Kamudaki 700 binden fazla işçinin 2023-2024 dönemindeki mali ve sosyal haklarının belirlendiği Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü’nü mayıs ayında imzalandıklarını anımsatan Arslan, enflasyon nedeniyle aradan geçen sürede imzaladıkları sözleşmenin anlamını yitirdiğini söyledi.

Çerçeve protokole ek bir protokol yapılması için TÜRK-İŞ ile hareket ettiklerini belirten Arslan, “Yürürlük süreleri farklı olan sözleşmelerin tamamı için enflasyon artı iyileştirme yapılması konusunda Sayın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’mıza ve işveren sendikası TÜHİS‘ e çağrımızı yineliyoruz. Bu çağrımızın bir ek protokolle karşılık bulmasını istiyoruz.” diye konuştu.

“MUHATABI TİSK OLMALI”
“Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü, belediye şirketlerinde de uygulanmalı, bunun önünde yasal hiçbir engel yok.” diyen Arslan, diğer işçi konfederasyonlarının karşı çıkmasına rağmen HAK-İŞ’in bu konuda ısrarcı olduğunu vurguladı.

Eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin ile çerçeve protokolün belediye şirketlerine de uygulanmasına yönelik bir protokol imzalamayı planladıklarını ama Bilgin’in görev süresinin sona erdiğini vurgulayan Arslan, “Vedat Bilgin, bunun taahhüdünde bulunmuştu.” dedi.

Çerçeve protokolün işleyiş sürecinde kurgusal bir sorun olduğunu ifade eden Arslan, şunları söyledi:

“İşçi konfederasyonlarını, kamudaki bir işveren sendikasıyla muhatap etmek, muhataplık ilişkilerine de zarar veriyor. Onun için HAK-İŞ olarak, kamu işveren sendikalarının da üyesi olduğu ve Türkiye’de işverenleri en fazla temsil yetkisine sahip TİSK, bizim Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü’ndeki muhatabımız olmalı.”

“EMEK HAREKETİNİN PAYI YÜZDE 27’YE DÜŞTÜ”
Çalışanların ağır vergi yüküyle karşı karşıya olduğunu belirten Arslan, çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınması gerektiğini her fırsatta dile getirdikleri anımsattı.

Arslan, 2002 yılında bir çalışanın 16 asgari ücret kadar gelirden sonra yeni bir vergi dilimine geçtiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Eğer asgari ücret vergi dışı bırakılmasaydı, dördüncü ayda asgari ücretli çalışanlar yüzde 20 vergi dilimine girer noktaya gelecekti. Enflasyon oranlarının bile üzerinde vergi geçiş oranları ne yazık ki ücretleri aşağıya çekiyor. Misal, ocak ayında imzaladığımız sözleşmeyle 100 lira alan bir arkadaşımız, ücret zammına rağmen aralık ayında 70 lira almak zorunda kalıyor. Bu kabul edilemez bir şey. TÜİK‘in son dört yıldaki rakamlarına baktığımız zaman emek hareketinin gayri safi milli hasıladan aldığı pay yüzde 34’lerden yüzde 27’ye düşmüş. Aynı dönemde sermayenin aldığı pay ise yüzde 50’lerden yüzde 54’e çıkmış. Dolayısıyla yüksek enflasyonun olduğu dönemler, emekçilerin kaybettiği dönemler olmuştur.”

“ADALETSİZLİĞİ ORTADAN KALDIRMAK İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATTIK”

Arslan, Türkiye’nin belirli meslek grupları ve kesimler için adeta vergi vermeme cenneti konumunda olduğunu savunarak, devletin vergi sisteminin çalışanlar başta olmak üzere yakaladığından vergi almak üzerine işlediğini söyledi.

Büyük kazançlar ve servetler elde edenlerin çalışanlar kadar vergi vermediğini ifade eden Arslan, “Üstat Necip Fazıl’ın ‘Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa’ sözü var. İnanın böyle bir adaletsizlik olmaz. Biz vergideki bu adaletsizliğin ortadan kaldırılması için ciddi bir çalışma başlattık. Bu konuda uzman ve akademisyenleri bir araya getirdik. Yaklaşık iki aydır çalışıyorlar. Çalışmamız tamamlandığında kamuoyuyla paylaşacağız. Bu çalışmada, mevcut vergi sistemini masaya yatıracağız ve Türkiye nasıl bir vergi sistemine geçmeli konusunu ele alacağız.” diye konuştu.

