Maaş farklarına e-Devlet‘ten bakılabilecek.

Aylık bağlama süreci devam ediyor.

İşlemlerini henüz tamamlamayan EYT emeklilerinin de aylıklarının bu hafta bağlanması bekleniyor.

Aylıkları yeni bağlanacak olanlar da herhangi bir hak kaybı yaşamayacak. Tüm birikmiş ödemeleri hesaplarına yatırılacak. Maaş farklarına e-Devlet üzerinden bakılabilecek.

Biriken maaşlar alınabilecek

31 Mart’a kadar başvurusunu tamamlayan EYT’lilere, Kurban Bayramı’nın yanı sıra daha önce alamadıkları Ramazan Bayramı ikramiyesi de verilecek.

1 Nisan’dan itibaren birikmiş olan; nisan, mayıs ve haziran aylıklarını da alacaklar

e-Devlet EYT Başvurusu Nasıl Yapılır?

e-Devlet üzerinden arama çubuğuna EYT yazınca, “Sosyal Güvenlik Kurumu/ Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesinin Verilmesi” butonuna tıklayarak adımları takip edecekler. O adımlar sonrası işlemlerini tamamlayabilecekler. Vatandaşlar arama yerine EYT yazdıkları an başvuru sistemine gidebilecekler.

-e-Devlet sistemine giriş yaptıktan sonra ‘gelir, aylık ödenek talep belgesinin verilmesi belgesi’ne tıklayın.

-Ardından sayfada çıkan yeni başvuru sekmesine tıklayın.

-Tahsis talep türü olarak ise ‘ yaşlılık aylığını” seçin.

-SSK kapsamında aylık talep edeceklerin ‘4A’, Bağkur kapsamına girenlerin ise ‘4B’ seçeneğini işaretlemesi gerekiyor. Seçim yaptıktan sonra ‘başvur’ butonu tıklayın.

-Maaş ödemesinin yapılacağı bankayı seçtikten sonra açıklama kısmına maaşınızı almak istediğiniz şubeyi yazın.

-Diğer iletişim bilgilerini de doldurun.

-‘Aylık alıyor mu?’ sorusunu da “evet” veya “hayır” olarak yanıtlayın.

-Son aşamada ‘ileri’ butonu ardından ‘başvur’ butonuna basılarak bilgiler SGK’ya gönderilmiş olacak.

İlk EYT Maaşı Ne Zaman Yatacak?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), normal yıllarda emekli aylığı başvurularını iki hafta içinde sonuçlandırıyor. 28 Şubat tarihinde Meclis’te görüşülerek kabul edilen Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinde EYT’liler Mart’ta başvuracak ve ilk maaşlarını ise Nisan’da almış olacak. Maaşlar, emeklilik için başvuru dilekçesi verildikten sonraki ay başından itibaren ödenmeye başlanacak. Emekliliğe hak kazananların aylıkları kesintisiz ödenecek. Kıdem tazminatı ödemeleri de yapılacak. Ödemelerin zamanı, çalışanın işverenlerle yaptığı anlaşmaya göre değişecek.

Düzenleme ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na geçici madde eklenerek ilgili kanunlara göre kanunun yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması talebinde bulunanlardan yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanlar, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanacak.

Geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmayacak ve geriye dönük hak talep edilemeyecek. İlk kez yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlardan, yaşlılık veya emekli aylığı talebi nedeniyle işten ayrılış bildirgesi verilenlerin işten ayrılış tarihini takip eden 30 gün içinde en son çalışılan özel sektör iş yerinde sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaya başlamaları halinde, çalışılmaya başlandığı tarihten itibaren, sosyal güvenlik destek primi işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanacak. Sosyal güvenlik destek primi işveren hissesi indiriminden yararlanılan sigortalının işten ayrılması halinde, bu indirimden tekrar yararlanılamayacak.

Kamu kurum ve kuruluşlarında kadroya alınan işçiler, il özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerin; emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmaları halinde, çalıştırıldıkları kamu kurum ve kuruluşları veya şirketlerce iş sözleşmelerinin feshedilmesini zorunlu tutan düzenlemeler yürürlükten kaldırılacak.

