SÖZLEŞMELİ BİLİŞİM PERSONELİ ALIM İLANI
Danıştay Başkanlığı Bilgi İşlem Merkezi Müdürlüğü bünyesinde istihdam edilmek üzere, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 6’ncı maddesi ve bu maddeye dayanılarak 31/12/2008 tarihli ve 27097 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Büyük Ölçekli Bilgi İşlem Birimlerinde Sözleşmeli Bilişim Personeli İstihdamına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin 8’inci maddesi uyarınca, sözlü ve uygulamalı mülakat sonucunda oluşacak başarı sırasına göre 3 (üç) Sözleşmeli Bilişim Personeli alınacaktır. 2024 veya 2025 yıllarında yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavında (KPSS) alınan KPSSP3 puanının yüzde yetmişi (%70) ile 2021 yılından itibaren (2021 yılı dahil) yapılan İngilizce dilinde Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (YDS) veya buna denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen YDS dengi puanın yüzde otuzunun (%30) toplamı esas alınarak yapılacak sıralamaya göre en yüksek puanlıdan başlanarak Sözleşmeli Bilişim Personeli pozisyonunun 10 (on) katı aday, Başkanlığımız tarafından 09.03.2026 – 10.03.2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek sözlü ve uygulamalı mülakata çağrılacaktır. KPSSP3 puanı olmayan veya belge ibraz etmeyen adayın KPSSP3 puanı 70 (yetmiş), İngilizce dilinde yabancı dil puanı olmayan veya belge ibraz etmeyen adayın yabancı dil puanı 0 (sıfır) olarak değerlendirilecektir.
Mülakat sonucunda oluşacak başarı sırasına göre Sözleşmeli Bilişim Personeli istihdam edilecektir.
I- BAŞVURU ŞARTLARI
A- GENEL ŞARTLAR
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48’inci maddesinde sayılan genel şartları haiz olmak.
b) Fakültelerin dört yıllık bilgisayar mühendisliği, yazılım mühendisliği, elektrik mühendisliği, elektronik mühendisliği, elektrik ve elektronik mühendisliği ve endüstri mühendisliği bölümlerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak.
c) (b) bendinde belirtilenler dışında kalan dört yıllık eğitim veren fakültelerin mühendislik bölümlerinden, fen-edebiyat, eğitim ve eğitim bilimleri fakültelerinin, bilgisayar ve teknoloji üzerine eğitim veren bölümleri ile istatistik, matematik ve fizik bölümlerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak. (Bu maddede belirtilen yükseköğretim mezunları aylık brüt sözleşme ücret tavanının 2 (iki) katı ödenecek pozisyonlar için başvuru yapabilirler.)
d) Yazılım, yazılım tasarımı ve geliştirilmesi ile bu sürecin yönetimi konusunda veya büyük ölçekli ağ sistemlerinin kurulumu ve yönetimi konusunda ücret tavanı iki katını geçemeyecekler için en az 3 yıllık ve üç katını geçemeyecekler için en az 5 yıllık mesleki tecrübeye sahip bulunmak. (Mesleki tecrübenin belirlenmesinde; bilişim personeli olarak 657 sayılı Kanuna tabi kadrolu veya aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendi ya da 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli statüdeki hizmetler ile özel kesimde sosyal güvenlik kurumlarına prim ödenmek suretiyle işçi statüsünde bilişim personeli olarak geçtiği belgelenen hizmet süreleri dikkate alınır).
e) Bilgisayar çevre birimlerinin donanımı ve kurulan ağ yönetimi güvenliği hakkında bilgi sahibi olmaları kaydıyla güncel programlama dillerinden en az ikisini bildiğini belgelemek.
f) “Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Büyük Ölçekli Bilgi İşlem Birimlerinde Sözleşmeli Bilişim Personeli İstihdamına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik” te belirtilen özlük hakları ve diğer kuralları kabul etmek.
g) Erkek adaylar için muvazzaf askerlik hizmetini yapmış, ertelemiş veya muvazzaf askerlik hizmetinden muaf ya da yedek sınıfa geçirilmiş olmak.
h) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme edebilme yeteneğine sahip, yoğun iş temposuna ayak uydurabilen ve takım çalışmasına yatkın olmak.
i) Tutum ve davranışların göreve uygun olması gibi kriterlere sahip olmak.
j) Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması sonucu olumlu olmak.
B- ÖZEL ŞARTLAR (NİTELİKLER)
Başvuru genel şartlarına ilave olarak aşağıdaki özel şartlar aranacaktır.
KIDEMLİ UZMAN YAZILIMCI (2 KİŞİ – TAM ZAMANLI – AYLIK BRÜT SÖZLEŞME ÜCRET TAVANININ 3 KATINA KADAR)
a) Genel şartlar (b) bendindeki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak,
b) Başvuru tarihi itibariyle yazılım, yazılım tasarımı ve geliştirilmesi konularında en az 5 (beş) yıllık yazılım geliştirme iş tecrübesi bulunmak ve belgelemek,
c) .NET Teknolojileri (.NET, .NET Core, ASP.NET Core, Web API, SignalR) kullanarak proje geliştirme konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
d) ORM araçlarından (NHibernate, Entity Framework Core vb.) en az birinde bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
e) Yazılım mimari gereksinimlerinin belirlenmesi, tasarım, geliştirme ve alt yapının teknolojik gelişmelere uyarlanması konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
f) Nesne yönelimli programlama, SOLID prensipler, veri yapıları, algoritmalar, çok katmanlı yazılım mimarileri ve tasarım kalıpları (design patterns) hakkında bilgi sahibi olmak,
g) SOA ve Microservices mimarileri konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
h) REST, GraphQL, SOAP servisler hakkında bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
i) MS SQL veya PostgreSQL veri tabanları ile uygulama geliştirmiş, ileri seviyede SQL konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
j) Veri tabanı tasarımı, optimizasyon ve performans artırımı konusunda bilgi ve deneyim sahibi olmak,
k) Yazılım ölçekleme konusunda bilgi ve deneyim sahibi olmak,
