İlgili tebliğ aşağıdaki şekildedir;

MUHTASAR VE PRİM HİZMET BEYANNAMESİ GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 1)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (SIRA NO:4)

Resmi Gazete No: 30435
Resmi Gazete Tarihi: 29/05/2018

MADDE 1 – 18/2/2017 tarihli ve 29983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Genel Tebliği (Sıra No:1)’nin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“ç) Diğer maddeleri 1/10/2018 tarihinde”

MADDE 2 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 – Bu Tebliğ hükümlerini Maliye Bakanı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı müştereken yürütür.

Tebliğin orijinal görünümüne ulaşmak için tıklayınız.

İlave tediye ödemesi işçinin sağlık raporu alarak yani hastalık izni kullanarak, yasal ve idari izin kullanarak, işe gelmediği zaman dilimleri dikkate alınmadan hesaplanır. Yani ilgili zaman dilimlerinde işçi çalışmış gibi sayılır. 6772 sayılı kanunda “işçinin bu tediyelere esas olacak çalışma süresinin hesaplanmasında iş veya hizmet akdinin devamı müddetine rastlayan kanuni ve idari izinlerle hastalık izinleri, hafta tatili ve genel tatil günleri çalışılmış gibi hesaba katılır. Münavebeli işçilerin münavebe sebebiyle çalıştırılmadıkları günler çalışmış gibi sayılır.” denilerek konuya açıklık getirilmiştir. Eğer işçi iş sözleşmesinin devam ettiği süre zarfı içinde yasal ve idari izin, raporlu hastalık izni, hafta tatili izni, ulusal bayram izni ve genel tatil günlerinde izin kullanıyorsa, işçinin bu tarihlerde yapmış olduğu devamsızlık, ilave tediye için hesaplanan çalışma günü sayısından indirilmez. İşçi çalışılmış kabul edilir.

İLAVE TEDİYE ÜCRETİ İŞÇİYE SON ÇALIŞTIĞI YERDE Mİ ÖDENİR?

Kanunda belirtilen bir diğer husus ise ; ‘’İlave tediye alacağı, ödeme tarihinde işçinin işinden ayrılmış olup olmadığına bakılmaksızın hak edilen yıl içinde o yerde veya aynı idare, teşekkül ve müesseseye ait muhtelif yerlerde geçmiş olan hizmetlerinin toplamı oranında ve son çalıştığı yerde ödenir. İşçi tam yıl çalışmamış ise, ilave tediye o yıl için kıstelyevm esasına göre hesaplanıp ödenecektir.’’ Yani işçinin ilave tediye hakkı hesaplanırken, ilave tediyeye hak kazanılan yıl itibariyle son çalıştığı kurum dikkate alınacaktır. İlgili kurumda çalıştığı yıllar toplanıp gene o kurumda tediye ödemesi yapılacaktır. İşçi 1 tam yıldan fazla çalışacaksa kalan zaman dilimleri için, işçiye verilecek aylık ücrete göre kararlaştırılan ücret üzerinden artan süreler varsa kıstelyevm hesabı kullanılacaktır.

ÜCRETSİZ DOĞUM İZNİNE AYRILAN İŞÇİ İLAVE TEDİYEDEN YARARLANABİLECEK Mİ?

Kadın işçinin ücretsiz doğum iznine ayrıldığı sürenin ilave tediye hesaplamasında dikkate alınıp alınmayacağı da önemli bir konudur. Doğum sonrası verilen ücretsiz izin süreleri;

– Hizmet süresinden sayılmaz,

– Bu süre için kıdem tazminatı ödenmesi söz konusu değildir.

– Yıllık ücretli izin hesabında dikkate alınmaz

– Bu süreye, ilave tediye veya varsa akdi ikramiye ödenmez. Çünkü ilave tediye prime esas kazançlara dahil bir ücret eklentisidir. Bu sebeple ücretsiz izinler hesaba dahil edilmez.

İŞ SÖZLEŞMESİNİN ASKIDA OLDUĞU SÜRELER İLAVE TEDİYE HESAPLAMASINDA DİKKATE ALINIR MI?

Tıpkı ücretsiz doğum izni gibi iş sözleşmesinin askıya alındığı diğer durumlar için ilave tediye hesabının nasıl yapılacağına ilişkin bilgi verecek olursak öncelikle iş sözleşmesinin hangi sebeplerle askıya alınacağına bakmamız gerekecektir. İşçi; askerlik, hastalık (mesleğini icra edemeyecek derecede hasta olup işe gelemediği süreler) grev, lokavt, gözaltına alınması veya tutuklanması gibi iş görmesini engelleyen haller nedeniyle iş görme yükümlülüğünü geçici olarak durdurur. Bu durumlarda 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. Maddesindeki bildirim sürelerini aşması veya işçi ve işletme için zorlayıcı nedenler bulunması gibi durumlarda, iş sözleşmeleri sona ermeyip askıya alınır ve bu engeller ortadan kalktığında da iş sözleşmeleri normale döner. Ama askı süresi içerisinde iş sözleşmesinin gerektirdiği hükümler yok sayılır. Demek oluyor ki işçi ücret talep edemez, işveren de hizmet talep edemez. İş sözleşmelerinin askıya alınmaları hâlinde, sözleşmenin her iki tarafa yüklediği borçlar (ücret ödeme, işi ifa gibi) askıya alınmış sayılır. Bu sebeple bu zaman dilimleri içinde ilave tediye hakkı da askıya alınır ve ödenmez. Bu süreler dikkate alınmaktadır. Fakat kanunun çizdiği sınırlar kapsamında hizmet akdinin devamına rast gelen hastalık izinleri buna dahil değildir. Ayırıcı husus kanunun da kapsadığı şekliyle, ‘’iş ve hizmet akdinin devamı müddeti’’ dir.

