave ücretler, toplu sözleşmelerle artırılabilmektedir. Nitekim kamu kurumlarında uygulanan pek çok toplu sözleşmede genel tatilde çalışan işçinin + 2 yevmiye alacağı yazılıdır.

Dolayısıyla kamu kurumlarında Ulusal Bayram ve Genel Tatilde çalışan işçilere +2 yevmiye verilmesi gerekir.

Hafta tatili ücreti açısından ise 4857 sayılı İş Kanunu’nun 46. maddesinde, “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir. Çalışılmayan hafta tatili günü için  işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir. …” hükmü getirilmiştir.

Kanun’da hafta tatilinde çalışan işçiye ne kadar ilave ücret ödeneceği yer almamış, bu husus Yargıtay içtihatlarıyla netlik kazanmıştır. Yargıtay’a göre, hafta tatilinde çalışılmışsa, çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken 1 yevmiye yanında, çalışmanın karşılığı da 1,5 yevmiye olarak ödenmelidir. Buna göre hafta tatilinde çalışan işçinin 2,5 buçuk yevmiye alması gerekir.

Yargıtay içtihatlarıyla belirlenen bu hafta tatili ücreti, toplu sözleşmelerle artırılabilmektedir. Nitekim kamu kurumlarındaki pek çok toplu sözleşmede hafta tatilinde çalışan işçinin 2 ilave yevmiye alacağı yazılıdır.

Bu yıl 1 Mayıs Emek Bayramı ile Pazar gününün çakışması nedeniyle; söz konusu günde çalışan işçilere hangi günün ücretinin ödeneceğine bakmamız gerekmektedir.  

UBGT ile hafta tatilinin çakışması halinde, hangi günün ücreti yüksekse çalışan işçilere o ücret ödenir.

Kamu kurumlarında uygulanmakta olan toplu sözleşmelerin önemli bir bölümünde, hem UBGT çalışması hem de hafta tatili çalışması için +2 yevmiye öngörüldüğünden bir farklılık oluşmayacak, 1 Mayıs Pazar günü çalışan işçi her halükarda +2 yevmiye alacaktır.

Ancak toplu sözleşmesi olmayan yahut özel sektörde çalışan işçiler açısından durum farklıdır. Bu işçiler için hafta tatili çalışması +1,5, genel tatil çalışması ise +1 yevmiye olduğundan hafta tatili ücreti alacaklardır.

Diğer yandan Ramazan Bayramı Arefesi saat 13:00 itibariyle başlamakta ve bu saatten sonra çalışan işçiler yarım günlük genel tatil ücretine hak kazanmaktadırlar. Ancak bu sene 1 Mayıs ve Pazar gününe denk gelen Arefe, UBGT ve hafta tatili çalışma ücreti daha yüksek olduğundan ayrıca ücretlendirilmeyecektir.

Sonuç olarak 1 Mayıs 2022 Pazar günü çalışan işçiler, UBGT, hafta tatili ve Arefe günü çakışması nedeniyle hangi ücret yüksekse onu alacaklardır. Kamu kurumlarındaki sürekli işçiler, toplu sözleşmeler nedeniyle +2 yevmiyeye hak kazanacaklardır.

Çakışma nedeniyle hem Arefe, hem genel tatil hem de hafta tatilinin ayrı ayrı ücretlendirilmesi ise kesinlikle sözkonusu olmayacaktır.