Söz konusu emeklilik tazminatı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu işçilerine tanınmış bir haktır.

Bu tazminatın yasal dayanağı olan 375 sayılı KHK’nın 1. Maddesi’nin D bendi şu şekildedir;

“(A) bendi kapsamına giren personel ile 22.1.1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı cetvelde yer alan personel ve kamu kurumlarında işçi olarak istihdam edilenlerden; emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlara, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulananlara, emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere, kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilen veya hizmet sürelerinin bitiminde ayrılan sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile terhis olan yedek subaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın (12.105) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarında tazminat ödenir.”

İşçilerin emeklilik tazminatı ne kadardır? İşçilere emeklilik tazminatı ne zaman artmaktadır? Enflasyondaki artış, emeklilik harcırahı etkiler mi? İşçilere ödenecek emeklilik tazminatı 1 Temmuz 2021 tarihi itibariyle ne kadar oldu?

375 sayılı KHK’nın ilgili maddesinde, kamu işçilerine ödenecek emeklilik tazminatının ne şekilde hesaplanacağı belirtilmiştir. Buna göre kamu işçilerine, emekliliğe sevk edilmeleri durumunda 12.105 gösterge rakamının, memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda tazminat ödenir.

Memur aylık katsayısı her 6 ayda bir memur maaş zammına endeksli olarak güncellendiği için kamu işçilerinin alacağı emeklilik tazminatı da artış göstermektedir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 07.07.2021 tarihinde yayınlanan Genelge ile memur aylık katsayısı, 1 Temmuz 2021 tarihinden geçerli olmak üzere (0,179797) olarak tespit edilmiştir.

Buna göre; kamu işçilerinin emeklilik tazminatı 1 Temmuz 2021 tarihinden geçerli olmak üzere şu şekilde hesaplanacaktır:

Sonuç olarak, emekli olan kamu kurumu işçilerine ödenecek emeklilik tazminatı, 1 Temmuz 2021 tarihinden geçerli olmak üzere net 2.159,92 TL olacaktır.

MEMURLAR İÇİN GÖSTERGE RAKAMININ ARTMASI, İŞÇİLERİ ETKİLER Mİ?

Memurlar için TİS veya Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararıyla artırılan gösterge rakamı, işçilere ödenecek emeklilik tazminatını etkiler mi?

En çok karıştırılan hususlardan biri; memurlar için Toplu İş Sözleşmesi veya Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararıyla artırılan gösterge rakamının işçilere ödenecek emeklilik tazminatını etkileyip etkilemeyeceğidir.

Bilindiği gibi 375 sayılı KHK ile belirlenen 12.105 gösterge rakamı, memurlar açısından TİS veya Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararıyla artırılabilmektedir.

Nitekim 12.105 gösterge rakamı, 4688 sayılı Kanunun 2’nci maddesi gereği ve 28/8/2019 tarih ve 2019/1 Karar Sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı uyarınca memurlar için 13.558 olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla memurların emeklilik tazminatı hesaplanırken gösterge rakamı 13.558 olarak kullanılacaktır.

Pek çok idare, memurlar için geçerli olan bu ek gösterge rakamının işçilere de uygulanabileceği gibi hatalı bir yoruma düşmektedir.

Oysa memurlar açısından yapılan bu değişiklik, işçiler için geçerli değildir.

Bir diğer ifade ile 4/D işçiler, 4688 sayılı Kanuna tabi olmadıklarından bunlar hakkında 12.105 gösterge rakamının aylık katsayı ile çarpımı sonucunda çıkacak tutarda tazminat ödenmesine yönelik uygulamaya devam etmektedir.

Belediye şirket işçilerine 375 sayılı KHK’dan kaynaklanan emeklilik tazminatı ödenebilir mi? Belediye şirket işçilerine emeklilik tazminatı ödenmesi durumda Sayıştay’ın değerlendirmesi hangi yöndedir?

Bu konuyla ilgili olarak aşağıdaki yazıya bakabilirsiniz.

https://www.kamuiscileri.net/sayistay-kararlarina-gore-belediye-sirket-iscilerine-emeklilik-tazminati-harcirah-odenebilir-mi-15058.html 

Söz konusu emeklilik tazminatı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu işçilerine tanınmış bir haktır.

Bu tazminatın yasal dayanağı olan 375 sayılı KHK’nın 1. Maddesi’nin D bendi şu şekildedir;

“(A) bendi kapsamına giren personel ile 22.1.1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı cetvelde yer alan personel ve kamu kurumlarında işçi olarak istihdam edilenlerden; emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlara, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulananlara, emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere, kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilen veya hizmet sürelerinin bitiminde ayrılan sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile terhis olan yedek subaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın (12.105) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarında tazminat ödenir.”

Peki 4 D sürekli işçilerin emeklilik tazminatı ne kadardır?