Somut bir örnek üzerinden anlatacak olursak;

Taşerondan kadroya geçen bir işçinin 2 Nisan tarihinden sonra 20 gün ücretsiz izin kullandığını farz edersek; bu işçiye ödenecek ilave tediye (20×52)/365=2.84 yani 3 gün eksik olacaktır. Bu işçilere 13 gün yerine 10 gün ilave tediye ödemesi yapılacaktır.

SONUÇ

Ücretsiz doğum izninde olan işçilere (analık izni sonrası alınan ücretsiz izin), ücretsiz mazeret izni alan işçilere, askere giden işçilere, emekliliğe sevk edilen işçilere ödenecek ilave tediye hesabı yapılırken işçilerin eksik çalıştığı gün kadar ilave tediyesi eksik ödenecektir. Hastalık (sağlık) raporu, ücretli yıllık izin, yasal izinler, ve diğer ücretli izinlerde işçi çalışmış gibi sayılacağından bu süreler için ilave tediye ödemesi yapılacaktır. İdarelerin bu hususa dikkat etmesi gerekir.

Asgarî geçim indirimi; yıllık asgari ücret toplamının,

İşçinin kendisi için %50’si,

Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %10’u,

Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için %7,5, üçüncü çocuk için %10 ve diğer çocuklar için %5’i esas alınarak hesaplanmaktadır. Fakat bu oranların toplamı %85’i geçemez. İşçinin kaç çocuğu olursa olsun, alacağı AGİ tutarı, işçinin ödemesi gereken vergi tutarının üstüne geçemez.

Anne ve babanın her ikisinin de çalıştığı bir ailede, çocukların asgari geçim indirimi oranından, anne ya da babadan her hangi biri faydalanabilir.

Boşanan eşler için Asgari Geçim İndiriminden kimin faydalanacağı konusunda ise, nafakanın kim tarafından ödendiği hususu önem kazanmaktadır. Yani nafaka ödemesi kim tarafından yapılıyorsa AGİ’den o faydalanır. Fakat bu durum çocuk sayısına göre değişmektedir. Örneğin, 4 çocuğu olan işçi bir baba eşinden boşanıp, 2 çocuğu için nafaka ödüyorsa, babanın faydalanacağı AGİ 2 çocuk için olacaktır.

Gelir İdaresi Başkanlığı bu hususta şu açıklamayı yapmaktadır:

– Çocuklar için asgari geçim indiriminden, boşanan eşlerden her ikisinin de çalışması durumunda nafakaya hükmedilen eşin,
– Çocuklar için nafaka ödenmesine karar verilmesine rağmen boşandığı eşi tarafından bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin belgelendirilmesi durumunda, çalışanın bu çocukları için,
asgari geçim indiriminden yararlanması mümkündür.

Dolayısıyla boşanan eşlerde baba nafaka ödemekle yükümlüyse ve bu yükümlülüğünü yerine getiriyorsa AGİ’yi baba alır. Ancak nafaka yükümlüsü baba, bu yükümlülüğünü yerine getirmiyorsa bu durumda anne AGİ’yi alabilir.

Boşanmış eşlerde nafaka yükümlülüğünü yerine getiren babanın çalışmaması ya da emekli olması durumunda AGİ’den anne yararlanabilir mi?

Gelir İdaresi’nin bu konudaki görüşü de şöyledir:

– Nafakaya hükmedilen ve bu yükümlülüğünü yerine getiren eşin çalışmaması veya emekli olması durumunda, diğer çalışan eşin çocukları için asgari geçim indiriminden yararlanması söz konusu değildir.

Dolayısıyla baba nafaka ödüyorsa, AGİ’den faydalanmasa da anne AGİ’yi alamaz.

İlgili kanunun 1 nci maddesine göre;

‘’ Umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller, 3460 ve 3659 sayılı kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanununun şümulüne giren veya girmiyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır.’’

Buradan anlıyoruz ki; taşerondan kadroya geçen işçilere ilave tediye ödenebilmesi için çalışılan işyerinin;

• 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde tanımlanan genel yönetim kapsamındaki bir kamu idaresi,
• Döner sermayeli bir kuruluş,
• Sermayesinin yarısından fazlası, ayrı bir tüzel kişiliği bulunmaksızın Devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine ait olan bir şirket/kurum,
• Kamu iktisadi teşebbüsü,
• 3659 sayılı Kanun kapsamında bulunan bir banka veya sermayesinin yarısından fazlası kamu iktisadi teşebbüsü, banka veya genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait bir teşekkül olmalıdır.

