360 BİN İŞÇİYE YÜZDE 107 ZAM

2023-2024 yılları için geçerli olacak toplu iş sözleşmesi çerçevesi ile refah payı dahil ücretlerde yüzde 45 zam yapılırken en düşük kamu işçisinin ücreti 15 bin lira oldu. Yaklaşık 360 bin işçiyi kapsayan en düşük ücrete ise yaklaşık yüzde 107 zam yapıldı.

Brüt ücret 21 bin 750 liraya çıkarken en düşük net ücret de 18 bin 500 lira ile 20 bin 500 lira arasında değişecek. Birinci altı ay için refah payı dahil yüzde 45 zam yapılacak. İkinci 6 ay için yüzde 15 zam ve enflasyon farkı, 3 ve 4. aylar için yüzde 10 ve enflasyon farkı olacak.

ATALAY: FARKLAR DA YATACAK

Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, “sendikalar tarihinde ilk defa ne talep ettiysek aldık” derken işçilerin sosyal haklarında da 2-2.5 puan iyileşme sağlandığını söyledi.

Atalay, “İçimize sinen bir sözleşme oldu. Gece zammı, vardiya, prim de var. Bazı sendikalara özel düzenlemeler, ek protokoller yapılıyor. En düşük ücrette yüzde 107 artış olurken, diğer maaşlarda da artış yüzde 47’yi bulacak. Bazı işyerlerimiz bu ay zam alacak. Mayıs ayında yansıyan da yansımayan da olacak. Ocak ayında başlayanlar 4-5 aylık fark alacak. Mart ayında başlayanlar ikramiye varsa 3 aylık, yoksa 2 aylık fark alacak” dedi

DENGE ÖDENEĞİ 3625 LİRA

Kamuda çalışan işçilere denge ödeneği olarak 3625 lira ödeme yapılacak, gece zammı da yüzde 8 uygulanacak. Böylece gece çalışanlar ücretlerini yüzde 8 zamlı alacak. Fazla çalışma ücretlerinde ise yüzde 70 artışa gidildi. Yılda iki defa çıplak yevmiye (bordro üzerindeki asıl ücret) ödenecek.

Yüzdelik prim almayan işyerlerinde yüzde 4, yüzde 5, yüzde 6 risk primi uygulanacak. Bu primlerin aşağısı bu yüzdelere tamamlanacak. Diğer sosyal yardımlara yüzde 45 zam eklenecek. İşçiler de memurlar gibi toplu sözleşme ikramiyesi alabilecek.

Doğum, ölüm, evlenme ve yol yardımları, giyim yardımı, prim, tazminat, yemek gibi ödemeler de artacak. Sözleşmesi 1 Ocak 2023’te başlayan 4 aylık farkını alacak. İşe başlama tarihine göre farklar hesaba yatacak.

TOPLU SÖZLEŞME İKRAMİYESİ

Sendika üyesi olup aylık ya da ücretlerinden sendika aidatı kesilen kamu görevlileri için yapılmakta olan toplu sözleşme ikramiyesi yılda 4 defa üç ayda bir veriliyor. Ocak, nisan, temmuz ve ekim aylarında ödeme yapılıyor.

Toplu sözleşme ikramiyesinin verilmesindeki amaç sendika üyesi olan kamu görevlilerinden kesilen toplu sözleşme ikramiyelerinin işveren tarafından kesilmesi olup bu yıl için ödenen tutar 400 liraya çıktı. Taşerondan kadroya geçen işçiler de toplu sözleşme ikramiyesi alabilecek.

.

Aile Bakanlığı doğum yardımı, SGK emzirme ödeneği ya da işçilerin toplu iş sözleşmeleriyle verilen doğum yardımlarından farkı olarak her canlı doğum için Bakanlık tarafından ödenen, karşılıksız, sigorta şartı aranmayan Türk vatandaşlığının yeterli olduğu bir sosyal yardımdır.   

Bu yardımı alabilmek için annenin veya babanın Türk vatandaşı olması gerekmektedir.

