AYM, işçinin fazla çalışma ücretinin ödenmemesinin mülkiyet hakkının ihlali anlamına geleceğine karar verdi. 

Anayasa Mahkemesi’nin kararına konu olan olay şöyle gelişti:

Bir bankanın Mersin Şubesinde gişe görevlisi olarak çalışmaya başlayan işçinin sözleşmesine, “Çalışan, İşverence gerekli görüldüğü takdirde yasal sınırlar içinde fazla çalışma yapmayı kabul ve taahhüt eder. Bu fazla çalışmalara ilişkin ücret Çalışanın asıl ücretinin içerisindedir.” şeklinde bir madde konuldu.

Yaklaşık 7 yıl boyunca bankada çalışan işçinin görevi, İşveren tarafından 29 Mayıs 2015 tarihinde tek taraflı olarak sonlandırıldı.

İşçi, Mersin İş Mahkemesine dava açarak kıdem ve ihbar tazminatları ile ücrete dönüşen yıllık izin alacağının eksik ödendiğini, fazla çalışma ücretinin ise hiç ödenmediğini belirtmiştir. Eksik ödenen işçilik alacaklarının yasal faiziyle birlikte işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İş Mahkemesi 22/2/2018 tarihinde davayı kabul ederek bilirkişi raporunda eksik ödendiği saptanan kıdem ve ihbar tazminatı ile kullanılmayan yıllık iznin ücretinin ve 5.867.93 TL fazla çalışma ücretinin başvurucuya ödenmesine hükmetmiştir.

Kararın gerekçesinde işveren tarafından iş sözleşmesinin haksız ve bildirimsiz olarak feshedilmesi sebebiyle başvurucunun kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı belirtilmiştir.

Kararda; taraflar arasındaki sözleşmede fazla çalışma ücretinin asıl ücrete dâhil olduğu belirtilmiş ise de 4857 sayılı Kanun’un 41, maddesinin yedinci fıkrası ile 6/4/2004 tarihli ve 25425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği‘nin (Yönetmelik) 9. maddesi uyarınca fazla çalışma yaptırmak için işveren tarafından işçiden her yıl başında onay alınması gerektiği ifade edilmiştir.

İşçinin sözleşmeyle rıza gösterdiği fazla çalışmanın sadece ilk yıl geçerli olduğuna işaret eden İş Mahkemesi, işverenin devam eden yıllarda başvurucudan onay aldığını ispatlayamadığı sonucuna ulaşmıştır. İş Mahkemesi bilirkişi raporunda yüzde otuz hakkaniyet indirimi uygulanarak yapılan hesaplamanın isabetli olduğunu vurgulamak suretiyle işçiye 5.867.93 TL fazla çalışma ücreti ödenmesi gerektiğini belirtmiştir.

İşverenin itirazı üzerine konu Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’nin önüne gelmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, 25/07/2017 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğiyle işçiden her yıl fazla mesai onayı alınması uygulamasının kaldırıldığını belirterek bu gerekçe İş Mahkemesi’nin işçi lehine kararını bozmuştur.

AYM’nin değerlendirmesine göre Bölge Adliye Mahkemesi kararında açıklık bulunmasa da işçinin hizmet sözleşmesindeki onayının fazla çalışma için asıl ücreti dışında ayrıca ücret talep edilmemesini de içerdiği kabulünden hareket edildiği görülmüştür.

Konu bireysel başvuru kapsamında Anayasa Mahkemesi’nin önüne gelmiştir. 

Anayasa Mahkemesi şu değerlendirmeyi yapmıştır: 

“Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı, malikin fazla çalışma ücretinden feragat etmesini kural olarak yasaklamamaktadır. Dolayısıyla işçinin fazla çalışmasının karşılığının asıl ücretine dâhil olduğunu iş sözleşmesinde kabul etmiş olmasına dayanılarak lehine fazla çalışma ücretine hükmedilmemesi kural olarak Anayasa’nın 35. maddesini ihlal etmez. Ancak işçinin fazladan çalıştırılmasının kanuna uygun olmadığı hâllerde önceden verilmiş rızanın varlığından hareketle fazla çalışma ücretinden feragat edildiği çıkarımı yapılamaz. Zira feragatin geçerli olabilmesi için feragat iradesinin açık olmasının ve sonuçlarının kişi yönünden makul olarak öngörülebilir bulunmasının yanında asgari usul güvencelerinin de sağlanmış olması, ayrıca haktan feragat edilmesini meşru olmaktan çıkaran üstün bir kamu yararının bulunmaması gerekir.

