696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kadroya geçen işçilerin mali ve sosyal hakları, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından 12 Nisan 2018 tarihinde duyurulan Yüksek Hakem Kurulu kararlarıyla belirlenmişti. Bu kararda, kadrolu işçilere ödenecek çocuk yardımı ile ilgili olarak şu hükme yer verilmişti;

A-ÇOCUK YARDIMI:

İşçilere, üç çocukla sınırlı olmak üzere her bir çocuk için her ay 25,00(yirmibeş)TL/Ay çocuk yardımı yapılır.

Kamu kurumları, bu madde doğrultusunda, Bakanlığın 07/09/2016 tarihli görüş yazısını da esas alarak işçi olarak çalışan her iki eşe de çocuk yardımı ödemekteydi.

Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na yazı yazarak, her iki eşe de ödenen çocuk yardımının 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile çeliştiğini, bu durumda nasıl işlem yapılması gerektiğini sordu.

Sağlık Bakanlığı’nın sorusu şöyle;

Ancak, 04.12.2007 tarih ve 26720 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, “İndirim, yukarıdaki oranlara göre hesaplanan tutarları aşmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Görüldüğü üzere çocuk için uygulanacak asgari geçim indirimi çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanmaktadır. Bakanlığınızca yayımlanan toplu iş sözleşmesi hükmü ile 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği hükmü arasında tereddüde düşülmüş olup uygulama birliği sağlanması amacıyla, çocuk için verilecek yardımın, çalışan eşlerden her ikisine mi yoksa sadece birine mi verilmesi gerektiği hususunda Bakanlığınız mütalaasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı’na cevaben yazı yazdı.

Bu yazıda, şu ifadelere yer verildi;

696 sayılı KHK kapsamında, sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde esas alınacak, Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanmış ve Bakanlığımızca 12.04.2018 tarihinde yayımlanmış hükümlerde yer alan çocuk yardımı başlıklı düzenlemeye göre işçilere, üç çocukla sınırlı olmak üzere her bir çocuk için her ay 25 (yirmibeş) TL/Ay çocuk yardımı yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Yüksek Hakem Kurulunun, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilere yönelik olarak 02.04.2018 tarihinden sonra karara bağladığı toplu iş sözleşmelerinde çocuk yardımı ile ilgili daha açık bir hükme yer vererek ilgili hükmü “işçilere üç çocukla sınırlı olmak üzere her bir çocuk için her ay 25 TL/Ay çocuk yardımı yapılır. Ancak evlenen çocuklar, 18 yaşını dolduran veya yükseköğrenime devam etmesi halinde 25 yaşını dolduran çocuklar ile kendi hesabına ticaret yapan veya gerçek veya tüzel kişiler yanında her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışan çocuklar (öğrenim görmekte iken tatil devresinde çalışanlar ile staj veya mesleki eğitim görenler hariç) için bu yardım ödenmez. Eşlerden ikisinin de aynı toplu iş sözleşmesi kapsamında çalışması halinde bu yardım eşlerden yalnız birine ödenir.” şeklinde değiştirmiştir.

Bu kapsamda, çocuk yardımı hesaplanırken uygulamada birlikteliğin sağlanması için Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanan toplu iş sözleşmelerinde yer alan yeni hükmün emsal olarak alınabileceği düşünülmektedir.

Sağlık Bakanlığı da bu görüş doğrultusunda il müdürlüklerine yazı yazarak artık buna göre işlem yapılmasını istedi.

Sonuç olarak, çocuk yardımının artık Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın yeni görüşü doğrultusunda işçi olarak çalışan eşlerden birine ödenmesi gerekmektedir.

Çalışma Bakanlığı’nın görüş yazısı şöyle;

Sayı : 98425987-045.02-E.59630 Otomatik

Konu : Sağlık Bakanlığı / Çocuk Yardımı

SAĞLIK BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı)

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilere ödenecek çocuk yardımına ilişkin ilgide kayıtlı yazınız incelenmiştir.

Bilindiği üzere; 696 sayılı KHK’nın 127’nci maddesi ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Geçici 23 ve 24’üncü maddeler ile sürekli işçi kadrolarına geçirilen işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanma, işkolu tescillerinin belirlenmesi ile mali ve sosyal haklara ilişkin şartlar belirlenmiştir. 696 sayılı KHK kapsamında, sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde esas alınacak, Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanmış ve Bakanlığımızca 12.04.2018 tarihinde yayımlanmış hükümlerde yer alan çocuk yardımı başlıklı düzenlemeye göre işçilere, üç çocukla sınırlı olmak üzere her bir çocuk için her ay 25 (yirmibeş) TL/Ay çocuk yardımı yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Yüksek Hakem Kurulunun, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilere yönelik olarak 02.04.2018 tarihinden sonra karara bağladığı toplu iş sözleşmelerinde çocuk yardımı ile ilgili daha açık bir hükme yer vererek ilgili hükmü “işçilere üç çocukla sınırlı olmak üzere her bir çocuk için her ay 25 TL/Ay çocuk yardımı yapılır. Ancak evlenen çocuklar, 18 yaşını dolduran veya yükseköğrenime devam etmesi halinde 25 yaşını dolduran çocuklar ile kendi hesabına ticaret yapan veya gerçek veya tüzel kişiler yanında her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışan çocuklar (öğrenim görmekte iken tatil devresinde çalışanlar ile staj veya mesleki eğitim görenler hariç) için bu yardım ödenmez. Eşlerden ikisinin de aynı toplu iş sözleşmesi kapsamında çalışması halinde bu yardım eşlerden yalnız birine ödenir.” şeklinde değiştirmiştir.

Bu kapsamda, çocuk yardımı hesaplanırken uygulamada birlikteliğin sağlanması için Yüksek Hakem Kurulunca karara bağlanan toplu iş sözleşmelerinde yer alan yeni hükmün emsal olarak alınabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte işçilerle işverenler arasında hizmet akdinden, toplu iş sözleşmesinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının kesin çözüme bağlanması görev ve yetkisinin iş mahkemelerine ait olduğu hususunu bilgilerinize arz ederim.

Nurcan ÖNDER

Bakan a.

Genel Müdür

Çalışma Bakanlığı’nın yazısına ulaşmak için tıklayınız