2024 yılına ilişkin engelli indirim tutarlarını belirleyen  Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 324), 30 Aralık  2023 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre 2024 yılı Engelli Vergi İndirim Tutarları şöyle oldu:

Devlet Personel Başkanlığı (DPB), hamile ve doğum yapmış sözleşmeli personel ile engelli sözleşmeli personele gece nöbeti veya gece vardiyası verilip verilemeyeceğini ve 4-B’li çalışanların da bu kapsamda olup olmadığı hususunu bir görüş yazısıyla açıklığa kavuşturmuştur.

Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 101 inci maddesinde, “Ancak, kadın memurlara; tabip raporunda belirtilmesi hâlinde hamileliğin yirmi dördüncü haftasından önce ve her hâlde hamileliğin yirmi dördüncü haftasından itibaren ve doğumdan sonraki iki yıl süreyle gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez. Engelli memurlara da isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez.” hükmü yer almaktadır.

Dolayısıyla kadın memurlara;

–          Hamileliğin 24. haftasından itibaren ve

–          Doğumdan sonraki 2 yıl sürede gece nöbeti yazılamaz.

–          Engelli memurlara da isteği dışında gece nöbeti yazılamaz.

Diğer taraftan, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” ın 13. maddesinin birinci fıkrasında, “Bakanlar Kurulunca Devlet memurları için saptanan çalışma saat ve süreleri sözleşmeli personel için de uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Devlet personel Başkanlığı, bu hükümlere istinaden; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 101. maddesinde yer alan hamile, doğum yapmış veya engelli memurlar için öngörülen gece nöbeti ve gece vardiyasına ilişkin istisnai hükmün aynı Kanunun 4/B maddesine tabi sözleşmeli personele uygulanmasının mümkün olduğunu değerlendirmiştir.

Yani özetle; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi uyarınca istihdam edilen hamile, doğum yapan veya engelli durumda olan sözleşmeli personel de memurlar gibi 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 101. maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde, gece nöbeti ve gece vardiyası uygulamasından, yukarıda belirtilen süreler kapsamında muaftır.

“ Doğum sonrası analık izni süresi sonunda kadın memur, isteği hâlinde çocuğun hayatta olması kaydıyla analık izni bitiminde başlamak üzere ayrıca süt izni verilmeksizin birinci doğumda 2 ay, ikinci doğumda 4 ay, sonraki doğumlarda ise 6 ay süreyle günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilir. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan sonraki on iki ay içinde çocuğun engellilik durumunun tespiti hâllerinde bu süreler 12 ay olarak uygulanır. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşleri de, istekleri üzerine (A) fıkrası uyarınca verilen sekiz haftalık iznin bitiminden itibaren bu haktan aynı esaslar çerçevesinde yararlanır. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 13/4/2016 tarihli ve 29683 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6 Seri Nolu Kamu Personeli Genel Tebliğinde, yukarıdaki Kanun hükümlerinin nasıl uygulanacağı açıklığa kavuşturulmuştur. Buna göre;

Yarım gün izin talebi, doğum sonrası analık izni süresi bitiminden itibaren yarım gün iznin kullanımı memurun dilekçe vererek talepte bulunmasına bağlıdır. Söz konusu talep, çocuğun hayatta olması kaydıyla kurumca yerine getirilir.

Memurun yarım gün izin süresinin tespitinde memurun doğum yapması esas alınacak olup, bu süre memurun yaşayan çocuğunun sayısına göre belirlenmeyecektir.

Örnek: Memurun ölü doğum yapmasını müteakip bir çocuğunun doğması ve yarım gün izin talep tarihinde çocuğunun hayatta olması halinde bu memurun yarım gün izin süresi dört aydır.

Yarım gün izin hakkından sadece kadın memur yararlanır.

Yarım gün izin hakkından yararlanan memura ayrıca süt izni verilmez.

Yarım gün izin hakkını kullanmakta iken çocuğun ölümü halinde memur bu iznin kalan süresini kullanamaz.

Memurun çalışacağı sürelerin başlangıç ve bitiş saati kurumu tarafından belirlenir.

