İşveren genellikle inisiyatif kullanarak işçilerin bu taleplerini karşılamaktadır.

Zaman zaman da işçilere verilen günlük izinlerin toplanarak yıllık izinden düşülmek istendiği görülmektedir.

Bazen kamu kurumlarında da memurlara verilen saatlik izinlerin toplanarak yıllık izinden düşüldüğü gözlenmektedir. Sürekli işçilerle ilgili de benzer uygulamalar gözlenmektedir.

Bu uygulamalarla çalışanların saatlik izin talebini istismar etmesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Peki bu yasal olarak mümkün müdür? Toplu sözleşme, işyeri disiplin yönetmeliği/yönergesi ya da genelgelere bu yönde hüküm konulabilir mi?  

Danıştay, 2014/3557 Esas sayılı kararıyla konuyu memurlar açısından netleştirmiştir.

Danıştay 5. Dairesi, bu karar ile Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’nun genelgesinde yer verdiği, “Bir ay içerisinde alınan ve 8 saati aşan saatlik izinler yıllık izinden düşülür.” ifadesinin yürürlüğünü durdurmuştur. Dolayısıyla saatlik izinlerin toplanıp yıllık izinden düşülmesine onay vermemiştir.

Ayrıca Devlet Personel Başkanlığı’nın (DPB) devlet memurları için 02/09/2014 tarih ve 4645 sayılı görüşü bulunmaktadır. Bu görüş yazısında, devlet memurlarına saatlik olarak verilen idari izinlerin toplanarak yıllık izinden veya mazeret izninden düşülüp düşülmeyeceği belirtilmiştir.

Görüş yazısında, ilgili mevzuat incelendikten sonra şöyle denilmiştir;

“Kamu kurum ve kuruluşları memurun mesai saatleri dışında yerine getirme imkanı olmayan özel durumları için gün içerisinde birim amirinin bilgisi dahilinde belli bir saate kadar izin vermekte ve bu izin türü uygulamada “saatlik izin” olarak anılmakla birlikte, 657 sayılı Kanunda saatlik izin ifadesine yer verilmemiş ve izinler konusundaki tüm düzenlemeler “gün hesabı” üzerinden ifade edilmiştir.

Yukarıdaki hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; çalışanların izin haklarının kanunla düzenleneceği hususu Anayasamızda güvence altına alınmış ve 657 sayılı Kanunda izinler konusu detaylı bir şekilde düzenlenmiş olup, kurum içi uygulamalar sonucu ortaya çıkan ve saatlik izin olarak anılan konuda ise herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından gün içinde verilen bu tür izinlerin toplanarak her 1 güne isabet eden kısmının yıllık izinden veya mazeret izninden düşülmesinin hukuka uygun olmayacağı mütalaa edilmektedir.”

Dolayısıyla Danıştay ve Devlet Personel Başkanlığı’nın kararlarıyla konu memurlar açısından netliğe kavuşmuş, saatlik izinlerin toplanarak yıllık izinden düşülmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.

İşçiler açısından ise 4857 sayılı İş Kanunu’na bakmak gerekmektedir.

İş Kanunu’nun 56. maddesinde, “İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.” denilmektedir.

Bu nedenle işçilere yıl içerisinde verilen saatlik izinlerin, işçinin yıllık izninden düşülmesi Kanunen mümkün değildir.

İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, genelge ya da işyeri yönergesine bu yönde bir hüküm konularak saatlik izinlerin yıllık izinden düşülmesi de yasal olmayacaktır.

• listeler,
• çalıştıkları birimler ,
• adet sayıları,
• bütçe ve teşkilatları,
• birimleri/ yerleşim yerleri,

Geçiş işleminin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığına bildirilmelidir.

Taşeron işçilerin kadroya geçiş işlemleri bilindiği üzere 2 Nisan itibariyle gerçekleşti. İlgili düzenlemeye göre idarelerin bildirim işlemini yapmaları için 2 Haziran’a kadar süreleri bulunmaktadır. Bu konuya idarelerin dikkat etmesi gerekmektedir.