Kanun koyucu ve -kanunun verdiği yetkiye dayanarak- idari organlar, işveren karşısında nispeten zayıf konumda bulunan işçinin menfaatlerinin korunması amacıyla birtakım emredici hükümler sevk etmiştir. Bu bağlamda 4758 sayılı Kanun’un 41. maddesinin yedinci fıkrasında işçinin rızası bulunmadan fazla çalıştırılması kesin olarak yasaklanmıştır. Ayrıca çıkarılan ikincil düzenlemelerle fazla çalışma onayının her yılın başında ve yazılı olarak alınması zorunluluğu getirilmiştir. Onayın her yılın başında alınma zorunluluğu öngören mevzuat hükmü 25/8/2017 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır. Buna göre 25/8/2017 tarihinden önceki mevzuat dikkate alındığında işçinin yılın başında onayı alınmadan fazla çalıştırılmasının emredici kurallara aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Somut olayda başvurucu, onayın her yılın başında alınmasının zorunlu olduğu dönemde -1/4/2008-29/5/2015 tarihleri arasında- fazla çalıştırılmıştır. Dolayısıyla anılan dönemde yürürlükte bulunan mevzuata göre başvurucunun ilk yıl dışındaki fazla çalışmaları emredici hükümlere aykırılık teşkil etmiştir. Başvurucunun ücret talep etmeksizin fazla çalışmaya rıza gösterdiği kabul edilse bile bu rızanın emredici hükümlere aykırı olarak gerçekleştirilen fazla çalışmayı da kapsadığı söylenemez. Emredici hükümlere aykırı olarak fazladan çalıştırılan kişinin fazla çalışma ücretinden feragat etmesi işçi menfaatlerinin korunmasındaki üstün kamusal yararla çelişmektedir.

Bölge adliye mahkemesi kararındaki yaklaşım başvurucunun fazla çalıştırıldığı dönemde yürürlükte olan mevzuata göre onay şartının bulunduğunu gözardı etmektedir. 25/8/2017 tarihinde yürürlüğe giren mevzuat fazla çalışma için iş sözleşmesi imzalanırken verilen onayı yeterli görmekte ise de geçmişte her yılın başında onay alınmadan gerçekleştirilen fazla çalışmaları hukuki hâle getirmemektedir. Bölge adliye mahkemesinin bu yorumu öngörülebilir olmadığı gibi iş hukukunun emredici hükümlerine aykırı olarak çalıştırılmaktan doğan haklardan feragat edildiğinin kabul edilmesinin kamu yararıyla çeliştiği gerçeğini de hesaba katmamaktadır.

Sonuç olarak Bölge Adliye Mahkemesinin başvurucunun iş sözleşmesindeki feragatinin mevzuatın emredici hükümlerine aykırı olarak çalıştırılması karşılığında elde ettiği hakları da kapsadığı yorumunun öngörülebilir olmadığı kanaatine varılmıştır. Bölge adliye mahkemesinin ağır hata teşkil eden bu değerlendirmesi başvurucunun ölçüsüz bir külfete maruz bırakılmasına ve işveren ile işçinin menfaatleri arasında ciddi bir dengesizliğin oluşmasına yol açmış, bu nedenle devletin Anayasa’nın 35. maddesinin öngördüğü pozitif yükümlülüklerin ihlal edilmesi sonucunu doğurmuştur.