Sigortalının kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi bulunması ve son 3 yılda en az 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekecek.

Kısa çalışma ödeneği, her ayın beşinde aylık olarak sigortalının kendisine ödenecek. Ödeme tarihini öne çekmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yetkili olacak.

Kısa çalışma ödeneği, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacak, nafaka borçları dışında onda birinden fazlası haczedilemeyecek veya başkasına devir ve temlik edilemeyecek.

Kısa çalışma ödeneği olarak ödenen süreler, kısa çalışma başlama tarihinden itibaren 3 yıl içindeki hizmet akdi fesihlerine istinaden yapılacak işsizlik ödeneği ödemelerine ilişkin hak sahipliği sürelerinden düşürülecek.

Sigortalının kusurundan kaynaklanan fazla ödemeler, yasal faiziyle sigortalıdan tahsil edilecek, ölen sigortalılara ait fazla ödemeler geri tahsil edilmeyecek.

Uygulama, kısa çalışma başlama tarihi, bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olanlar hakkında da geçerli olacak. Kısa çalışma ödeneğine ilişkin hükümler 1 Mart’ta yürürlüğe girecek.

– Asgari ücret desteği 700 lira olacak

İlave istihdamın sağlanması ve özel politika gerektiren kadın, genç ve mesleki yeterlilik belgesi sahibi olan işsizlerin istihdamının desteklenmesi için verilen teşvik, 31 Aralık 2025’e kadar devam edecek ve uygulamanın 31 Aralık 2026’ya kadar uzatılabilmesi için Cumhurbaşkanına yetki verilecek.

En düşük emekli aylığı, ocak ödeme döneminden itibaren uygulanmak üzere 7 bin 500 liradan 10 bin liraya yükseltilecek.

İşverenlerin iş gücü maliyetlerinin düşürülerek istihdamın artırılması ve kayıtlı istihdamın korunması amacıyla 2016’dan bu yana uygulanan asgari ücret desteği 2024’te aylık 700 lira olarak uygulanacak. Böylece asgari ücret desteği 500 liradan 700 liraya yükseltilmiş olacak.

Teklifin birinci bölümünde yer alan maddelerin kabul edilmesinin ardından Genel Kurulda, teklifin ikinci bölümünün tümü üzerindeki görüşmelere geçildi.

İYİ Parti Grubu adına konuşan Manisa Milletvekili Şenol Sunat, gelişmiş ülkelerde emeklilerin dünyanın her yerine geziler yaptığını söyledi. Sunat, “Bizim emeklimiz kendi memleketlerine gidemez duruma düşmüştür. Emekliler evinden, daha ucuz gıda bulmak için, kuyruklarda saatlerce beklemek için çıkabilmektedir.” diye konuştu.

MHP Kayseri Milletvekili Baki Ersoy da teklifle emeklilerin aylıklarında iyileştirme yapılmasının amaçlandığını dile getirdi.

Genel Kurula sunulacak değişiklikle de SSK ve Bağ-kur emeklilerinin aylıklarındaki artış oranının yüzde 49,25’e çıkarılmasının öngörüldüğünü ifade eden Ersoy, MHP olarak teklifi desteklediklerini bildirdi.

Ersoy’un konuşmasının ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşime ara verdi. Adan, aranın ardından komisyonun yerinde olmaması üzerine birleşimi saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin beklediği düzenleme bugün Genel Kurul gündemine gelecek. Teklifle SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşlarına ek yüzde 5 zam yapılıyor. En düşük emekli maaşı 10 bin liraya çıkarılıyor. İşverene asgari ücret desteği 700 liraya çıkarılıyor.

Düzenlemede istihdamı korumaya yönelik kapsamlı teşvikler bulunuyor. İşverene asgari ücret desteği 500 liradan 700 liraya çıkarılıyor. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanma koşulları kolaylaştırılıyor. Asgari prim ödeme gün sayısı 450 güne indiriliyor. Genel salgın durumu, kısa çalışma gerekçesi olarak yasaya giriyor.

Teklifte işverene sigorta primi desteğinin de süresi uzatılıyor. İlave kadın ve genç istihdamı sağlayan işverenlere yönelik destek 2 yıl daha uzatılıyor.