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre, 

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2022 yılı gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) büyümesini açıklamasıyla milli gelirdeki artıştan dolayı EYT’lilerin emekli aylıklarına yapılacak zam oranı da belli oldu.

TÜİK, önceki gün Türkiye’nin 2022 yılı gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) büyüme oranını yüzde 5.6 olarak açıkladı. Büyüme oranı, yüzde 5 olan tahminlerin üzerinde gerçekleşti.

Buna göre, 2022 yılı GSYH büyüme oranı, bu yıl ocak ayından sonra emekli olanların aylıklarına da yansıyacak. Aylıklarda, yıllık yüzde 5.6 olarak açıklanan büyüme oranının yüzde 30’u oranında artış olacak. Bu da yüzde 1.68 artış anlamına geliyor.

Emeklilikte yaşa takılanlarla (EYT) ilgili düzenlemeleri içeren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.

Milyonlarca çalışana emeklilik yolu açan EYT düzenlemesinin Resmi Gazete‘de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmesiyle beraber hak sahipleri, emeklilik başvurusunda bulunabilecek. İlk etapta yaklaşık 2 milyon 250 bin kişinin emekli olmasını sağlayacak düzenlemenin çıkmasının ardından başvuru yapılmasıyla birlikte maaş hakkı da kazanılmış olacak.

EYT yasasından bağımsız olarak emeklilik dilekçesini 1 Ocak’tan sonra vermiş olan özel sektördeki SSK çalışanları ve BAĞ-KUR’lular ile 15 Ocak’tan sonra veren kamu işçilerinin aylıklarında ise artış olacak. Geçmiş yıllarda emekli olanların aylıkları ise değişmeyecek.

Emekli Sandığı’na tabi kamu görevlilerinin emekli aylıkları memur maaş katsayısına göre hesaplandığından, emeklilik dilekçesini verme tarihinin onlar açısından bir önemi bulunmuyor.

EYT‘lilerin takip etmesi gereken süreç ise şöyle olacak:

Resmi Gazete‘de Yayımlanacak

Kanun, Cumhurbaşkanı tarafından onaylandıktan sonra Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasını takiben koşulları tamamlamış EYT’liler emeklilik dilekçesi verebilecekler.

Emekli olacak EYT’liler

TBMM’de kabul edilen kanun ile 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı çalışmaya başlayanların emekliliğinde yaş koşulu kaldırıldı. Söz konusu tarihten önce çalışmaya başlayanlardan, yaş dışındaki koşulları sağlayanlar hemen emekli olabilecekler.

EYT’li SSK’lılarda 5000 – 5975 prim günü ve kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi aranacak.

BAĞ-KUR’lu ve Emekli Sandığı’na tabi erkekler 9000, kadınlar 7200 prim gününü tamamlayarak emekliliğe hak kazanacaklar.

Martta dilekçe, Nisanda aylık

Kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı günden itibaren, koşulları yerine getirmiş olan EYT’liler emeklilik dilekçesi verebilecekler. Dilekçeyi mart ayının herhangi bir gününde verenlerin emekli aylıkları, 1 Nisan’dan geçerli olmak üzere bağlanacak. Dilekçeyi ayın 1’inde veya 31’inde vermek fark etmeyecek.

4A (SSK) statüsünde çalışanlar önce işyerinden ayrılıp sonra emeklilik dilekçesi verecekler. 4C (Emekli Sandığı) kapsamındaki kişiler ise çalıştıkları kurumdan emekliye sevk onayı aldıktan sonra emekli olabilecekler.

Koşulları yerine getirmemiş EYT’lilere ise koşulları tamamladıkları tarihten itibaren emeklilik dilekçesi verdiklerinde, dilekçe tarihini izleyen ay başından itibaren aylıkları bağlanacak.

Aylıkların ilk ödemesi ne zaman yapılacak?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), normal yıllarda emekli aylığı başvurularını iki hafta içinde sonuçlandırıyor. Aynı anda yüz binlerce EYT’linin emeklilik başvurusunda bulunacak olması nedeniyle bu yıl incelemelerin zaman alması, bu nedenle ilk aylık ödemesinde gecikmeler yaşanması muhtemel görünüyor.

Bununla birlikte, ilk aylık ödemesi ne zaman yapılırsa yapılsın 1 Nisan’dan geçerli olmak üzere toplu ödeme yapılacak. Hak kaybı olmayacak.