Anayasa Mahkemesi, açıklanan bu gerekçelerle fazla mesai alacağı Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedilen işçinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

GENEL ve ARANAN ŞARTLAR
A) Başvuru yapacak adaylarda 657 sayılı Kanun’un 48. maddesinde aşağıda belirtilen genel şartlar ile aranan şartları sağlamalıdır.
1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
2. Bu Kanun’un 41. maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak,
3. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
4. Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak
5. Erkek adaylar için askerlik durumu itibariyle; askerlikle ilgisi bulunmamak, askerlik çağına gelmemiş bulunmak, askerlik çağına gelmiş ise askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş olmak.
6. 657 sayılı Kanun’un 53. maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla görevini devamlı yapmasına, engel olabilecek akıl hastalığı ve vücut sakatlığı ile ilgili engeli bulunmamak,
7. Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması olumlu olmak.
8. Çeşitli KHK ile kamu görevinden çıkarılmamış olmak.
9. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına ilişkin Esasların Ek 6’ncı maddesi gereğince “İşe alınması açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi…” hallerinde hizmet sözleşmesi kurumca tek taraflı olarak feshedilir.
10. Üniversitemiz gerekli durumlarda ilanın her aşamasında iptal ve/veya değişiklik yapma hakkına sahiptir.

Kura sonuçları https://iscisonuc.saglik.gov.tr internet adresinden öğrenilebilecektir.

05.04. 2022 Tarihli Duyuru:

T.C. Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatı hizmet birimlerine 4857 sayılı İş Kanunu ile mezkûr Kanuna dayanılarak çıkarılan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca 10.000 sürekli işçi alımı için 15/03/2022 – 21/03/2022 tarihleri arasında İŞKUR tarafından il ve meslek bazında başvurular alınmış ve Bakanlığımıza bildirilmiştir.

İşe alınacak sürekli işçiler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin geçici 10 uncu maddesi hükmüne göre öncelikliler de dâhil olmak üzere İŞKUR tarafından bildirilen başvuru sahipleri arasından açık iş sayısı (ilan edilen kadro sayısı) kadar asıl ve asıl sayı kadar da yedek aday sınava tabi tutulmaksızın Bakanlığımızca doğrudan noter kurası ile belirlenecektir.

İl ve mesleklere göre ilan edilen kadro sayısı kadar asıl ve asıl sayı kadar da yedek aday için kura ile yerleştirme işlemi, Türkiye Noterler Birliği çekiliş programı ile noter huzurunda 06-07 Nisan 2022 tarihlerinde Bakanlığımız Bilkent Yerleşkesinde gerçekleşecektir.

Koronavirüs (Covid-19) salgını ile mücadele kapsamında kura salonuna katılımcı alınmayacaktır. Kura çekilişi Bakanlığımız YouTube kanalından (https://www.youtube.com/user/SaglikBakanligi) yayınlanacaktır.     

Kura sonuçları aynı gün saat 22:00’ den sonra https://iscisonuc.saglik.gov.tr internet adresinden ilan edilecektir.

Kura çekilişi illerin trafik koduna göre sıralı şekilde, her bir il ve meslek için ayrı ayrı yapılacaktır.

 06 Nisan 2022 (Çarşamba) günü kura çekilişi yapılacak olan iller:

Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Amasya, Ankara, Antalya, Artvin, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Bolu, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Isparta, Mersin, İstanbul, İzmir, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Kırşehir. (Kura çekilişi saat 09:30’da Adana ili ile başlayarak il trafik koduna göre sıra ile çekilecek olup, en son Kırşehir ili için çekiliş yapılarak tamamlanacaktır.)

 07 Nisan 2022 (Perşembe) günü kura çekilişi yapılacak olan iller:

Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Muş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Rize, Sakarya, Samsun, Siirt, Sinop, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Uşak, Van, Yozgat, Zonguldak, Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Bartın, Ardahan, Iğdır, Yalova, Karabük, Kilis, Osmaniye, Düzce. (Kura çekilişi saat 09:30’da Kocaeli ili ile başlayarak il trafik koduna göre sıra ile çekilecek olup, en son Düzce ili için çekiliş yapılarak tamamlanacaktır.)