Açıklamasında, “İşsizlik Sigortası Fonu kullanılarak uygulanan pasif işgücü piyasası programlarının etkinliğini artırmak için vatandaşlarımızın faydasına olacak adımlar atmaya devam ediyoruz.” ifadesini kullanan Işıkhan, sigortalıların kısa çalışma ödeneğinden daha fazla yararlanabilmesi için son 3 senesinde gereken asgari prim ödeme gün sayısını 600 günden 450 güne indirileceğini anımsattı.

Teşvik başvuru sürelerinin uzatılacağını aktaran Işıkhan, şunları kaydetti:

“Nitelikli ve belgeli iş gücü sağlamak için mesleki yeterlilik belgesi olan vatandaşlarımız ile özel politika gerektiren kadın ve gençlerimizin istihdama katılmalarına destek oluyoruz. 31 Aralık 2025 tarihine kadar uygulanmaya devam edecek ve 54 aya kadar faydalanılabilecek teşvik süresi Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın takdirleriyle 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatılabilecek. Böylelikle vatandaşlarımız için oluşabilecek mağduriyetlerin önüne geçiyoruz.”

Işıkhan, işçi ve işverenlerin yanında olduklarını ifade ederek, “Kayıtlı istihdamın korunması ve istihdamın artırılması için işverenlerimize destek oluyoruz. Asgari Ücret Desteğini bu sene itibarıyla 700 Türk lirasına çıkarıyoruz.” açıklamasında bulundu.

İşverene asgari ücret desteği artacak

Teklifin en önemli başlığını işverene sağlanacak asgari ücret desteği oluşturacak. Bu destek oranı 500 liradan 700 liraya çıkarılacak.

SSK ve Bağ-kur emekli aylıklarına iyileştirme yapılmasına ilişkin düzenlemenin de Cumhurbaşkanlığı Kabinesi’nde kararlaştırılmasının ardından komisyon sürecinde teklife eklenmesi bekleniyor.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler de teklifin bu yönde revize edileceğini açıkladı.

Güler,” Teklif için çalışılıyor. Etki analizleri, bütçemiz, bütçe imkanlarımız, oransal manada artış değerlendirilmesi… Daha sonra Sayın Cumhurbaşkanımıza tahmin ediyorum önümüzdeki hafta değerlendirilir” dedi.

Meclis Başkanlığı’na sunulacak teklif hızla Plan ve Bütçe Komisyonu gündemine gelecek..

Komisyon sürecinin ardından teklif, Meclis Genel Kurulu’na sevk edilecek.

Asgari Ücret Tespit Komisyonunca alınan karara istinaden, 1/1/2024 ila 31/12/2024 tarihleri arası için bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücret 666,75 (altı yüz altmış altı lira yetmiş beş kuruş) Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Buna göre, 1/1/2024 ila 31/12/2024 tarihleri arasında uygulanmak üzere sigortalılar için sigorta primine esas günlük ve aylık kazançların alt ve üst sınırlarında, yurt dışında geçen süreler ile hizmet borçlanmalarında, isteğe bağlı sigortalılar ve genel sağlık sigortalılarının ödeyecekleri primlerde dikkate alınacak tutarlar ile idari para cezalarında, geçici iş göremezlik, cenaze ve emzirme ödeneklerinde dikkate alınacak tutarlar aşağıda gösterilmiştir.

Genelge ile açıklanan bazı temel parametreler şöyle:

1/1/2024 ila 31/12/2024 tarihleri arasında sigorta primine esas;

Günlük kazanç alt sınırı : 666,75 TL
Aylık kazanç alt sınırı : 20.002,50 TL
Günlük kazanç üst sınırı : 5.000,63 TL (*)
Aylık kazanç üst sınırı : 150.018,90 TL

Prime esas kazançlardan istisna tutulacak yemek parası, çocuk zammı ve aile zammı (yardımı) tutarları;

– Yemek parası:

1/1/2024 ila 31/12/2024 tarihleri arasında; 666,75 TL x % 23,65 =157,69 TL (*)

– Çocuk zammı:

1/1/2024 ila 31/12/2024 tarihleri arasında; 20.002,50 TL x % 2 = 400,05 TL (Aylık)

– Aile zammı (yardımı):

1/1/2024 ila 31/12/2024 tarihleri arasında; 20.002,50 TL x %10 = 2.000,25 TL (Aylık) tutarındaki kazançları, prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki Vergi Dilimleri düzenlemesi şöyle: “193 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2024 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir. Buna göre; yeni Gelir Vergisi dilimleri şöyle oldu;

Bilindiği gibi asgari  ücret,  çalışma hayatının temel belirleyici parametresidir. Çalışma hayatındaki hemen bütün parametreler, asgari ücrete endeksli olarak değişiklik göstermektedir.

