Kişilerin engellilik indirimleri, çalışma gücü kayıp oranlarına göre belirlenir. Çalışma gücünün asgari % 80’ini kaybetmiş bulunanlar birinci derece engelli, asgari % 60’ını kaybetmiş bulunanlar ikinci derece engelli, asgari % 40’ını kaybetmiş bulunanlar ise üçüncü derece engelli olarak belirlenmektedir.

Engellilik indirim tutarlarına ilişkin rakamlar ise her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayınlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenmektedir. 2019 yılına ilişkin rakamları belirleyen Gelir Vergisi Genel Tebliği, 31 Aralık 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmişti. Buna göre 2019 yılına ilişkin engellilik indirim tutarları şöyle;

– Birinci derece engelliler için 1.200 TL,

– İkinci derece engelliler için 650 TL,

– Üçüncü derece engelliler için 290 TL.

Peki kimler engellilik indiriminden yararlanır?

Gelir Vergisi Kanununa göre engellilik indirimi uygulamasından;

• Engelli ücretli,
• Bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan ücretli,
• Engelli serbest meslek erbabı,
• Bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan serbest meslek erbabı,
• Basit usulde vergilendirilen engelliler yararlanacaktır.

Görüldüğü gibi, engelli işçinin yanı sıra bakmakla yükümlü engelli yakını bulunan işçi de bu indirimden yararlanmaktadır. Yani işçinin kendisi engelli değilse de bakmakla yükümlü olduğu kişilerden biri engelliyse yine engellilik indirimi alır.

Bakmakla yükümlü olunan kişi nasıl tespit edilecektir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 3. maddesinin 10 numaralı fıkrasına göre, sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi:

a) Eşini,

b) 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 05/06/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çıraklık ve çıraklık eğitimi ile işletmelerde mesleki eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın bu Kanuna göre malul olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklarını,

c) Geçiminin genel sağlık sigortalısı tarafından sağlandığı Kurumca belirlenen kriterlere göre tespit edilen ana ve babasını” ifade etmektedir.

İşçi, hangi durumda engelli anne babasından dolayı engelli indiriminden yararlanabilir?

Engelli indirimi konusunda temel bilgileri verdikten sonra, yazımızın konusunu oluşturan bu soruya cevap arayabiliriz.

İşçinin engelli olan anne ya da babası için bu indirimden yararlanabilmesinin koşulu, bu kişilerin geçiminin söz konusu işçi tarafından sağlanıyor olmasıdır. Yani işçi anne ya da babası engelli diye engellilik indiriminden doğrudan yararlanamaz. Öncelikle anne babanın geçiminin, işçi tarafından sağlanıp sağlanmadığı tespit edilmelidir. Bu şartlar söz konusuysa, işçi engelli anne babası için vergi indiriminden yararlandırılır.

Engelli vergi indiriminin işçiye sağladığı kazanımlar, maaşlara etkisi, başvuru şartları vb. konularda daha geniş bilgiye makalemizden ulaşabilirsiniz.

Buna göre; sürekli işçilerin 6772 sayılı Kanun’dan kaynaklanan 2021 yılındaki ilave tediyelerinin 13 günlük birinci taksiti, 29 Ocak 2021 tarihinde ödenecektir. İkinci taksit ilave tediye ödemesi ise 11 Mayıs 2021 tarihinde yapılacaktır.

Cumhurbaşkanı Kararı ile verilen diğer 26 günlük ilave tediyelerin ödeme tarihleri ise ayrıca belirlenecektir.

Bilindiği gibi 4/D sürekli işçilerin, yılda 4 eşit taksit halinde ödenen 52 günlük ilave tediye hakları bulunuyor. Bu ilave tediyelerin 26 günlük kısmı 6772 sayılı Kanun’dan kaynaklanan ilave tediye iken, 26 günlük kısmı da Cumhurbaşkanı Kararı ile ödeniyor.

İşçiler ne kadar İlave Tediye alacaklarını nasıl hesaplayabilirler?

İlave Tediye hesaplanırken, işçilerin 13 günlük brüt kazancından SGK ve vergi kesintileri düşüldükten sonra ele geçecek net rakam bulunacaktır.

İşçiler, kamuiscileri.net tarafından geliştirilen aşağıdaki hesaplama robotunu kullanarak ne kadar İlave Tediye alacaklarını kendileri hesaplayabilirler.

Aynı şekilde kamu kurumları da bu hesaplama robotunu kullanarak işçilerine ne kadar İlave Tediye ödeyeceklerini hesaplayabilirler.

İlave Tediye ödemelerinde nelere dikkat edilmelidir?

İlave tediye hesabında aşağıdaki ücret türleri dikkate alınmaz:

• Fazla mesai
• Evlilik zammı veya primi
• Çocuk zammı veya primi
• Ayni yardımlar
• Hafta tatil ücreti
• Genel tatil ücreti
• Harcırah

İlave tediyeye esas olacak çalışma süresinin hesaplanmasında aşağıdaki süreler dikkate alınır:

• Kanuni ve idari izinler
• Hastalık izinleri
• Hafta tatili
• Ulusal bayram ve genel tatil günleri

Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu süreler için ilave tediye ödenmez. Bu nedenle ilave tediyeye esas olacak çalışma süresinin hesaplanmasında aşağıdaki süreler dikkate alınmamalıdır:

• Askerlik hizmeti nedeniyle kullanılan ücretsiz izin
• Kadın işçilerin analık izni sonrasında kullandığı 6 aya kadar ücretsiz izin
• Gözaltına alınma veya tutuklulukta geçen süreler
• 5620 sayılı Kanun Ek Madde-1 kapsamında kullanılan ücretsiz izinler (ücretsiz refakat izni, memur olan eşin tayini nedeniyle işçiye verilen ücretsiz izin vb.)
• Toplu sözleşme ve iş sözleşmelerine dayanılarak kullanılan ücretsiz mazeret izinleri

İşten Ayrılan İşçiye İlave Tediye Ödemesi Yapılır mı?

İlave tediye, ödeme tarihinde işçinin işinden ayrılmış olup olmadığına bakılmaksızın, hak edilen yıl içinde o işyerinde geçmiş olan hizmetlerinin toplamı oranında ilave tediyenin ödendiği tarihteki yevmiyesi esas alınarak hesaplanacaktır.

İşçi tam yıl çalışmamış ise ilave tediye o yıl için kıstelyevm esasına göre hesaplanıp ödenecektir. Bir diğer ifade çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenecektir.

İş akdinin askıda olması ya da yıl içerisinde alınan ücretsiz izinler ilave tediyenin hesabında dikkate alınmaz.

İlave Tediyenin Geri İstenemeyeceği Haller Nelerdir?

Nakil, ceza, ölüm, askerlik ve diğer sebeplerle işten ayrılan işçilere önceden verilmiş olan ilave tediyeler geri alınamaz. Yani işten ayrılma tarihi itibariyle fazla ödenen ilave tediye miktarı geri istenmeyecektir. Ancak Yargıtay Hukuk Genele Kurulu’nun kararıyla bu kurala bir istisna getirilmiştir. (YHGK, T. 16.01.1980, E. 1176, K. 91) Buna göre işçi işi terk etmişse, yani istifa yoluyla işten ayrılmışsa bu durumda çalışma süresine göre fazla ödenen ilave tediye geri alınacaktır.

Bedelli Askerlik İlave Tediye Hesabında Dikkate Alınır Mı?

Çok sayıda işçinin bedelli askerlikten yararlandığı bilinmektedir. Bedelli askerlik düzenlemesinde, bu düzenlemeden yararlanacak işçilerin 21 günlük temel askerlik eğitimi süresinde ücretsiz izinli sayılması kararlaştırılmıştır. Genel kural olarak da ücretsiz izinlerin ilave tediye hesabında dikkate alınmaması gerekmektedir. Dolayısıyla bedelli askerlikte geçen 21 günlük süre, ilave tediye hesabında dikkate alınmaz.

Bedelli askerlik gibi normal askerlik dönemi de ilave tediye hesabında dikkate alınmaz. Zira askerlikte geçen sürelerde iş sözleşmesi askıdadır. Askı süreleri ilave tediye hesabına dahil edilmez.

Analık İznindeki İşçiye İlave Tediye Ödenir Mi?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesine göre, kadın işçilerin doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta ücretli izin hakları bulunmaktadır.

İşçinin ilave tediye alacağına esas olacak çalışma süresinin hesaplanmasında, hastalık izinleri, hafta tatili ve genel tatil günleri çalışılmış gibi göz önünde bulundurulacaktır. Dolayısıyla doğum yapan işçinin, toplam 16 hafta ücretli analık izni de ilave tediye hesabında dikkate alınır. Bu işçilere, ücretli analık izninde geçen sürelere ilişkin ilave tediye ödemesi yapılır.

6 Aylık Ücretsiz Döneminde İlave Tediye Ödemesi Yapılır Mı?

Bilindiği gibi 4857 sayılı İş Kanunu ile kadın işçilere tanınan haklardan biri de analık izninin ardından kullanabilecekleri 6 aylık ücretsiz izin hakkıdır. Ücretsiz izinler ilave tediye hesabında dikkate alınmayacağı için ücretsiz doğum izninde geçen süreler ilave tediye ödemesine hak kazandırmaz.

Mazeret İzinleri İlave Tediye Hesabında Dikkate Alınır Mı?

Kamu işçilerinin mazeret izinlerini, ücretli ve ücretsiz olarak ikiye ayırmak mümkündür. Her ne kadar 4857 Sayılı İş Kanunu’nda ücretsiz mazeret iznine yer verilmemiş olsa da toplu iş sözleşmesi ile işçiye ücretsiz mazeret izni hakkı verilebilmektedir.