l) JavaScript, Javascript framework ve kütüphanelerinden en az birinde (Vue, Angular, React vb.) bilgi ve tecrübe sahibi olmak.
m) Konteyner mimarisi ve Konteyner (Docker, Podman vb.) teknolojileri konunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
n) Versiyon Kontrol Sistemleri (TFS,GIT,SVN vb.) konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak.
o) Apache veya NGINX gibi uygulama sunucuları yönetiminde bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
p) Tercihen kuyruklama mekanizmalarının (RabbitMQ, Kafka vb.) kullanımı ve yönetimi konusunda tecrübe sahibi olmak,
q) Tercihen yapay zeka konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak.
SİSTEM UZMANI (1 KİŞİ – TAM ZAMANLI – AYLIK BRÜT SÖZLEŞME ÜCRET TAVANININ 2 KATINA KADAR)
a) Genel şartlar (b) veya (c) bendindeki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak,
b) Büyük ölçekli bilgi işlem birimlerinde veya milli güvenliği tehdit edebilecek ya da kamu düzeninin bozulmasına yol açabilecek kritik türdeki verilerin bulunduğu kamu kurum ve kuruluşlarında yahut en az 1.000 (bin) iç veya 10.000 (on bin) dış kullanıcısı bulunan özel sektördeki sistem merkezlerinde, Microsoft Active Directory, Windows Server, Linux işletim sistemlerinin sistem yöneticisi (admin) olarak en az 3 (üç) yıllık tecrübe sahibi olmak ve bunu belgelendirmek.
c) Fiziksel ve sanal sunucu ortamları ile sunucu işletim sistemlerinde (Linux ve Microsoft Windows Server) kurulum, güncelleme, yapılandırma, izleme, yönetim ve sorun çözümlemeleri konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak.
d) Microsoft Windows sunucularında (2008 R2, 2012 R2, 2016, 2019, 2022) bakım, izleme, yapılandırma, sıkılaştırma, başarım artırma ve sorun çözümlemeleri konularında bilgi ve deneyim sahibi olmak.
e) Windows Server, Internet Information Services (IIS), Domain Name Server (DNS), Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP), WSUS (Windows Server Update Services), WDS (Windows Deployment Services), File Server konularında kurulum, yapılandırma ve yönetim
deneyimine sahip olmak.
f) Linux sunucu işletim sistemlerinin (Ubuntu , RHEL, Rocky, Alma, Debian) kurulum, yapılandırma, sıkılaştırma, izleme, başarım artırma ve sorun çözümlemeleri konularında bilgi ve deneyim sahibi olmak.
g) Linux LVM, Windows Storage Spaces yapılarında mantıksal hacim alanları oluşturma, yapılandırma ve değişikliklerini yapabilme, disk genişletme ve daraltma işlemlerini uygulama konusunda tecrübe sahibi olmak.
h) Web sunucusu kurulumu, yapılandırması ve yönetimi konusunda bilgi sahibi olmak (Nginx, Apache, IIS vb.),
i) Load Balancing, High Availability ve Clustering teknolojileri konusunda bilgi sahibi olmak,
j) Sunucu, ağ ve uygulama izleme ve yönetim sistemlerinde (Ansible, Zabbix, Cacti, Grafana, VROPS, Veeam One, Mrtg vb.) kurulum, yapılandırma, izleme, başarım artırma ve sorun giderme konularında bilgi ve deneyim sahibi olmak.
k) VMware sanallaştırma platformu yönetimi ve sorun çözümlemeleri konusunda tecrübe sahibi olmak.
l) Replication, backup, snapshot, mirror, clone konularında bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
m) Log yönetimi, korelasyonu (izleme sistemleri, yaygınlaştırma) konusunda bilgi ve deneyim sahibi olmak.
n) Yedekleme altyapısı konusunda ve bu sistemlerin kurulum, yönetim, problem giderme konularında bilgi ve tecrübe sahibi olmak.
o) Sunucu güvenlik altyapılarının kurulumu, sürekliliğinin sağlanması konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmak.
p) Powershell ve bash scripting konularında bilgi ve tecrübe sahibi olmak,
q) Tercihen VMware Certified Professional (VCP) Sertifikasına sahip olmak ve belgelemek.
r) Tercihen Linux Foundation Certified System Administrator (LFCS), Linux Foundation Certified Engineer (LFCE), Red Hat Certified System Administrator (RHCSA), Red Hat Certified Engineer (RHCE), Linux Professional Institute (LPIC-1 ve üzeri) sertifikalarından en az birine sahip olmak ve belgelemek.
II- BAŞVURU ŞEKLİ, YERİ VE TARİHİ
a) Adaylar, başvurularını 09.02.2026 – 23.02.2026 tarihleri arasında saat 23:59:59’a kadar e-Devlet üzerinde Danıştay Başkanlığı – Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım ve Kariyer Kapısı https://kariyerkapisi.gov.tr/isealim üzerinden gerçekleştirecek olup duyuruda belirtilen süre içinde şahsen veya posta yoluyla yapılan başvurular kabul edilmeyecektir.
b) İlanda belirtilen şartlara uygun olmayan başvurular kabul edilmeyecektir.
III- BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BELGELER
a) https://danistay.gov.tr linki üzerinden indirilerek doldurulacak fotoğraflı özgeçmiş,
b) 2024 veya 2025 yıllarında yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavında (KPSS) alınan KPSSP3 puanını gösterir barkodlu belge,
c) Yabancı Dil (İngilizce) Sınav Sonuç Belgesi (e-Devlette yer almayan ve ÖSYM tarafından YDS denkliği kabul edilen sınav belgesi beyanı yapılması durumunda yüklenecektir) (Yabancı dil puanı olmayan veya belge ibraz etmeyen adayın yabancı dil puanı 0 (sıfır) olarak
değerlendirilecektir),
d) Yurtdışındaki üniversitelerin “genel şartlar altında yer alan bölümlere denk bölümlerinden” mezun olup başvuru yapabilen adayların başvurularının değerlendirilmeye alınabilmesi için e-Devlet başvurusu sırasında “Diğer Belgeleriniz” aşaması altında bulunan “Denklik Gösterir Belge” alanına ilgili dokümanı mutlaka yüklemeleri gerekmektedir. (e-Devlet üzerinde mezuniyet bilgileri bulunan adayların denklik belgesi ibraz etmesine gerek yoktur)
