Öz Sağlık-İş Sendikası’nın aldığı grev kararının ardından, Çalışma Bakanı Vedat Bilgin’in devreye girmesiyle 26 bin sosyal hizmet işçisinin heyecanla beklediği toplu iş sözleşmesi imzalandı.

Yeni TİS ile önemli kazanımlar elde edildi.

Öz Sağlık-İş Sendikası’ndan yapılan açıklamaya göre; 7-10-14-21 gün ve 24 saat dezavantajlı gruplara, yaşlı, engelli ve çocuklara hizmet veren sosyal hizmet işçileri için, sorumluluk tazminatı ve yol ücreti maddeleri olmak üzere benzeri birçok madde işçi lehine düzenlendi.

Bakım elemanları için yüzde 7 iş pirimi ve %2 gece zammı ile tayin, becayiş ve refakat izni hükümleri ilk defa sözleşmeye eklendi.

İmza töreninde katılımcılara yönelik bir konuşma gerçekleştiren Öz Sağlık-İş Sendikası Genel Başkanı Devlet Sert şunları söyledi:

“Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanımız ile yaptığımız görüşmelerde kendisi çalışanların her zaman yanında olduklarını ifade etmiş ve olumlu yaklaşımlar sergilemiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımız ile görüşmelerimizde de Sayın Bakanımızın emeğe bakış açısını bildiklerinden dolayı kamuoyunda büyük beklenti oluşmuştur. Sayın Bakanlarımıza bu olumlu tavırlarından dolayı teşekkür ediyorum.

Sayın HAK-İŞ Genel Başkanımıza, TUHİS yönetimine, her zaman yanımızda olup destek verdikleri için ayrıca sendikamız yönetim kurulu ve uzmanlarımıza başarılı çalışmalarından dolayı teşekkür ediyorum.

Sosyal diyalog çerçevesi içerisinde işçi- işveren arasında sosyal diyalog mekanizmasını işleterek yeni haklar elde edildi ve önemli bir adım atıldı. Bu nedenle emeği geçenlere tekrar teşekkür ediyor, toplu sözleşmemizin çalışma hayatımıza, sendikamıza ve işverenlerimize hayırlar getirmesini temenni ediyorum”

HAK-İŞ Başkanı Arslan, sürekli işçilerin şu taleplerini dillendirdi:  

“- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, HAK-İŞ ve TÜRK-İŞ olarak, 2021-2022 Dönemi için birlikte imzaladığımız Kamu Çerçeve Protokolü başarılı bir şekilde hayata geçmiş ve işçilerimiz için memnuniyet verici olmaya devam etmektedir.

– Kamu Çerçeve Protokolü kapsamında KİT’lerdeki işçilerin kadroya geçirilmesi, geçici işçilerin daimi kadroya geçirilmesi, kadroya geçen işçilerin tayin, becayiş hakkının verilmesi ve erken emekliliğin engellenmesi gibi özlük haklarına ilişkin sorunlarının çözülmesi gibi konularda ortak çalışmalar yapılarak hızla hayata geçirileceği belirtilmiştir.

– Kamu Çerçeve Protokolü imza töreninde ve gerekse diğer görüşmelerde bu konularda hazırlık çalışmaların yapılıp Konfederasyonlarla birlikte çalışılacağı hususundaki kararlılığınız için teşekkür ederiz.

Kamu Çerçeve Protokolü’nün ikinci yılının ortalarına yaklaştığımız bir süreçte,  

– 696 Sayılı KHK Kapsamı Dışında Bırakılan Kamu Taşeron İşçilerinin Daimi Kadroya Geçirilmesi, 696 sayılı KHK kapsamı dışında bırakılan alt işveren işçilerinin (taşeron) Kamu Kurum ve Kuruluşlarında istihdam edilmesi ile ilgili çalışmaların yapılıp sonuçlandırılması, 

-Geçici ve mevsimlik İşçiler, Kamu kurum ve kuruluşlarında, yerel yönetimlerde çalıştırılan geçici ve mevsimlik işçilerin kanuni düzenleme yapılarak daimi işçi kadrolarına geçirilmesi yönünde gerekli yasal düzenleme çalışmaların yapılıp sonuçlandırılması,

– 696 KHK ile kurulan  belediye şirketlerinde çalışan işçilere 6772 sayılı kanun gereği verilmesi gereken ilave tediyenin ödenmesini sağlayacak yasal düzenlemelerinde yapılması,  

– 696 Sayılı KHK İLE Kadroya Geçen İşçilerin Özlük Hakları, işçilerin iş ve işyeri değişikliği, özlük hakları, hastalık, engellilik, sağlık, eş durumu vb. zorunlu nedenler, tayin ve becayiş ile erken emekliliğin engellenmesi konularında gerekli yasal düzenleme çalışmaların yapılıp sonuçlandırılması için hazırlıkların hızlandırılması ve sosyal diyalog anlayışı ile birlikte çalışılarak sonuçlandırılması hususundaki talebimizi iletmek isteriz.”