6772 sayılı Kanunu’nun 4. maddesinde kanuni ve idari izinlerin ilave tediye hesabında dikkate alınacağına yer verildiğinden, ücretli mazeret izinleri bu kapsamda değerlendirilmelidir. Dolayısıyla işçinin eşinin doğum yapması, evlenmesi, yakınlarının ölümü ile tabi afet, evlat edinme ve özürlü çocuk izni gibi ücretli mazeret izinlerinde geçen süreler, ilave tediye hesabında dikkate alınır.

Ücretsiz mazeret izinleri ise ilave tediye hesabında dikkate alınmaz.

Yarı Zamanlı ve Kısmi Süreli Çalışma İlave Tediye Hesabında Dikkate Alınır Mı?

Yarı zamanlı çalışma; doğum yapan kadın işçilere, birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün ve üçüncü doğumda 180 gün süreyle yarım gün çalışabilme imkanı sağlayan düzenlemedir. Çoğul gebeliklerde yukarıdaki sürelere 30 gün eklenecektir. Çocuğun engelli doğması hâlinde ise süre doğrudan 360 gün olarak uygulanacaktır. Ayrıca 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçi de bu haklardan faydalanabilecek.

Yarı zamanlı çalışmanın düzenlendiği 4857 Sayılı İş Kanunun 74. Maddesi’nde çalışılmayan dönem ‘ücretsiz izin’ olarak tanımlanmıştır. Ücretsiz izinler, ilave tediye hesabında dikkate alınmayacaktır. Bu nedenle yarı zamanlı çalışan işçiye, çalıştığı süreyle orantılı olarak ilave tediye verilmelidir.

Kısmi zamanlı çalışma ise çocukların bakımına katkı için işçilere tanınan bir başka haktır.

Kısmi süreli çalışmayı ilave tediye açısından değerlendirecek olursak; işçi, çalışmadığı sürelerde ücretsiz izinli sayılacağından ilave tediye hesabında bu süreler dikkate alınmaz. Çünkü ilave tediye hesabına ücretsiz izinler dahil değildir. Dolayısıyla kısmi zamanlı çalışma kapsamında çalışan sürekli işçiler için, ilave tediye, çalıştığı süreyle orantılı olarak yapılır.

Belediye Şirket İşçileri İlave Tediye Alabilecekler mi?

Belediye şirket işçileri açısından İlave Tediye hususu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2017/13347 Esas, 2020/1420 sayılı güncel Kararında şu şekilde açıklanmıştır:

“Belediye tarafından ortak olarak Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olarak kurulan şirketlerin 6772 Sayılı Kanun’un kapsamındaki konumuna gelince;
Yukarıda belirtildiği gibi yasal düzenlemelerden ilave tediyenin, devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir. Söz konusu düzenlemelerde Belediyeler ve Belediyelere bağlı kuruluşlardan söz edilmiştir.

Bağlı kuruluşlardan söz edilebilmesi için, Belediye’nin bazı hizmetlerinin Belediye dışında özel bir kanunla kurulan, genel bütçe içinde ayrı bütçeli ya da katma bütçeli kuruluş olması gerekir. Genel Müdürlük biçiminde özel bir kanunla kurulmuş ve belediye ana hizmetlerinin bir kısmını yürüten bu kuruluşlara bağlı kuruluş denmektedir. Bu nedenle Belediye tarafından ortak olarak Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olarak kurulan şirketler bağlı kuruluş olarak nitelenemez. Bu nedenle Belediye Başkanlığı’nın ortak olduğu şirket bağlı kuruluş olmadığından 6772 sayılı kanun kapsamında kalmaz ve işçisi de ilave tediyeden yararlanmaz.

Her ne kadar, aynı davalıya karşı ilave tediye alacak talebiyle açılmış ve bu talebin kabul edildiği bir kısım yerel mahkeme kararları Dairemizce onanmış ve ayrıca yine ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin gerekçeli kararlarında söz edildiği üzere, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin davalı şirketin 6772 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönünde kararları bulunmakta ise de, Yargıtay 7. 9.ve 22. Hukuk Daireleri arasında bu yönde oluşan içtihat farklılığın giderilmesi için Yargıtay 1.Başkanlık Makamına İçtihadı Birleştirme amacıyla 22. Hukuk Dairesince yapılan başvuru üzerine, Dairemizce Yargıtay 1. Başkanlığına yazılan 30/09/2016 tarihli görüş yazısında; Belediye Başkanlıklarının ortak olduğu şirketlerin bağlı kuruluş olmadığından, bu şirketlerin 6772 sayılı kanun kapsamında kalmadıkları ve işçilerinin de ilave tediyeden yararlanamayacakları ve hukuk dairelerinin kendi içinde verdiği çelişkili kararlara karşı içtihat birleştirmesi yolu bulunmadığı ve içtihat birleştirilmesinin mümkün olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Yargıtay Daireleri arasında bu hususta görüş farklılığı bulunmaması nedeniyle de bu hususta içtihat birleştirme yoluna da gidilmemiştir.

Bu durumda Yargıtay Dairelerince benimsenen ortak görüşe göre, Belediyelerin hissedarı olduğu özel hukuk hükümlerine tabi şirketler 6772 sayılı Kanun kapsamında kabul edilmemektedir. Dolayısıyla bu şirketlerin işçilerine ilave tediye ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.”

Yargıtay’ın bu kararında; belediye şirket işçilerine İlave Tediye ödenmemesi noktasında Yargıtay Dairelerince ortak bir görüş benimsendiği, belediyelerin hissedarı olduğu özel hukuk hükümlerine tabi şirketlerin 6772 sayılı Kanun kapsamında kabul edilmeyeceği, dolayısıyla Belediye Şirket işçilerine İlave Tediye ödenmemesi gerektiği hükmüm altına alınmıştır. İdarelerin buna göre işlem tesis etmeleri gerekmektedir.

Yılın son günü, 31 Aralık 2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Cumhurbaşkanı Kararına göre; sürekli işçilerin 6772 sayılı Kanun’dan kaynaklanan 2021 yılındaki ilave tediyelerinin 13 günlük birinci taksiti, 29/01/2021 tarihinde ödenecek. İkinci taksit ilave tediye ödemesi ise 11/05/2021 tarihinde yapılacak.

Cumhurbaşkanı Kararı ile verilen diğer 26 günlük ilave tediyelerin ödeme tarihleri ise ayrıca belirlenecek.

Sürekli işçilerin, yılda 4 eşit taksitle 52 günlük ilave tediye hakları bulunuyor. Bu ilave tediyelerin 26 günlük kısmı 6772 sayılı Kanun’dan kaynaklanan ilave tediye iken, 26 günlük kısmı da Cumhurbaşkanı Kararı ile ödeniyor.

Öte yandan 6772 sayılı Kanuna göre 4/D sürekli işçilerden maden işletmelerinin yeraltı işlerinde çalışanlarına, her yıl için ayrıca birer aylık İlave Tediye ödemesi yapılıyor.

Cumhurbaşkanı Kararı ile yeraltı işçilerine ilaveten yapılan bu ilave tediyenin tamamının ödeme tarihi, 24/12/2021 olarak belirlendi.

Resmi Gazetedeki yayınlanan ilave tediye kararına ulaşmak için tıklayınız.

Emeklilik tazminatı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. Maddesi’ne eklenen D bendi ile şu şekilde düzenlenmiştir:

“(A) bendi kapsamına giren personel ile 22.1.1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı cetvelde yer alan personel ve kamu kurumlarında işçi olarak istihdam edilenlerden; emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlara, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulananlara, emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere, kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilen veya hizmet sürelerinin bitiminde ayrılan sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile terhis olan yedek subaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın (12.105) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarında tazminat ödenir.”

Buna göre 375 sayılı KHK; kamu kurumlarında işçi olarak istihdam edilenlerinden emekliliğini isteyenlere, emekliye sevk olunanlara, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulananlara ve emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere 12.105 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda emeklilik tazminatı ödenmesini düzenlemektedir.

Öte yandan memur aylık katsayısı, 6 aylık periyotlarla değiştiği için kamu işçilerinin alacağı emeklilik tazminatı da değişmektedir.

Peki 1 Temmuz 2020 tarihi itibariyle güncel memur aylık katsayısı nedir? Buna bağlı olarak 1 Temmuz itibariyle emeklilik tazminatı ne kadar oldu?

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan Genelge ile memur aylık katsayısı, 1 Temmuz 2020 tarihinden geçerli olmak üzere (0,154461) olarak tespit edilmiştir.

Bakanlığın Genelgesine ulaşmak için tıklayınız

Böylece kamu işçilerinin emeklilik tazminatı da değişmiştir.

Sürekli işçilerin 375 sayılı KHK’ya istinaden alacağı emeklilik tazminatı (harcırah) şu şekilde hesaplanacaktır:

Sonuç itibariyle; emekli olan kamu kurumu işçilerine, 1 Temmuz 2020 tarihinden geçerli olmak üzere net 1.855,56 TL emeklilik tazminatı (harcırah/yolluk) ödenecektir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortasından yararlanacak kişileri, işverenleri, sağlık hizmeti sunucularını, bu Kanunun uygulanması bakımından gerçek kişiler ile her türlü kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini ve tüzel kişiliği olmayan diğer kurum ve kuruluşları kapsamaktadır.

5510 sayılı Kanunda “işveren” kavramı 12’nci maddede 4/1-a (SSK) ve 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamında sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar olarak tanımlanmıştır.

Bu çalışmamızda, 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerin (belediyeler, il özel idareleri, üniversiteler, bakanlıklar, belediye ve il özel idareleri şirketleri gibi) SGK tarafından uygulanacak idari para cezaları ve bu cezalarını gerektiren yükümlülükleri işlenmeye çalışılacaktır.

2- Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi

İşverenler, 4/1-a kapsamında sigortalı sayılan kişileri, çalışmaya başlayacakları tarihten en az 1 gün önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna e-sigorta yoluyla bildirmekle yükümlüdürler.

Bu genel bildirim süresinin istisnaları aşağıda belirtilmiştir.

• İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün.
• Sosyal Güvenlik Kurumuna ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren 1 ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu 1 aylık sürenin dolduğu tarihe kadar.
• Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel çalışmaya başladıkları tarihten itibaren 1 ay içinde.

Bu 3 durumda bu sürelerde sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmesi durumunda bildirge yasal süre içerisinde verilmiş sayılacaktır.

Yukarıda belirtilen süre içinde ya da Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen şekle ve usule uygun vermeyenler veya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu hâlde anılan ortamda göndermeyenler hakkında her bir sigortalı için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.

Söz konusu bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin 2 katı tutarında idari para cezası uygulanır.

İş yeri esas alınmak suretiyle bildirgenin verilmediğine ilişkin; mahkemenin karar tarihinden, Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrolle görevli memurlarının tespit tarihinden, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarının rapor tarihinden, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi veya belgelerin Sosyal Güvenlik Kurumuna intikal tarihinden itibaren 1 yıl içinde yukarıda sayılan durumlardan biriyle tekrar bildirge verilmediğinin anlaşılması halinde, bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında bu defa her bir sigortalı için asgari ücretin 5 katı tutarında idari para cezası uygulanır.

3- Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi

Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık; hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren sona erer.

Ancak, hastalık ve analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılık; ilgili kanunlar gereği sigortalının ücretsiz izinli olması, greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması hallerinde, bu hallerin sona ermesini takip eden 10. günden başlanarak yitirilmiş sayılır.

Sigortalılığı sona erenlerin durumları işverenleri tarafından en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir.

Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı Kanuna göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel sigortalılığının sona ermesine ilişkin bildirimleri ise 3 ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılır.

Sigortalılığı sona erenlere ilişkin bildirimi, süresi içinde ya da Sosyal Güvenlik Kurumuna tarafından belirlenen şekle ve usule uygun olarak yapmayanlar veya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler hakkında, bir takvim ayında işlenen bu fiillerden dolayı tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla her bir sigortalı için asgari ücretin 1/10’u tutarında idari para cezası uygulanır.

4- İşyeri Bildirgesi

İşveren, işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte, Sosyal Güvenlik Kurumuna vermekle yükümlüdür.

Söz konusu bildirgeyi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen şekle ve usule uygun vermeyenler veya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde, anılan ortamda göndermeyenler veya bu Kanunda belirtilen süre içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeyenlere; kamu idareleri için asgari ücretin 3 katı tutarında idari para cezası uygulanır.

5- SGK Denetim Elemanlarının Çağrılarına Cevap Vermek

İşverenler, Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarına (müfettişler ile sosyal güvenlik denetmenleri kastedilmektedir) bilgi verilmek üzere çağrıldıkları zaman gelmek, gerekli olan defter, belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek, görevlerini yapmak için her türlü kolaylığı sağlamak ve bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.

Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarının;

—5510 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan inceleme ve soruşturma görevlerini yerine getirmeleri sırasında engel olan işverenler hakkında eylemleri başka bir suç oluştursa dahi, asgari ücretin 5 katı tutarında idari para cezası uygulanır.

—Görevlerini yapmasını engellemek amacıyla cebir ve tehdit kullanan işverenler hakkında asgari ücretin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanır.

6- İş yeri Kayıtlarının Saklanması ve İbrazı

İşverenler; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yılbaşından başlamak üzere kamu idareleri açısından 30 yıl, özel sektör açısından 10 yıl süreyle, saklamak ve Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde 15 gün içinde ibraz etmek zorundadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan yazılı ihtara rağmen 15 gün içinde mücbir sebep olmaksızın tam olarak yerine getirmeyen kamu idareleri işverenleri ve defter tutmakla yükümlü olmayanlar için asgari ücretin 3 katı tutarında; bilanço esasına göre defter tutanlar için asgari ücretin 12 katı tutarında, diğer defterleri tutanlar için asgari ücretin 6 katı tutarında idari para cezası uygulanır.

7- Aylık Prim ve Hizmet Belgesi

4/1-a kapsamında sigortalı sayılanlar için cari aya ilişkin düzenlenecek asıl, ek veya iptal nitelikteki aylık prim ve hizmet belgesini;

• Özel nitelikteki işyeri işverenleri, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde,
• Resmî nitelikteki işyeri işverenleri ise, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı takip eden ayın 23’ünde,
• Bazı özel nitelikteki işyeri işverenleri ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasında; bazı resmî nitelikteki işyeri işverenleri ise ayın 1’i ile 30’u arasında ücret alan sigortalılar çalıştırdığından, bu nitelikteki işyeri işverenlerince; ayın 1’i ile 30’u arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde; ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için en geç belgenin ilişkin olduğu ayı takip eden ayın 23’ünde,

saat 23.59’a kadar e-Sigorta kanalıyla SGK’ ya göndermek zorundadırlar. Ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalıların bildiriminde esas alınacak ay, 15 inci günün içinde bulunduğu aydır.

15 Temmuz 2016 tarihli 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile MUHTASAR BEYANNAME ile AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİ; MUHTASAR VE PRİM HİZMET BEYANNAMESİ adı ile TEK BİR BELGEDE BİRLEŞTİRİLMİŞTİR. Bu uygulama, 4/1-a kapsamında sigortalı sayılan kişileri bildirmekle yükümlü olanlar için geçerlidir. Kırşehir ili merkez ve ilçelerinde bulunan mükellefler/işverenler için Haziran ayında verilmesi gereken beyannameler dâhil olmak üzere 01.06.2017 tarihinden itibaren başlanmıştır. Amasya, Bartın ve Çankırı illeri merkez ve ilçelerinde bulunan mükellefler/işverenler için 01.01.2018 tarihinden itibaren başlanmıştır. Kırşehir, Amasya, Çankırı ve Kırşehir illeri dışındaki illerde uygulamaya bir erteleme olmazsa 01.01.2020 tarihinde geçilmiş olacaktır. Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin, ertesi ayın 23 üncü günü saat 23.59’a kadar yetkili vergi dairesine elektronik ortamda gönderilmesi gerekmektedir. Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesine ilişkin fiillerin vergi kanunlarına göre vergi cezası kesilmesini gerektirmesi halinde 213 sayılı Kanun uyarınca vergi dairelerince, bu fiillerin 5510 sayılı Kanuna göre idari para cezası gerektirmesi halinde 5510 sayılı Kanun uyarınca sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezi tarafından ayrı ayrı ceza kesilecektir. 6728 sayılı Kanunun 51’inci maddesiyle, 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesinin birinci fıkrasına (m) ve (n) bentleri eklenmiştir.

Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde (beyanname) yer alan sigortalıların; prime esas kazançlarının veya hizmetlerinin bildirilmemesi, eksik veya geç bildirilmesi halinde her bir işyeri için;

• Beyannamenin asıl olması halinde, aylık asgari ücretin 2 katını geçmemek kaydıyla beyannamede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin 1/5’i tutarında,
• Beyannamenin ek olması halinde, aylık asgari ücretin 2 katını geçmemek kaydıyla her bir ek beyannamede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin 1/8’i tutarında,
• Ek beyannamenin SGK tarafından re’ sen düzenlenmesi durumunda, aylık asgari ücretin 2 katını geçmemek kaydıyla her bir ek beyannamede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin 1/2’ si tutarında,
• Beyannamenin mahkeme kararı, SGK’nin denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları SGK’ ye bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, beyannamenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık beyannamedeki her bir işyeri için;

1. Kamu idareleri ile bilânço esasına göre defter tutmak zorunda olanlar için asgari ücretin 3 katını geçmemek üzere, sigortalı başına aylık asgari ücret tutarında,
2. Diğer defterleri tutmak zorunda olanlar için asgari ücretin 2 katı geçmemek üzere sigortalı başına asgari ücretin 1/2 ‘si tutarında,
3. Defter tutmakla yükümlü olmayanlar için aylık asgari ücreti geçmemek üzere sigortalı başına asgari ücretin 1/3’ü tutarında,
4. Sigortalıların sadece prime esas kazançlarının eksik bildirilmesi halinde her şartta aylık asgari ücretin 1/10’undan az, 2 katından fazla olmamak üzere prime esas kazanç tutarında,

idari para cezası uygulanır.

• Sigortalıların işyerlerinde fiilen yaptıkları işe uygun meslek adı ve kodunu gerçeğe aykırı bildiren her bir işyeri için aylık asgari ücreti geçmemek üzere meslek adı ve kodu gerçeğe aykırı olarak bildirilen sigortalı başına asgari ücretin 1/10’u tutarında idari para cezası uygulanır.

8- İşyerine Ait Kayıtların Geçersizliği

İşçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş olduğu tespit edilen kayıtlar, sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkân vermeyecek şekilde usulsüz veya noksan tutulmuş kayıtlar, herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin (sigorta primine esas kazancın ödemeye bağlı olduğu durumlar dâhil) o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait kayıtlara işlenmemiş olması halinde, o aya ait kayıtlar geçerli sayılmaz.

Aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz.

Geçersizlik hallerinin gerçekleştiği her bir takvim ayı için, aylık asgari ücretin 1/2 ‘si tutarında; her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin 1/2 ‘si tutarında, idari para cezası uygulanır (toplam ceza tutarı aylık asgari ücretin 3 katını aşamaz).

9- İhaleli İşlerin Bildirilmesi

Kamu idareleri ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenleri ve bunların adreslerini 15 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür. Söz konusu bildirimi yerine getirmeyen kamu idareleri işverenlerine aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.