Doğum yardımı, 15.05.2015 tarihinde ve sonrasında gerçekleşen canlı doğumlar için verilir.

Bu tarihten önce doğan çocuklar için doğum yardımı verilmez. Ancak ödeme miktarına esas çocuk sırasının tespitinde, diğer bir deyişle yeni doğan çocuğun kaçıncı çocuk olduğunun belirlenmesinde 15.05.2015 tarihinden önce doğmuş olan çocuklar da sayılır.

Birinci çocuk için 300 TL, ikinci çocuk için 400 TL, üçüncü ve sonraki çocukları içinse 600 TL tutarında bir defaya mahsus Doğum Yardımı ödemesi yapılmaktadır.

Doğum yardımına ilişkin merak edilen hususlar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından soru cevap şeklinde özetlenmiştir.

Doğum yardımından faydalanmak için ne yapılması gerekir?

Doğum Yardımı başvurusu, canlı doğumun gerçekleşmesinin ardından ilgili nüfus müdürlüğünde çocuğun Kimlik Paylaşım Sisteminde (KPS) kayıt işlemi yapıldıktan sonra “Doğum Yardımı Başvuru Dilekçesinin” eksiksiz olarak doldurulması ve imzalanmasının ardından şahsen, iadeli taahhütlü posta veya kargo yoluyla yapılır. Başvurular, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ya da Sosyal Hizmet Merkezlerine yapılır. Her ne statüde olursa olsun (hizmet alımı yoluyla istihdam edilenler dâhil) kamu kurum ve kuruluşlarınca istihdam edilen personel çalıştığı kuruma başvurur. Yurtdışında yaşayanların başvuruları ise Büyükelçilik ve Konsolosluklarca alınır. Yurtdışında yaşayanların Türkiye’de bulunmaları halinde ise herhangi bir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ya da Sosyal Hizmet Merkezine başvurmaları mümkündür.

Babanın memur, annenin ev hanımı olması halinde doğum yardımı başvurusu hangi kuruma yapılır?

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından alınacak başvurularda, eşlerden birinin kamu kurum veya kuruluşunda çalışıyor olması yeterlidir. Dolayısıyla başvuru, memur olan babanın çalıştığı kuruma yapılabilir.

Doğum Yardımı ödemeleri ne zaman ve nereden yapılır?

Doğum Yardımı ödemeleri yapılan başvurunun Doğum Yardımı Sistemine (DYS) girildiği ayı takip eden ay içerisinde hak sahiplerince PTT şubelerinden çekilebilmektedir.

15 Mayıs 2015 tarihinden sonra evlat edindim. Doğum Yardımı ödemesi alabilir miyim?

15.05.2015 tarihi ve sonrasında doğan ve evlat edinilen çocuk için evlat edinilmeden önce bir Doğum Yardımı alınmış ise Doğum Yardımı Sistemi (DYS) tarafından kendisine tekrar ödeme oluşturulmaz. Bununla birlikte evlat edinilen çocuk için evlat edinilmeden önce bir doğum yardımı alınmamış ise başvurulması halinde Doğum Yardımı alınabilir. Diğer bir deyişle, evlat edinilen çocuklar için ayrıca ödeme yapılmaz; ancak bu çocuklar ödeme miktarına esas çocuk sırasının tespitinde dikkate alınır. Buna göre, evlat edinilen çocuk için doğum yardımı alınsa da alınmasa da Kimlik Paylaşım Sisteminde (KPS) kayıtlı olduğu ailedeki, ödeme miktarına esas çocuk sırasının tespitinde dikkate alınır.

15 Mayıs 2015 tarihinden önce evlat edindim. Yeni bir çocuğum olduğu takdirde kaçıncı çocuk olarak değerlendirilir?

15.05.2015 tarihinden önce bir evlat edinildiyse doğan ilk çocuk ikinci çocuk olarak dikkate alınır. Sonraki doğan çocuklar ise sırası ile üçüncü, dördüncü, beşinci vb. şeklinde değerlendirmeye alınacaktır.

