Bilindiği gibi ilave tediye ödeme tarihleri, Resmi Gazete’de yayınlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile belirleniyor.

19 Ocak 2022 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Cumhurbaşkanı Kararına göre; sürekli işçilerin 6772 sayılı Kanun’dan kaynaklanan 2022 yılındaki ilave tediyelerinin 13 günlük birinci taksiti, 28/01/2022 tarihinde ödendi.

İlave tediyelerin 13 günlük yevmiye tutarındaki ikinci taksiti ise 29/04/2022 tarihinde yapılacak. Böylece ikinci ilave tediye ödemesi, Ramazan Bayramı öncesine denk getirilmiş oldu.

Kamu kurumlarındaki sürekli işçilerin bir bölümü, ilave tediyenin dışında toplu iş sözleşmelerinde yer alan bayram yardımını alacaklar.

Yine bazı toplu sözleşmelerde işçilere Nisan ayında ikramiye ödeneceğine ilişkin hükümler yer alıyor. Bu durumdaki işçiler, bayram öncesi ikramiyelerini alacaklar.

Peki kamu işçilerine Ramazan Bayramı öncesinde yapılacak ödemelerde nelere dikkat edilmelidir?

Yargıtay’ın içtihat haline gelmiş kararlarına göre, kapsama giren işyerlerinde işçi sayılan herkes ilave tediyeden yararlanacaktır.

İşçi tanımı ise, ‘bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi nedir’ şeklinde yapılmıştır. O halde bir iş sözleşmesine dayanarak, yukarıda belirtilen kurumlarda çalışan her işçiye ilave tediye ödemesinin yapılması gerekir. Ancak belediye şirketleri, Yargıtay kararı ile özel hukuk tüzel kişiliği sayıldığı için buralarda çalışan işçiler ilave tediye alamayacaktır.

İlave tediye kapsamdaki kuruluşlarda çalışmak kaydıyla, geçici işçilerin de ilave tediye alması mümkündür. Böylece 696 Sayılı KHK kapsamında kamu kuruluşlarında geçici işçi pozisyonlarına geçirilecek olan işçiler de ilave tediye hakkından yararlanacaktır.

Geçici işçilerin alacağı ilave tediye miktarı, o yıl içindeki hizmet süreleriyle orantılı şekilde hesaplanmalıdır.

İLAVE TEDİYE HESAPLAMASINDA NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

İlâve tediyeye hesabında, fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, aynî yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri dikkate alınmaz.

İlâve tediyelerin ödeme tarihinde işçinin işinden ayrılmış olup olmadığına bakılmaz. Hizmet süresine göre yapılan hesaplama sonucu alacağı bulunan işçiye, işten ayrılmış olsa dahi ilave tediye ödemesi yapılır. Yani işçi işten ayrılmadan önceki çalışması için ilave tediyeye hak kazanmışsa, ilave tediye ödeme tarihinde çalışmıyorsa da hak kazandığı kadar ilave tediye ödemesi yapılır.

İşçinin ilave tediye alacağına esas olacak çalışma süresinin hesaplanmasında, kanuni ve idari izinlerle, analık ve hastalık izinleri, hafta tatili ve genel tatil günleri çalışılmış gibi göz önünde bulundurulur.

ÜCRETSİZ İZİNLER İLAVE TEDİYE ÖDEMESİNDE DİKKATE ALINIR MI?

Ücretsiz izinler ilave tediye hesabında dikkate alınmayacaktır. Bu bağlamda doğum sonrası alınan 6 aylık ücretsiz izin ya da diğer ücretsiz izin dönemlerine ilişkin ilave tediye ödemesi yapılmamalıdır. Kadroya geçen işçilere tanınan 45 günlük ücretsiz mazeret izinleri de ilave tediye hesabında dikkate alınmaz.

Bedelli askerlik düzenlemesinde, bu düzenlemeden yararlanacak işçilerin 21 günlük temel askerlik eğitimi süresinde ücretsiz izinli sayılması kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla bedelli askerlikte geçen 21 günlük süre, ilave tediye hesabında dikkate alınmaz.

Bedelli askerlik gibi normal askerlik dönemi de ilave tediye hesabında dikkate alınmaz. Zira askerlikte geçen sürelerde iş sözleşmesi askıdadır. Askı süreleri ilave tediye hesabına dahil edilmez.

Öte yandan 6772 sayılı Kanunu’nun 4. maddesinde kanuni ve idari izinlerin ilave tediye hesabında dikkate alınacağına yer verildiğinden, ücretli mazeret izinleri bu kapsamda değerlendirilmelidir. Dolayısıyla işçinin eşinin doğum yapması, evlenmesi, yakınlarının ölümü ile evlat edinme ve özürlü çocuk izni gibi ücretli mazeret izinlerinde geçen süreleri ilave tediye hesabında dikkate alınır.

YARI VE KISMİ ZAMANLI ÇALIŞMADA İLAVE TEDİYE ÖDEMESİ NASIL YAPILIR?

Yarı zamanlı çalışmanın düzenlendiği 4857 Sayılı İş Kanunun 74. Maddesi’nde çalışılmayan dönem ‘ücretsiz izin’ olarak tanımlanmıştır. Ücretsiz izinler, ilave tediye hesabında dikkate alınmayacaktır. Bu nedenle yarı zamanlı çalışan işçiye, çalıştığı süreyle orantılı olarak ilave tediye verilmelidir.

Kısmi çalışma için de aynı hüküm geçerlidir. Dolayısıyla kısmi zamanlı çalışma kapsamında çalışan sürekli işçiler için, ilave tediye hesabı oranlama yapılarak belirlenmelidir. Çalıştığı süreye ilişkin ilave tediye ödenmeli, çalışmadığı süre içinse ödeme yapılmamalıdır.

HANGİ İŞÇİ NE KADAR İLAVE TEDİYE ALACAK?

İşçilerin en çok merak ettiği konulardan birisi ise ne kadar ilave tediye alacaklarıdır.

İlave tediye tutarı, işçinin brüt çıplak ücreti üzerinden hesaplanacaktır. Dolayısıyla işçilerin alacağı ilave tediye, ücretlerine ve girdikleri vergi dilimine göre değişiklik gösterecektir.

İlave tediyeden SGK İşçi Primi, İşsizlik Fonu Primi, Gelir Vergisi ve Damga Vergisi kesilecektir.