Mart ayında dilekçe veren EYT’liler, nisan ayındaki Ramazan Bayramı dolayısıyla 1.100 lira tutarındaki ikramiyeyi de alacaklar.

Başvurular, e-Devlet‘te

Sosyal Güvenlik Kurumu uzun süredir EYT kanunu için hazırlıklarını sürdürüyor. Yıl başından önce borçlanmalarda olduğu gibi sosyal güvenlik merkezleri önünde yığılmalar yaşanmaması için EYT’lilerin emeklilik dilekçelerini e-Devlet üzerinden yapabilmeleri amacıyla gerekli altyapı hazırlandı.

EYT’liler, sosyal güvenlik merkezlerine gitmeden emeklilik başvurularını yapabilecekleri gibi, emeklilik ile ilgili tüm işlemleri de buradan takip edebilecekler.

10 gün süre, 30 güne çıkartıldı

Kanuna göre, emekli olduktan sonra aynı işyerinde çalışmaya devam eden EYT’liler için sosyal güvenlik destek primi işveren payında 5 puan indirim yapılacak.

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen önerge uyarınca, 5 puanlık prim indirimi uygulanabilmesi için emekli olduktan sonra ayni işyerinde işe başlamak için tanınan 10 günlük süre 30 güne çıkartıldı.

Buna göre, emekli olduktan sonra aynı işyerinde çalışmak isteyen EYT’lilerin, işten ayrıldıkları tarihten itibaren 30 gün içinde yeniden çalışmaya başlaması halinde sosyal güvenlik destek primi işveren payında 5 puan indirim uygulanacak.

Beş puanlık prim indirimi, işçi işten ayrılıncaya kadar devam edecek. Başka işyerinde çalışan emekli EYT’liler için prim indirimi yapılmayacak.

EYT için istifa etmek gerekli

EYT düzenlemesi sonrasında gerekli sigortalılık ve prim koşullarını yerine getiren kişiler, emekli olmak isterlerse muhakkak “emeklilik sebebiyle istifa” etmek zorundadırlar. İşyeri de işten çıkışı “emeklilik sebebiyle istifa” kodundan SGK’ya bildirmelidir. Hem çalışayım hem de emekli aylığımı aynı anda bağlatayım gibi bir sistem bulunmuyor. Ancak yeni düzenlemede, fesih şartı ortadan kaldırılıp işverene işçiyi çalıştırmaya devam ettirme hakkı getirildi. Taslak metinde, EYT kapsamında emekli olanların 30 gün içinde aynı iş yerinde çalışmaya başlamaları halinde yüzde 5 oranında sosyal güvenlik destek primi indirimi hakkından yararlanması hükme bağlandı. Bu süreye geçirip aynı iş yerinde çalışmaya devam edenlere indirim uygulanmayacak. 

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenen geçici maddeyle, ilgili kanunlara göre, teklifin yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması talebinde bulunanlardan yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanlar, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanacak.

Bu hüküm esas alınarak geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmayacak ve geriye dönük hak talep edilemeyecek.

İlk kez yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlardan, yaşlılık veya emekli aylığı talebi nedeniyle işten ayrılış bildirgesi verilenlerin işten ayrılış tarihini takip eden 30 gün içinde en son çalışılan özel sektör iş yerinde sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaya başlamaları halinde, çalışılmaya başlandığı tarihten itibaren, sosyal güvenlik destek primi işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanacak.

Sosyal güvenlik destek primi işveren hissesi indiriminden yararlanılan sigortalının işten ayrılması halinde, bu indirimden tekrar yararlanılamayacak.

Kamu kurum ve kuruluşlarında kadroya alınan işçiler, il özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerin; emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmaları halinde, çalıştırıldıkları kamu kurum ve kuruluşları veya şirketlerce iş sözleşmelerinin feshedilmesini zorunlu tutan düzenlemeler yürürlükten kaldırılacak.

Bakanı Bilgin’den EYT‘lilere ‘hayırlı olsun’ mesajı

Bilgin, EYT ile ilgili düzenlemeleri içeren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşmasının ardından Twitter hesabından paylaşımda bulundu.