Konu ile ilgili en çok merak edilen konulardan birisi ise 375 sayılı KHK’nın geçici 24 ncü maddesi kapsamında belediye şirketlerine geçen işçilerin ilave tediye alıp alamayacağıdır. Maliye Bakanlığı tarafından 26 Nisan’da kurumlara gönderilen görüş yazısına göre belediye şirketlerine geçirilen işçiler ilave tediye alamayacaktır.

Esas konumuza gelecek olursak; Kamu kurumlarında çalışan, taşerondan ilgili kurumlarda kadroya geçen işçilere yılda 26 günlük ilave tediye ödenir.
Bakanlar Kurulu kararıyla 26 gün kadar ek ilave tediye ödemesi daha yapılır. Yani işçilere yılda 52 günlük ilave tediye ödenecektir.

İlave tediye ödemesi yılda 4 taksit halinde ve her bir taksitte 13 günlük ödenecek şekilde yapılır.

2018 yılı için Bakanlar Kurulu tarafından ilk 2 taksit için ödeme tarihleri 26 Ocak 2018 ve 08 Haziran 2018 olarak belirlenmiştir.
İşçilere 26 günlük daha ödenmesi gereken ilave tediye ödeme tarihleri (yani diyebiliriz ki 3. ve 4. ilave tediye taksitleri) henüz belirlenmemiştir.

İlave tediye ödemesi işçilere yıl içinde çalıştıkları gün sayısına göre yapıldığı için, 2 Nisan 2018 tarihi itibarıyla taşerondan kadroya geçişi gerçekleşen işçiler 2018 yılı içerisinde 9 ay çalışmış olacağı için; 39 günlük ilave tediye ödemesi alacaktır.

8 HAZİRAN 2018’DE İŞÇİLERE NE KADAR İLAVE TEDİYE ÖDEMESİ YAPILACAK?

8 Haziran tarihinde işçilere 13 günlük ilave tediye ödemesi yapılacak. Asgari ücretin % fazlası ücret ile çalışan kadrolu işçiler için; %4 ücret zamları dahil edilerek verilecek 13 günlük ilave tediye tutarları aşağıdaki gibidir;
Asgari ücretin % 10 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 719.34 TL.
Asgari ücretin % 20 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 784.68 TL.
Asgari ücretin % 30 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 850.10 TL.
Asgari ücretin % 35 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 882.73 TL.
Asgari ücretin % 40 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 915.44 TL.
Asgari ücretin % 45 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 948.06 TL.
Asgari ücretin % 50 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 980.88 TL.
Asgari ücretin % 55 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 1.013.49 TL.
Asgari ücretin % 65 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 1.078.83 TL.
Asgari ücretin % 70 fazlası ile çalışan işçiler için net; = 1111.64 TL.

• SORU: Bu Zamlardan ve Sosyal Haklardan Kimler Faydalanacak?
• SORU: Sendikaya Üye Olma Şartı Var mı? Üye Olmayanlar Zam Alacak mı?
• SORU: Bu Bir Toplu İş Sözleşmesi midir? Değilse Nedir?
• SORU: Ücret Farkları ve Sosyal Yardımlar Geri Dönük (01.01.2018) Hesaplanacak mı?
• SORU: 2018 Ocak-Mart Arasında %3 veya %2 Zam Ödeneceği Açıklanmıştı? Şimdi Ne Oldu?
• SORU: Kamu İdarelerinin ve Belediye Şirketlerinin Bu Zamları ve Sosyal Yardımları Ödememe İmkanı Var mı?
• Son Söz:

Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı

Ali Hikmet UĞURLU

GİRİŞ

Taşeron işçilerin ve kamu kurumlarının merakla beklediği, kadroya geçiş sonrasında sürekli işçilerin “ücret, mali ve sosyal haklarının” belirlenmesinde esas alınacak “süresi en son sona erecek Yüksek Hakem Kurulu kararı” en nihayetinde yayınlandı.

375 sayılı KHK’nın Geçici 23. Maddesi Uyarınca İdarelerce Sürekli İşçi Kadrolarına Geçirilen İşçilerin Ücret İle Diğer Mali Ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında kadroya geçen taşeron işçiler için uygulanacak ücret zamları tam metni

Belediye Şirketlerinde kadroya geçen taşeron işçiler için uygulanacak ücret zamları tam metni

Şimdi bu kararın ne anlama geldiğini, “kısa kısa” soru-cevap şeklinde izah edelim:

SORU: Bu Zamlardan ve Sosyal Haklardan Kimler Faydalanacak?

Kamu kurumlarında ve belediye şirketlerinde kadroya geçen ve sayısı 900 bin civarındaki tüm taşeron işçiler, açıklanan ücret zamları ile mali ve sosyal haklardan 31.10.2020 tarihine kadar faydalanacaktır.

SORU: Sendikaya Üye Olma Şartı Var mı? Üye Olmayanlar Zam Alacak mı?

Sendikaya üye olma şartı kesinlikle yoktur. Sendikaya üye olsun veya olmasın, kadroya geçen tüm taşeron işçiler bu haklardan faydalanacaktır.

SORU: Bu Bir Toplu İş Sözleşmesi midir? Değilse Nedir?