 Doğumdan sonra çocuk sağ, ancak anne vefat etti. Doğum Yardımından baba yararlanabilir mi?

Doğum Yardımı başvurusu, hesaplaması ve ödemesi, anne ve babanın her ikisinin sağ ve Türk vatandaşı/Mavi kartlı olması halinde anne üzerinden yapılır. Annenin Türk vatandaşı/Mavi kartlı olmaması veya annenin vefat etmiş olması halinde söz konusu işlemler Türk vatandaşı/Mavi kartlı olan baba üzerinden yapılır.

Hamileyim, Doğum Yardımı için başvuru yapabilir miyim?

Hayır, Doğum Yardımı başvurusu canlı doğumlar için yapılabilir. Dolayısıyla canlı doğum gerçekleştirmeniz ve ilgili nüfus müdürlüğünde çocuğunuzun Kimlik Paylaşım Sisteminde (KPS) kayıt işleminin yapılmasının ardından başvuru yapabilirsiniz.

Doğum Yardımı kapsamında ne kadar ödeme yapılmaktadır?

Birinci çocuk için 300 TL, ikinci çocuk için 400 TL, üçüncü ve sonraki çocukları içinse 600 TL tutarında bir defaya mahsus Doğum Yardımı ödemesi yapılmaktadır.

Kamu işçilerine ise sözleşmeleri gereği, kurumlarından aldıkları doğum yardımı tutarı ile yukarıda bahsedilen tutarlar arasındaki fark ödenir. Kurumlarından aldıkları ödeme daha fazla ise Doğum Yardımı ödemesi yapılmaz.

Doğum Yardımı kapsamında son başvuru tarihi gibi bir süre kısıtı bulunmakta mıdır?

Doğum Yardımı uygulaması 15.05.2015 tarihinde başlamış olup, ilgili mevzuatta yardım programının geçerlilik süresine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Ayrıca 15.05.2015 tarihinden sonra gerçekleşen canlı doğumlar için yapılacak doğum yardımı başvuruları için de herhangi bir son başvuru tarihi gibi bir düzenleme bulunmamaktadır.

15 Mayıs 2015 tarihi öncesinde doğan çocuklar için Doğum Yardımı kapsamında ödeme alınabilir mi?

Doğum Yardımı, 15.05.2015 tarihinde ve sonrasında gerçekleşen canlı doğumlar için verilir. Bu tarihten önce doğan çocuklar için Doğum Yardımı verilmez. Ancak ödeme miktarına esas çocuk sırasının tespitinde, diğer bir deyişle yeni doğan çocuğun kaçıncı çocuk olduğunun belirlenmesinde 15.05.2015 tarihinden önce doğmuş olan çocuklar da sayılır. (Örneğin bir anne iki sene önce bir çocuk dünyaya getirmiş olsun. 15.05.2015 tarihinden sonra ise ikinci çocuğu doğmuş olsun. 15.05.2015 tarihinden sonra doğan çocuğu ikinci çocuk olarak sayılacak ve 400 TL tutarında Doğum Yardımı ödemesi hesaplanacaktır.)

Bir çocuğum var, ayrıca hamileyim. 15 Mayıs 2015 sonrasında ikiz çocuğum olduğu takdirde ne kadar ödeme alabilirim?

Sıralamaya göre, ikiz çocuklarınız 2. ve 3. çocuk olarak değerlendirilir. Toplamda 1.000 TL ödeme hesaplanır.

İki tane çocuğum var. 15 Mayıs 2015 tarihinden sonra tekrar doğum yaptığım takdirde ne kadar ödeme alabilirim?

3. çocuk olarak 600 TL ödeme alabilirsiniz.

Kişi evde doğum yaptığı takdirde Doğum Yardımından yararlanabilir mi?

Canlı doğan çocuğun doğum tarihi 15 Mayıs 2015 ve sonrası ise yardımdan yararlanılabilir.