10- Sigortasız Olanların Bildirilmesi

Kamu idareleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sağlanacak elektronik altyapıdan yararlanmak suretiyle, Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenecek işlemlerde, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etmek ve sigortasız olduğunu tespit ettiği kişileri, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdürler. Söz konusu yükümlülüğü yerine getirmeyen kamu idareleri işverenlerine sigortalı başına aylık asgari ücretin 1/10 ‘u tutarında idari para cezası uygulanır.

11- Yapı Ruhsatı ve Diğer Ruhsatların Bildirilmesi

Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer kamu ve özel hukuk tüzel kişileri, yapı ruhsatı ve diğer tüm ruhsat veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlerine ilişkin bilgi ve belgeler ile varsa bunların verilmesine esas olan istihdama ilişkin bilgileri, verildiği tarihten itibaren 1 ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdürler. Söz konusu yükümlülüğü yasal süresi içinde yerine getirmeyen kurum ve kuruluşlara yerine getirilmeyen her bir bildirim yükümlülüğü için aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.

12- 5510 Sayılı Kanunun 100’üncü Maddesi Kapsamında Bilgi ve Belgelerin Gönderilmesi

Kamu idareleri Sosyal Güvenlik Kurumu ile yapılacak protokoller çerçevesinde, Devletin güvenliği ve temel dış yararlarına karşı ağır sonuçlar doğuracak hâller ile özel hayat ve aile hayatının gizliliği ve savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla özel kanunlardaki yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi olsa Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kişilerin sosyal güvenliğinin sağlanması, 6183 sayılı Kanuna göre Sosyal Güvenlik Kurumu alacaklarının takip ve tahsili ile 5510 sayılı Kanun kapsamında verilen diğer görevler ile sınırlı olmak üzere istenecek her türlü bilgi ve belgeyi sürekli ve/veya belli aralıklarla vermeye, bilgilerin elektronik ortamda görüntülenmesini sağlamaya, görüntülenen bu bilgilerin güvenliğini sağlamaya, muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü belge ile vermek zorunda oldukları bilgilere ilişkin mikrofiş, mikrofilm, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm sistem ve şifreleri incelemek için ibraz etmeye mecburdurlar. Bu kapsamda ilgili kamu idareleri Sosyal Güvenlik Kurumunun belirleyeceği süre içerisinde söz konusu talebe cevap vermek ve gereken kolaylığı göstermekle yükümlüdürler.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bu kapsamda tarafından istenen bilgi ve belgeleri belirlenen süre içinde mücbir sebep olmaksızın vermeyen kamu idareleri hakkında, aylık asgari ücretin 5 katı tutarında, geç verilmesi halinde ise aylık asgari ücretin 2 katı tutarında idari para cezası uygulanır.

Geçici iş göremezlik ödeneği ödemelerinde Sosyal Güvenlik Kurumunca işverenlerden istenilen bildirimlerin belirlenen süre içerisinde ve elektronik ortamda yapılmaması halinde sigortalı başına aylık asgari ücretin 1/10 ‘u, hiç yapılmaması halinde ise sigortalı başına aylık asgari ücretin 1/2 ‘si tutarında idari para cezası uygulanır.

Genel sağlık sigortalılarının bakmakla yükümlü oldukları kişilere ait bilgi girişlerini süresinde yapmayanlar ile bakmakla yükümlü olunan kişi olmayanlara ait bilgi girişi yapanlara asgari ücretin 1/2 ‘si tutarında idari para cezası uygulanır.

13- Asgari İşçilik Uygulaması İle İlgili İstenilen Bilgi ve Belgelerin Gönderilmesi

Kamu idareleri, 5510 sayılı Kanunun 85’inci maddesinin uygulanmasıyla ilgili Sosyal Güvenlik Kurumunca istenilecek bilgileri ve belgeleri yazılı olarak en geç 1 ay içinde vermeye mecburdur. Söz konusu yükümlülüğü belirtilen sürede yerine getirmeyenlere aylık asgari ücretin 2 katı tutarında idari para cezası uygulanır.

14- İdari Para Cezaları İle İlgili Diğer Hususlar

Mahkeme kararına, Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelere ya da kamu idarelerinden alınan belgelere istinaden düzenlenenler hariç olmak üzere, bildirgenin veya belgenin yasal süresi geçtikten sonra ilgililerce kendiliğinden 30 gün içinde verilmesi ve söz konusu cezaların ilgililerce, yapılacak tebligat tarihini takip eden günden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde; sigortalı işe giriş bildirgesi, işyeri bildirgesi, ihaleli işlerin bildirilmesi, sigortasız olanların bildirilmesi, yapı ruhsatlarının bildirilmesi ve sigortalı işten ayrılış bildirgesine bağlı cezalar 1/4 oranına karşılık gelen tutar üzerinden uygulanır.

SGK tarafından, bildirge, beyanname, belge veya defterlere istinaden sigortalıların ve çalışma gün sayılarının eksiksiz bildirilmesi şartıyla bildirilen prime esas kazanç tutarında, fiilin işlendiği tarihteki brüt asgari ücretin 1/3’ünü geçmeyecek ve %1’ini aşmayacak şekilde eksiklik tespit edilmesi durumunda, eksikliğin 15 gün içinde düzeltilmesi için ilgiliye yazılı ihtar verilir. Bu süre sonunda tespit edilen eksik tutarın SGK’ ya bildirilmemesi halinde idari para cezası verilir. Eksikliğin işverence tespit edilmesi durumunda bu süre; bildirge, beyanname, belge veya defterlerin SGK’ ya verilmesinden itibaren 15 gündür.

İdarî para cezası uygulanması sigortalı işe giriş bildirgesi, sigortalı işten ayrılış bildirgesi, işyeri bildirgesi ve prim ve hizmet belgelerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi yükümlülüğünü kaldırmaz.

İdarî para cezaları tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna ya da Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Sosyal Güvenlik Kurumunca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir.

İdarî para cezalarının, Sosyal Güvenlik Kurumuna itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun 3/4 ‘ü tahsil edilir. Peşin ödeme idari para cezasına karşı yargı yoluna başvurma hakkını etkilemez.

Mahkemeye başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmeyen idari para cezaları, gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.

İdarî para cezaları 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Zamanaşımı süresi, fiilin işlendiği tarihten itibaren başlar.

İdarî para cezaları hakkında, 5510 sayılı Kanun ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu’nda hüküm bulunmayan hallerde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.

Sosyal Güvenlik Kurumunca tahakkuk ettirilen idarî para cezalarına yapılacak itirazlar SGK Üniteleri İdari Para Cezaları İtiraz Komisyonunca karara bağlanır. İdari Para Cezası İtiraz Komisyonu, Ünite amiri veya görevlendireceği yardımcısı, ilgili şef, dosya memuru ve varsa avukattan oluşur. İtiraz komisyonlarınca itirazın reddi hâlinde, işverenin mahkemeye başvurması SGK işlemlerini durdurmaz. İtiraz süresi geçtikten sonra yeni iddialar ileri sürülemez. Maddi hatalar taraflarca ileri sürülmemiş olsa dahi itiraz komisyonlarınca re’sen dikkate alınır. İtiraz komisyonları, iş durumuna göre, itiraz komisyonu başkanının çağrısı üzerine haftada en az bir defa çalışma saatleri içinde toplanır. İşveren veya bunların vekilleri, itiraz hakkında itiraz komisyonunca karar verilinceye kadar itirazlarından vazgeçebilirler. Vazgeçme, işverenin üniteye vereceği bir dilekçeyle veya bu husustaki beyanının tutanak ile tespiti suretiyle yapılır. Vazgeçme beyanı açık olmalıdır. Vazgeçme hâlinde, itiraz eden o olaya münhasır olmak üzere itiraz hakkını kaybetmiş sayılır.

İtiraz komisyonlarınca alınan kararlarda;

• Karar ve esas numarası,
• İtiraz edenin adı, soyadı, ticari unvanı ve açık adresi,
• İşyeri sicil numarası,
• Tebliğ olunan idarî para cezası borcunun miktarı,
• İtiraz olunan idarî para cezası borcunun miktarı,
• Borç tebligatının tebliğ tarihi,
• İtirazın yapıldığı tarih,
• İtirazın konusu,
• Kararın gerekçesi ve hüküm,
• Karar tarihi,

hususlarının bulunması gereklidir.

İtiraz komisyonlarınca alınan karar 3 nüsha düzenlenir. Üyeler tarafından imzalanıp ünite mührü ile mühürlendikten sonra 1 nüshası işyeri dosyasında muhafaza edilir, 1 nüshası itiraz edene tebliğ olunur, 1 nüshası da ünitede ayrı bir dosyada saklanır.

15- İdari Para Cezası Tablosu

16- İdari Para Cezalarının Çalışanlara Rücu Edilmesi

SGK tarafından uygulanan idari para cezalarının idare bütçesinden ödenmesi durumunda bu cezalara sebebiyet verenlerden rücu işleminin yapılması gerekir. Şöyle ki, Sayıştay denetim raporlarında da aynı şekilde bulgu yapılmaktadır yani idari para cezasına neden olan ilgili çalışandan rücu edilmesi yönünde hüküm tesis edilmektedir (Örneğin; Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 25.10.2018 Tarihli ve 18 Sayılı İlamı).

Sonuç

Görüleceği üzere, işverenlerin 5510 sayılı Kanundan kaynaklı yükümlülükleri genel olarak yukarıdaki bölümlerde açıklandığı gibi sigortalılığın başlanmasından sona ermesine kadar olan bir süreç içerisinde işe başlama bildirimi, işten ayrılış bildirimi, hizmetlerinin bildirimi, işyeri kayıtlarının mevzuata uygun olarak tutulması ve diğer yükümlülüklerden ibarettir. Söz konusu yükümlülüklere uyulmaması, işverenlere idari para cezasının uygulanması gerektirmektedir.