Bakan Bilgin, “Uzun süredir üzerinde çalıştığımız 24 yıllık EYT sorunu artık çözüldü. Emekçilerimize hayırlı olsun” ifadesini kullandı.

EYT’de prim gün sayısı, çalışma yılı gibi koşullarda bir değişiklik olmayacak. Ancak EYT’li olarak çalışmak isteyenlerin işe başlaması için tanınan 10 günlük sürenin uzatılması gündemde. İşveren tarafı bu sürenin 3 aya çıkarılmasını talep ediyor.

Gözler yasa tasarısı için Meclis’e çevrilirken düzenlemeye ilişkin önemli bir iddia gündeme geldi. HaberGlobal’in haberine göre; depremde hayatını kaybedenler için de harekete geçildi.

AK Parti kurmaylarına göre EYT’liyken depremde hayatını kaybedenlerin aileleri de bu düzenlemeden yararlanabilecek. EYT’liler gerekli prim gün sayısı ve yılı dolduran ancak yaşının dolmasını bekleyenlerden oluştuğu için herhangi bir yasal düzenlemeye gerek kalmaksızın vefatın kesinleştirilmesinin ardından SGK‘da yapılacak işlemler sonucunda yasal hak sahiplerine emekli maaşı bağlanabilecek.

“İlk kez yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlardan, yaşlılık veya emekli aylığı talebi nedeniyle işten ayrılış bildirgesi verilenlerin işten ayrılış tarihini takip eden 10 gün içinde en son çalışılan özel sektör iş yerinde sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaya başlamaları halinde, çalışılmaya başlandığı tarihten itibaren, sosyal güvenlik destek primi işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanacak.”

Metinde, EYT kapsamında emekli olanların 10 gün içinde aynı iş yerinde çalışmaya başlamaları halinde yüzde 5 oranında sosyal güvenlik destek primi indirimi hakkından yararlanması hükme bağlandı. Bu süreyi geçirip aynı iş yerinde çalışmaya devam edenlere indirim uygulanmayacak. 

Ayrıca, emekli olup aynı iş yerinde çalışmaya başlayanlardan başka iş yerine geçenler de bu indirimden ikinci kez yararlanamayacak. Yani 10 günlük süre içinde aynı iş yerinde çalışan başka iş yerine geçerse indirim söz konusu olmayacak. 

Bu düzenlemeyle işverenlerin deneyimli elemanlarını EYT nedeniyle yitirmesine engel olunmak istendiği belirtiliyor. 

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenen geçici maddeyle, ilgili kanunlara göre, 8 Eylül 1999’dan önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası kapsamında çalışmaya başlayanlar, yaş haddi aranmadan emekli olabilecekler. Prim gün sayısını ve çalışma süresini, sigortalılık süresini dolduran herkes kendi mevzuatı çerçevesinde yaşa takılmadan istisnasız emekli olabilme hakkına sahip olacaklar.

Teklif; 8 Eylül 1999 da dahil olmak üzere 9 Eylül 1999’dan öncesi sigortalıları kapsıyor. Teklifin yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması talebinde bulunanlardan yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanlar, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanacak. Bu fıkra esas alınarak geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmayacak ve geriye dönük hak talep edilemeyecek.

İlk defa yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlardan, yaşlılık veya emekli aylığı talebi nedeniyle işten ayrılış bildirgesi verilenlerin işten ayrılış tarihini takip eden 10 gün içerisinde en son çalışılan özel sektör iş yerinde sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaya başlamaları halinde, çalışılmaya başlandığı tarihten itibaren, sosyal güvenlik destek primi işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutar Hazine tarafından karşılanacak. Sosyal güvenlik destek primi işveren hissesi indiriminden yararlanılan sigortalının işten ayrılması halinde bu indirimden tekrar yararlanılamayacak.

Kamu kurum ve kuruluşlarında kadroya alınan işçiler ile il özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerin; emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmaları halinde, çalıştırıldıkları kamu kurum ve kuruluşları veya şirketlerce iş sözleşmelerinin feshedilmesini zorunlu tutan düzenlemeler yürürlükten kaldırılacak.