696 sayılı KHK ile 31.10.2020 tarihine kadar, kadroya geçen taşeron işçiler ile ilgili olarak işçi sendikalarının yeniden yetki alma ve toplu iş sözleşmesi yapma imkanları kalmamıştır. Bu sebeple yapılan düzenleme bir toplu iş sözleşmesi değildir. Kadroya geçen tüm taşeron işçilerin mali ve sosyal haklarını belirleyen ve ilgili kamu kurumlarını ve belediye şirketlerini bağlayan genel bir düzenlemedir. Başka bir ifadeyle 3 yıllık geçiş süresince toplu iş sözleşmesi yerine ikame edecek, mali ve sosyal hakların çerçevesini belirleyen geçiş düzenlemesidir.

SORU: Ücret Farkları ve Sosyal Yardımlar Geri Dönük (01.01.2018) Hesaplanacak mı?

Evet, ilgili düzenleme şu şekildedir:

İşçilerin 01.01.2018 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır. Ancak bu dönemde verilmiş bir ücret zammı varsa %4(yüzde dört)’ten mahsup edilir.

Anlaşılacağı üzere ücret zamları 01.01.2018 tarihinden itibaren, geriye dönük hesaplanarak ödenecektir. Ancak 01.01.2018-01.04.2018 tarihleri arasında toplu iş sözleşmesi kapsamında verilmiş ücret zammı varsa, %4 zamdan mahsup edilecektir.

Sosyal yardımlar, yıllık izinler vb. sosyal hakların uygulanma tarihi düzenlemede net olarak açıklanmamıştır. Ancak ücret zammı için verilen başlangıç tarihi 01.01.2018 olduğundan, diğer haklarında bu tarih itibariyle başladığı değerlendirilmektedir.

SORU: 2018 Ocak-Mart Arasında %3 veya %2 Zam Ödeneceği Açıklanmıştı? Şimdi Ne Oldu?

Evet, toplu iş sözleşmesi devam ederken 696 sayılı KHK ile sözleşme süresi uzatılan işlerde, 2 aya kadar uzatılan işler için %2 ve daha fazla uzatılan işler için ise %3 oranında zam açıklanmıştır. Bu düzenleme az sayıda hizmet işini ilgilendirmekteydi. İşte bu işlerde ödenen %2 veya %3 zamlar da şimdi verilecek olan %4 zamlardan mahsup edilecektir.

SORU: Kamu İdarelerinin ve Belediye Şirketlerinin Bu Zamları ve Sosyal Yardımları Ödememe İmkanı Var mı?

Yapılan düzenleme, 696 sayılı KHK uyarınca ilgili tüm kurumları bağlayıcı bir düzenlemedir. Kadroya geçen taşeron işçilerin 31.10.2020 tarihine kadar alacakları tüm ücret zamları ve sosyal hakların ödenmesinde bu kararlar esas alınacaktır. Taşeron döneminde uygulanan asgari ücrete dayalı ücretlendirme dönemi kapanmıştır.

Bilindiği üzere Maliye Bakanlığı bu konu üzerinde uzun süredir çalışmaktadır. Ücret zamlarının sorunsuz şekilde ödenmesi ile ilgili gerekli bütçe yönünden gerekli tedbirlerin alındığı ifade edilmiştir.

Son Söz:

Kadroya geçen taşeron işçilerin hepsini kapsayan, mali ve sosyal haklar açısından beklentiye uygun bir düzenleme yapılmıştır. 31.10.2020 tarihine kadar uygulanacak olması, tereddütleri ortadan kaldırmıştır. Tüm işçi kardeşlerimize hayırlı olmasını dilerim.

İdareler açısından ise bütçe yönüyle ek maliyet getirmeyeceği düşünülmektedir. Taşeron şirketlere ödenen SGK işveren payları, en az %4 sözleşme ve genel giderler ile KDV tutarlarını dikkate aldığımızda, verilecek zamlarla birlikte eski maliyetlerin üzerine çıkılmayacağı tahmin edilmektedir.

İlerleyen günlerde konuyla ilgili daha detaylı değerlendirmelerimiz olacaktır.

375 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN GEÇİCİ 23. MADDESİ UYARINCA İDARELERCE SÜREKLİ İŞÇİ KADROLARINA GEÇİRİLEN İŞÇİLERİN ÜCRET İLE DİĞER MALİ VE SOSYAL HAKLARININ BELİRLENMESİNDE ESAS ALINACAK TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİ

375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23. maddesinin altıncı fıkrasında; geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin, anılan madde kapsamında yer alan idarelerce sürekli işçi kadrolarına geçirilen işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde esas alınacağı düzenlemiştir.

Geçiş işlemleri tamamlanan işçilere idarelerce uygulanmak üzere, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve 31.10.2020 tarihine kadar uygulanacak olan toplu iş sözleşmesinin ücret, mali ve sosyal haklara ilişkin hükümleri aşağıda yer almaktadır.

• Ücret Zammı:
• 01.2018- 30.06.2018 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 01.01.2018 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır. Ancak bu dönemde verilmiş bir ücret zammı varsa %4(yüzde dört)’ten mahsup edilir.