Kamu kurum ve kuruluşlarına kesilen idari para cezalarına kamu çalışanlarının kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu zarar oluştuğundan, oluşan bu zararın ilgili kamu çalışanları tarafından ödenmesi esastır.

Bu Makale’nin PDF formatına ulaşmak için tıklayınız
YASAL UYARI
Bu çalışma Kamutech Yazılım A.Ş. mevzuat grubu uzmanları tarafından hazırlanmıştır.
Makalenin her türlü yayın hakkı Kamutech Yazılım A.Ş.’ye aittir.
Kaynak göstermek ve link vermek kaydıyla alıntı yapılabilir.

Yazıda; sürekli işçilerin 696 sayılı KHK’daki amir hükümler gereği, kadroya geçmeden önceki ihale sözleşmesinde yaptıkları işleri yapmak üzere kadroya alındıkları vurgulandı.

Gençlik ve Spor Bakanlığı, mevzuat uyarınca, sürekli işçi kadrosuna geçirilen ve halen görevine devam eden işçilerin, nakil veya unvan değişikliği hakkının bulunmadığı, aynı şekilde görev yaptığı birim veya il müdürlüğü haricinde başka bir il emrine veya birime görevlendirilmesinin de imkan dahilinde olmadığı belirtildi.

Bakanlık yazısında, merkez ve taşra teşkilatında görev yapan işçi personelin, unvan değişikliği, il dışı nakil ve başka birimlere görevlendirilme taleplerine ilişkin dilekçelerle, şahsen veya görev yaptıkları birimler aracılığıyla Genel Müdürlüğe başvurduğu anımsatıldı.

Bu başvuruların yerinde karar bağlanarak işçi personele mevcut duruma ilişkin gerekli açıklamaların yapılması ve Bakanlık yazısının tebliğ edilmesi istendi.

İşte Bakanlığın o yazısı;

T.C.

GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI

Personel Genel Müdürlüğü

 

 

Sayı: 84995288-E.742985 10.07.2019

Konu: Taşerondan Kadroya Geçen İşçiler Hakkında

 

DAĞITIM YERLERİNE

 

Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatında görev yapan ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçi personelin, unvan değişikliği, il dışı nakil ve başka birimlere görevlendirilme taleplerine ilişkin dilekçeler, şahsen veya görev yaptıkları birimler aracılığıyla Genel Müdürlüğümüze gönderilmektedir.

Bilindiği üzere; hizmet alımı personeli olarak görev yapmakta olan taşeron işçileri, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen geçici 23 üncü maddesine istinaden sürekli işçi kadrolarına geçirilmişlerdir.

Mezkur maddeye; “… sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, her bir sözleşme itibarıyla, yüklenicinin hakedişlerinin ödendiği bütçe, teşkilat ve birim/yerleşim yeri adına vize edilmiş sayılan sürekli işçi kadrolarına idarelerince topluca geçirilir…” hükmü ile “Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca daha önce, benzer konuda Mülga Spor Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğinden görüş talep edilmiş olup, alınan cevabi yazıda; 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen geçici 23 üncü maddesinde; ”Sürekli işçi kadrosuna geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesine göre sözleşmeleri kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilirler.” düzenlemesine istinaden sürekli işçi kadrosuna geçiş yapacak personelin, diğer şartları da taşıması halinde, ancak hizmet alımı sözleşmesinde belirtilen niteliğe göre bahse konu kadroya geçirilebileceği, ayrıca söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamedeki düzenlemeye istinaden sürekli işçi kadrosuna geçişi yapılan personelin ancak hizmet alımı sözleşmesinde belirtilen niteliğe göre görev yapabileceği, başka bir ünvanda istihdam edilmesinin mümkün bulunmadığı belirtilmiştir.

Mezkur mevzuat uyarınca, sürekli işçi kadrosuna geçirilen ve halen görevine devam eden ilgililerin, görev yaptığı birim veya il müdürlüğü haricinde başka bir il emrine veya birime görevlendirilmesi/nakli veya unvan değişikliği mümkün bulunmamaktadır.

Bu çerçevede; bahse konuya ilişkin olarak anılan kapsamda görev yapan işçi personele mevcut duruma ilişkin gerekli açıklamaların ve yazımızın tebligatı hususunda bilgilerinizi ve gereğini arz/rica ederim.

Öte yandan Bakanlığın yazısında işçilerin, görev yaptığı birim veya il müdürlüğü haricinde başka bir il emrine veya birime görevlendirilmesinin de imkan dahilinde olmadığı belirtilmekle beraber, 375 sayılı KHK’nın geçici görevlendirmeye imkan tanıdığını, ancak bu görevlendirmenin Kurum’un ihtiyacı ve takdiriyle mümkün olduğunu, işçinin KENDİ TALEBİ ÜZERİNE geçici görevlendirilme yapılması gibi bir hakkının bulunmadığını değerlendiriyoruz. Bir başka ifade geçici görevlendirme; işçinin yasalardan doğan bir hakkı değil işverenin bir yetkisidir.

Bu konuda daha geniş bilgi almak için bu makaleye bakılabilir.

Kamu İhale Mevzuat Uzmanı

Son günlerde, bazı internet sitelerinde bir Sayıştay daire kararından yola çıkılarak yıllık ücretli izin döneminde olan kamu işçisinin “yakacak yardımı” başta olmak üzere tüm sosyal yardımlarının kesilmesi gerektiği, aksi halde kamu zararı çıkmasının söz konusu olacağı iddia edilmektedir.

Peki bu yaklaşımın gerçeklik payı var mıdır? Konuyu tüm yönleriyle ele alarak, sizler için araştırdık.

Öncelikle, tartışmanın nereden kaynaklandığına bakalım.

Sayıştay 6. Dairesi’nin 11.12.2018 tutanak tarihli ve 594 No’lu kararında, Belediye Temizlik Hizmetleri Müdürlüğü’ndeki kadrolu (4/D) işçilere, yıllık izinde oldukları süre boyunca toplu sözleşmeden kaynaklı olarak ‘sosyal yardımlar’ başlığı altında düzenlenen yakacak yardımının ödendiği ve böylece kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmüştür.

Söz konusu kararın dayanağı olarak; 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesindeki, “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” hükmü ile aynı kanunun “Yıllık İzin Ücreti” başlıklı 57’nci maddesindeki yıllık izin ücretinin hesabında İş Kanunu’nun 50’nci maddesinin uygulanacağı hükmü esas alınmıştır.

Aynı şekilde Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin 21’inci maddesindeki “İzin ücretinin belirlenmesinde; fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar ve işyerinin devamlı işçisi olup, normal saatler dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler hesaba katılmaz.” düzenlemesi de dayanak olarak ileri sürülmüştür.

Oysa söz konusu bu hükümlerin, işçilerin yıllık izin döneminde sosyal yardımları alamayacağı şeklinde yorumlanması mümkün değildir. Zira söz konusu maddeler, işçiye yıllık izin döneminde ödenen ücretinin hesabında sosyal yardımlar eklenerek yeni bir ücret bulunmasını engelleyici düzenlemelerdir. Yıllık izin döneminde sosyal yardım ödenmesini yasaklayıcı bir düzenleme olarak algılanması hatalıdır.

Hata, “İzin ücretinin belirlenmesinde; fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar hesaba katılmaz.” maddesinin, ‘yıllık izinde sosyal yardım ödenmez’ olarak algılanmasından kaynaklanmıştır. Zira ikisi birbirinden bütünüyle farklıdır.

Örnek vermek gerekirse, Yüksek Hakem Kurulu kararlarının uygulandığı bir kamu işçisinin asgari ücret üzerinden %4 zam alarak çalıştığını kabul edelim. Buna göre;

Bu işçinin emekliye ayrılması nedeniyle, sözleşmesi feshedildiğini kabul edelim ve işçinin kullanmadığı 10 günlük yıllık izin hakkı bulunduğunu varsayalım. İşte bu durumda işçinin kullanmadığı yıllık izin ücreti ödenirken işçinin günlük ücreti, 1 günlük çıplak ücreti 88,69 TL olarak dikkate alınır. Yukarıdaki örnekte 93,02 TL olarak verilen toplam ücretin otuzda birini almak yanlış olur. Kullanılmayan yıllık izin ücretinin ödenmesinde işçinin aldığı sosyal yardımlar, ikramiyeler, primler, fazla mesai ücretleri… vs. ek ücretler dikkate alınmaz. İş Kanunu ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin ilgili hükümleri bu açıdan ele alınmalıdır. Ancak söz konusu maddeleri işçinin, iş sözleşmesi devam ederken kullandığı yıllık izin nedeniyle sosyal yardımların kesilmesi şeklinde yorumlamak çeşitli sakıncalar yaratacaktır.

İşçiye Ödenen Sosyal Yardımlar Hangi Durumlarda Kesilir?

İş hukukunda ve Yargıtay içtihatlarında işçiye ödenen sosyal yardımların fiili çalışmaya bağlı olmadığı, işçi izin kullansa dahi bu yardımları eksiksiz olarak ödenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ancak “işçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu sürelerde” yani

• Askerlik veya bedelli askerlik nedeniyle ücretsiz izinde geçen sürelerde
• Doğum sonrası 6 aya kadar kullanılan ücretsiz izinde geçen sürelerde
• Çok uzun süreli alınan sağlık raporlarında (işçinin ihbar süresi + 6 haftayı geçen kısmı)
• İşçinin gözaltına alınması ve tutukluluğu nedeniyle geçen sürelerde

işçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu kabul edildiğinden, bu sürelerde sosyal yardımların kıstelyevme (oranlamaya) tabi tutularak ödeneceği ifade edilmektedir.