İlanda belirtilen başvuru şartlarını taşıyan adayların, İŞKUR sistemi (www.iskur.gov.tr) üzerinden 07.04. 2022 / 11.04.2022 tarihleri arasında başvuru yapmaları gerekmektedir. İşe alım sürecinde gerekli bilgilendirmeler Kozan Belediyesi resmi web sayfasında (http://www.kozan.bel.tr/) kadro ilanları bölümünde yayımlanacaktır.

BAŞVURU ŞARTLARI ARANILAN GENEL ŞARTLAR
l. 2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye’de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalışılabilmelerine ilişkin Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Türk Vatandaşı olmak.
2. 18 yaşını tamamlamış olmak.
3. Askerlikle ilgisi bulunmamak,
4. Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine kaşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma” edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini akIama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.
4. Kamusal haklardan mahrum bulunmamak.
5. Yapılacak Güvenlik Soruşturması ve/veya Arşiv Araştırması olumlu sonuçlanmak.
6. Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan, emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı alıyor olmamak.
7. Sınavda başarılı olan adayların, çalıştırılacağı meslek kolunda çalışmasında ve görevini devamlı olarak yapmasında bir sakınca olmadığına dair durumunu sağlık raporu ile belgelendirmek.
8. Talep Şartlarını taşımadığı sonradan anlaşılan başvurular, ilan-sınav sürecinin her aşamasında reddedilebilecektir. Kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili disiplin mevzuat uyarınca görevinden veya meslekten ihraç edilenlerin başvurulan kabul edilmeyecektir.
9. İlan edilen kadrolara başvurusu sonucu atanmaya hak kazanan adaylar, 4857 sayılı iş Kanunu hükümleri çerçevesinde sürekli işçi olarak istihdam edilecek olup 1 ay deneme süresi uygulanacaktır.
10. Sınava müracaat edebilmek için Kozan İlçesinde ikamet ediyor olmak.
11.Kamu kurum ve kuruluşlarının özel kanunlarında yer alan özel şartları taşımak.
12.İnsansız Hava Aracı Ticari Pilotluk eğitimi sertifikası (İHA1, İHA2, iHA3) Ticari belgelerinden herhangi birine sahip olmak.
13.Sportif amaçlı belge sahipleri başvuru yapamaz.
14.Lise veya Lisans eğitimini bitirmiş olmak.

GENEL ŞARTLAR
1- Başvuracak adaylarda yukarıda belirtilen özel şartlar ile 657 sayılı Kanunun 48. maddesinde belirtilen
genel şartlar aranır.
a-) Türk Vatandaşı olmak,
b-) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
c-) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak.
d-) Erkek adaylar için askerlik hizmetini yapmış veya muaf olmak veya askerlik yükümlülüğü bulunmamak.
e-) 657 sayılı Kanunun 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak,
2- Başvuracak adaylardan Lisans mezunları için 2020 KPSS (B) grubu KPSS (P3) puanı, Ön lisans mezunları için 2020 KPSS(B) grubu KPSS (P93) puanı ve Ortaöğretim mezunları için 2020 KPSS (B) grubu KPSS (P94) puan türlerinden en az 60 ve üzeri puan almak.
3- Çeşitli KHK ile kamu görevinden çıkarılanlar başvuruda bulunamazlar.
4- Başvuracak adayların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 (B) maddesinin “Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler” hükmü gereğince halen kamu kurumunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 (B) maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalışanlar Üniversitemiz ilanına aynı unvanda başvuru yapamaz Ancak ilgili mevzuat gereğince usule uygun olarak istifa edip 1 (bir) yıllık süre şartına tabi tutulmadan istihdam edilebilecek olanlar bu durumu belgelendirmek koşulu ile ilana başvuru yapabileceklerdir. Aksi takdirde bu maddeye aykırı durumu tespit edilenlerin atamaları yapılmayacaktır. (Sözleşme imzalama aşamasında ilgili belgenin ibrazı istenecektir.)
5- Herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı almıyor olmak.