• 07.2018-31.12.2018 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 30.06.2018 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.07.2018 tarihinden itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• 01.2019-30.06.2019 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 01.01.2019 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• 07.2019-31.12.2019 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 30.06.2019 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.07.2019 tarihinden itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• 01.2020-30.06.2020 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 01.01.2020 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• 07.2020-31.10.2020 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 30.06.2020 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.07.2020 tarihinden itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• İkramiye:

İşçilere Ocak ve Temmuz aylarında 5’er günlük olmak üzere yılda toplam 10 günlük (5×2=10) ücretleri tutarında ikramiye ödenir. Bu ödeme, işçinin çalıştığı sürenin bir yıldan az olması durumunda çalışma süresi ile orantılı olarak ödenir.

• Aylık Ücretle Birlikte Ödenen Sosyal Yardımlar:

A-ÇOCUK YARDIMI:

İşçilere, üç çocukla sınırlı olmak üzere her bir çocuk için her ay 25,00(yirmibeş)TL/Ay çocuk yardımı yapılır.

B-YEMEK YARDIMI:

İşçilere fiilen çalışılan günler için bir öğün yemek verilir. Yemek verilmediği takdirde karar tarihinden itibaren fiilen çalışılan günler için 5,00(beş)TL/Gün tutarında yemek bedeli ödenir.

C-TAŞIT YARDIMI:

Mevcut uygulamaya devam edilir.

D-YAKACAK YARDIMI:

İşçilere her ay 30,00(otuz)TL./Ay yakacak yardımı yapılır.

E-SORUMLULUK PRİMİ:

1)DİREKSİYON PRİMİ:

Şoför, operatör ve yardımcılarına fiilen çalışılan günler için 2,00(iki)TL/Gün direksiyon primi verilir.

2)BULAŞICI HASTALIK VE RİSK PRİMİ

Hastanelerin bulaşıcı hastalık riski taşıyan yerlerinde fiilen çalışan temizlik işçilerine fiilen çalışılan günler için 2,00(iki)TL/Gün bulaşıcı hastalık ve risk primi verilir.

3)SİLAH TAZMİNATI:

Görevini ateşli silahlarla icra eden güvenlik görevlilerine, fiilen çalışılan günler için 2,00(iki)TL/Gün silah tazminatı verilir.

• Yıllık Ödenen Sosyal Yardımlar:

A-ÖĞRENİM YARDIMI:

İşveren, işçinin öğrenimdeki her çocuğu için belge ibraz etmek şartı ile yılda bir kez Eylül ayında ödenmek üzere;

İlkokul için 100,00(yüz)TL.

Ortaokullar için 110,00(yüzon)TL.

Lise ve dengi okullar için 120,00(yüzyirmi)TL.

Yüksekokullar ve üniversite için (okulun normal eğitim süresi artı bir yıl süreyle sınırlı olmak üzere) 140,00(yüzkırk)TL.

tutarında öğrenim yardımı yapar.

B-BAYRAM YARDIMI:

İşçilere her yıl Ramazan ve Kurban Bayramlarından bir hafta önce 75,00(yetmişbeş)’er TL. bayram harçlığı verilir.

• Olaya Bağlı Sosyal Yardımlar Ve Diğer Sosyal Yardımlar:

A-EVLENME YARDIMI:

İşyerinde çalışan işçilerin evlenmeleri halinde 140,00(yüzkırk)TL evlenme yardımı yapılır.

B-DOĞUM YARDIMI:

Mevzuat hükümleri uygulanır.

C-HASTALIK YARDIMI:

1.Hastalık nedeni ile iş göremezliğe uğrayan işçilerin 3 (üç) gün ve daha fazla istirahatli olmaları hâlinde Sosyal Güvenlik Kurumunca ödeme yapılmayan günlere ait ücretlerin tamamı ve eksik ödeme yapılan günlere ait ücretlerin bakiyesi işverence ödenir.

İşçinin hastalık nedeniyle işe devam edemediği veya raporlu olduğu sürelere ait yılda 5 defayı geçmemek üzere SGK tarafından ödenmeyen ilk 2 günün ücreti işveren tarafından ödenir.

2.İşçinin, işyerinin bulunduğu mahal veya başka bir mahale sevk suretiyle viziteye çıkması hâlinde, işyerinden ayrı kalacağı zamanlarda; işçiye istirahat verilmeksizin ayakta tedavisine lüzum görüldüğü taktirde geçirdiği süreler için işçi ücretli izinli sayılır.

D-TABİİ AFET YARDIMI:

İşçilerin yangın, deprem, sel ve benzeri afetlerden zarar görmeleri halinde 1.000,00(bin)TL.’ye kadar tabii afet yardımı yapılır.

E-ÖLÜM YARDIMI:

İşçilerin iş kazası sonucu ölümleri halinde yasal mirasçılarına 1.200,00(binikiyüz)TL tutarında; normal ölümleri halinde ise 800,00(sekizyüz)TL tutarında ölüm yardımı yapılır. İşçinin eş, çocuklarının, anne ve babasının ölümleri halinde 300,00(üçyüz)TL tutarında ölüm yardım yapılır.

• Askerlik Yardımı:

Muvazzaf askerlik hizmeti nedeni ile ayrılan işçiye 300,00(üç yüz)TL askerlik yardımı yapılır.