Yargıtay’ın Bu Konuda Verdiği Emsal Karar

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2017/25460 E. , 2017/15542 K. sayılı kararında;

“Yorumlanması istenen Toplu İş Sözleşmesinin 27. maddesinin E bendinde yer alan “Yakacak Yardımı” yardımı ile ilgili düzenleme şu şekildedir: “Sendika üyesi işçilere her ay 30.-(otuz)TL yakacak yardımı ödenir.” 28. maddenin B bendinde yer alan “Bayram Harçlığı” ile ilgili düzenleme ise şu şekildedir:

“İşverence işyerlerinde çalışan taraf sendika üyesi işçilere Ramazan ve Kurban Bayramlarından önce 75.-(yetmişbeş)’er TL bayram harçlığı ödenir.” Davacı taraf bu yardımlar için işçi ay içinde veya yıl içinde dönem dönem ücretsiz izin almışsa ödemenin tamamının yapılıp yapılmayacağı yoksa çalışılmayan dönemler oranlanarak mahsup edildikten sonra mı ödeme yapılacağının açıklığa kavuşturulmasını talep etmektedir. İlk derece mahkemesi karar gerekçesinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 66. maddesinden yola çıkarak, 66. maddede ücretsiz iznin çalışılan süre olarak sayılmadığından çalışılan süreler yönünden kıstelyevm uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi hükmünde ise bu yardımlar yönünden ay içinde veya yıl içinde çalışılan süreler yönünden kıstelyevm usülü söz konusu yakacak ve bayram yardımlarının ödenmesi gerektiği şeklinde yorumlanmasını kabul etmiştir. Ancak temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yer alan “çalışılan süreler” deyimi belirsiz nitelikte olup, işçi ücretli izin veya … raporu kullandığında da bu ödemelerin yapılması gerekip gerekmediği konusunda duraksamaya neden olacaktır. Nitekim davacının talebi de yalnızca ücretsiz izin durumuna ilişkindir. Ücretsiz izin kullanan işçiye ücretsiz izinde geçen süre için bu ödemelerin yapılması gerekip gerekmediğinin açıklığa kavuşturulması istenmektedir.

Toplu İş Sözleşmesinde yakacak yardımının sendika üyesi işçilere her ay yapılacağı açıklanmış, bayram harçlığının ise sendika üyesi işçiye Ramazan ve Kurban Bayramlarından önce yapılan bir ödeme olduğu görülmektedir. Söz konusu ödemelerin niteliğinin sosyal yardım olduğu, bunların fiilen çalışmaya bağlı olmadığı, sözleşmenin askıda olduğu ücretsiz izinde geçen süre yönünden kıstelyevme tabi tutulamayacağı kabul edilmelidir. Hükmün bu şekilde yorumlanması gerekirken yazılı şekilde yorumlanması hatalıdır.” denmiştir.

Yargıtayın verdiği bu karar, Yüksek Hakem Kurulu kararlarının uygulandığı bir kamu kurumu işçisine yöneliktir. Yargıtay bu kararında sözleşmenin askıda olduğu kabul edilen “ücretsiz mazeret izni” sürelerinde geçen sürelerde dahi işçinin yakacak yardımının kesilemeyeceğini, yani tam ödeneceğini belirtmiştir.

Sayıştay 6. Dairesinin Aynı Konu Hakkında Verdiği Farklı Bir Karar (Yıllık İzinde Sosyal Yardımlar Tam Ödenir)

Öte yandan, Sayıştay 6. Dairesi’nin 29.3.2018 tutanak tarihli ve 543 sayılı Kararında, Yıllık Ücretli İzinde Sosyal Yardımların Ödenmesi konusu irdelenmiştir.

Kararda şöyle denilmektedir;

“Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; …. Belediyesinde istihdam edilen kadrolu işçilere, yıllık ücretli izinde oldukları dönemde sosyal yardımların ödenmeye devam edilmesi sebebiyle kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiş ise de;

Anayasa’nın 53’üncü maddesinde; “İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.” denilmektedir. Bu doğrultuda Belediye ile …Sendikası arasında aktedilen ve 01.03.2014-29.02.2016 tarihleri arasını kapsayan Toplu Sözleşmenin 63’üncü maddesinde; “Bu toplu İş sözleşmesi kapsamındaki tüm işçilere 01.03.2014 tarihinden itibaren aylık brüt 377,33.-TL yakacak yardımı ödenir. 2. yılda ücret zammı oranında arttırılarak ödenir” hükmüne yer verilmiştir. Yine aynı taraflar arasında aktedilen 01.03.2016-28.02.2018 tarihleri arasını kapsayan Toplu Sözleşmenin 63’üncü maddesinde; “Bu toplu İş sözleşmesi kapsamındaki tüm işçilere 01.03.2016 tarihinden itibaren aylık brüt 450,56.-TL yakacak yardımı ödenir. 2. yılda ücret zammı oranında arttırılarak ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Sosyal yardımlar; belli bir hizmet karşılığı olmaksızın işçinin bazı gereksinimlerini karşılamaya yönelik ödemeler olup, sosyal yardımların, iş verimini artırmak, işçilerin düzenli beslenmelerini sağlamak, işe gidip gelmelerini kolaylaştırmak gibi amaçlarla yemek, yakacak, giyim, taşıt yardımı gibi temel gereksinimleri karşılama şeklinde yapılabileceği bilinmektedir. Sorguya konu yakacak yardımı da niteliği gereği bir sosyal yardımdır. Toplu iş sözleşmelerinde yakacak yardımının genellikle yıllık veya yıl içinde eşit aralıklarla belli bir para ödenerek yapılması da yakacak yardımını sosyal yardım niteliğinden çıkarmamaktadır. Belediyece bağıtlanan yukarıda anılan toplu sözleşme hükümlerinde de söz konusu bedelin aylık olarak verilmesinin öngörüldüğü, buradaki aylık ödemenin sadece periyodik ödemeyi ifade ettiği ve ödemelerin periyodik olarak aydan aya yapılmasının da tamamen Belediyenin bütçe imkanları ve mali yapısındaki düzenlemelerden kaynaklandığı görülmektedir.

Denetçi sorgusunda; işçilere, yıllık ücretli izinde oldukları dönemde sosyal yardımların ödenmeye devam edilmesinin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun ‘Tatil Ücretlerine Girmeyen Kısımlar’ başlıklı 50’nci maddesi ve aynı Kanun’un ‘Yıllık izin ücreti’ başlıklı 57’nci maddesi ile 03.03.2004 tarihli ve 25391 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin 21’inci maddesine aykırılık yarattığı belirtilmiş ise de bahsi geçen toplu sözleşme hükmünün ilgili Kanun maddeleri ile ilişiği bulunmamaktadır. Anılan düzenlemeler yıllık izin ücretine ve yıllık izin ücretinin hesaplanmasına ilişkindir. Söz konusu hususta İş Kanunu’nun 57’nci maddesine aykırı bir durum bulunmadığı, zira verilen yakacak yardımının yıllık izin ücreti gibi hesaplanan bir meblağ olmadığı; Belediye ile karşı taraf sendika arasında yapılan pazarlıklar sonucunda ödenmesi kararlaştırılan bir miktar olduğu, bu bağlamda işçinin çalıştığı ücrete veya çalışma gününe göre hesaplanarak bulunan veya her işçiye göre değişen bir meblağ olmadığı görülmektedir.

Söz konusu ödemeler Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre yapıldığından, toplu iş sözleşmesi hükümleri ise Anayasa’ya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içermediği sürece taraflar arasında sözleşme serbesti ilkesi gereğince belirlenebileceğinden, 5018 sayılı Kanun’un ‘Kamu zararı’ başlıklı 71’inci maddesine göre sorguya konu ödemelerde mevzuata aykırı eylem veya işlem olmadığı kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla sorgu konusu ödemelerin İş Kanunu hükümlerine ve diğer yasal mevzuata uygun olduğu ve kamu zararı doğmadığı görüldüğünden ….TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.”

Sayıştay’ın aynı dairesi tarafından verilen bu karar, “yıllık izinde olan işçilere sosyal yardım ödemesinin kamu zararına yol açtığı” iddiasını dayanaksız bırakmaktadır. Sosyal yardımların ödenmesinin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 50. Maddesi ile aynı Kanun’un ‘Yıllık izin ücreti’ başlıklı 57. maddesi ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin 21. Maddesindeki hükümlerle ilişiği bulunmadığı bu kararla tespit edilmiştir.

Ayrıca, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 11.10.2016 tutanak tarihli ve 42222 No’lu kararında,

“4857 sayılı Kanunun 50’nci maddesi uyarınca, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde, fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar dikkate alınmaz. Dolayısıyla işçilerin tatil ücretleri baz (çıplak) gündelikleri esas alınarak ödenir. Ancak, anılan Yasanın 45 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, sözleşmelerine hüküm konulmak kaydıyla, işçilerin Yasa ile belirlenmiş tatil gündeliklerinin, yıpranma primi, ağır vasıta zammı, yemek yardımı gibi ek ödemeler ile genişletilerek ödenmesi mümkündür.” denilmektedir.

Sayıştay Temyiz Kurulu’nun aynı kararında, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Saklı Haklar” başlıklı 45. Maddesine atıfta bulunularak söz konusu maddenin, “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.” hükümlerine yer verilmiştir. Sayıştay Temyiz Kurulu’nun kararı bağlamında, yıllık izin kullanılan dönemde sosyal yardımların ödenmesinin önünde engel bulunmadığı görülmektedir.