e) Genel şartlar (d) bendinde belirtilen mesleki tecrübeyi gösterir belge, (e-Devletten alınan üzerinde barkod ve doğrulama kodu bulunan “SGK Hizmet Dökümü” mesleki tecrübeyi gösteren belge olarak kabul edilecektir. Ekran görüntüsü kabul edilmeyecektir.) Adayın başvuru
yaptığı tarih itibari ile mesleki tecrübe süresini doldurmuş olması gerekmektedir.
f) Genel şartlar (e) bendinde belirtilen güncel programlama dillerinden en az ikisini bildiğini gösterir belge (transkript, sertifika gibi belgeler),
g) Mülakat sonucunda sözleşme imzalamaya hak kazanan adaylardan “akıl ve ruh sağlığı yerindedir raporu” istenilecektir.
h) https://danistay.gov.tr linki üzerinden indirilen, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğine uygun olarak, bilgisayar ortamında doldurup çıktısını imzalanan Güvenlik Soruşturması Formu,
i) e-Devlet üzerinden alınacak barkodlu başvuran kişiye ait vukuatlı nüfus kayıt örneği.
IV- BAŞVURULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ, BAŞVURU SONUÇLARININ DUYURULMASI
a. Genel ve özel şartları sağlayan ve usulüne uygun olarak başvuru yapan adaylardan KPSSP3 puanının yüzde yetmişi (%70) ile yabancı dil puanının yüzde otuzunun (%30) toplamı esas alınarak sıralama yapılacak ve aday listesi oluşturulacaktır.
b. Aday listesine göre en yüksek puanlıdan başlanarak sözleşme yapılacak pozisyon sayısının 10 (on) katı kadar aday sözlü ve uygulamalı mülakata çağırılacaktır. Yapılacak olan sözlü sınavına davet edilen adaylardan sözlü sınavına katılmayan olması halinde ikinci kez sözlü
sınavına davet ilanı yayımlanacaktır.
c. Mülakata katılmaya son sırada hak kazanan adaylardan aynı puana sahip birden fazla adayın bulunması halinde, bu adayların tamamı mülakata kabul edilecektir.
d. Mülakata katılmaya hak kazanan adaylar Kariyer Kapısı üzerinden ilan edilecektir. Adaylar Kariyer Kapısı üzerinden giriş yaparak mülakat ile ilgili bilgileri görüntüleyebilecektir.
Bu ilan tebligat yerine geçecek olup ayrıca yazılı bildirim veya tebligat yapılmayacaktır.
V- SINAVIN ŞEKLİ VE KONULARI
a) Sınav sözlü ve uygulamalı mülakat olarak yapılacaktır.
b) Sınavda, adayların kimlik tespitinde kullanılmak üzere, yanlarında fotoğraflı ve onaylı bir kimlik belgesini (nüfus cüzdanı, ehliyet veya pasaport) bulundurmaları gerekmektedir. Aksi halde adaylar sınava alınmayacaklardır.
c) Sözlü ve uygulamalı mülakat konuları yukarıdaki genel şartlar (e), (h) ve (i) bentleri ile pozisyona uygun olarak özel şartlarda belirtilen konulardır.
d) Adaya özel şartlarda belirtilen bilgi, deneyim ve tecrübeyi ölçmeye yönelik sorular sorulacaktır.
e) Uygulama mülakatında adaydan bilgisayar başında uygulama yapması istenilecektir.
VI- SINAV YERİ, TARİHİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
a) Sözlü ve uygulamalı mülakat 100 (yüz) tam puan üzerinden değerlendirilecektir.
b) Sözlü mülakattan alınan puanın %30’u ve uygulamalı mülakattan alınan puanın %70’i toplanarak değerlendirme puanı hesaplanacaktır. Değerlendirme puanı 70 (yetmiş) puan ve üzeri olan adaylar başarılı sayılacaktır.
c) Başarılı sayılanlardan en yüksek puanlıdan başlamak koşuluyla sınav başarı sırası  oluşturulacaktır. İlan edilen personel pozisyon sayısı kadar aday asıl ve yedek olarak ilan edilecektir.
d) Sözlü ve uygulamalı mülakat 09.03.2026 – 10.03.2026 tarihleri arasında Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı No: 149 Bilkent Çankaya/Ankara adresinde bulunan Danıştay Başkanlığı Merkez Binasında yapılacaktır.
VII- SONUÇLARIN İLANI VE İŞE BAŞLAMA
a) Bilişim personeli olarak sözleşme yapılabilecek boş pozisyon sayısı 3 (üç) olarak belirlenmiştir.
b) Adaylar sınavlarına ilişkin bilgileri ve sınav sonuçlarını Kariyer Kapısı üzerinden görüntüleyebilecektir.
c) Listede adı bulunan asıl adaylara ilandan itibaren en geç 5 (beş) iş günü içinde postalanmak suretiyle yapılacak bildirimde, tebligatın tebliğ tarihinden itibaren en geç 10 (on) iş günü içerisinde sözleşme imzalamak, sözleşmede belirtilecek tarihte işe başlamak ve varsa istenecek belgeleri teslim etmek üzere müracaat etmeleri istenecektir.
d) Adreslerine yapılan tebligatın tebliğ tarihinden itibaren 10 (on) iş günü içerisinde Başkanlığımıza müracaat etmeyen, bu süre içerisinde belge ile ispat edilebilen kabul edilebilir mazeretini bildirmeyen veya sözleşme imzaladığı halde sözleşmede belirtilen tarihte işe başlamayan adaylar, hakkından feragat etmiş sayılır.
e) Asıl adaylardan hakkından feragat etmiş sayılanların yerine varsa ilan edilen yedek adaylardan işe başlama işlemleri hakkında da yukarıda belirtilen esaslar uygulanır.
f) Sözlü ve uygulamalı mülakatı kazananlardan başvuru belgelerinde gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilenlerin sınavları geçersiz sayılır ve sözleşme yapılmaz. Bunların sözleşmeleri yapılmış olsa dahi iptal edilir. Bu kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç
duyurusunda bulunulur.
VIII- ÜCRET
a) Aylık brüt sözleşme ücret tavanı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre istihdam edilenler için 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3’üncü
maddesinde tespit edilen sözleşme ücret tavanının (Ocak-Haziran 2026 tarihleri arası belirlenen brüt ücret 67.718,06 TL’nin) aşağıda belirtilen cetvelde belirlenen kat ile çarpımı sonucu bulunacak tutar olacaktır.
b) Sözleşmeli bilişim personeline 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 6’ncı maddesi uyarınca sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında (ek ödeme, fon, fazla mesai vb.) başkaca bir ödeme yapılamaz.
c) Kurum, tavan ücretin altında sözleşme düzenlemeye ve ödeme yapmaya yetkilidir.
d) Aylık brüt sözleşme tavan ücreti Hazine ve Maliye Bakanlığının 2026 yılı için belirleyeceği oranda arttırılacaktır.