Yarım gün izin hakkından yararlanan memurun günlük çalışma süresi, 657 sayılı Kanunun 100. maddesi uyarınca belirlenen günlük çalışma süresinin yarısı kadardır.

Çoğul doğumlarda yarım gün izin süresine birer ay ilave edilecektir.

Örnek: Memurun birinci doğumda ikiz çocuğunun olması halinde yarım gün izin süresi üç aydır. Söz konusu memurun ikinci doğumda tekrar ikiz çocuğunun olması halinde ise yarım izin süresi beş aydır.

Çocuğun engelli doğması halinde yarım gün izin süresi doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden itibaren on iki aydır.

Doğumdan sonraki on iki ay içinde çocuğun engellilik durumunun tespiti halinde memurun yarım gün izin süresi, doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden itibaren on iki aylık sürenin kalan kısmı kadardır.

Doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden itibaren süt iznini kullanmayı tercih eden memur, süt izninin kesilerek yarım gün izin hakkını talep etmesi halinde yarım gün izin süresinin kalan kısmı kadar bu izin hakkından yararlanacaktır.

Doğum yaptıktan sonra devlet memurluğuna ataması yapılan kişi, çocuğunun hayatta olması kaydıyla yarım gün izin hakkını talep edebilecektir. Ancak, bu memurun yarım gün izin süresi, doğum sonrası sekiz haftalık sürenin bitiminden itibaren birinci doğumda iki ay, ikinci doğumda dört ay, sonraki doğumlarda ise altı aylık sürenin kalan kısmı kadardır.

Buna göre 657 sayılı Kanuna tabi çalışan memur personel, dilekçe vererek talep etmeleri halinde günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilme hakkından yararlandırılır.

Bu şekilde çalışacakların mali haklar ile sosyal yardımlarından herhangi bir kesinti yapılamaz.

Yaklaşık 1,2 milyar TL tutarında yaşlı aylığı, yaklaşık 935 milyon TL de engelli aylığını ödemesi hak sahiplerinin hesaplarına yatırıldı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık, Eylül ayı içerisinde toplam 2,1 milyar TL tutarında yaşlı aylığı ve engelli aylığını hesaplara yatırdıklarını açıkladı.

Eylül ayına ilişkin yaşlı aylığı ve engelli aylığı ile ilgili açıklamalarda bulunan Bakan Yanık, yaklaşık 1,2 milyar TL tutarında yaşlı aylığı ödemesi yaptıklarını, yaklaşık 935 milyon TL de engelli aylığını hak sahiplerinin hesaplarına yatırdıklarını belirtti.

Engelli ve yaşlı vatandaşlara yönelik kapsayıcı ve düzenli sosyal yardım programları geliştirdiklerini belirten Bakan Yanık, “Engelli ve yaşlı vatandaşların toplumsal hayata tam ve etkin katılımları ile bağımsız şekilde yaşayabilmeleri için eğitimden sağlığa, ekonomiden sosyal hayata kadar her alanda yanındayız. Bu doğrultuda Eylül ayında toplam 2,1 milyar TL yaşlı aylığı ve engelli aylığını hak sahiplerinin hesaplarına yatırdık” ifadelerini kullandı.

Bakan Yanık, engelli ve yaşlı vatandaşlara yönelik hizmetlerin insan odaklı ve hak temelli politikalar çerçevesinde yürütüldüğünü söyledi. Arz odaklı hizmet anlayışı ile ulaşılmadık kimse bırakmayacaklarını ifade eden Bakan Yanık, bu doğrultuda bir hanede neye ihtiyaç varsa hepsinin giderilmesi için çalışacaklarını belirtti.

Peki bu ilanlara başvurulurken nelere dikkat edilmelidir?

Birden çok ilana aynı anda başvuru yapılabilir mi?

Aynı kamu kurumunun müracaat tarihleri çakışan ilanlarından sadece birine müracaat edilebilir.

Hem engelli hem de eski hükümlü olanların iş başvuruları iş arayanın tercihi doğrultusunda değerlendirilir.

Son müracaat tarihi tatil gününe rastladığında, başvurular takip eden ilk iş günü sonuna kadar uzatılır.

