Bu ayrımın temel nedeni de Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin belediye şirketlerini özel şirket olarak kabul etmesidir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 13.06.2017 tarihli, 2016/24028 Esas ve 2017/14012 sayılı Kararında, şöyle denilmektedir:

“… Belediyelerin hissedarı olduğu şirketler ise, Ticaret Kanunu hükümlerine tabi, belediyeden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğundan, bu şirketlerin belediyeye bağlı teşekkül sayılması mümkün değildir.

… Anılan sebeplerle, belediyelerin hissedarı olduğu şirketler 6772 sayılı Kanun kapsamında bulunmadıklarından, davalı şirket ilave tediye ödemekle yükümlü değildir.”

22. Hukuk Dairesi’nin sonraki kararlarında da belediye şirket işçilerine ilave tediye ödenmemesi gerektiği yönündeki içtihat devam ettirilmiştir.

Maliye ve İçişleri bakanlıkları da belediye şirket işçilerine ilave tediye ödenmemesi yönünde yazılar yayınlamıştır.

Bugünlerde ise Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir kararından yola çıkılarak belediye şirket işçileri için ilave tediye umudu doğduğu şeklinde yorumlar yapılmaktadır. Bahse konu olan 9. Hukuk Dairesi’nin 27/11/2018 tarihli 2015/27985 Esas ve 2018/21541 sayılı Kararında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İETT ile İst. Konut İmar Planı Ulaşım Turizm San. ve Tic. A.Ş. arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisinin mevcut olup olmadığı irdelenmektedir. Kararda, geçerli bir alt işverenlik ilişkisinin mevcut olmadığından yola çıkılarak dava konusu işçinin başından itibaren İETT işçisi olduğuna hükmedilmiştir. Bu nedenle ilave tediye dahil işçilik alacaklarının bu kapsamda değerlendirilmesi istenmiştir.

Ancak söz konusu karar, belediye şirket işçilerinin ilave tediyeleriyle ilgili değildir. Belediye şirket işçilerinin ilave tediye alabilmesi için yukarıda sözünü ettiğimiz Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin kararının aksi bir karar çıkıp, bu şirketlerin 6772 sayılı İlave Tediye Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Ya da yeni bir yasal düzenleme ile belediye şirket işçilerinin ilave tediye kapsamına alınması gerekecektir.

Özet olarak; hakkaniyet gereği belediye şirket işçilerinin ilave tediye alması gerektiğini değerlendiriyoruz. Bu şirketlerin özel şirket kabul edilmesi de isabetli değildir. Nitekim Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) belediye şirketlerini kamu işyeri kabul etmektedir. Ancak hali hazırda belediye şirket işçilerinin ilave tediye almalarına imkan verecek karar söz konusu değildir.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 10.05.2018 tarihinde verdiği son karar da belediye işçilerini üzecek nitelikte.

22. Hukuk Dairesi, Yerel Mahkeme’nin ve Bölge İdare Mahkemesi’nin “belediye şirket işçisi ilave tediye alabilir” kararını bozdu. Bozma kararı, söz konusu işçinin ‘özel hukuk hükümlerine tabi şirket işçisi’ olduğu gerekçesine dayandırıldı.

Karara konu olay şöyle gelişti;

Davacı işçi, belediye şirketine ait işyerinde 01.04.2011 tarihinden itibaren otobüs hat şoförü olarak çalıştığını, kendisinin sendika üyesi olup sendikanın imzalamış olduğu TİS hükümlerinden faydalandığını, kendisine ilave tediye ödemesi yapılması gerektiğini belirterek dava açtı.

Davaya bakan İzmir 8. İş Mahkemesi, belediye işçisinin ilave tediye alması gerektiğine karar verdi.

İtiraz üzerine konu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi’nin önünü geldi. Bölge Adliye Mahkemesi de işçinin ilave tediye alabileceğine hükmederek yerel mahkemenin kararını onadı.

Temyiz edilen davaya bakan Yargıtay 22. Hukuk Dairesi ise, söz konusu işçinin şirket işçisi olduğunu gerekçe göstererek İzmir 8. İş Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi’nin ilave tediye kararını oy birliği ile bozdu.

Daire’nin kararında şöyle denildi;

“Somut olayda, davacının yukarıda belirtilen devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlardan olmayan özel hukuk hükümlerine tabi şirket işçisi olduğu gözetilmeksizin ilave tediye alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”

Sonuç itibariyle Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, bu kararıyla belediye şirketlerinin özel şirket statüsünde olduğu yönündeki tutumunu devam ettirmiştir. Öte yandan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), belediye şirketlerini kamu işyeri olarak kabul etmekte, bu nedenle söz konusu şirketleri engelli işçi teşviğinden yararlandırmamaktadır. Yani belediye şirketleri bir yandan kamu işyeri öbür yandan özel şirket sayılmaktadır.

Yargıtay kararına ulaşmak için tıklayınız.