Şartlı Gebelik Yardımı (ŞGY) kapsamında tek seferlik Doğum Yardımı aldım. Ayrıca yeni çıkan Doğum Yardımından yararlanabilir miyim?

Doğum Yardımı ile ŞGY uygulamaları birbirini etkilemeyen yardım programlarıdır. Dolayısıyla 15.05.2015 tarihi sonrasında doğan/doğacak çocuklarınız için şartlı gebelik yardımı almış olmanız halinde, aynı zamanda Doğum Yardımından yararlanmanızın önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Doğum Yardımı her ay mı yapılacaktır?

Hayır. Doğum Yardımı tek seferlik bir yardımdır. 15.05.2015 tarihi sonrasında doğan/doğacak her bir çocuk için bir kereye mahsus ödeme yapılacaktır.

Doğum Yardımı sadece anneye mi ödeniyor?

Doğum Yardımı başvurusu, hesaplaması ve ödemesi, anne ve babanın her ikisinin sağ ve Türk vatandaşı/Mavi kartlı olması halinde anne üzerinden yapılır. Annenin Türk vatandaşı/Mavi kartlı olmaması veya annenin vefat etmiş olması halinde söz konusu işlemler Türk vatandaşı/Mavi kartlı olan baba üzerinden yapılır.

Annenin yabancı, babanın Türk vatandaşı olması halinde Doğum Yardımından anne yararlanabilir mi?

Doğum Yardımı başvurusu, hesaplaması ve ödemesi, anne ve babanın her ikisinin sağ ve Türk vatandaşı/Mavi kartlı olması halinde anne üzerinden yapılır. Annenin Türk vatandaşı/Mavi kartlı olmaması veya annenin vefat etmiş olması halinde söz konusu işlemler Türk vatandaşı/Mavi kartlı olan baba üzerinden yapılır.

Özel sektörde çalışıyorum maaşım hacizli. Bu yardıma haciz konulur mu?

Doğum Yardımı, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve haczedilemez.

İki çocuğum var, eski eşimden boşandım. Yeni bir evlilik yaptım şu anda hamileyim. Bana Doğum Yardımı kapsamında ne kadar ödeme yapılır?

İlk evliliğinizden olan iki çocuğunuzdan sonra şu anki evliliğinizden doğacak olan çocuğunuz 3. çocuk olarak değerlendirilir. 600 TL ödeme yapılır.

Kocamın eski evliliğinden iki çocuğu var, ben 15 Mayıs 2015 tarihinden sonra doğum yaptım. Kaçıncı çocuk olarak ödeme alabilirim?

Doğum Yardımı kapsamında yapılan/yapılacak ödemeler Türk vatandaşı/Mavi kartlı anne üzerinden yapıldığından kocanın eski evliliğinden olan çocukları dikkate alınmamaktadır. Buna göre doğan çocuk ilk çocuğunuz olacağından 300-TL tutarında ödeme oluşacaktır. Ancak annenin Türk vatandaşı/Mavi kartlı olmaması halinde, Türk vatandaşı/Mavi kartlı baba üzerinden işlem yapılacağından babanın önceki evliliklerinden olan çocuklar bu durumda sıralamaya dâhil edilecektir.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından doğum yapan çalışan annelere ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinden farklıdır.

Geçici iş göremezlik ödeneği için doğum yapan kadının, doğumdan önceki bir yıl içinde 90 gün sigortasının bulunması gerekir.

Doğum yardımı; SGK tarafından doğum yapan sigortalıya ya da sigortalının doğum yapan eşine ödenen emzirme yardımından da farklıdır. Bu yardımı alabilmek için de ya doğum yapan kişinin ya da doğum yapan kişinin eşinin sigortalı çalışması gereklidir.       

Aile Bakanlığı tarafından ödenen doğum yardımı içinse herhangi bir sigortalı çalışma şartı sözkonusu değildir.

Doğum yardımı alabilmek için anne babadan birinin Türk vatandaşı olması yeterlidir. Mavi kart sahibi gurbetçiler de doğum yardımından faydalandırılır.