İşçilere emeklilik tazminatı ne zaman artmaktadır?

375 sayılı KHK’nın ilgili maddesinde, kamu işçilerine ödenecek emeklilik tazminatının ne şekilde hesaplanacağı belirtilmiştir. Buna göre kamu işçilerine, emekliliğe sevk edilmeleri durumunda 12.105 gösterge rakamının, memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda tazminat ödenir.

Memur aylık katsayısı her 6 ayda bir memur maaş zammına endeksli olarak güncellendiği için kamu işçilerinin alacağı emeklilik tazminatı da artış göstermektedir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 06 Ocak 2021 tarihli Genelge ile memur aylık katsayısı, 1 Ocak 2021 tarihinden geçerli olmak üzere (0,165786) olarak tespit edilmiştir.

Aynı Genelge ile taban aylık katsayısı 2,594917, yan ödeme katsayısı ise 0,052576 olacak belirlenmiştir.

Buna göre; 4 D sürekli işçilerinin emeklilik tazminatı da şu şekilde hesaplanacaktır:

Dolayısıyla emekli olan kamu kurumu işçilerine ödenecek emeklilik tazminatı, 1 Ocak 2021 tarihinden geçerli olmak üzere net 1.991,61 TL olacaktır.

MEMURLAR İÇİN GÖSTERGE RAKAMININ ARTMASI, İŞÇİLERİ ETKİLER Mİ?

En çok karıştırılan hususlardan biri; memurlar için Toplu İş Sözleşmesi veya Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararıyla artırılan gösterge rakamının işçilere ödenecek emeklilik tazminatını etkileyip etkilemeyeceğidir.

Bilindiği gibi 375 sayılı KHK ile belirlenen 12.105 gösterge rakamı, memurlar açısından TİS veya Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararıyla artırılabilmektedir.

Nitekim 12.105 gösterge rakamı, 4688 sayılı Kanunun 2’nci maddesi gereği ve 28/8/2019 tarih ve 2019/1 Karar Sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı uyarınca memurlar için 13.558 olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla memurların emeklilik tazminatı hesaplanırken gösterge rakamı 13.558 olarak kullanılacaktır.

Memurlar açısından yapılan bu değişiklik, işçiler için geçerli değildir.

Bir diğer ifade ile işçiler, 4688 sayılı Kanuna tabi olmadıklarından bu kişiler hakkında 12.105 gösterge rakamının aylık katsayı ile çarpımı sonucunda çıkacak tutarda tazminat ödenmesine yönelik uygulamaya devam etmektedir.

Kamu Görevlileri Hakem Kurulu, 2020 için yüzde 4+4, 2021 içinse 3+3 zammın yanı sıra sosyal haklara ilişkin de pek çok karar aldı.

Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları, 1 Eylül 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Peki memurlara verilen zam ve diğer haklar kamu kurumlarındaki sürekli işçileri etkileyecek mi?

Öncelikle bu sorun cevabını verelim. Evet, etkileyecek?

Peki nasıl?

Kamu Görevlileri Hakem Kurulu, maaş zamlarının yanı sıra memur maaş katsayılarını da artırdı. Resmi Gazete’de yayınlanan karara göre, 01/01/2020-30/06/2020 döneminde geçerli olmak üzere; aylık katsayısı (0,143998) olarak belirlendi. Böylece işçilere, memur aylık katsayısına göre yapılan ödemeler artış gösterecek.

Bu bağlamda, emekli olan işçilere, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. Maddesi’ne eklenen D bendi kapsamında ödenmekte olan emeklilik harcırahı, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren artacaktır.

Bilindiği gibi işçilere ödenen emeklilik harcırahı, (12.105) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutardır. Bu rakam, 1 Temmuz 2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere net 1.663,33 TL’dir.

Değişen memur aylık katsayısına göre de, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren 1729,87 olarak ödenecektir. Dolayısıyla 1 Ocak’tan itibaren emekli olacak işçilerin emeklilik harcırahında 66 TL artış meydana gelecektir.

Memur maaş katsayısındaki artış, işçilerin kıdem tazminatının tavanını da yükseltecektir.

Bilindiği gibi, 1475 Sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesinde, “Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez.” hükmü yer almaktadır.

Dolayısıyla memur aylık katsayısındaki değişime bağlı olarak Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet Memuru olan “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı”nın bir hizmet yılı için alabileceği azami emeklilik ikramiyesi ve işçilerin kıdem tazminatının tavanı da değişecektir.

Memur aylık katsayısındaki artışa bağlı olarak, hali hazırda 6.379,86 TL olan kıdem tazminatı tavanı, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren 6.548,39 TL olacaktır.

Sonuç itibariyle Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları, sürekli işçilerin emeklilik harcırahını ve kıdem tazminatı tavanını artıracaktır. Ancak altını özellikle çizmek gerekir ki, bu artış hemen değil, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren geçerli olacaktır.