• Hafta Ve Genel Tatillerde Çalışma ve Ücreti:

A- Normal çalışma yapılan yerlerde hafta tatili pazar günüdür. Vardiyalı çalışma yapılan yerlerde hafta tatili çalışmaya başlandığı 6. günü takip eden 7. gündür.

Hafta tatillerinde çalıştırılan işçilere takip eden hafta içinde bir gün izin verilir. Çalışılan bu hafta tatili günü için toplam iki yevmiye ödenir.

B- Kanunda belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalar, önceden işçiye duyurulur. Ulusal bayram, genel tatil günlerinde çalıştırılan işçilere çalıştıkları her bir gün için toplam 3 (üç) yevmiye ödenir.

C- (A) ve (B) bentlerindeki ödemeler için haftalık çalışma süresi şartı aranmaz.

• Gece Çalışması:

Saat 20.00-06.00 arasında yapılan çalışmalar gece çalışmalarıdır. Güvenlik görevlileri hariç bu saatlerde çalıştırılan işçilere ücretleri % 10 zamlı ödenir.

• Fazla Çalışma Ücreti ve Ödenmesi:

Fazla çalışma ücreti normal ücretin %60 zamlısı olarak ödenir.

• İzinler:

A-YILLIK ÜCRETLİ İZİNLER:

Yıllık ücretli izinler konusunda Kanun hükümleri uygulanır. Ancak, yıllık ücretli izin günleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Hizmet süresi;

1 yıldan 5 yıla kadar olanlara 16 gün,

5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 22 gün,

15 yıl ve daha fazla olanlara 28 gün.

yıllık izin verilir.

B- ÜCRETSİZ MAZERET İZNİ:

İşçinin talep etmesi ve mazeretinin makul görülmesi hâlinde işverence yılda 45 (kırkbeş) güne kadar ücretsiz mazeret izni verilebilir.

C- ÜCRETLİ SOSYAL İZİNLER:

ücretli sosyal izin verilir.

• Bildirim Önelleri:

Bildirim önelleri konusunda 4857 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Ancak, bildirim önelleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

feshedilmiş sayılır.

• Kıdem Tazminatı, Hesaplanması ve Ödenmesi:

İş sözleşmesi İş Kanunu’nda belirtilen hallerde sona eren işçiye, kıdem tazminatı ödenmesi konusunda aşağıda belirtilen süreler dışında kanun hükümleri uygulanır.

Her tam hizmet yılı için 35 (otuzbeş) gün, işçinin işverenin işini yaparken iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümü halinde ise 40 (kırk) günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir.

MADDE 17- 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına aşağıdaki paragraflar eklenmiş ve (C) fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

“Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir.

Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.”

90 GÜNLÜK SÜRE NE ZAMAN DOLACAK?

KHK’nın 18. Maddesi’nde ise 4/C’lilerin 4/B statüsüne geçirilmesiyle ilgili detaylara yer veridi. Buna göre 4/C’lilerin geçiş işlemleri 2 Ocak 2018 tarihinden itibaren 90 gün içinde tamamlanacak. Bu kişilere iş sonu tazminatı ödenmeyecek. Haklarıyla birlikte yeni statülerine geçecekler. Askerde ve doğum izninde olan 4/C’li personel de 4/B hakkından yararlanabilecek.

Ancak sürekli işçi kadrosuna geçirilecek taşeron işçiler için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından geçişe ilişkin usul ve esasları belirleyen Tebliğ yayınlanarak geçiş takvimi işletilirken 4/C’lilerle ilgili henüz bir adım atılmadı. Bu kişilerin geçişine ilişkin usul ve esaslar tespit edilmiş değil.

Bu durumda 4/C’ye tabi personel için hangi işlemler nasıl gerçekleştirilecek? Ne zaman kadroya geçirilecekler? Kendilerinden başvuru yada bilgi, belge istenecek mi? Kadroya geçirilmeleri için hangi karar bekleniyor?

4/C’li personel, geçiş işlemlerinde herhangi bir başvuruda bulunmayacak. Kendilerinden bilgi ve belge istenmeyecek. Bu personelin geçiş işlemleri için Bakanlar Kurulu Kararı’na ihtiyaç duyuluyor. Kadro işlemlerini gerçekleştirecek olan kurumlar da bu Bakanlar Kurulu Kararı’nı bekliyor. Bu kararın ne zaman çıkacağına ilişkin bir tarih ise söz konusu değil. Bu aşamada 4/C’li personelin de bunların kadro işlemlerini gerçekleştirecek idarelerin de Bakanlar Kurulu Kararı’nı beklenmekten başka yapabilecekleri bir işlem bulunmuyor.

GEÇİŞ SÜRECİNDE 4- C’LİLERİN DURUMU NE OLACAK?

Öte yandan 4/C personeli, her yılın başında Resmi Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararı ile yıllık olarak istihdam edilmektedir. 2018 içinse 4/C’ye yönelik Bakanlar Kurulu Kararı yayınlanmadı. Dolayısıyla 4/C’lilerin istihdamına ilişkin yasal dayanağın süresi doldu. 4/B’ye geçişlerine ilişkin süreç ise tamamlanmadı. 4/C çalışanlarının bu ara dönemde hangi statüye göre, hangi yasal dayanakla istihdam edilecekleri kamu kurumları arasında soru işaretlerine yol açtı. Devlet Personel Başkanlığı’nın (DPB) görüşüne göre, 696 Sayılı KHK ile bu personelin 657 Sayılı Kanun kapsamında 4/B sözleşmeli statüye geçirilmesi öngörüldüğü için bu kapsamda çalışan kişilerin yeni kadrolarına atanmaları tamamlanıncaya kadar kurumlardaki mevcut görevleri, mevcut hak ve sorumluluklarıyla sürecek.