Sonuç olarak; Sayıştay ve Yargıtay kararları ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Saklı Haklar” başlıklı 45. Maddesi ve iş hukukunun genel uygulamaları birlikte değerlendirildiğinde, yıllık izindeki işçiye TİS’ten kaynaklanan yakacak yardımı ve benzeri sosyal yardımların ödenmesinde bir engel bulunmadığı açıkça gözükmektedir. İşçiye ödenen sosyal yardımların, İş Kanunu’ndaki düzenlemelerle çelişen bir yanı da bulunmamaktadır. Zira TİS ile işçilere yeni hak ve menfaat sağlanması, sendika ve toplu sözleşme hakkının temel amacıdır. Bu nedenle sürekli işçilere, 12 Nisan 2018 tarihli toplu sözleşmeden kaynaklı olarak ödenen sosyal yardımların kamu zararı olarak değerlendirilmesi söz konusu olmayacaktır.

En nihayetinde Sayıştay 6. Dairesinin aynı konu hakkında birbiriyle zıt kararlar vermiş olmasının, uygulamada tereddüt yarattığı görülmektedir. Uygulayıcı kamu idarelerinde kafa karışıklığına yol açan ve tereddüt yaratan bu hatalı durumun Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından en yakın zamanda düzeltileceğini değerlendirmekteyiz.

Bu Makalenin PDF formatına ulaşmak için tıklayınız

YASAL UYARI

Bu çalışma Kamutech Yazılım A.Ş. mevzuat grubu uzmanları tarafından hazırlanmıştır.
Makalenin her türlü yayın hakkı Kamutech Yazılım A.Ş.’ye aittir.
Kaynak göstermek ve link vermek kaydıyla alıntı yapılabilir.

İşçilerin 350’si Zonguldak’ta, 100’ü Bartın’da, 50’si de Karabük’te istihdam edilecek. Başvurular ilgili ilde, İşkur üzerinden yapılacak.

Başvuracak adaylarda aranacak şartlar şöyle;
-İlan tarihi itibari ile 18 yaşını tamamlamış olmak,
-En az İlkokul mezunu olmak,
-İlan tarihi itibari ile 32 yaşından gün almamış olmak,
-Askerlikle ilişiği olmamak,
-Zonguldak, Bartın veya Karabük illerinde ikamet ediyor olmak.

Başvuranlar arasından işe girmeye hak kazanacak adayları tespit etmek amacıyla;

Zonguldak 350 işçi alımı için; 23 Mayıs 2019 tarihinde, Zonguldak Site (Bahçelievler) kapalı Spor salonunda,

Amasra/Bartın 100 işçi alımı için; 23 Mayıs 2019 tarihinde, Amasra Müessese Müdürlüğü sinema salonunda,

Karabük 50 işçi alımı için; 23 Mayıs 2019 tarihinde, Karabük Nikah salonunda saat 09.00’da başlamak üzere Noter tarafından kura çekimi yapılacak.

Kura çekimi sonucunda işe girmeye hak kazanan adaylar; sevk edilecekleri tam teşekkülü hastaneler tarafından, 20.06.2012 tarih ve 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” kurallarına uygun olarak hazırlanan TTK Beden Gücü Yönergesinin hükümlerine göre yapılacak olan sağlık muayeneleri sonucunda alacakları “Yeraltında pano ayak üretim işçiliği sanatında çalışır” kararlı sağlık raporlarına müteakip işe başlatılacaklar.

Zonguldak, Bartın ve Karabük Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce, 06.05.2019 tarihinde başlayacak olan 5 günlük işçi alım ilanı süresi içinde, şartlara haiz olan adayların Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminde kayıtlı olan adrese göre Zonguldak, Bartın veya Karabük İş Kurumu İl Müdürlüklerine müracaat etmeleri gerekiyor.

Bu konuya ilişkin resmi yazı da kurumlara ulaşmaya başladı. Cumhurbaşkanlığı İdari ve Mali İşler Başkanı Metin Kıratlı’nın imzasıyla gönderiler Yazıda; idari izin süresince görevli olanlara herhangi bir fazla ödemede bulunulmayacağının altı çizildi. Ancak bu kişilere, kullanmadıkları idari izinlerin idarenin uygun gördüğü zamanlarda kullandırılabileceği belirtildi.

Buna göre Arefe günü saat 13:00’ten öncesi çalışmaları ya da 7 Haziran Cuma günü çalışmaları için herhangi bir ilave ücret ödemesi söz konusu olmazken, işçilerin çalıştıkları süre kadar ilave izin hakları doğacak.

İşte Cumhurbaşkanlığı’nın o yazısı;

T.C.

CUMHURBAŞKANLIĞI İDARİ İŞLER BAŞKANLIĞI

Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü

 

 

Sayı: 66836956.010.07.01-70560 18 Nisan 2019

Konu: İdari İzin

 

Ramazan Bayramı tatili 3 Haziran 2019 Pazartesi günü saat 13:00’te başlayıp 6 Haziran Perşembe günü sona erecektir.

Kurum yöneticileri tarafından gerekli tedbirlerin alınarak hizmetlerin aksatılmaması, zorunlu hizmetlerin yürütülmesi için asgari seviyede personel bulundurulması kaydıyla; kamu kurum ve kuruluşlarındaki bütün çalışanların 3 Haziran 2019 Pazartesi günü yarım gün ve 7 Haziran 2019 Cuma günü tam gün idari izinli sayılmaları Sayın Cumhurbaşkanımızca uygun görülmüştür.

İdari izin süresince görevli olanlara herhangi bir fazla ödemede bulunulmayacak ancak kullanmadıkları idari izinleri, idarenin uygun gördüğü zamanlarda kullandırılabilecektir.

Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim.

 

Metin KIRATLI

İdari İşler Başkanı

Ancak bu işçiler, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olmakla beraber kamu kurumu işçisi statüsündedirler.

Dolayısıyla hem işçiler hem de sendikalar, yoğun olarak tayin ve nakil hakkı istemektedir.

Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK), 2018 yılında en fazla başvuru taşeron işçilerden gelmiş, işçilerin başvuruları arasında da nakil ve tayin hakkı önemli bir yer tutmuştur. KDK’nın söz konusu değerlendirmesine bu yazımızdan ulaşabilirsiniz.

NAKİL HAKKI VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ KONUSUNDA YENİ DÜZENLEMEYE İHTİYAÇ VAR!

KDK’nın faaliyet raporunda, şu tespitlere de yer verilmektedir: Kamu personel rejimine yeni bir statü kazandıran ve (4/D) olarak anılan uygulama ile bu statüdeki personele uygulanan iş ve işlemlerde yeknesaklık sağlanmasını teminen 01/01/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazetede; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar yayımlanmıştır.

Anılan kanun ve ikincil mevzuat hükümlerinde, kadroya geçiş koşullarının tespiti yanında kadroya geçtikten sonraki uygulamalara ilişkin hükümlerin de yer aldığı; ancak bazı hususların eksik olduğu anlaşılmaktadır. Şöyle ki; Kurumumuza yapılan başvurulardan; çalışma koşulları, nakil talepleri, meslek kodu ve unvan değişikliği gibi durumların anılan mevzuat hükümlerinde öngörülmediği, bu sebeple dinamik yapıda olan ve birçok idarenin uygulayıcı konumunda olduğu bu uygulamaya ilişkin ikincil düzenlemelerin makul sürede geliştirilmesi ve detaylandırılmasına ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir.”

Böylece mevcut mevzuatta, işçilerin nakil ve tayin hakkına yer verilmediği ancak bu durumun çalışanların ihtiyaçlara cevap veremediği değerlendirilmiş; ikincil mevzuat düzenlemesiyle bu hususların açıklığa kavuşturulması istenmiştir.

Öte yandan KDK, 18745356-101.07.04-E.5673 Sayılı Kararında, tayin hakkı bulunmayan sözleşmeli personele, sağlık mazereti dikkate alınarak tayin imkanı tanınması yönünde karar tesis etmiştir. Benzer durumda olan işçiler için de KDK’ya başvuru yolu açıktır. KDK’nın benzer durumda olan ve geçerli sağlık mazeretine sahip işçiler için de aynı yönde karar verebileceğini değerlendiriyoruz.

Ayrıca son dönemde sendikaların girişimleriyle kadroya geçen taşeron işçilere tayin ve nakil hakkı tanınması yönünde girişimler sürmektedir.

Sonuç itibariyle hem KDK’nın öneri ve kararları hem de sendikaların çalışmaları çerçevesinde işçilerin nakil ve tayin hakkı konusunda mesafe alınmıştır. Sağlık başta olmak üzere geçerli mazereti olan işçilere nakil ve tayin hakkı konusu, pozitif yaklaşımla değerlendirilebilecek bir husustur.

Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 77078042-125.03-(523-2223)-4860 sayılı ve 13/06/2018 tarihli yazısında, “… Bu itibarla, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında firmada çalışmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23 üncü madde uyarınca sürekli işçi kadrolarına atanan personelin memuriyet mahalli dışında başka bir yere geçici görevle görevlendirilmeleri halinde, kendilerine geçici görev yolluğu ödenmesine imkan bulunduğu mütalaa edilmektedir.” denilmektedir.

Bu yazıya istinaden, sürekli işçi kadrolarına atanan taşeron işçilerin memuriyet mahalli dışında başka bir yere geçici görevle görevlendirilmeleri halinde, kendilerine geçici görev yolluğu ödenmesi gerekmektedir.

Ancak geçici görev yolluğu ödenen kişiye aynı zamanda yemek parasının ödenip ödenmeyeceği tartışma konusudur. Bazı kurumların geçici görev yolluğu ödenen işçilerin yemek parasını kesme yoluna gittiği görülmektedir.

Peki doğru uygulama hangisidir? Geçici görev yolluğu ödenen işçinin yemek parası kesilebilir mi?