Özellikle polis ve asker başta olmak üzere,  memur olan eşin zorunlu olarak tayin olması durumunda sürekli işçi olan eş de mazerete bağlı olarak tayin hakkı talep ediyor.

Hali hazırda işçiler, mazerete bağlı da olsa tayin hakları olmadığı için mahkemeye başvurarak tayin hakkına kavuşmaya çalışıyor.

Peki işçiler bu konuda hangi mahkemeye dava açabilirler?

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu önemli bir karara imza atarak 696 KHK’lı işçilerin mazerete dayalı tayin taleplerini hangi mahkemeye yapabileceklerini açıklığa kavuşturdu.

İdari Dava Daireleri Kurulu, kararında şu değerlendirmeye yer verdi:

“657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda personel istihdam şekillerinin; memur, sözleşmeli personel ve işçiler olarak belirlendiği, bu istihdam şekilleri arasında yer alan işçilerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda memur ve sözleşmeli personel istihdam şeklinin dışında kalan kişiler olarak tanımlandığı ve bu kapsamda istihdam edilenler hakkında, 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlemesine yer verildiği anlaşılmaktadır.

Aykırılığa konu yargı kararlarına ilişkin somut olaylarda, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23. maddeye istinaden sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacıların, eş durumu mazeretine dayalı olarak naklen atama talepleri kamu kuruluşu olan davalı idarelerce reddedilmiştir.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesinde yer alan, 4857 sayılı İş Kanunu’na veya 11/01/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinin görevinde olduğu yönündeki düzenleme ile dava konusu işlemlerin idarenin yetkili organı tarafından işveren sıfatıyla tesis edilmiş bir özel hukuk işlemi olduğu ve kamuda çalışan işçiler hakkında özel bir kanuni düzenleme de öngörülmediği dikkate alındığında, işçi statüsünde istihdam olunan personelin iş hukukuna tabi olduğu hususunda herhangi bir duraksama bulunmamaktadır.

Aksine bir düşünce, işverenin salt bir kamu kuruluşu olması nedeniyle, statü hukukuna tabi olmayan iş mevzuatına göre istihdam edilen işçileri hakkındaki tüm yazılı irade beyanlarının idari işlem niteliğinde görülerek, özel hukuk alanına dahil bulunan uyuşmazlıkların da idari yargı denetimine tabi kılınması sonucunu doğuracaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin 29/11/2021 tarih ve E:2021/461, K:2021/608 sayılı kararı da bu yöndedir.

IV-SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, davada adli yargıyı görevli gören Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1.İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/4764, K:2021/1628 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesine kesin olarak, 01/06/ 2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.”

Sonuç olarak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 696 KHK’lı sürekli işçilerin mazerete bağlı tayin taleplerine ilişkin davalarını, idare mahkemelerine değil iş mahkemelerine açmaları gerektiğini karara bağlamış oldu.

İşte O Karar!

T.C.

DANIŞTAY

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No: 2022/19

Karar No: 2022/24

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR

Ankara Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 12/11/2021 tarih ve E:2021/73, K:2021/73 sayılı kararıyla;

vekili tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/4764, K:2021/1628 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 28/11/2019 tarih ve E:2019/1102, K:2019/1373 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,

“Aykırılığın, davanın görev yönünden reddi yolundaki Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği” görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştay’a gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hakimi ‘un açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI:

A- ANKARA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1.İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2020/4764 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: İl Müdürlüğü bünyesinde hizmet alım sözleşmesi ile görev yapmakta iken 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23. maddeye istinaden sürekli işçi (antrenör) olarak görev yapan davacı tarafından; eşinin ilinden başka yerde şubesi bulunmayan A.Ş. bünyesinde çalıştığından bahisle eş durumu mazeretine dayalı olarak İl Müdürlüğü emrine naklen atanması talebiyle 17/06/2020 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin 17/06/2020 tarih ve E.616427 sayılı Valiliği İl Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