Bildirimlere ilişkin ek süre verilip verilmeyeceği, bildirimlerin e-uygulama üzerinden mi yoksa posta/ faks yolu ile gönderilerek mi yapılacağı konusunda bir netlik bulunmamaktadır. İlgili kurumlardan bu konuya dair net bir açıklama beklenmektedir.

İşçilerden sözleşmeleri askıda olanlar, yani;

– Geçici Süreli Askerlik veya Diğer bir Kanuni Ödev
– Hastalık
– Gebelik ve Doğum (Analık)
– Zorlayıcı Nedenler
– Gözaltına Alınma ve Tutukluluk Hali
– Grev ve Lokavt
– Ücretli ve Ücretsiz İzinler
– Ailevi Nedenler
– Genel Ekonomik Kriz
– İşletme Riski Niteliğinde Bir Takım Nedenler Halinde Tarafların Anlaşması gibi durumlara vakıf işçiler ve askerde bulunan işçiler hariç kadroya geçişi sağlanan işçilerin geçtiği kadroların herhangi bir sebeple boşalması durumunda hiç bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacaktır.

Bahsettiğimiz konu 696 sayılı KHK kapsamında aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir;

”Sürekli işçi kadrolarına geçirileceklerin kadroları, başka bir işleme gerek kalmaksızın geçiş işleminin yapıldığı tarih itibarıyla sürekli işçi unvanı ile ihdas edilmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar ilgili idarelerce adedi, bütçe ve teşkilatı ile birimi/yerleşim yeri belirtilmek suretiyle geçiş işlemlerinin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığına bildirilir. Sözleşmeleri askıya alınanlar ile askerde bulunanların kadroları hariç olmak üzere bu şekilde ihdas edilen sürekli işçi kadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.”

Yukarıda da belirttiğimiz üzere idarelerin bu konuya dikkat etmesi gerekmektedir.

Öte yandan 4- C personeli, her yılın başında Resmi Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararı ile yıllık olarak istihdam edilmekteydi. 2018 içinse 4-C’ye yönelik Bakanlar Kurulu Kararı yayınlanmadı. Dolayısıyla 4-C’lilerin istihdamına ilişkin yasal dayanağın süresi doldu. 4-B’ye geçişlerine ilişkin süreç de tamamlanmadı. 4-C çalışanlarının bu ara dönemde hangi statüye göre, hangi yasal dayanakla istihdam edilecekleri kamu kurumları arasında soru işaretlerine yol açtı.

Türkiye İstatistik Kurumu, nasıl bir yol izlenmesi gerektiği ile ilgili olarak Devlet Personel Başkanlığı’ndan görüş sordu. DPB, 4-C’lilerin ihdas edilecek 4-B pozisyonlarına, 2 Ocak 2018 tarihinden itibaren 90 gün içerisine atanmasının öngörüldüğünü, ilgili 696 Sayılı KHK atıf yaparak belirtti.

DBP’nin görüşünde 4-C’lilerin istihdamına yasal dayanak teşkil eden Bakanlar Kurulu karanının süresinin 2017 sonunda sona erdiği, ancak 696 Sayılı KHK ile bu personelin sözleşmeli statüye geçirilmesinin öngörüldüğü belirtilerek ilgili personelin bu süre içerisinde görevlerine son verileceğine dair herhangi bir hükme yer verilmediğine dikkat çekildi. 4-C personelinin 4-B statüsüne atanıncaya kadar kurumlarında görevlerine devam etmelerinin ‘mümkün ve gerekli olduğu’ yönünde görüş açıkladı.

Tereddüt yaşayan kamu kurum ve kuruşlarının 4 C ile ilgili olarak bu görüş doğrultusunda hareket etmeleri gerekmektedir.