Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay ve TİSK Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Burak Akkol’un katılımıyla yarın yapılması planlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu çalışma takviminin belirlenmesine ilişkin toplantının 1 Aralık’a alındığı bildirildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımız Vedat Bilgin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu çalışma takviminin belirlenmesi için perşembe günü, TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay ve TİSK Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Burak Akkol ile bir araya gelecektir.” ifadelerine yer verildi.

Konu henüz bütün yönleriyle netliğe kavuşmamıştır. Ancak bugüne kadar hem Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın hem de diğer kurumların yayınladığı görüşler ve yaptığı çalışmalar kapsamında gelinen noktayı şu şekilde özetlemek mümkündür:

Bazı kurumlara Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından görüş yazıları gönderilmiştir. İlgili görüş yazılarını sitemizde yayınlamıştık. Tekrar hatırlayacak olursak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından gönderilen ilk görüş yazısında;

Bu çerçevede, ilgili hükümler göz önünde bulundurulduğunda, Yüksek Hakem Kurulunca kararlaştırılan hükümlerde sürekli işçilerin 01/01/2018 tarihindeki ücretlerinin esas olduğu, asgari ücretle olan bağlarının koptuğu ve ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının 30/06/2020 tarihine kadar bu hükümler çerçevesinde belirleneceği düşünülmektedir.

İlgili görüş yazısı bir belediye şirketine konu özelinde verilmiştir. Her ne kadar kadroya geçen işçilerin asgari ücretle olan bağlarının koptuğu ve ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının 30/06/2020 tarihine kadar Yüksek Hakem Kurulu tarafından belirleneceği ifade edilse de Bakanlık verdiği ikinci görüş yazısında bu duruma dair açık kapı bırakmıştır.
Bu ikinci görüş yazısında 2 önemli husus bulunmaktadır. İlki asgari ücret zammının sürekli işçilere yansıtılıp yansıtılmayacağı konusunda belediye şirketi ile işçiler arasında imzalanan iş sözleşmelerinin esas alınacak olmasıdır.

İkincisi ise; ihale şartnamesinde düzenlenen ücret maddelerinin yerine iş sözleşmelerinin geçerli olacağıdır.

Fakat her iki görüş yazısı da tereddütleri ortadan kaldırmamıştır.

Asgari Ücretin Altında Bir Ücret Olmayacaktır

Bilindiği üzere asgari ücret, işçiye ödenebilecek en düşük ücrettir. 4857 sayılı İş Kanunu, asgari ücretin altında ödeme yapılmasını yasaklamaktadır. Yani 696 sayılı KHK ile kadroya geçen taşeron işçilerden 2019 yılında asgari ücretin altında kalanların ücretleri brüt 2.558,40 TL’den az olmayacaktır.

Toplu İş Sözleşmesinden Gelen %4 Zamlar Nasıl Yansıtılacak?

Taşerondan kadroya geçen işçilere 12 Nisan tarihinde Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığın tarafından yayımlanan toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre;

01.01.2019-30.06.2019 tarihleri arasında,
İşçilerin 01.01.2019 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılacaktır.

Ağırlıklı görüş işçilere önce yeni asgari ücret uygulanıp, ardından %4 zammın ekleneceği şeklindedir. Ancak %4 zam ile birlikte yeni asgari ücret tutarının sağlanmasının yeterli olacağı yönünde düşünceler de bulunmaktadır. Bu konunun Çalışma Bakanlığı tarafından verilecek görüş yazıları ile birlikte netleşmesi beklenmektedir.

Tereddüde sebebiyet veren bir diğer konu ise; asgari ücretin %5 ve %10 fazlası ile çalışan işçilerin ücretlerinin 2019 yılı için belirlenen asgari ücretin altında kaldığıdır. Az önce ifade ettiğimiz üzere hiçbir ücret asgari ücretin altında belirlenemeyeceği için, asgari ücretin %0, %5 ve %10 fazlasını alan işçilerin günlük brüt ücretleri en az 2019 yılı brüt asgari ücretle eşitlenecektir.

Brüt Asgari Ücret Hesabına Sosyal Yardımlar Dahil Edilecek mi?

Yüksek Hakem Kurulu kararı ile kamu işçilerine çeşitli ek ödemeler ile aylık ve yıllık bazda sosyal yardımlar (çocuk yardımı, yakacak yardımı, ikramiye, öğrenim yardımı, bayram yardımı, ilave tediye vs.) ödenmektedir. Bu ek ödemeler ve sosyal yardımlar, 2.558,40 TL olarak belirlenen asgari ücrete dahil olmayıp işçiye ayrıca ödenecektir. Başka bir ifadeyle 2018 yılında almakta olduğu ücretine %4 zam eklenen ve 2019 yılı asgari ücretinin altında kalan işçilere brüt asgari ücrete ilaveten almakta oldukları sosyal yardımlar ayrıca ödenecektir.

Kamu Kurumları Açısından Kamu Zararı Endişesi Var!

Kamu kurumlarının çoğunluğu işçileri ile yaptıkları bireysel iş sözleşmelerinde ücret maddesini “asgari ücretin %… fazlası” şeklinde düzenledi. Bu durumda iş sözleşmelerinin gereğini yaparak asgari ücretin %30, %40, %50, %60… fazlası gibi ücretlerle çalışanlara 2019 yılı güncel asgari ücretinin üzerine %… fazlası ücret zammının yansıtılması durumunda Sayıştay’ın kamu işverenlerine kamu zararı çıkarabileceği endişesi bulunmaktadır.

Kamu Kurumları Nasıl Davranmalı?

Bünyesinde kamu işçisi istihdam eden kamu kurum ve kuruluşları ve belediye, il özel idareleri ve mahalli idarelere ait şirketlerin konuya bir resmi açıklama getirilinceye kadar beklemeleri gerektiğini değerlendirmekteyiz. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının konu ile ilgili çözüm arayışına girmiştir. Yakın bir tarihte Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanacak bir genelge ya da genel yazı ile bu sorunun açıklığa kavuşturulacağı kanaatindeyiz.