Kırıkkale İdare Mahkemesinin 22/09/2020 tarih ve E:2020/468, K:2020/310 sayılı kararının özeti:

Davacının sürekli işçi statüsüne 2018 yılında geçiş yaptığı ve bu tarihten sonra artık sürekli işçi statütüsünde çalıştığı ve davaya konu uyuşmazlığın da, davacının, eşinden dolayı Ankara iline atamasının yapılıp yapılmayacağından kaynaklandığı dikkate alındığında, sürekli işçi statüsüne geçiş yapıldıktan sonra işçi-işveren arasında ortaya çıkan uyuşmazlık kapsamında kaldığı anlaşılan davanın görüm ve çözümünde 4857 sayılı Kanun ve 5521 sayılı Kanun uyarınca İş Mahkemelerinin (Adli Yargının) görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/4764, K:2021/1628 sayılı kararının özeti:

Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin reddine kesin olarak karar verilmiştir.

B- İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2019/1102 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti:

Valiliği İl Müdürlüğü bünyesinde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23. maddesi hükmü kapsamında sürekli işçi kadrosunda istihdam edilen davacı tarafından, eşinin… Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinde görev yaptığından bahisle, eş durumu mazereti sebebiyle eşinin bulunduğu … iline naklen atanma isteğiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 05/07/2018 tarih ve 25133186-929 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İstanbul 8. İdare Mahkemesinin 23/01/2019 tarih ve E:2018/1866, K:2019/285 sayılı kararının özeti:

Mahkemece işin esasına girilerek, dava konusu işlemde hukuka uyarlılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 28/11/2019 tarih ve E:2019/1102, K:2019/1373 sayılı kararının özeti:

Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf isteminin reddine kesin olarak karar verilmiştir.

II- BAŞKANLAR KURULUNUN HUKUKİ GÖRÜŞÜ:

Ankara Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu; yerleşik yargısal kararların, işçi statüsüne girmeden önce güvenlik soruşturmasının olumsuz olması, sağlık şartlarını veya diğer koşulları taşımaması v.b. nedenlerle atamama veya açıktan atanma istemlerinin reddi şeklinde oluşan işlemlerle statü değişikliğine ilişkin işlemlerin (geçici işçi statüsünden sürekli işçi statüsüne geçirilme-geçirilmeme, memurluğa atanmama vb) statüye geçmeden önceki işlemler olması ve bu aşamada tesis edilen işlemlerin İş Kanunundan kaynaklanmayan idarenin İş Kanunu dışındaki mevzuata dayanarak tek taraflı olarak tesis ettiği işlemler olması nedeniyle, bu tür işlemlerden doğan uyuşmazlıkların idari yargının görevine girdiği yönünde olduğu, statüye girip iş akdi imzalandıktan sonra ücret, iş akdi feshi, iş yeri değişikliği, pozisyon ve kadro değişikliği v.b. işlemler nedeniyle işçi – işveren arasında çıkan uyuşmazlıkların ise 4857 sayılı Kanun ve 5521 sayılı Kanun hükümleri uyarınca adli yargının (İş Mahkemelerinin) görevine girdiği,

Ayrıca anılan Kanunlarda bu konuda işçinin kamu kurumu işçisi veya özel sektör işçisi olması yönünden bir ayrım yapılmadığı,

Aksine bir yorumun, kamu kurum ve kuruluşlarında İş Kanununa tabi işçi olarak çalışan kişilerin iş akdi feshinden, ücret uyuşmazlıklarından ve işvereni ile arasında çıkan tüm

uyuşmazlıkların idari yargının görev alanına alınması gibi bir sonuç doğuracağı, bu durumun Danıştayın ve Yargıtayın yerleşik içtihatlarına aykırı olacağı gibi 4857 sayılı Kanun’un ve 5521 sayılı Kanun’un hükümlerine ve 2577 sayılı Kanunun 2. maddesine aykırı bir durumun ortaya çıkmasına neden olacağı,

Uyuşmazlığın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, aykırılığın Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği görüşündedir.

III-İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23.maddeye istinaden sürekli işçi kadrosunda istihdam edilen personelin eş durumu mazeretine dayalı olarak naklen atama taleplerinin reddine ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda görevli yargı merciinin belirlenmesi noktasında verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:

1-Anayasa

Madde 128- Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.

Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.

2-657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

“İstihdam şekilleri:” başlıklı 4. madde:

Madde 4 – Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.

(…)

D) İşçiler:

(A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

3-375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname:

Geçici Madde 23 –

5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatlarında; ödemeleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden karşılanan 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar;

a)657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak,

b)Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak,

c)Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak,

ç) En son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek,

kaydıyla, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmet alım sözleşmesinin yapıldığı birimine, sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin süreç bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde idarelerince sonuçlandırılır.

(…)

4-4857 sayılı İş Kanunu

“Amaç ve kapsam” başlıklı 1. madde:

Madde 1 – Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.

Bu Kanun, 4 üncü Maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.

İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun hükümleri ile bağlı olurlar.

5-7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu

“Görev” başlıklı 5. madde:

MADDE 5- (1) İş mahkemeleri;

a)5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,

b)İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,

c)Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar.

6-2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:

Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:

Madde 3/C-

6-Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:

c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması halinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi halinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek. …

7-Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda personel istihdam şekillerinin; memur, sözleşmeli personel ve işçiler olarak belirlendiği, bu istihdam şekilleri arasında yer alan işçilerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda memur ve sözleşmeli personel istihdam şeklinin dışında kalan kişiler olarak tanımlandığı ve bu kapsamda istihdam edilenler hakkında, 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlemesine yer verildiği anlaşılmaktadır.