Gelecek hafta TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek. Genel Kurulu’ndaki oylamada kabul edildikten sonra, Resmi Gazete‘de yayımlanıp yasalaşacak. Kanun teklifinin yasalaşmasıyla birlikte ilk etapta yaklaşık 2 milyon 250 bin kişi emeklilik hakkı elde edecek. 

Teklif sahibi olarak komisyona bilgi veren AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, kanun teklifini Cumhur İttifakı olarak hazırladıklarını söyleyerek, EYT ile “muazzam bir dokunuş, müjdeli bir düzenleme yaptıklarını” belirtti.

Akbaşoğlu, EYT’lilerin, AK Parti ve MHP grup başkanvekillerini ziyaret ederek, “Biz primimizi, çalışma süremizi doldurduğumuz halde 1999’da gelen yaş şartı nedeniyle evde oturuyor, yaşımızı bekliyoruz. Yaşımız ilerlediği için farklı iş yerlerinde çalışamıyoruz, bundan dolayı mağduriyet yaşıyoruz. AK Parti buna neden olmadı ama sizden istirhamımız bunun çözümlenmesi.” şeklindeki taleplerini ilettiğini aktardı.

Plan ve Bütçe Komisyonunda milletin beklediği teklifi görüştüklerini vurgulayan Akbaşoğlu, “Bu, büyük bir müjde; bu müjdeyi sevinçle karşılayan milyonlarca çalışanımız var ancak bunu değersizleştirmek, amacından saptırmak isteyen, hakikate iftira atarak gerçekliği örtmeye çalışanlar da var. Bu da ‘teklifle yeni bir şart getirildiği’ yalanı. Bu, apaçık bir yalan. Ortaya koyduğumuz teklifle yeni şart yani ‘kademeli prim şartı’ getirildiği sözü iftiradır, yalandır, teklif sahiplerine bühtandır. Teklifimizde hiçbir eksiklik yok.” ifadesini kullandı.

Teklifin basit, sade, uygulanabilir, en geniş kapsamlı ve eşitlikçi olduğunu belirten Akbaşoğlu, şunları kaydetti:

“Prim gün sayısı, çalışma süresi ve yaş şartından iki şartı yerine getirenler yani prim gün sayısını ve çalışma süresini dolduran istinasız herkes emekli olmaya hak kazanacak. Yaptığımız düzenlemenin özü bu. Başka bir şart ilave etmek asla söz konusu değil. Bunu kim söylüyorsa bu düzenlemeye, düzenleme sahiplerine iftira atıyor demektir. Herkes müfteri olmaktan uzak olmalı. ‘Siz bu teklifle yeni mağduriyetler oluşturuyorsunuz’ demek iftiradır, kamuoyunu yanıltmaya dönük bir dezenformasyondur.

Teklifle, 1999’dan önce geçerli olan şartlardan birini, yaş şartını kaldırıyoruz; diğer iki şartı taşıyanların hepsini emekli ediyoruz. Cumhurbaşkanımız tarafından kamuoyuna deklare edilen neyse bunu kanun teklifine dönüştürerek konuyu basit, yalın şekilde düzenledik. Yaş şartını kaldırdık, yaklaşık 5 milyon insanın emekli olabilmesini düzenledik. Bu yıl 2 milyon 250 bin kişinin mevcut mevzuata göre yürürlükte olan prim gün sayısı ve çalışma süresi dikkate alınarak emekli olabilme hakkını getiriyoruz. Bu, 10 milyon vatandaşımıza dokunmak demek. Böyle büyük müjdeli bir haber kimi çevrelerde paniğe ve meseleleri çarpıtmaya neden oldu.”

CHP milletvekilleri, görüşmelere geçilmeden önce, EYT’lilerin mağdur olmaya devam ettiğini öne sürerek, düzenlemenin “prim gün sayısı mağduru”, “çıraklık ve stajyerlik mağduru” ile “deprem mağduru” ortaya çıkaracağını dile getirdi ve teklifin kapsamının genişletilmesini istedi.

Girgin, “Aday olacak zaten” derken, CHP Uşak Milletvekili Özkan Yalım ise “15 Şubat’tan sonra görürsünüz.” ifadesini kullandı.

Basın mensuplarının yoğun ilgi gösterdiği komisyon toplantısında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, sendika ve STK temsilcileri de yer alıyor.