Sayıları 1 milyona dayanan sürekli işçilerin en önemli sorunu; nakil, tayin ve becayiş hakkına sahip olmamaları.

Gelinen noktada bu sorun ücret ve maaş zamlarından daha önemli hale gelmiştir. 

Zira 696 KHK‘lı işçiler, çakılı kadro şeklinde kadroya alındılar ve kendi kurumları dışında bir kuruma nakil, tayin ya da becayiş hakkına sahip değiller.

Oysa sürekli işçilerin, en başta eş durumu olmak üzere tayin ve nakili zorunlu kılan pek çok durumları olabilmektedir. 

Şöyle düşünelim…

Polis ve asker başta olmak üzere, memur olan eş zorunlu olarak tayin oluyor. 

Bu durumda işçi olan eş ne yapacak?

Tayin ve nakil hakları olmadığı için şu an ancak ya ücretsiz izin alarak ya da istifa ederek eşinin yanına gidebiliyor. 

Bir diğer seçenek ise ayrı illerde yaşamaya çalışmak.

Bunun getireceği ekonomik külfeti bir yana bırakıyorum.

Hem çocuklar hem de aile üzerindeki olumsuz etkilerini sanırım herkes tahmin eder.

Bölünmüş ailelerin kimseye bir faydası olmaz.

Bu durumdaki memurdan da ne işçiden de verim alınamaz.

Bu konu 8 Ağustos 2021 tarihinde imzalanan Kamu Çerçeve Protokolü ile de gündeme gelmişti.

Kamu Çerçeve Protokolünün 9. Maddesinde işçilerin nakil ve tayin haklarına ilişkin çalışma yapılması kararı alınmıştı.

Ancak üzerinden aylar geçmesine rağmen bir gelişme olmadı.     

Yaşanan soruna ilişkin Kamu Denetçiliği Kurumu’nun birden fazla kararı var.

Kamu Denetçiliği Kurumu, Raporunda, mevcut mevzuatta, işçilerin nakil ve tayin hakkına yer verilmediği ancak bu durumun çalışanların ihtiyaçlara cevap veremediği değerlendirip, ikincil mevzuat düzenlemesiyle bu sorunların giderilmesi gerektiğini tespit ediyor.

Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nda da 4 /D sürekli işçilere nakil ve tayin hakkı veren bir düzenleme üzerinde çalışıldığını biliyoruz.

Bu konuda artık bir adım atılmalıdır! 

Şöyle düşünelim… 

Aynı Bakanlığa bağlı iki il arasında, işçinin eş durum veya diğer mazeretine dayalı olarak tayin imkanı olsa bunda ne gibi bir sakınca olabilir.

Bu konuda mahkemelerin işçi lehine verdiği kararlar sözkonusudur.

Ancak işçileri mahkeme kapılarında süründürmenin hiç bir anlamı yok. 

Yapılması gereken işlem; 

Sürekli işçilerin tayin ve nakil hakkı konusunda  genel bir düzenleme yaparak hem işçilerin mahkeme yolunu tutmasının önüne geçmek hem yargıyı ilave iş yükünden kurtarmak hem de aile bütünlüğünü sağlayıp işçileri sevindirmektir.    

Toplu sözleşmelerin devreye girmesiyle mali ve sosyal haklarda önemli iyileşmeler sağlanmasını takiben 4/D sürekli işçilerin en önemli gündemi; tayin, terfi, nakil ve becayiş hakkı oldu.

Ancak sürekli işçi kadrosunda çalışan personellere yönelik mevzuatta işçilerin nakil ve tayinine cevaz veren bir düzenleme bulunmuyor.

Diğer yandan 4/D işçiler, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olmakla beraber kamu kurumu işçisi statüsündedirler.

Dolayısıyla hem işçiler hem de sendikalar, yoğun olarak tayin ve nakil hakkı istemektedir.

Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) yapılan en fazla başvuru da taşeron işçilerden gelmekte, işçilerin başvuruları arasında da nakil ve tayin hakkı önemli bir yer tutmaktadır.

NAKİL HAKKI VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ KONUSUNDA YENİ DÜZENLEMEYE İHTİYAÇ VAR!

KDK’nın yıllık olarak yayınladığı raporunda; taşeron işçilerle ilgili önemli tespit, değerlendirme ve önerilere yer verildi. Kadroya geçişten sonraki uygulamalara ilişkin hükümlerde bazı hususların eksik olduğu belirtildi. Raporda şöyle denildi: Kurumumuza yapılan başvurulardan; çalışma koşulları, nakil talepleri, meslek kodu ve unvan değişikliği gibi durumların anılan mevzuat hükümlerinde öngörülmediği, bu sebeple dinamik yapıda olan ve birçok idarenin uygulayıcı konumunda olduğu bu uygulamaya ilişkin ikincil düzenlemelerin makul sürede geliştirilmesi ve detaylandırılmasına ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir.”

Böylece mevcut mevzuatta, işçilerin nakil ve tayin hakkına yer verilmediği ancak bu durumun çalışanların ihtiyaçlara cevap veremediği değerlendirilmiş; ikincil mevzuat düzenlemesiyle bu hususların açıklığa kavuşturulması istenmiştir.