Sürekli işçi alım ve istihdamında ikamet şartı istenebilir mi?

Yönetmeliğe göre, ilanı veren kamu kurum ve kuruluşlarınca ilana başvuruda ilçe, il veya bölge düzeyinde ikametgâh şartı aranabilir.  Öte yandan, ilanı veren kamu kurum ve kuruluşlarınca kamu işçi alım ilanı ulusal düzeyde de açılabilir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının ilanlarına yapılan başvurularda kişilerin Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminde kayıtlı olan yerleşim yeri adresleri dikkate alınır. İlçe, il veya bölge düzeyinde yayımlanan işçi ilanlarının başvuru süresi içerisinde ikametini ilanın karşılanacağı yere taşıyan adayların başvuruları kabul edilmez.

Ayrıca, kariyer mesleklerdeki (özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen ve belirli bir yetişme programı sonrası yeterlik sınavına tabi tutulan müfettiş, kontrolör, denetmen, denetçi ve uzman gibi meslekler) işçi alım ilanları ulusal düzeyde yayınlanır.

Sürekli işçi alım ilanları nerede yayınlanır?

Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 2. maddesinde bu konu düzenlenmektedir. Maddenin;

Birinci fıkra kapsamına giren kuruluşlar işçilerini İŞKUR aracılığı ile işe almaktadır. Bu kapsamdaki işçi alım ilanları İŞKUR internet şubesinin açık iş ilanları bölümünde yayımlanmaktadır.

İkinci fıkrada sayılan kapsam dışı kuruluş ve pozisyonlar için yapılacak işçi alım ilanları İŞKUR’a duyuru amacıyla bildirilmektedir. Bu ilanlar İŞKUR internet sitesinde “Kurum Dışı Kamu İşçi Alım İlanları” bölümünde yayımlanmaktadır.

Ayrıca Cumhurbaşkanlığı tarafından oluşturulan kamu ilanları sitesinde de kamu kurumlarına sürekli işçi alımına ilişkin ilanlar düzenli olarak yayınlanmaktadır.

Bizler de kamuiscileri.net olarak, kamu kurumlarına personel alım ilanlarını sitemiz üzerinden günlük olarak düzenli şekilde yayınlıyoruz.

1- Başvurular, Türkiye İş Kurumu (İŞ-KUR) aracılığıyla yapılacaktır.

2- Talebimiz, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün Açık İş İlanlarında 21.03. 2022 tarihinde yayımlanacaktır.

3- İşyerimiz, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereği çok tehlikeli sınıfına tabi Madencilik kolunda faaliyet göstermektedir.

4- Kurumumuza işçi alımları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve TKİ İşçi Alınmasında Uygulanacak Sınav Yönergesi hükümleri doğrultusunda yapılmaktadır.

5- Deneme süresi 2 ay olup, İşletme Toplu İş Sözleşmesindeki yazılı olan sosyal haklara tabidir,

6- İlan edilen İşgücü talebimizin son başvuru tarihi itibariyle, adayların ilanda belirtilen öğrenim durumu ve bölümlerinden mezun olması gerekmektedir.

7- Lise ve Dengi Okul Mezunu düzeyinde ilan edilen işgücü talebimize başvuru yapan alt ve üst öğrenim seviyesindeki başvurular kabul edilmeyecektir.

8- Listelere giren adaylar, ilan şartlarına ilişkin olarak, eğitim durumu, tecrübe, öncelik durumu, mesleki belge vb. belgelerini ibraz etmek zorundadırlar.

9- Durumlarını belgeleyemeyenler veya yanlış beyanda bulunanlar listelerden çıkartılacaklardır.

10- Lise ve Dengi Okul Mezunu düzeyinde ilan edilen işgücü talebimiz kapsamında işe başlayıp, işe başladıktan sonra söz konusu işgücü talebimizin ilan edildiği son başvuru tarihi itibariyle alt veya üst öğrenim mezunu olduğu tespit edilenlerin iş sözleşmeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 25 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince fesh edilecektir.