Doğum yardımı alınabilmesi için öncelikle usulüne uygun başvurunun yapılmış olması gerekmektedir.

Doğum yardımı; 15/5/2015 tarihinden sonra gerçekleşen canlı doğumlar için ödenirken yardım miktarının tespitinde çocukların tamamı dikkate alınır. Doğum yardımı birinci çocuk için 300 TL, ikinci çocuk için 400 TL, üçüncü ve sonraki çocukları için 600 TL olarak bir defa ödenir.

Doğum yardımı başvurusu yapabilmek için çocuğun nüfus müdürlükleri aracılığıyla Kimlik Paylaşım Sistemine kayıt işleminin tamamlanması ve nüfus kaydının yapılması gerekmektedir.

Bu aşamadan sonra Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlükleri, Sosyal Hizmet Merkezleri ve doğum yardımından yararlanacak olan kamu personelinin çalıştığı kurumlar ile büyükelçilik ve konsolosluklara başvuru yapılabilir. 

Bu başvuru şahsen ya da iadeli taahhütlü posta veya kargo yoluyla yapılabilir. Başvurunun anne ya da baba tarafından, anne, baba ve diğer çocukların kimlik numaralarını içeren dilekçeyle yapılması gerekir.

Doğum yardımı, anne ve babanın her ikisinin sağ ve Türk vatandaşı olması halinde anneye ödenir. Anne Türk vatandaşı değilse ya da vefat etmişse babaya ödenir. Anne ve babanın kanuni temsilcisi de ödemeyi alabilir.

Doğum yardımı işlemleri, kamu kurumları tarafından Doğum Yardımı Sistemi (DYS) üzerinden yapılır. Başvurular, ilgili ayın son işgünü mesai saati bitimine kadar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürü tarafından onaylanarak hak sahipliği belirlenir. Ödemeler, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından belirlenen tarihlerde yapılır.

Doğum yardımında, kamu işçileri için özel hükümler söz konusudur.

Kamu işçileri için, kapsamında bulundukları bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre işçinin kendisi veya eşinin doğum yapması nedeniyle bir ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, kararlaştırılan tutarın doğum yardımı ödeme tutarından daha az olması halinde sadece aradaki fark ödenir. Kararlaştırılan tutarın doğum yardımı ödemesinden daha fazla olması halinde bu durumdaki kamu çalışanı doğum yardımı alamaz.

Bu durumun tespiti amacıyla doğum yardımı için başvuran kamu işçisi, başvuru dilekçesinde kendisinin veya eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilip edilmediğini belirtir. Kendisinin veya eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak istihdam edilmesi durumunda ise kendisinin veya eşinin doğum yapması nedeniyle bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi uyarınca aldığı veya alacağı ödeme tutarına ilişkin bilgileri beyan eder. Bu bilgiler, ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrulanarak işlem tesis edilir.

Ancak işçinin toplu iş sözleşmesinde bir doğum yardımı öngörülmemişse, 4/D sürekli işçilerin Aile Bakanlığının ödediği doğum yardımından yararlanmaları mümkündür.

Özetle kamu işçisinin doğum yardımı alabilmesi, bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle doğum yardımı alıp almadığına bağlıdır. 

Eğer doğum yardımı alıyorsa ve aldığı tutar, Kanunla belirlenen doğum yardımından düşükse aradaki farkı alır. Yüksekse doğum yardımı alamaz. Doğum yardımı almıyorsa Bakanlığın verdiği doğum yardımını alır.  

Aile Bakanlığı  doğum yardımı,  SGK  emzirme ödeneği ya da işçilerin toplu iş sözleşmeleriyle verilen doğum yardımlarından farkı olarak her canlı doğum için Bakanlık tarafından ödenen, karşılıksız, sigorta şartı aranmayan Türk vatandaşlığının yeterli olduğu bir sosyal yardımdır.   

Bu yardımı alabilmek için annenin veya babanın Türk vatandaşı olması gerekmektedir.