2024 yılı asgari brüt ücretin 17.002,12 TL olarak belirlenmesiyle birlikte bu parametreler de değişmiştir.

Çalışanların ve işverenlerin yıl boyunca her an ihtiyaç duyacağı güncellenmiş temel parametreler aşağıda yer almaktadır:

​

Bordo parametreleriyle ilgili daha detaylı bilgi için;

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Genelgesine aşağıdaki PDF dosyasından ulaşabilirsiniz. 

SGK Genelgesine aşağıdaki PDF dosyasından ulaşabilirsiniz. 

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın asgari ücretin 2024 yılı için net 17 bin 2 lira olarak belirlendiğini açıklamasının ardından söz alan Atalay, yeni asgari ücret rakamının belirlenmesine yönelik sürecin 27 gündür devam ettiğini anımsattı.

Taraflar olarak, bugün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığında yaklaşık 2,5 saatlik toplantı yaptıklarını belirten Atalay, TÜRK-İŞ olarak talep ettikleri rakamı o toplantıda taraflara ilettiklerini söyledi.

Atalay, şöyle konuştu:

“Sayın Cumhurbaşkanımıza da ifade ettim, TÜRK-İŞ’in talebi 18 bin liraydı, yılda iki kere bu müzakerenin yapılmasıydı. Pazardaki, marketteki fiyat dursun da asgari ücreti konuşmanın bir anlamı yok. Maalesef fiyat artışları ortada. Onun için ’18 bin lira talep ediyoruz, yılda 2 kere olsun’ dedik.”

TÜRK-İŞ karara muhalefet şerhi koydu

Atalay, başlangıç ücreti olması gereken asgari ücretin Türkiye’de geçim ücreti haline geldiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Bunun üstünde bir ücret verin. Ama maalesef işverenlerin yüzde 90’ı bu asgari ücretin üstünde bir ücret vermiyor. İnsanlara ‘bu ücret ile geçinin’ diyorlar. Herkes bir, iki dakika düşünsün, bu ücret ile geçinilebilir mi? Bu enflasyon bir an evvel dursun, bu asgari ücret pazarlıklarının da bu derece olmasına gerek yok. Ama enflasyon durmadığı müddetçe, yılda bir kere belirlenecek asgari ücretle milletin talebini yerine getiremeyiz. Sayın Bakanımın elinden gelen imkan bu, işveren temsilcimizin elinden gelen imkan bu. Sayın Bakanım, ben burada bir daha katılmadığımızı ifade etmek istiyorum, muhalefet şerhi koyacağız.”

İşçi tarafını temsil eden Türk-İş Başkanı Ergün Atalay, beklentilerinin 18 bin lira ve yılda iki zam olduğunu belirtti. Bakan Işıkhan’ın kamuoyuyla paylaştığı yeni asgari ücretin ayrıntıları da netleşti.

Buna göre brüt asgari ücret ve işverene maliyeti şöyle oldu:

Not 1: 28/01/2004 tarih ve 5083 Sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunun 2. maddesi uyarınca; Türk Lirası değerlerin yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanır; yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmamıştır.

Not 2: Gelir Vergisi ve Damga Vergisi hesaplanmamıştır.

(*) 5510 sayılı Kanunun 81. maddesinin (ı) bendine göre, bentde belirtilen şartları sağlayan işverenlere, SGK primi işveren payında 5 puanlık indirim öngörüldüğünden hesaplamalar buna göre yapılmıştır. Gerekli şartları sağlamayan işverenler için, SGK primi işveren payı %20,5’dir. 6385 sayılı kanunun 9. maddesiyle yapılan düzenleme ile 01.09.2013 tarihinde itibaren geçerli olmak üzere 5510 sayılı kanunun 81.maddesi “Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir.”