11- Sınava alınacak adayların belirlenmesi için Kurumumuza bildirilen ve ilanda belirtilen başvuru şartlgını taşıyan adaylar arasından ilan edilen her unvan sayısının 4 (dört) katı kadar asil ve aynı sayıda yedek aday noter huzurunda çekilecek kura ile belirlenecektir.

12- Noter kura çekimi 12.04.2022 tarih, saat 10.00’da Türkiye Kömür İşletmeleri gerçekleştirilecektir. Kurumu Genel Müdürlüğünde (Hipodrom Cad. No:12 Yenimahalle/ ANKARA)

13- Noter kura çekimini izlemek isteyenler salona alınabileceklerdir. Ayrıca, Tele Video Konferans sistemiyle Garp Linyitleri İşletmesi Müdürlüğünce belirlenen yerde isteyen adaylar canlı olarak izleyebileceklerdir.

14- Kura sonuçları, belge kontrolü, sınava katılmaya hak kazanan adaylar, sınav günü, saati, yeri ve diğer her türlü duyurular (http://www.tki.gov.tr) ve (http://www.gli.gov.tr) adreslerinden ilan edilecek olup, adaylara herhangi bir yazılı tebligat yapılmayacaktır

15 Mart’ta başlayan başvuru süreci, 21 Mart Pazartesi günü sona erecek.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında yapılacak sürekli işçi alımında, pek çok merak edilen husus söz konusu.

Öncelikle adayların doğru bilgiye dayalı olarak şartlarını taşıdığı pozisyonlara başvurmaları gerekiyor.

Aksi halde; yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunan adaylar, yerleştirmeden doğan tüm haklarını kaybedecektir.

Sağlık Bakanlığı’nın 10 bin kişilik 2022 sürekli işçi alımına başvurular, İŞKUR üzerinden 15/03/2022 – 21/03/2022 tarihleri arasında online olarak yapabilecek.

İşçi alımı, meslek türlerine göre il düzeyinde karşılanacak.

Başvurularda, kişilerin Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminde kayıtlı olan adresleri dikkate alınacak.

Yani işçi adayları, kendi ilindeki açık pozisyonlara başvuru yapabilecekler.

Her aday, ilan edilen kadrolardan yalnızca bir işyeri ve bir mesleğe başvuru yapabilecektir.

Daha önce kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili disiplin mevzuatı uyarınca görevinden veya meslekten ihraç edilenler ile kamu haklarından mahrum olanlar, ilan edilen kadrolara müracaat edemeyecekler.

Bu durumda olup da başvurmuş olan kişilerin ise atamaları yapılmayacak.

10 bin kişilik sürekli işçi alım süreci ise şöyle ilerleyecek:

İlan edilen kadrolara başvuran adaylar, İŞKUR tarafından Sağlık Bakanlığına bildirilecek.

İşe alınacak sürekli işçiler, İŞKUR tarafından bildirilen başvuru sahipleri arasından asıl ve asıl sayı kadar da yedek olmak üzere her hangi bir sınava tabi tutulmaksızın noter kurası ile belirlenecek.

Kura bilgileri, başvuru sürecinin ardından duyurulacak.  

YEDEK ADAYLARIN ATANMA ŞANSI VAR MI?

Sağlık Bakanlığı tarafından ilan edilen kadrolara asıl aday olarak atamaya hak kazananların atamaya esas belgeleri kontrol edilecek.

Atama için öngörülen niteliklere sahip olmayan adaylar ile yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunmuş olup tercihlerine yerleşenlerin atama işlemleri yapılmayacak. Sehven yapılsa dahi atama işlemleri iptal edilecek. Yerleştirildiği kadroların nitelik ve şartlarını taşıdığı halde istenen belgeleri süresi içerisinde teslim etmeyen adaylar göreve başlatılmayacak

Noter kurası sonucu asıl olarak yerleştirme işlemi yapılanlardan;

–          istenen belgeleri süresi içerisinde teslim etmeyen adaylar

–          süresi içerisinde başvuru yapıp da başvuru şartlarını taşımayanlar

–          ataması yapılıp uygun görülen süre içerisinde göreve başlamayanlar

–          atanma şartlarını taşımadığı sonradan anlaşılarak göreve başlatılmayanlar

–          göreve başlatılıp da sonradan atama şartlarını taşımadığı anlaşılanlar

–          İşletme Toplu İş Sözleşmesinin 15. maddesi gereğince bir aylık deneme süresi içerisinde sözleşmesi feshedilenlerin,

yerine yedek listenin ilk sırasındaki kişiden başlamak suretiyle aranan şartları haiz olanlardan atama yapılabilecek.