Teklif sahibi olarak komisyona bilgi veren MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, “Uzun süredir önemli gündem başlıklarından biri olan Emeklilikte Yaşa Takılanlar konusunun kalıcı olarak çözülmesinin heyecan ve gururunu yaşıyoruz.” dedi.

Cumhuriyetin 100. yılına doğru emin adımlarla ilerlerken farklı sosyal kesimlerden vatandaşların haklı beklentilerinin bir program dahilinde adım adım hayata geçirildiğini söyleyen Akçay, 2023’te 2 milyon 250 bin çalışanı doğrudan, yaklaşık 5 milyon vatandaşı dolaylı olarak ilgilendiren düzenlemenin, bu önemli adımlardan olduğunu dile getirdi.

EYT düzenlemesine ilişkin kanun teklifi çalışmasının, yasama ve yürütme arasındaki yüksek koordinasyonla tamamlandığını ve TBMM’ye sunulduğunu anımsatan Akçay, şunları kaydetti:

“Kanun teklifi, üç temel sütun üzerine inşa edildi. Birinci sütun, yaş şartının kaldırılması. Böylece ilk sigortalı olduğu tarih 9 Eylül 1999 öncesi olan; SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı dahil tüm emeklilikte yaşa takılanlar düzenlemeden yararlanabilecek. İkinci sütun, emekli olduktan sonra aynı iş yerinde 10 gün içerisinde çalışmaya başlayanlar için yüzde 5 destek primi sağlanması. Bu düzenlemeyle işçi ve işverenlerimiz desteklenerek çalışma hayatının sürekliliği sağlanacak; ekonomimizin yatırım, ihracat ve istihdam odaklı büyüme koşulları muhafaza edilecek. Düzenlemenin üçüncü temel sütunu ise kadroya alınan işçiler ile işçi statüsüne geçirilenlerin emekli olmaya hak kazanmaları halinde iş sözleşmelerinin feshini ve emekli olmalarını zorunlu tutan düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını kapsıyor. Teklifin bütününe baktığımızda bir yandan Anayasa’nın 60. maddesinde yer alan vatandaşlarımızın sosyal güvenlik hakları perçinlenirken diğer yandan sosyal güvenlik sistemimizin aktüeryal dengesi korundu.”

EYT konusunun, hukuki, siyasi, iktisadi ve sosyal yönleri bulunan çok boyutlu bir mesele olduğuna dikkati çeken Akçay, “Cumhur İttifakı’nın paydaşları olarak bu meselenin enine boyuna, tüm yönleriyle objektif olarak ele alınması ve kökten çözülmesi için yoğun çabalar sarf ettik. 3600 ek gösterge meselesi çözüldü, çok sayıda meslek grubunun emekli maaş ve ikramiyeleri artırıldı. Yaklaşık 500 bin sözleşmeli kamu personelimize kadro imkanı sağlandı. İnşallah, bugün görüşmelerine başladığımız EYT meselesi de çözülerek gündemden çıkarılacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Komisyona bilgi veren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkanı Kürşad Arat, Türkiye’de en son emekli olanların ortalama yaşının 54, EYT’li olarak tanımlanan grubun yaş ortalamasının ise 48,5 olduğunu belirtti.

Nüfusun yaşlanmasıyla emekli sayısında da bir artış olduğunu dile getiren Arat, 2000’lerin başında 6,5 milyon seviyesinde olan SGK’den emekli maaşı alanların sayısının bugün itibarıyla 13,9 milyon kişiye ulaştığını kaydetti.

Arat, aktif/pasif sigortalı oranının ise 2’ler civarında olduğunu açıkladı.

EYT düzenlemesinin SGK’nin mali yapısına etkisine değinen Arat, “SGK’de bugün itibarıyla gelirlerin giderleri karşılama oranı yüzde 96,2. Bu oran yüzde 100 olmadığı için ister istemez SGK açığı var. Bu açık tarihin en düşük seviyesinde yani yüzde 0,30 düzeyinde.” diye konuştu.