Aykırılığa konu yargı kararlarına ilişkin somut olaylarda, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23. maddeye istinaden sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacıların, eş durumu mazeretine dayalı olarak naklen atama talepleri kamu kuruluşu olan davalı idarelerce reddedilmiştir.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesinde yer alan, 4857 sayılı İş Kanunu’na veya 11/01/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinin görevinde olduğu yönündeki düzenleme ile dava konusu işlemlerin idarenin yetkili organı tarafından işveren sıfatıyla tesis edilmiş bir özel hukuk işlemi olduğu ve kamuda çalışan işçiler hakkında özel bir kanuni düzenleme de öngörülmediği dikkate alındığında, işçi statüsünde istihdam olunan personelin iş hukukuna tabi olduğu hususunda herhangi bir duraksama bulunmamaktadır.

Aksine bir düşünce, işverenin salt bir kamu kuruluşu olması nedeniyle, statü hukukuna tabi olmayan iş mevzuatına göre istihdam edilen işçileri hakkındaki tüm yazılı irade beyanlarının idari işlem niteliğinde görülerek, özel hukuk alanına dahil bulunan uyuşmazlıkların da idari yargı denetimine tabi kılınması sonucunu doğuracaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin 29/11/2021 tarih ve E:2021/461, K:2021/608 sayılı kararı da bu yöndedir.

IV-SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, davada adli yargıyı görevli gören Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1.İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/4764, K:2021/1628 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesine kesin olarak, 01/06/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

KHK’daki söz konusu düzenleme şu şekildedir:

“Sürekli  işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. Bunların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından  emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.”

Dolayısıyla 696 KHK kapsamında kadroya alınan işçilerin emeklilikleri dolduğu tarih itibariyle emekliye sevk edilmeleri gerekmektedir.

Kamu kurumları da çalıştırdıkları 696 KHK’lı işçileri, bu hüküm çerçevesinde, emekliliği hak ettikleri tarih itibariyle emekli etmektedirler.

Ancak bazen, idarenin hatası veya bir başka nedenle 696 KHK’lı işçilerin emeklilikleri gecikmekte, emekli olmaları gereken tarihten itibaren belirli bir süre daha çalışabilmektedirler.

Peki 696 KHK’lı işçilerin emeklilik tarihleri geldiği halde emekli edilmelerinin gecikmesi ve bu sürede kendilerine maaş ödenmesi kamu zararı mıdır?

Ya da 696 KHK’lı işçilerin emekli edilmeleri gereken tarihten sonra çalışmaya devam etmiş olmaları durumunda kendilerine yapılan maaş ödemesi geri alınır mı?

Bu konuda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu emsal teşkil edecek önemli bir karar verdi.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 2021/793 E.,   2022/822 sayılı Kararında; 65 yaşını doldurmasına bağlı olarak emekli edilmesi gereken memurun, emeklilik işlemi yapılmayarak 11 ay daha çalıştırılması nedeniyle kendisine yapılan ödemelerin geri alınamayacağına hükmetti.  

Danıştay; 65 yaşını dolduran kamu görevlisinin emeklilik konusunda bir talebi bulunmasa bile idare tarafından resen emekli edilmesinin gerektiği, buna rağmen çalıştırılmaya devam edilen kamu görevlisinin bir hatasının söz konusu olmadığı, fiilen görevde bulunduğu ve hizmete devam ettiği dönem için kendisine maaş ödenmemesinin Anayasa’nın angarya yasağının ihlali anlamına geleceği, dolayısıyla fiilen çalıştığı dönem için ödenen aylıkların kamu zararı oluşturduğundan bahisle geri istenemeyeceğine karar verdi.

Danıştay kararı özet şöyle:

“Dosyanın incelenmesinden, davacının 65 yaşını ikmal ettiği 12/02/2011 tarihinde idare tarafından resen emekliye sevk edilmesi gerekirken, aylık ödenmek suretiyle 12/01/2012 tarihine kadar çalıştırıldığı, bu durumun fark edilmesi üzerine 12/01/2012 tarihinde resen emekliye sevk edilerek kendisine ödenen 31.412,40-TL kamu zararı olarak değerlendirilmek suretiyle en kısa zamanda kuruma ödenmesi, aksi takdirde icra işlemi yapılacağı hususunda dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda 65 yaşını ikmal eden bir kamu görevlisinin ilgili mevzuat gereği emeklilik konusunda bir talebi bulunmasa bile idare tarafından resen emekli edilmesinin gerektiği, buna rağmen çalıştırılmaya devam edilen kamu görevlisinin bu hususta bir hata veya hilesinden söz edilemeyeceği, öte yandan davacının da ilgili mevzuata aykırı bile olsa 12/01/2012 tarihine kadar idare tarafından çalıştırılmaya devam edildiği, dolayısıyla davacının 65 yaşını ikmal ettiği 12/01/2011 tarihi ila resen emekliye sevk edildiği 12/01/2012 tarihine kadar fiilen görevde bulunduğu ve hizmete devam ettiği, bu hizmeti karşılığında kendisine aylık ödenmemesi yukarıda belirtilen angarya yasağının ihlali mahiyetinde olacağından, davacının fiilen çalıştığı anılan dönem için ödenen aylıkların kamu zararı oluşturduğundan bahisle iadesinin istenilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir.”

Sonuç olarak Danıştay’ın bu kararının 696 KHK ile kadroya geçen sürekli işçiler için de emsal teşkil edeceğini, 696 KHK’lı işçilerin emeklilik tarihleri geldiği halde idarenin hatasıyla çalışmaya devam ettirilmeleri durumunda, fiilen çalıştıkları dönem için kendilerine ödenen maaşların geri istenmesinin mümkün olmadığını değerlendiriyoruz.

İşte Danıştay’ın O Kararı!