HALEN SAĞLIK BAKANLIĞINDA ÇALIŞAN SÜREKLİ İŞÇİLER, MESLEK DEĞİŞTİRMEK İÇİN YENİ ATAMAYA BAŞVURABİLECEK Mİ?

Bakanlığın duyurusunda şu ifadelere yer verildi: “Branş veya meslek değişikliği olanlar hariç olmak üzere, Sağlık Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında sürekli işçi kadrosunda halihazırda görev yapanlar, ilan edilen kadrolara müracaat yapmamaları gerekmektedir. Mevzuat gereği bu durumda olanların atamaları yapılmayacaktır.”

Buna göre hali hazırda çalışan sürekli işçilerin, branş veya meslek değişikliği için yeni alımlara başvurması mümkün. Örneğin temizlik görevlisi olarak çalışan sürekli işçi, gerekli şartları taşıyorsa şoför kadrosuna başvurabilecek.

YENİ BAŞLAYAN İŞÇİLERİN MAAŞLARI NE KADAR OLACAK? TİS’TEN YARARLANACAKLAR MI?

Emekli olanların da ilan edilen kadrolara müracaat yapmamaları gerekiyor. Mevzuat gereği bu durumda olanların atamaları yapılmayacak.

Kura sonucunda atanarak göreve başlayan işçilerin başlangıç ücretleri, asgari ücret olacak.

Ancak bu işçilerin Sağlık Bakanlığı’nda uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına üye olarak ya da dayanışma aidatı ödeyerek mevcut TİS’ten, toplu sözleşme hükümleri çerçevesinde yararlanabilmesi mümkün olacak.  

Böylece toplu iş sözleşmeden gelen sosyal yardımlardan ve ücret artışlarından yararlanabilecekler.

SÜREKLİ İŞÇİ ADAYLARINDA HANGİ ŞARTLAR ARANACAK!

–          2527 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (1), (4), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartlarını taşımak.

–          Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre; affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

–          Kamu kurum ve kuruluşlarının özel kanunlarında yer alan özel şartları taşımak.

–          18 yaşını tamamlamış olmak.

–          İlan tarihi itibariyle 40 yaşını doldurmamış olmak (15 Mart 1982 ve daha sonraki doğumlular başvuru yapabilecektir).

–          Başvurulan meslek için belirlenen bir okuldan (bölümden/programdan) son başvuru tarihi itibariyle mezun olmak ve istenilen diğer sertifika/belgelere son başvuru tarihi itibariyle sahip olmak.

–          Görevini devamlı yapmasına engel olacak bedenen, aklen ve ruhen sağlık problemi olmadığını belgelemek (Atanmaya hak kazanan adaylardan istenecektir).

–          İşe göndermede öncelik hakkına sahip olan adaylardan anılan Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen öncelikli durumlarını gösterir belgeye sahip olmak.

–          7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri gereğince arşiv araştırması sonucuna göre atama işlemi yönünden bir engeli bulunmamak.

–          Güvenlik görevlisi (silahsız) olarak istihdam edilecekler için, yukarıda belirtilen şartlara ilave olarak, 5188 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (1), (2) ve (3) alt bendindeki şartlar ile (g) ve (h) bendindeki şartları taşımak.

10 BRAŞTA YAPILACAK ALIMLARDA ARANAN DİĞER ÖZEL ŞARTLAR İSE ŞÖYLE:

KHK’daki söz konusu düzenleme şu şekildedir:

“Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. Bunların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.”  

Kamu kurumları, çalıştırdıkları 696 KHK‘lı işçilerini bu hüküm çerçevesinde, emekliliği hak ettikleri tarih itibariyle emekli etmektedirler.