KDK bu önerisiyle, kanun koyucunun ve kamu idarelerinin çalışma koşulları, nakil talepleri, meslek kodu ve unvan değişikliği konusunda düzenleme yapmasını önermektedir.

Kadroya geçen taşeron işçilerin en çok talep ettiği hususların nakil hakkı, unvan değişikliği ve meslek kodu değişiklikleri olduğu dikkate alındığında, KDK’nın önerisi yönünde düzenleme yapılmasının yerinde olacağını değerlendirmekteyiz.

Öte yandan KDK, 18745356-101.07.04-E.5673 Sayılı Kararında, tayin hakkı bulunmayan sözleşmeli personele, sağlık mazereti dikkate alınarak tayin imkanı tanınması yönünde karar tesis etmiştir. Benzer durumda olan işçiler için de KDK’ya başvuru yolu açıktır. KDK’nın benzer durumda olan ve geçerli sağlık mazeretine sahip işçiler için de aynı yönde karar verebileceğini değerlendiriyoruz.

BAKANLIK TAYİN VE NAKİL HAKKI KONUSUNDA ÇALIŞIYOR!

Ayrıca son dönemde sendikaların girişimleriyle kadroya geçen taşeron işçilere tayin ve nakil hakkı tanınması yönünde girişimler sürmektedir.

Edinilen ilgiye göre; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nda 4 /D sürekli işçilere nakil ve tayin hakkı veren bir düzenleme üzerinde çalışıyor.

Buna göre 4/D sürekli işçiler, memurlarda olduğu gibi mazerete dayalı olarak tayin hakkına sahip olabilecek. Eş durumu, sağlık ve özür gibi mazeretleri olan işçiler, kendi kurumlarında iller arasında yer değiştirebilecekler. Örneğin Sağlık Bakanlığı’nda çalışan bir işçi, mazeretine bağlı olarak belli esaslar dahilinde başka bir ile tayin isteyebilecek.

Ayrıca sürekli işçilerin becayiş hakkı üzerinde de duruluyor. Buna göre iki işçi, iller arası yer değiştirme hususunda anlaşırsa, kurumların muvafakatıyla bu mümkün olabilecek.

YARGIDAN İŞÇİLERE TAYİN YOLUNU AÇAN KARAR!

Tayin ve nakil hakkı bekleyen işçilere bir müjde de yargıdan geldi.

İstanbul Bölge İdari Mahkemesi tarafından onanarak kesinleşen karara göre; 696 KHK ile kadroya geçen işçi, çalışmakta olduğu İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne başvurarak eşinin Van’a tayin olduğunu, kendisinin de eş mazereti kapsamında tayin istediğini belirtti. Kurumu tarafından talebi reddedilen sürekli işçi, idare mahkemesine dava açtı. İstanbul 8. İdare Mahkemesi, eşi tayin olan sürekli işçiyi haklı bularak Van’a tayin edilmesine karar verdi.

İl Sağlık Müdürlüğü’nün itirazı üzerine konu, İstanbul Bölge İdari Mahkemesi’nin önüne geldi. Bölge İdari Mahkemesi, 8. İdare Mahkemesi’nin kararını kesin olarak onadı. Böylece işçinin eş durumundan tayini, mahkeme kararıyla kesinleşti.

Diğer mahkemelerinde, mazeret durumlarına göre işçilere tayin hakkı verdiği kararları sözkonusudur.

Geline noktada; bu kararlar emsal gösterilerek mazeret durumuna bağlı olarak işçilerin mahkeme yoluyla tayin hakkını elde edebilmesi mümkün olmaktadır.

Bu nedenle sürekli işçilerin tayin ve nakil hakkı konusunda genel bir düzenleme yapılarak, hem işçilerin mahkeme yolunu tutmasının önün geçilmesi hem de yargının ilave iş yükünden kurtarılması isabetli olacaktır.   

Peki bu konuda hangi gelişmeler yaşandı?

4/D sürekli işçilere tayin ve becayiş hakkı verilecek mi?

Diğer yandan sürekli işçilere hangi koşullara bağlı olarak tayin ve becayiş hakkının verileceği de tartışma konusudur. 

Sürekli İşçilere, Eş ve Sağlık Mazeretine Dayalı Olarak mı Tayin Hakkı Verilmelidir? 

Veya,

Sürekli İşçilere İsteğe Bağlı Olarak Becayiş Hakkı Verilmesi Mümkün müdür? 

Ya da en doğru yöntem;

Bakanlık Bünyesinde İsteğe Bağlı, Kurumlar Arasında ise Eş ve Sağlık Mazeretine Dayalı Tayin ve Becayiş Hakkı Verilmesi midir? 

Aşağıdaki Ankete Katılarak Tayin ve Becayiş Konusunda Tercihinizi Paylaşıp Sürekli İşçilere Destek Olabilirsiniz! 

https://www.kamuiscileri.net/anket/5356/surekli-iscilere-tayin-ve-becayis-hakki-verilmeli-midir