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2021/793 E.  ,  2022/822 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/793
Karar No : 2022/822

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yaş haddinden emekli olması gereken yaştan sonra da çalışmaya devam eden davacı tarafından, fazladan aylık ödenmek suretiyle oluştuğu ileri sürülen 31.412,40 TL kamu zararının en kısa zamanda kuruma ödenmesi, aksi takdirde icra işlemi yapılacağının bildirilmesine ilişkin 30/01/2012 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla Danıştay Onbirinci Dairesinin 18/04/2017 tarih ve E:2016/4950, K:2017/3542 sayılı bozma kararına uyularak işin esası incelenmiş;

Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararında idarenin, yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın ödediği meblağı her zaman geri alabileceği, bunun dışında kalan hallerde hatalı ödemelerin istirdadının hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresi içinde olanaklı olduğu belirtilmiş, anılan kararın gerekçesinde, iyi niyet kuralı üzerinde de durularak, idarenin sakat ve dolayısıyla hukuka aykırı işlemine, idare edilenlerin gerçek dışı beyanı veya hilesi neden olmuşsa ya da geri alınan idari işlem yok denilecek kadar sakatlık taşımakta ise, yahut yapılan ödemelerde idare edilenin kolayca anlayabileceği kadar açık bir hata bulunmaktaysa memurun iyi niyetinden söz etmeye imkan olmadığı, bu işlemlere dayanılarak yapılan ödemeler için süre düşünülemeyeceği ancak bunun dışındaki hatalı ödemelerde memurun iyi niyetinin istikrar ve kanunilik kadar önemli bir kural olduğu ve bu nedenle belirtilen istisnalar dışındaki hatalı ödemelerin dava açma süresi içinde geri alınabileceğinin vurgulandığı,
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının … İlçe Özel İdare Müdürü olarak görev yaptığı bu dönemde kendi maaşını kendi yaptığı, maaş bordrosunu kendisinin düzenlediği 65 yaşını aştığı halde çalışmaya devam ettiği, emekli olma zamanında yapılan gecikmeden dolayı 31.412,40.-TL kamu zararının oluştuğundan bahisle bu zararın en kısa zamanda ödenmesi, aksi takdirde gerekli icra işleminin yapılacağının bildirilmesine ilişkin 30/01/2012 tarihli işlemin tesis edildiği ve anılan işlemin iptali isteğiyle görülmekte olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

Yukarıda yer alan Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararında açıklığa kavuşturulan iyiniyet kuralı somut olaya uygulandığında, davacının … İl Özel İdare Müdürü olarak görev yaptığı, görev yaptığı birimde idari amirinden sonra gelen yöneticisi konumunda olduğu, görev yaptığı birim ve konum itibarıyla emeklilik yaş haddini bilebilecek yeterlilikte olduğu, bu nedenle davacının kolayca anlayabileceği hata nedeniyle yapılan ödemelerde iyiniyetinin bulunmadığı, burada açık hata halinin mevcut olduğu, davacıya emeklilik yaş haddini doldurduğu tarihten itibaren yapılan ödemelerin herhangi bir süreye bağlı kalınmaksızın geri istenilebileceği sonuç ve kanaatine varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 07/10/2019 tarih ve E:2018/8843, K:2019/7081 sayılı kararıyla;

Kamu personeline hatalı olarak yapılan ödemelerin mahkeme kararı olmadan istirdadına idarenin karar verebileceğine ve istirdadın koşullarına ilişkin Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararında, idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın ödediği meblağı her zaman geri alabileceği, bunun dışında kalan hallerde hatalı ödemelerin istirdadının, hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresi içinde olanaklı olduğu belirtilmiş, mezkur kararın gerekçesinde iyi niyet kuralı üzerinde de durularak idarenin sakat ve dolayısıyla hukuka aykırı işlemine, idare edilenlerin gerçek dışı beyanı veya hilesi neden olmuşsa ya da geri alınan idari işlem yok denilecek kadar sakatlık taşımakta ise yahut yapılan ödemelerde idare edilenin kolayca anlayabileceği kadar açık bir hata bulunmakta ise, memurun iyi niyetinden söz etmeye imkân olmadığı, bu işlemlere dayanılarak yapılan ödemeler için süre düşünülemeyeceği, ancak bunun dışındaki hatalı ödemelerde memurun iyi niyetinin istikrar ve kanunilik kadar önemli bir kural olduğu ve bu nedenle belirtilen istisnalar dışındaki hatalı ödemelerin dava açma süresi içinde geri alınabileceğinin vurgulandığı,

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararı uyarınca, kamu personeline yapılan fazla ve yersiz ödemelerin herhangi bir yargı kararına gerek olmaksızın ilgililerden geri istenilmesi mümkün olmakla birlikte yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi halleri dışında, fazladan yapılan ödemelerin hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresinde kalan kısmının geri istenebileceğinin açık olduğu,
Buna göre, yapılan ödemenin her zaman geri alınabilmesi olanağını tanıyan “açık hata” halinin, yapılan ödemede, ödemenin muhatabı olan kişinin (idare edilenin) kolayca anlayabileceği kadar açık bir hatanın mevcudiyetini ifade ettiğinin kabul edildiği, uygulamada ise bunun çoğu kez ilgili mevzuata aykırı bir şekilde ve hiç gereği yokken yapılan ödemeler şeklinde ortaya çıktığı,