4- C’LİLER 4- B‘NİN BÜTÜN HAKLARINDAN YARARLANACAK MI?

4/C’lilerin 4/B’ye geçişini öngören 696 Sayılı KHK’nın 18 Maddesi’nin son fıkrasında şu hüküm yer almaktadır;

“4 üncü maddenin mülga (C) fıkrasının ikinci paragrafı kapsamında yer alanlardan sözleşmeli personel pozisyonlarına atananların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.”

Buna göre özelleştirme nedeniyle 4/C kapsamında olup 4/B’ye geçen personel emekliliği hak edene kadar istihdam edilecekler. Bu kapsamdakiler, emekliliğe hak kazandığı tarih itibariyle çalıştığı kurumla ilişkileri kesilerek emekliye sevk edilecekler. Hali hazırda 4/B’ye tabi personel ise 65 yaşına kadar çalışma hakkına sahip. Bu açıdan özelleştirmeden gelen 4/C’li personel için bir ayrım söz konudur.

• 1. GİRİŞ
• 2. YARI ZAMANLI ÇALIŞMA HAKKI NEDİR? NASIL UYGULANIR?
• 3. YARI ZAMANLI ÇALIŞMA ÖDENEĞİNE HAK KAZANMA KOŞULLARI NELERDİR?
• 4. YARI ZAMANLI ÇALIŞMA ÖDENEĞİ TUTARI NASIL HESAPLANIR VE NE ŞEKİLDE ÖDENİR?
• 5. TAŞERON İŞÇİLER YARI ZAMANLI ÇALIŞMA HAKKINDAN FAYDALANABİLİR Mİ?
• 6. YARI ZAMANLI ÇALIŞMA DURUMUNDA HİZMET ALIMI HAKEDİŞLERİ NASIL ÖDENİR?

1. GİRİŞ

Bilindiği üzere doğum yapan kadın işçilerin, doğum sonrasında yarı zamanlı (part time) çalışmasına olanak sağlayan yasal düzenlemeler 29/01/2016 tarihli 6663 sayılı Torba Yasa ile yapılmıştı. Konuyla ilgili beklenen alt mevzuatın da yayınlanması ile birlikte yarı zamanlı çalışma uygulaması tam anlamıyla hayata geçmiş oldu.

Düzenlemeye göre kadın işçiler doğumdan sonra,

• Birinci doğumda 60 gün,
• İkinci doğumda 120 gün ve
• Üçüncü doğumda 180 gün süreyle yarım gün (ayda 15 gün) çalışabilecek.

Yarım gün çalışmasından kaynaklanan ücret farkı ise İŞKUR aracılığı ile işsizlik fonundan karşılanacak. 2016 yılında yarı zamanlı çalışma için devlet katkısı aylık 823,50 TL olacak.

Uygulamanın çalışma hayatına girmesiyle birlikte kamuda çalışan taşeron işçilerin yarı zamanlı çalışma haklarının olup olmadığı, varsa bu haklardan nasıl faydalanacağı son dönemde merak konusu olmuştur.

Bu makalemizde konunun kamu kurumları ve alt işverenler açısından nasıl değerlendirileceği ve uygulamanın ne şekilde olacağı konusunda merak edilen soruları cevaplıyoruz.

2. YARI ZAMANLI ÇALIŞMA HAKKI NEDİR? NASIL UYGULANIR?

Yarı zamanlı çalışma hakkı, 29/01/2016 tarihli 6663 sayılı Torba Yasa ile 4857 sayılı İş Kanunun 74’ncü maddesinde şöyle ifade edilmektedir:

“… Birinci fıkra uyarınca kullanılan doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul doğum hâlinde bu sürelere otuzar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması hâlinde bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır. Bu fıkra hükümlerinden yararlanılan süre içerisinde süt iznine ilişkin hükümler uygulanmaz”

Düzenlemeye göre kadın işçiler, doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren,

• Birinci doğumda 60 gün,
• İkinci doğumda 120 gün 2
• Üçüncü doğumda 180 gün süreyle yarım gün çalışabilecek.

Çoğul gebeliklerde yukarıdaki sürelere 30 gün eklenecek. Çocuğun engelli doğması hâlinde ise süre doğrudan 360 gün olarak uygulanacak. Ayrıca 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçi de bu haklardan faydalanabilecek.

İşçinin yarı zamanlı olarak çalışmadığı sürelere ilişkin ücreti ise 4447 sayılı Kanunu Ek 5’nci maddesi uyarınca “İşsizlik Fonundan” ödenecek. Yarı zamanlı çalışan işçinin çalıştığı dönem veya emeklilik açısından prim günü kaybı olmayacak.

İşçi yarı zamanlı çalışma hakkını, haftalık çalışma süresinin yarısını izin kullanmak suretiyle kullanır.