Ancak bu durum, işçilerin itirazlarına yol açmaktadır.

Genç yaşta emekli olmak istemeyen sürekli işçiler, çalışma hayatına devam etmeyi talep etmektedir. 

Diğer yandan en son Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın görüşü doğrultusunda; hem belediye şirketlerine hem de kamu kurumlarına sonradan alınan işçilerin, 696 sayılı KHK‘nın zorunlu emeklilik uygulaması kapsamında olmadığı belirtilmiştir.

Dolayısıyla zorunlu emeklilik uygulaması sadece 696 sayılı KHK ile kadroya geçen eski taşeron işçiler açısından mağduriyet oluşturan negatif ayrımcılık uygulamasına dönüşmüştür.

İşçilerin talepleri doğrultusunda bu zorunlu emeklilik uygulamasının gözden geçirilmesi isabetli olacaktır.    

Diğer yandan 696 sayılı KHK’daki zorunlu emeklilik uygulaması çeşitli yanlış uygulamalara da kapı aralamaktadır.  

Örneğin kısmi emekliliğe hak kazanan işçilerin durumu kimi zaman kurumlarda tereddüte yol açmaktadır.

Peki kısmi emekliliğe hak kazanan 696 KHK’lı işçi, emekliye sevk edilmeli midir?  

Bu soruya cevap vermeden önce kısmi emekliliğin ne olduğuna bakalım.

Yaştan emeklilik olarak da bilinen kısmi emeklilik, belirli bir yaşa gelen sigortalının primi gününü dolduramamasına rağmen daha az primle yaşından dolayı emekli olabilmesidir.

Kısmi emekliliğin şartları da sigorta giriş tarihine göre değişmektedir. Buna göre;

– 08.09.1999 tarihinden önce işe girenler 3600 gün prim ödemleri ve 15 yıl sigortalılık süresini tamamlamaları şartıyla 60 yaşında,

– 08.09.1999 ile 30.04.2008 arasında işe girenler 4500 gün prim ödemeleri ve 25 yıllık sigortalılık sürelerini tamamlamaları şartıyla 60 yaşında,

– 01.05.2008 tarihi ve sonrası işe girmiş olanlar ise 5400 gün pirim ödeme şartını 31.12.2035 yılına kadar tamamlamaları durumunda 63 yaşında kısmi emekli olabilmektedir. Bu gruptakiler için kısmi emeklilik yaşı, 65’e kadar uzayacaktır.

Bu verdiğimiz emeklilik bilgileri erkek işçiler içindir. Kadın işçilerde ise kısmi emeklilik hakkı 2 yaş daha erkendir.

Sosyal güvenlik mevzuatındaki kısmi emekliliğin amacı, işçinin yeterli prim gününü doldurmamış olsa da yaşı nedeniyle emekli olabilmesini sağlamaktır.

Kısmi emeklilik, bir çeşit ‘sosyal koruma’ olarak da değerlendirilmiş, yaşı ilerleyen işçilerin mağduriyetinin önlenmesi amaçlanmıştır.

Nihayetinde işçiye alternatif olarak sunulan, tercihine bağlı olarak kullanabileceği bir haktır. İsteyen işçi kısmi emeklilik hakkını kullanabilirken isteyen de primini doldurup tam emekliliğe hak kazanabilmektedir.

Benzer bir kafa karışıklığı engelli işçiler için de yaşanmaktadır.

Engelli işçilerin engellilik nedeniyle sahip oldukları erken emeklilik hakkının, kadroya geçen işçiler açısından zorunlu emekliliğe esas olup olmayacağı tartışılmıştır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kadroya geçiş sürecinde yayınlanan görüşte; engelli işçilerin “engelli olmayan kişiler gibi yaşlılık aylığına hak kazanma tarihlerinin esas alınarak” emekli edilmesi gerektiği belirtilmişti.

Daha sonra ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aynı yönde görüş vermiştir. Bu görüşlere rağmen hatalı uygulamaya devam eden kurumların varlığı bilinmektedir.   