Kürşad Arat, EYT’li kapsamına girmek için 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalılık başlangıcı, prim günü ile sigortalılık süresini doldurmuş olma, 1999’da gelen yaş şartını sağlamama şartlarını karşılamak gerektiğini dile getirerek, “2 milyon 250 bin kişi bu şartları sağlıyor. Bu tanımda olanları EYT’liler olarak görüp buna göre maliyet hesaplarını ve kişi sayını hesapladık.” bilgisini verdi.

EYT’nin maliyetinin unsurlarını anlatan Arat, şunları kaydetti:

“Emekli aylığı yani emekli olduktan sonra ödeyeceğimiz maaş, bir maliyet unsuru. İkincisi, prim kaybı yani bu kişilerin hepsi emekli olur ve hiç çalışmazlarsa SGK’nin bundan kaynaklanacak bir sigorta prim kaybı olacak, bu da maliyetimiz oluyor. Üç, bayram ikramiyesi; bu yasalaştıktan sonra her iki bayram ikramiyesini de almaya hak kazanıyorlar. Dört, 4/A’lar, SSK’liler açısından düşündüğümüzdeki maliyetin unsuru şu: Burada kamu işçileri de var. Kamu işçilerinin hem maaşı hem de bunlara ilişkin bir kıdem tazminatı var. Bunların işten ayrılmasından kaynaklanan bir maaş tasarrufu var. Bunun yanında emekli olanların yerini alacakların bir maaş yükü var. Bunun konsolide etkisi, kamu personel bütçe etkisini de 9,5 milyar olarak görüyoruz. 4/A’lılar için toplam net etkinin 131 milyar lira olmasını öngörüyoruz.

EYT’li olarak tanımladığımız, bu şartları sağlayanların ne kadarının çalıştığına baktığımızda bunların yüzde 87’si çalışıyor yani emekli olduktan sonra da büyük ihtimalle çalışmaya devam edecekler. Teknik olarak bunlarda bir prim kaybı olmasını beklemiyoruz. Aynı kişilerin muhtemelen çalışıyorlarsa emekli olduktan sonra da çalışmaya devam edeceğini bekliyoruz. 4/A’lılar için prim kaybı olmayan maliyetin 194,4 milyar, prim kaybının olması durumunda ise maliyetin yaklaşık 255 milyar arasında olmasını öngörüyoruz. Ama net rakam mümkün değil çünkü emekliliği hak ettiği halde bu grup içerisinde yer alıp emekli olmayı tercih etmeyecek insanlar olabilir.”

Arat, aylık bağlama oranında bir değişiklik olmayacağının altını çizerek, “Asgari emekli maaşı 5 bin 500 lira. Mevcut sistemde prim ödeme gün sayısına, hizmet yılına, çalıştığı sigorta koluna ve kazancına göre herkese ayrı maaş bağlanabiliyor, kişi bazında değişiyor.” ifadelerini kullandı.

EYT’lilerin emeklilik işlemlerinin ne kadar sürede tamamlanacağı, yeterince personel olup olmadığı konusuna da açıklık getiren Arat, “Uzun süreden beri bunun teknik altyapısını çalışıyoruz. Talepleri alıp en hızlı şekilde sisteme sokacağız.” diye konuştu.

Akbaşoğlu’nun açıklamaları şöyle:

Bugün tarihi bir gün. Zira bir sözümüzü daha yerine getirmenin bahtiyarlığı içindeyiz. 5 adım atacağız demiştik. Asgari ücret, memur ve emekli maaşları düzenlenmesi, 3600 ek göstergeyle ilgili düzenleme, 500 bine yakın sözleşmeli personelin kadroya geçişi ve EYT ile ilgili yasal düzenlemeyi yapacağız demiştik. 2021 yılında 2022 bütçesi görüşülürken bunları ifade etmiştik. Bugüne kadar 4 tanesini hayata geçirdik. Sıra EYT’de demiştik. Şu anda EYT ile ilgili kanun teklifimizi AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak arkadaşlarımız TBMM‘ye sunuyorlar.

