Eşinin Doğum Yapması Halinde:               5 Gün

Evlenmesi Halinde                                     3 Gün

Eş ve Çocuğunun Ölümü Halinde:             3 Gün

Anne, Baba, Kardeşinin Ölümü                  3 Gün

Evlat Edinme Mazeret İzni:                         3 Gün

Engelli Çocuk Mazeret İzni:                        10 Gün 

Kanunda yer alan bu mazeret izin süreleri, toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilmekte, yine TİS ile yeni izinler ihdas edilebilmektedir.

Mazeret izinleri yapısı gereğince, kanunda belirtilen olguların meydana gelmesi halinde kullanılması gereken, ertelenemeyen bir izin türüdür. Bu nedenle mazeret izin işverenin takdirinde bulunmayan ve kanunda öngörülen koşulun gerçekleşmesi halinde verilmesi gereken izin uygulamasıdır. Ancak yine de söz konusu olgunun işçi tarafından belgelendirilmesi gerekmektedir.

Mazeret izin kullandırılmasında işgünü esası değil takvim esası kabul edilmiştir. Bu kapsamda, işçinin evlenme, doğum, ölüm gibi olguya denk gelen günlerde izinli sayılması gerekmektedir.

Kanununda öngörülen şartların ve olguların ortaya çıkması halinde ve işçinin de talebiyle mazeret izinlerinin belirlenen günlerde işçilere kullandırılması gerekmektedir. Mazeret izninin söz konusu mazeret halinin gerçekleşmesi gününden itibaren kullandırılması gerekmektedir. Başka bir günde kullandırılması mümkün değildir.

İş Kanunu’nda yer verilen, işçinin engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun bulunması durumunda verilmesi gereken izin konusunda dikkat edilmesi gereken hususular söz konusudur.

Bilindiği üzere 4857 sayılı İş Kanunu’nun Ek-2 maddesinde; işçiye en az %70 oranında engelli veya süreğen hastalığı bulunan çocuğunun tedavisinde hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynlerden sadece biri tarafından kullanılan, toptan veya bölümler halinde bir yılda 10 güne kadar ücretli izin verilmesi düzenlenmiştir.

Buna göre söz konusu mazeret izinin koşulları;

• İşçinin en az %70 oranında engelli veya orana bakılmaksızın süreğen hastalığı bulunan çocuğunun olması,

• Hastalık raporunun bulunması,

• İşçi tarafından talep edilmesi,

Süreğen hastalık, doğum öncesi veya doğum sonrası herhangi bir nedenle, vücut yapı ve fonksiyonlarında bir zorluğa neden olan, gelişim çağındaki bebek/çocuklarda yetersizliklerle sonuçlanan, bu nedenle de uzun süreli bakım ve tedavi gerektiren ve dolayısıyla, eğitim, mesleki ve sosyal yaşantılarda da olumsuz etkilere sebep olan klinik durumlar olarak tanımlanmaktadır. Süreğen hastalıklar genelde kronik hastalık olarak adlandırılmaktadır.

Dolayısıyla da süreğen hastalığı olduğu sağlık raporuyla belgelen işçilerin çocukları için kanunda belirtilen mazeret iznini talep etmesi mümkünüdür.

Bu izin kullanılabilmesi için işçinin talebi gerekmekte olup, işverenin izin talep eden işçinin eşinin de çalışıyor olduğuna dair belgenin ibrazını isteyebilir.

Yine gerekli sağlık raporu ve izne ilişkin diğer belgelerin işçinin özlük dosyasında muhafaza edilmesi yerinde olacaktır.

Ayrıca Kanun’da izin süresi 10 gün değil de 10 güne kadar denildiğinden işçi isterse 10 gün isterse de daha az sürede izin hakkını kullanabilecektir.

(Yararlanılan Kaynak: İSMMO 172 Nolu Mali Çözüm Dergisi –“ İş Hukukundaki Mazeret İzin Sürelerinin Tüm Yönleriyle Değerlendirilmesi” makalesi – Engin UZUNER – Dr. Halit BAŞBUĞA)