Özetle engelli işçilere sosyal koruma amaçlı sağlanan erken emeklilik tercihinin, zorunlu emekliliğe dönüşmeyeceği Bakanlık görüşleriyle karara bağlanmıştır.  

Aynı durumun kısmi emeklilik açısından da geçerli olacağı kanaatindeyiz.

Bu bağlamda, işçilere sunulmuş tercihe bağlı kısmi emeklilik hakkının, kadroya geçen 696 KHK’lı işçiler için bir mecburiyete dönüşmesinin düzenlemenin ruhuna uygun düşmeyeceğini değerlendiriyoruz.

Bu sorunların kökten çözümü ise 696 sayılı KHK’daki zorunlu emeklilik uygulamasının bütünüyle kaldırılmasıdır.  

• Birinci doğumda 30 gün,

• İkinci doğumda 60 gün,

• Sonraki doğumlarda ise 90 gün,

süreyle yarım çalışma ödeneğinden yararlanabilirsiniz. Çoğul doğum halinde bu sürelere 15’er gün eklenir. Çocuğun engelli doğması hâlinde bu süre 180 gün olarak uygulanır.

Yarım çalışma ödeneğinin miktarı ne kadardır?

Günlük ödenek miktarı, günlük asgari ücretin brüt tutarı kadardır. Yapılan ödemeler, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.

Yarım çalışma ödeneği ödenen dönemde hangi primlerimiz yatırılmaktadır?

Ödenek alınan dönemde uzun vadeli sigorta primleriniz ile genel sağlık sigortası primleriniz ödenir. Bu sayede hem siz hem de bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Ayrıca söz konusu dönem emeklilik hesabınızda dikkate alınmaz.

Yaklaşık 450 bin taşeron işçinin kamu kurumlarında sürekli işçi kadrosuna alınması, kamudaki zorunlu istihdam kadrolarını yüzde 3 oranında artıracak. Böylece kamu kurumlarında en az 13 bin yeni zorunlu istihdam kadrosu açılması bekleniyor.

Taşeron şirketlerde engelli işçi oranı yüzde üç (%3) iken kamuda bu oran yüzde dört (%4)

Zorunlu istihdam, engelli ve eski hükümlü ile terör olaylarında yaralanmış kişilerin çalıştırılmasını kapsıyor. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 30. Maddesi zorunlu istihdamı düzenliyor. Maddeye göre işverenlerin, 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde 3 engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde 4 engelli ile yüzde 2 eski hükümlü veya terör olaylarında yaralananları çalıştırması mecburi. Buna göre özel sektörde yüzde 3 olan engelli çalıştırma zorunluğu kamu işyerlerinde yüzde 4.

Taşeron şirketlerde eski hükümlü yada terör mağduru çalıştırmak zorunlu değilken kamuda yüzde iki (%2) oranında çalıştırılması zorunlu!

Ayrıca kamunun, özel sektörde olmayan yüzde 2’lik eski hükümlü yada terör olaylarında yaralananları çalıştırması zorunluğu var. Böylece daha önce alt işverenler açısından yüzde 3 olan zorunlu istihdam, bu işçilerin kamuda sürekli işçi kadrosuna geçmesiyle birlikte toplamda yüzde 6’ya çıkacak. Kamu işyerleri için yüzde 3 ilave zorunlu istihdam kadrosu oluşacak. Yaklaşık 450 bin kişinin kamuda sürekli işçi kadrosunda işe başlayacağı dikkate alındığında yüzde 3 ilave zorunlu istihdam kadrosuyla birlikte engelli, eski hükümlü ve terör olaylarında yaralananlar için en az 13 bin kişilik kadro açılacak.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğunu düzenleyen 30. Maddesi’nin ilgili hükmü şöyle;

“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.”

Öte yandan zorunlu istihdam kadrolarında çalıştırılacak kişilerin Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) aracılığı ile temin edilmesi de zorunlu. Bu kapsamda engelliler için yapılan KPSS sınav sonuçlarına göre alım yapılıyor. Kurumların engelli işçi alımına ilişkin talepleri de yine İŞKUR tarafından ilan ediliyor.