Doğum yardımı, 15.05.2015 tarihinde ve sonrasında gerçekleşen canlı doğumlar için verilir.

Bu tarihten önce doğan çocuklar için doğum yardımı verilmez. Ancak ödeme miktarına esas çocuk sırasının tespitinde, diğer bir deyişle yeni doğan çocuğun kaçıncı çocuk olduğunun belirlenmesinde 15.05.2015 tarihinden önce doğmuş olan çocuklar da sayılır.

Birinci çocuk için 300 TL, ikinci çocuk için 400 TL, üçüncü ve sonraki çocukları içinse 600 TL tutarında bir defaya mahsus Doğum Yardımı ödemesi yapılmaktadır.

Doğum yardımına ilişkin merak edilen hususları sizler için özetledik. 

(Foto haberin devamı için alt bölümdeki sayfa linklerine tıklayınız) 

Halk arasında süt parası olarak ifade edilen emzirme ödeneği, SGK tarafından bir kereye mahsus ve doğuma bağlı olarak ödenmektedir.

Emzirme ödeneği; sosyal güvenlik mevzuatı gereği analık sigortasından yararlanan kadın işçiye veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması sebebiyle sigortalı erkeğe verilmektedir. 

Yani doğum yapan kadın çalışıyorsa kendisine, çalışmıyorsa sigortalı çalışan eşine emzirme ödeneği ödenmektedir.

Dolasıyla SGK’lı erkekler, doğum yapan eşleri çalışmıyorsa bu emzirme ödeneğini alabilirler.

SGK tarafından ödenen emzirme ödeneği, Aile Bakanlığı tarafından ödenen doğum yardımından farklıdır ve ayrıca ödenir.

Aile Bakanlığı tarafından ödenen doğum yardımı, kişinin veya eşinin sigortası olup olmadığına bakılmaksızın annelere ödenen bir sosyal yardımdır.

SGK’nın emzirme ödeneği ise sigortalı olan kişilere, sosyal sigorta güvencesinde olmaları nedeniyle ödedikleri SGK primlerine istinaden yapılan bir sosyal sigorta ödemesidir.  

Emzirme ödeneği, doğan her çocuk için, yaşaması şartıyla ve bir kereye mahsus ödenmektedir.

MEMURLAR SGK EMZİRME ÖDENEĞİ ALABİLİR Mİ?  

SGK emzirme ödeneği, 4/A kapsamındaki sigortalılar ile 4/B kapsamında kendi adına ve hesabına çalışan sigortalılara yapılan bir ödemedir.

Daha anlaşılır bir ifadeyle emzirme ödeneği, işçi statüsünde çalışan sigortalılar ile esnafları kapsayan bir yardımdır.

İşçilerin SGK emzirme ödeneğinden yararlanabilmeleri için adlarına doğumdan önceki 1 yıl içerisinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olması gerekmektedir.

4/B’liler içinse doğumdan önceki 1 yıl içerisinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi yatırılmış olması, bunun yanında prime ilişkin tüm borçlarının ödenmiş olması, emzirme ödeneğine hak kazanabilmeleri için ön koşuldur.

Dolayısıyla işçi ve Bağ Kurlular emzirme yardımı alabilirken memurlara emzirme yardımı ödenmez.  

2022 EMZİRME ÖDENEĞİ NE KADARDIR? 

Ödeneğin miktarı da her yıl Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulu tarafından belirlenmektedir.

Peki emzirme ödeneği 2022’de süt parası ne kadar oldu?

SGK Yönetim Kurulu, 25/12/2009 tarihli ve 2009/407 sayılı karar ile 2010 yılından başlamak üzere emzirme ödeneğinin her yıl, bir önceki yıl için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) değişim oranında artırılmasına karar vermiştir.

Buna göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2021 yılı için TÜFE oranlarında ortaya çıkan değişim oranının %36,08 olduğu dikkate alındığında, 2021 yılında 232,00 TL olan emzirme ödeneği tutarı SGK tarafından 2022 yılında 316,00 TL olarak açıklanmıştır.