Örneğin günde 9 saat ve haftada 45 saat çalışan bir işçi bu hakkını şu şekilde kullanabilir. Mesai Saatleri: 08:00 – 12:30 (Öğle Arası) 13:30-18:00 (Cumartesi-Pazar Tatil)

Bir hafta tam çalışıp, bir hafta izin kullanma şeklinde veya bir ay boyunca fiilen çalışılan günlerin yarısı kadar istenilen günlerde izin kullanma şeklinde de kullanabilir.

3. YARI ZAMANLI ÇALIŞMA ÖDENEĞİNE HAK KAZANMA KOŞULLARI NELERDİR?

Yarı zamanlı çalışma ödeneğine hak kazanmak için getirilen koşullar şu şekildedir;

1. İşçinin doğum yaptığı tarihten önceki son 3 yıl içinde en az 600 gün “İşsizlik Sigortası” priminin yatırılmış olması gerekmektedir.

2. Doğum veya evlat edinme sonrası analık hâli izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR birimine “Doğum ve Evlat Edinme Sonrası Yarım Çalışma Belgesi” ile başvuruda bulunması gerekmektedir. (Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülerek ödeme yapılır.)

3. 4857 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde belirtilen haftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışılmış olması gerekmektedir.

Yarım çalışma ödeneği, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki ikinci ay içinde İşsizlik Sigortası Fonundan işçiye aylık olarak ödenecektir.

Yarım çalışma işçinin isteğine bağlıdır. İşçinin isteği halinde işveren yarım çalışma yaptırmakla yükümlüdür.

4. YARI ZAMANLI ÇALIŞMA ÖDENEĞİ TUTARI NASIL HESAPLANIR VE NE ŞEKİLDE ÖDENİR?

Yarım çalışma ödeneği çalışılmayan her bir gün için günlük asgari ücret brüt tutarı kadar yani 54,90 TL’dir. Buna göre bir ayda 15 gün çalışılmayan gün için işçiye ödenecek ücret 15 x 54,90 = 823,50 TL’dir. Bu tutar bir ay için ödenebilecek en yüksek tutardır.

Yarım çalışma ödeneği, işveren tarafından ödenen prim bilgileri dikkate alınarak hesaplanır. Örneğin işçi o ay 10 gün raporlu ise ve kalan 20 gün zarfında yarım çalışma yapmış ise; işveren tarafından 10 günün ücreti ödenir. Kalan 10 günün ücreti ise yarım çalışma ödeneğinden karşılanır.

Yarım çalışma ödeneği, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki ikinci ay içinde İşsizlik Sigortası Fonundan aylık olarak ödenir. Örneğin; 2016 Ağustos ayında yarım çalışma yapan bir işçi için işveren çalıştırdığı gün kadar ücretini işçiye öder, primlerini ise 2016 Eylül’de SGK ya aktarır. İŞKUR ise 2016 Ekim ayı içinde işçiye yarım çalışma ödeneğini öder.

5. TAŞERON İŞÇİLER YARI ZAMANLI ÇALIŞMA HAKKINDAN FAYDALANABİLİR Mİ?

Taşeron işçiler, 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili diğer kanun ve mevzuat çerçevesinde işçilere sağlanan tüm haklara sahiptir. Bu nedenle taşeron işçi eğer gerekli koşulları sağlıyorsa yarı zamanlı çalışma hakkından faydalanabilecektir.

Bunun için bağlı bulunduğu alt işverene (taşeron firma) müracaat edip, alt işveren tarafından düzenlenecek olan “Doğum ve Evlat Edinme Sonrası Yarım Çalışma Belgesi” ile doğum sonrası analık hâli izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR birimine müracaat etmesi yeterlidir.

Alt işveren taşeron işçinin yarı zamanlı çalışma talebini yerine getirmekle yükümlüdür. Eğer alt işveren bundan imtina ederse, bu durumda taşeron işçinin bu hususu asıl işverenine yani İdareye yazılı olarak bildirmesi yerinde olacaktır.

6. YARI ZAMANLI ÇALIŞMA DURUMUNDA HİZMET ALIMI HAKEDİŞLERİ NASIL ÖDENİR?

Yarı zamanlı çalışma yapan taşeron işçinin izinli olduğu günlere ait ücreti, yukarıda belirtilen oranlarda devlet tarafından karşılanmaktadır.

Ayrıca işçinin sigorta primleri, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden %32,5 oranında (Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları %20 + Genel sağlık sigortası primi % 12,5) yine devlet tarafından yatırılmaktadır.

Bu nedenle yarı zamanlı çalışmanın idareye veya alt işverene (taşeron firma) herhangi bir maddi külfeti yoktur.

Yarı zamanlı çalışma nedeniyle izinli olarak geçen süreler, yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinden kesilecektir.

Eğer sözleşme konusu işte yemek ve yol ücreti ödeniyorsa, izinli olunan günlere isabet eden yol ve yemek ücretleri de hakediş ödemesinden kesilecektir.

Netice itibariyle Yüklenici, işçinin sadece çalıştığı toplam gün üzerinden hakediş ödemesi alacaktır ve bu toplam gün üzerinden işçinin maaşını ödeyecektir.