Bu konu, memurlar açısından Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) tarafından 18745356-101.07.04-E.15509 tarih ve 14/09/2018 sayılı kararında değerlendirilmiştir. Konuyla ilgili mevzuat hükümlerini detaylı olarak irdeleyen KDK, Maliye Bakanlığı’ndan da görüş sormuştur. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 18/05/2018 tarihli ve 4172 sayılı yazısında, özetle;

“Harcırahın, bir görevlendirme dolayısıyla ilgililerin memuriyet mahalli dışında yapmak zorunda oldukları yeme ve konaklama gibi bir takım zorunlu giderlerine karşılık olarak verilmekte olduğu, memuriyet mahalli dışında bir yere geçici görevle gönderilenlere ödenen gündelik yiyecek yardımına karşılık olarak öngörülmediği,

Memuriyet mahalli dışında bir yere geçici görevle gönderilenlere gündelik ödenmesi ile kamu personeline tayın bedeli ödenmesinin yasal dayanakları farklı olduğundan, her iki ödemenin ayrı ayrı değerlendirilmesi, diğer bir ifadeyle 6245 sayılı Kanuna göre ödenen gündelik ile 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre ödenen tayın bedelinin birbiriyle ilişkilendirilmemesi gerektiği,

Ayrıca, gerek 6245 sayılı Kanunda gerekse 2155 sayılı Kanunda, memuriyet mahalli dışında bir yere geçici görevle gönderilenlere, toplu sözleşme veya diğer ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yemek yardımı yapılması veya tayın bedeli ödenmesi halinde, söz konusu kişilere gündelik ödenmeyeceğine dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı,”

ifadelerine yer verilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, diğer mevzuat hükümlerini de dikkate alarak başvuruya konu olan somut olayda, geçici görevlendirmeyle memuriyet mahalli dışına gönderilen personele harcırah yerine tayın bedeli ödenmesi uygulamasının doğru olmadığına hükmetmiştir.

KDK’nın kararını ve özellikle Maliye’nin yazısını kadroya geçen sürekli işçiler açısından değerlendirecek olursak; söz konusu kararın sürekli işçiler açısından da emsal teşkil edeceği, geçici görevlendirilen işçilere ödenen harcırah ile yemek parasının yasal dayanaklarının farklı olduğu, her iki ödemenin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Dolayısıyla geçici görevde harcırah ödenen işçilerin yemek parasının kesilmemesi gerektiğini değerlendiriyoruz.

KDK’nın kararına ulaşmak için tıklayınız.

KDK tarafından verilen tavsiye kararında, personelin görevlendirildiği yerin memuriyet mahalli olarak nitelendirilmesi için;

• Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz etmesi,
• Yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğinde olması,
• Kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilmesinin birlikte aranması gerektiği ifade edilmiştir.

Dolayısıyla KDK başvuran personelin geçmişe dönük hak etmiş olduğu ve bundan sonraki görevlendirmelerinde hak edeceği geçici görev yolluklarının ödenmesi yönünde tavsiye kararında bulunmuştur.

Yani çalışana geçici görev harcırahı ödenmesi için görevlendirme yapılan yer ile işyerinin yerleşim özellikleri bakımından birbirinin devamı niteliğinde olmaması, ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yer kapsamında olması ve doğal olarak memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Bu durum kamu işçileri için de emsal kabul edilebileceğini değerlendirmekteyiz.

Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından verilen tavsiye kararı aşağıdaki şekildedir;

SAYI: 18745356-101.07.04-E.8644

BAŞVURU NO: 2017/14485

KARAR TARİHİ: 18/05/2018

BAŞVURAN:…..

TAVSİYE KARARI BAŞVURAN:

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ

BAŞVURUYA KONU İDARE: Sağlık Bakanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU: Başvuranın geçici görev yolluğu ödenmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ: 23.11.2017

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran, ilçe sağlık personeli olarak Beypazarı İlçesinde çalışmakta olduğunu Ankara’ya yapılan görevlendirmeler için geçici görev yolluğu alamadığını belirterek yolluk ödemelerinin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzca istenen bilgi ve belge talebi üzerine Sağlık Bakanlığı’nca gönderilen 29/04/2018 tarihli ve E.93377465-869/E.128 sayılı yazıda;

2.1) Şikâyet başvurusuna konu uyuşmazlığa ilişkin olarak Maliye Bakanlığı Bütçe Mali Kontrol Genel Müdürlüğü, Strateji Başkanlığı, Ankara Defterderlarığı Muhasebe Müdürlüğü, Hukuk İşleri gibi yetkili kurumların uzman kişilerinden görüş talep edildiği ve bu doğrultuda ilgili Kanunun “memuriyet mahalli” tanımı doğrultusunda uygulama yapılacağına karar verildiği,

2.2) Ankara Valiliği Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünün Memuriyet mahalline ilişkin görüşünün; Ankara’nın Polatlı, Beypazarı, Elmadağ, Çamlıdere, Şereflikoçhisar ve Ayaş ilçelerine görevlendirilen personele ilişkin ulaşımın idarelerince resmi taşıt aracı ile sağlanması halinde memuriyet mahallinden sayılacağı yönünde olduğu,

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi

edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yolluk giderleri ve gündelikleri” başlıklı 177 nci maddesi; “Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet memurlarından bir görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündelikleri, yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir.”,

6) Harcırah Kanununun;

6.1) “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinin “g” bendi; “… Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; … “h” bendinde; Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri; ifade eder.”,

6.2) “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrası, “1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara; … harcırah verilir.”,

6.3) “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesi; “Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere.”,

6.4) “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” başlıklı 42’nci maddesinde; “Geçici bir görev ile başka bir yere gönderilenlere, görev mahalline varış tarihinden itibaren bu Kanuna göre verilen gündelikler:

a. Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez. İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir.

b. Yurtdışında ilk 180 gün tam ve müteakip günler için 2/3 oranında ödenir.”,

7)6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun “Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi” başlıklı 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

Ankara … büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır.”,

8) 13/01/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Harcırah Kanunu Genel Tebliğinin (Seri No:41) “Kurumlarınca Sağlanan Taşıt Araçları ile Gidilip Gelinebilen Yerler” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler ise memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirilir. “

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana Beypazarı- Ankara arası yapılan görevlendirmelere ilişkin hak etmiş olduğu ve bundan sonraki görevlendirmelerinde de hak edeceği geçici görev yolluğunun ödenmesi konusunda ilgili idarelere tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10) Başvuran; ilçe sağlık personeli olarak Beypazarı İlçesinde çalışmakta olduğunu Ankara’ya yapılan görevlendirmeler için geçici görev yolluğu alamadığını belirterek yolluk ödemelerinin yapılmasını talep etmektedir.

11) Dosya kapsamında yapılan incelemede, başvuranın çalışmakta olduğu Beypazarı ilçesinden haftanın iki günü düzenli olarak, Ankara il merkezine KETEM, NTP çalışmaları, su numunesi, resmi evrak takibi, malzeme temini vb. işlerin yürütülmesi amacıyla resmi araç ile gidiş-geliş yaptığı, bundan dolayı başvuranın 08/11/2017 tarihli tarafına geçici görev yolluğu ödenmesi talebiyle 08/11/2017 tarihinde idareye yapmış olduğu başvurusunun, 27/11/2014 tarihinde 29188 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığı Harcırah Kanunu Genel Tebliği gerekçe gösterilerek

15/11/2017 tarihli ve E.1402 sayılı yazı ile reddedildiği anlaşılmıştır.

12)Harcırah Kanununun 14 üncü maddesinde; bir vazifenin ifası amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev yolluğunun ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Anılan Kanunun 3 üncü maddesine göre; memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri memuriyet mahalli olarak, bunun dışındaki yerler ise “başka yer” olarak değerlendirilmektedir. Kanunun lafzından da anlaşılacağı üzere, görevlendirilen yerin memuriyet mahalli olarak nitelendirilmesi için belediye sınırları dışında kalması, yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğinde olması ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilmesi gerekmektedir.

13) Ayrıca 13/01/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Harcırah Kanunu Genel Tebliğinde, ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerlerin memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirildiği belirtilmiştir. Şikayet başvurusu kapsamında ilgili idareden edinilen bilgi ve belgelerden, başvuranın ulaşımının düzenli olarak sağlanmadığı, muhtelif günlerde, arızi olarak, kuruma ait resmi araç ile Beypazarı-Ankara arası gidiş geliş yaptığı anlaşılmaktadır.

14) Bununla birlikte, başvuranın sürekli olarak Ankara-Beypazarı arası geçici görevlendirme ile KETEM, NTP çalışmaları, su numunesi, resmi evrak takibi, malzeme temini vb. işleri yerine getirmesinin görevinin asli bir parçası olarak nitelendirilemediğinden ve kendisine yüklenen bu ek görev karşılığında da herhangi bir ödeme yapılmaksızın vazifesinin ifasının beklenmesinin hakkaniyetli olmadığı değerlendirilmektedir.

15) Bu doğrultuda, başvuranın görevini her ne kadar Kurumu tarafından tahsis edilen araç ile yerine getirmesi söz konusu olsa da Beypazarı-Ankara görevlendirilmelerinin, bu iki yerleşim yerinin yerleşim özellikleri bakımından birbirinin devamı niteliğinde olmadığı ve ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yer kapsamında olduğu ve memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirildiği anlaşılmış olup, idarenin başvurana geçici görev yolluğu ödememesi işleminde mevzuat hükümlerine, hukuka ve hakkaniyete bir aykırılık bulunduğundan talebin kabulü gerektiği değerlendirilmektedir.

16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın geçici olarak Beypazarı Ankara arası görevlendirilmelerinin memuriyet mahalli içerisinde kalmadığı anlaşıldığından, idarenin geçici görev yolluğu ödenmesi talebini reddetmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18)6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle başvuranın geçmişe dönük hak etmiş olduğu ve bundan sonraki görevlendirmelerinde hak edeceği geçici görev yolluklarının ödenmesi yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın Başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

Kararın aslına ulaşmak için tıklayınız.