Bu durumda, yaş haddinden emekli olması gerekirken çalışmaya devam eden davacıya bu nedenle yapılan ödemelerin açık hata kapsamında değerlendirilemeyeceği gibi ödemelerin yapılmasında davacının herhangi bir kusuru, gerçek dışı beyanı ve hilesi de bulunmadığından, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararı gereği, davacıya yersiz ödendiği tespit edilen ödemelerin, en son ödendiği tarihten itibaren dava açma süresi içerisinde geri istenilmesinin mümkün olduğu, bu süreye uyulmaksızın söz konusu ödemelerin tamamının geri istenilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde ve davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararıyla; davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, on yıldır mağduriyetinin devam ettiği, 11 ay kurumda çalıştığı süre için Emekli Sandığının şahsına maaş bağlamadığı, çalıştığı kurumun da ödediği meblağı geri aldığı, kurumun zarara uğradığı hususunun gerçek olmadığı bu süre içerisinde çalışmasının angarya olacağı, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, … İlçe Özel İdare Müdürü olarak görev yapmakta iken 12/02/2011 tarihi itibarıyla 65 yaşını aştığı halde 12/01/2012 tarihine kadar çalıştırılmaya devam etmiştir.
12/01/2012 tarihinde emekli edilen davacıdan, kendisine bu süre içerisinde fazladan 31.412,40 TL ödenmek suretiyle kamu zararının oluştuğu, bu tutarın en kısa zamanda kuruma ödenmesi, aksi takdirde gerekli icra işleminin yapılacağı hususunda dava konusu işlem tesis edilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasa’nın “Zorla çalıştırma yasağı” başlıklı 18. maddesinde, “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır. Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hallerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz.” hükmüne, “Ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55. maddesinde, ” Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır…” hükmüne, 128. maddesinde, “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, yaş haddini doldurmuş olmasına rağmen çalışmaya devam eden davacıya ödenen aylıkların kamu zararı oluştuğundan bahisle iadesinin istenip istenemeyeceğine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının 65 yaşını ikmal ettiği 12/02/2011 tarihinde idare tarafından resen emekliye sevk edilmesi gerekirken, aylık ödenmek suretiyle 12/01/2012 tarihine kadar çalıştırıldığı, bu durumun fark edilmesi üzerine 12/01/2012 tarihinde resen emekliye sevk edilerek kendisine ödenen 31.412,40-TL kamu zararı olarak değerlendirilmek suretiyle en kısa zamanda kuruma ödenmesi, aksi takdirde icra işlemi yapılacağı hususunda dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda 65 yaşını ikmal eden bir kamu görevlisinin ilgili mevzuat gereği emeklilik konusunda bir talebi bulunmasa bile idare tarafından resen emekli edilmesinin gerektiği, buna rağmen çalıştırılmaya devam edilen kamu görevlisinin bu hususta bir hata veya hilesinden söz edilemeyeceği, öte yandan davacının da ilgili mevzuata aykırı bile olsa 12/01/2012 tarihine kadar idare tarafından çalıştırılmaya devam edildiği, dolayısıyla davacının 65 yaşını ikmal ettiği 12/01/2011 tarihi ila resen emekliye sevk edildiği 12/01/2012 tarihine kadar fiilen görevde bulunduğu ve hizmete devam ettiği, bu hizmeti karşılığında kendisine aylık ödenmemesi yukarıda belirtilen angarya yasağının ihlali mahiyetinde olacağından, davacının fiilen çalıştığı anılan dönem için ödenen aylıkların kamu zararı oluşturduğundan bahisle iadesinin istenilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10/03/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY
X- Kamu personeline hatalı olarak yapılan ödemelerin mahkeme kararı olmadan istirdadına idarenin karar verebileceğine ve istirdadın koşullarına ilişkin Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarihli ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararında; idarenin, yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın ödediği meblağı her zaman geri alabileceği, bunun dışında kalan hallerde hatalı ödemelerin istirdadının, hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresi içinde olanaklı olduğu belirtilmiş, mezkur kararın gerekçesinde iyi niyet kuralı üzerinde de durularak idarenin sakat ve dolayısıyla hukuka aykırı işlemine, idare edilenlerin gerçek dışı beyanı veya hilesi neden olmuşsa ya da geri alınan idari işlem yok denilecek kadar sakatlık taşımakta ise, yahut yapılan ödemelerde idare edilenin kolayca anlayabileceği kadar açık bir hata bulunmakta ise, memurun iyi niyetinden söz etmeye imkân olmadığı; bu işlemlere dayanılarak yapılan ödemeler için süre düşünülemeyeceği; ancak bunun dışındaki hatalı ödemelerde memurun iyi niyetinin istikrar ve kanunilik kadar önemli bir kural olduğu ve bu nedenle belirtilen istisnalar dışındaki hatalı ödemelerin dava açma süresi içinde geri alınabileceği vurgulanmıştır.
Yapılan ödemenin her zaman geri alınabilmesi olanağını tanıyan “açık hata” halinin ise, herhangi bir inceleme veya araştırmaya gerek duyulmaksızın yalın ve yüzeysel bir bakışla bile kolayca anlaşılabilecek kadar açık bir yanılgının mevcudiyetini ifade ettiği kabul edilmektedir. Uygulamada bu durum, çoğu kez ilgili mevzuata aykırı bir şekilde ve hiç gereği yokken yapılan ödemeler şeklinde ortaya çıkmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının 65 yaşını ikmal ettiği 12/02/2011 tarihinde idare tarafından resen emekliye sevk edilmesi gerekirken aylık ödenmek suretiyle 12/01/2012 tarihine kadar çalıştırıldığı görülmektedir. 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun 40. maddesinde “İştirakçilerin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 65 yaşını doldurdukları tarihtir.” hükmü ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin 1 numaralı alt bendinde yer verilen açık düzenlemeler uyarınca davacıya 12/01/2012 tarihine kadar aylık ödenmesinde açık hata hali söz konusudur. Ancak, hakkaniyet gereği olarak davacıdan, emekli olması gereken tarihten itibaren alabileceği emekli maaşları ile göreve devam ederek aldığı aylıklar kıyaslanarak aradaki farkın kamu zararı olarak istenilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, yapılan ödemelerin geri istenilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, İdare Mahkemesi ısrar kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.