Bütün sosyal güvenlik sistemlerinde 3 şart aranır. Sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı, yaş şartı. Bu çerçevede özellikle kamuoyunda EYT adı altında oluşan platformlar, dernekler, çeşitli yapıların bu konudaki talepleri söz konusu oldu ve özellikle bizim bu açıklamalarımızı ortaya koymakla birlikte EYT platformları 2022 yılı içinde farklı zaman süreçlerinde hem AK Parti hem MHP’yi ziyaret etmek suretiyle taleplerini dile getirdiler, prim ve sigortalılık süresini doldurmakla birlikte yaşa takılan birçok insanın talebini bize ilettiler. Yaş şartının ortadan kaldırılması talebi oldu. Cumhurbaşkanımız bu konunun çözülmesi talimatı çerçevesinde çalışmaları ortaya koyduk, bu teklifimizi en son Cuma günü yapılan müzakereler sonucunda kanunda en son şekli teklife dönüştürülmüş oldu. Bu teklifi TBMM’ye sunduk. Şunu ifade etmek isterim ki, evvel emirde 2 milyon 250 bin çalışanımızı 2023 yılında doğrudan etkileyen yaklaşık 5 milyon çalışanımıza bu konuda dokunan ve onların durumlarına dönük bir düzenlemeyi ihtiva eden bu önemli tarihi reforma sağlam bir iradeyle bütün milletimizin derdiyle dertlenen, bütün toplum kesimlerine olumlu dokunuşlarla refah seviyesini yükseltmeye büyük bir ekonomik sıçrayışa başarılı bir bütçe yönetimine imza atan milli ekonomi modeliyle Cumhurbaşkanımız Erdoğan’a buradan teşekkürlerimi arz ediyorum.

“EYT ile ilgili 9 Eylül 1999 tarihinin geriye doğru esnetilmesi mümkün olur mu?” sorusunu cevaplayan Bilgin, “Olmaz, çünkü EYT dediğimiz şey, 8 Eylül’de geçerli olan yasanın değiştirilerek yaş şartı konulması. Dolayısıyla bu tarihte çalışan olması lazım ki o yaşa takılsın.” diye konuştu.

EYT konusunda stajyer ve çırakların durumuna ilişkin soru üzerine Bilgin, emeklilik için ” prim gün sayısı”, “yıl sayısı” ve “yaş” şartlarının bulunduğunu hatırlattı.

Vedat Bilgin, EYT düzenlemesi ile yaş şartının kaldırıldığını dile getirerek, stajyer ve çıraklar konusunda şöyle konuştu:

“Staj yapanlar, iş yerinde çalışma ilişkisi kurmuyorlar, iş akdi gerçekleşmiyor. Dolayısıyla işveren onlar için prim ödemiyor. Yani onlar için geçerli olan bir durum değil. Onlar bir eğitim için gidiyorlar oraya. O eğitim sürecinde başlarına bir şey gelmesin diye devlet onlara sağlık sigortası yatırıyor, koruyucu sigorta düzenlemesi yapıyor. Onunla iş akdini birbirine karıştırmamak lazım. Orada öyle bir karışıklık var. Borçlanma vesaire bunlar söz konusu değil. İşvereniniz kim olacak, kimin adına borçlarınızı yatıracaksınız? Yani iş akdinin gerektirdiği şartların ve standartların hiçbirisi onlarda söz konusu değil.”

“SGK çalışanları çok sıkı çalıştılar”

Bu süreçte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çalışanlarının ciddi yoğunluk yaşadıklarının hatırlatılması üzerine Bilgin, “SGK çalışanları üzerinde çok büyük yük oluştu ve arkadaşlarımız çok sıkı çalıştılar. Bazen birkaç hafta cumartesi, pazar demeden müracaatlara cevap vermeye çalıştılar. Bilhassa yeni yıl öncesi bu yoğunluk yaşandı, halen bir yoğunluk var. Onun için bu düzenlemenin içinde Meclisimizden, SGK çalışanlarına, bu sürece katkı yapan arkadaşlarımıza bir çeşit ikramiye diyebileceğimiz bir düzenleme yapmalarını bekliyoruz.” dedi.

Kamu Kesimi Toplu İş Sözleşmesi Çerçeve Protokolü görüşmeleri kapsamında, TÜRK-İŞ ve HAK-İŞ genel başkanları ile bir araya geldiklerini hatırlatan Bilgin, “Onların sürecin kısa sürmesi konusunda bir arzuları var. Biz de aynı kanaatteyiz, uzatmanın anlamı yok.” dedi.