Asgari ücretin esas manasıyla bir sosyal koruma ücreti olduğunu ifade eden Işıkhan, asgari ücretin çalışma hayatındaki ücret politikalarının en alt sınırını temsil ettiğini söyledi.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu‘nun nihai hedefinin tüm tarafların görüş ve talepleri ile mevcut sosyo-ekonomik koşullarını gözeterek söz konusu sınırı belirlemek olduğunu vurgulayan Işıkhan, şöyle konuştu:

“Bakanlık olarak bu süreçte asli görevimiz ise işçi ve işveren temsilcilerimiz arasında bir hakem rolü üstlenmektir. Ben öncelikle, bu süreci olumlu ve makul yaklaşımlarıyla ortak bir mutabakat zemininde yürüten tüm paydaşlara, TÜRK-İŞ Genel Başkanı Sayın Ergün Atalay’a ve TİSK Başkanı Sayın Özgür Burak Akkol’a ve komisyon üyelerine teşekkür ediyorum. Gerek işveren tarafımız gerekse işçi tarafımız gerçekten de hem çalışanlarımızın ve işverenlerimizin ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak hem de ülkemizin mevcut şartlarını son derece rasyonel bir düzlemde ele alarak en uygun noktada fikir birliğine varmışlardır. Bu süreçte çalışanlarımızın refahı noktasında büyük özveri gösteren TİSK Başkanımız Özgür Bey’e de özel teşekkür etmek istiyorum. Burada bir asgari ücret alt sınırı belirlemenin yanı sıra, sorunların çözümü noktasında toplumsal mutabakata katkı sağlayacak her türlü yapıcı yaklaşımın sergilenmesini de çalışma hayatımızın geleceği açısından çok çok önemli bulduğumu özellikle vurgulamak istiyorum.”

– Asgari ücret desteği 700 liraya yükseltildi

Vatandaşları enflasyona ezdirmeme ve işçi, işveren ve istihdamı aynı anda koruma kararlılığına liderliğinden dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür eden Işıkhan, yeni asgari ücretle ilgili şu bilgileri paylaştı:

“Temmuz ayında net asgari ücret devletimiz tarafından verilen 500 lira asgari ücret desteği ile birlikte 11 bin 402 lira olmuştu. Şimdi de 700 lirası asgari ücret desteği olmak üzere 1 Ocak 2024’ten itibaren geçerli olacak net asgari ücreti, 17 bin 2 lira olarak belirlemiş bulunuyoruz. Ülkemize ve milletimize hayırlı olsun inşallah. Bu rakamla net asgari ücrete, önceki döneme göre yüzde 49, önceki yıla göre ise kümülatif olarak yüzde 100 oranında artış yapılmış bulunmaktadır. Yeni miktar ile çalışanlarımızı enflasyona ezdirmeme sözümüzü bir kez daha yerine getirmiş olmanın memnuniyeti içerisindeyiz. Devletimiz, tüm kurum ve kuruluşlarıyla işçisinin, işverenin ve tüm vatandaşlarının yanında yer almaya devam edecektir. Türkiye Yüzyılı, emekçisinin, üretenin, işverenin ve yatırımcısının el ele verdiği birlik ve beraberlik ruhu içerisinde kararlı adımlarla ilerlemeye devam edecektir.”

– “Yeni asgari ücretin hayırlı olmasını diliyorum”

Işıkhan, yatırım, üretim, istihdam vizyonuyla geleceğin güçlü Türkiye’sinin inşası için katma değer üretmeye devam edeceklerini ifade ederek, şöyle devam etti:

“Bugüne kadar olduğu gibi bugünden itibaren de çalışma hayatının tüm ihtiyaçlarını, tüm paydaşlarımızla istişare, ortak akıl ve güç birliği içerisinde karşılamayı sürdüreceğiz. Bu anlayışla kalkınma hamlemizin en büyük itici gücü olan sosyal barışı ve çalışma barışını korumaya devam edeceğiz. Türkiye Yüzyılı’nı Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, emeğin ve üretimin yüzyılı yapmaya kararlı olduğumuzu da bir kez daha buradan ifade ediyorum. Yeni asgari ücretin çalışan, üreten ve büyüyen ülkemiz için ve aziz milletimiz için hayırlı olmasını diliyorum.”

Asgari ücrete ilişkin kritik görüşme saat 16.30’da Beştepe’de gerçekleşecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’ndaki tarafları arayarak davet etti. İşçi, işveren tarafı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan toplantıda yer alacak.

Yeni yılda geçerli olacak asgari ücret görüşme sonrasında bugün açıklanabilir.