Ege Üniversitesinde çalışmakta iken, eski hükümlü olduğu gerekçesiyle sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebi reddedilen işçinin şikayetini inceleyen KDK, Ege Üniversite ile iletişime geçerek sorunun dostane yolla çözülmesini sağladı.

Kadro alamayan taşeron işçinin başvurusunu takiben ön inceleme yapan KDK, bu aşamada eski hükümlülerle ilgili olarak 31 Mart 2018 tarihinde yeni bir düzenleme yapıldığını tespit etti.

KDK, 31/03/2018 tarihli ve 30377 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile, ilgili başvuru sahibinin kadroya geçebileceğini değerlendirdi.

31/03/2018 tarihli ve 30377 Sayılı Yönetmelik ile, affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza süresine bakılmaksızın zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenlerden cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenlerin, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi kapsamında aranan diğer tüm şartları taşımakla birlikte yalnızca 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen şartı taşımaması nedeniyle sürekli işçi kadrosuna/geçici işçi pozisyonuna geçirilemeyen alt işveren işçilerinden; bu Yönetmelik kapsamında eski hükümlü olduğunu belgelendirenler, sürekli işçi kadrosuna/geçici işçi pozisyonuna geçiş yapamadığı ilgili kamu kurum ve kuruluşunca Kurumdan talepte bulunmaksızın 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi hükümlerine tabi olmak kaydıyla eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alınabileceği düzenleniyor.

Bu mevzuat değişikliği nedeniyle Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından Ege Üniversitesi ile şifahen iletişime geçilerek başvuranın talebinin tekrar değerlendirilmesi ve sonuç hakkında bilgi verilmesi istendi. Ege Üniversitesi Rektörlüğü, 12 Haziran 2018 tarihinde verdiği cevapta, şikayet sahibi işçinin sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini açıkladı.

İŞKUR’un yazısında “4857 Sayılı İş Kanunu’nun 30. Maddesindeki çalıştırma yükümlülüğü kapsamında, il bazında 50 veya daha fazla işçi çalıştıran kamu kurum ve kuruluşlarının toplam işçi sayısı üzerinden ortaya çıkacak % 4 oranında engelli ve % 2 oranında eski hükümlü/TMY kontenjan açıklarını kapatmaları gerektiği” ifadelerine yer verildi.

İŞKUR, 50 ve daha fazla işçi çalıştıran mahalli idare şirketlerinin ise İş Kanunu kapsamında toplam işçi sayısı üzerinden ortaya çıkacak yüzde 3 oranında engelli kontenjan açıklarını kapatmalarını gerektiğini duyurdu.

Türkiye İş Kurumu, mahalli idarelerin ve bağlı kuruluşların Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurdukları şirketlerin ise özel sektör işvereni gibi değerlendirildiği ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluklarının bulunmadığına dikkat çekti.

İŞKUR ayrıca, mahalli idare şirketlerinin istihdam edeceği işçilere ilişkin alım ilanlarının duyuru amacıyla kuruma bildirilmesi gerektiğini hatırlattı. Aksi halde idari para cezası uygulanacağı ifade edildi.

Öte yandan 696 Sayılı KHK kapsamında taşeron işçilerin kadroya geçirilmesiyle birlikte, engelli işçi kontenjanı kamu iş yerleri için % 3’ten % 4’e çıktığından zorunlu istihdam kapsamında çalışması gereken işçi sayısı da artmıştı.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğunu düzenleyen 30. Maddesi’nin ilgili hükmü şöyle; “İşverenler, 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde % 3 engelli, kamu işyerlerinde ise % 4 engelli ve % 2 eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.”

Yazıya ulaşmak için tıklayınız.

Taşeron işçi talebinde, üniversitede çalıştığını, eski hükümlü olduğu gerekçesiyle 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçişinin yapılmadığını, söz konusu durumun mağduriyetine neden olduğunu ifade ederek, sürekli işçi karosuna geçişinin yapılmasını talep etti.

KDK, 27 Nisan 2018 tarihinde kuruma başvuran ve 10 yıldır taşeron şirket bünyesinde çalışan işçinin başvurusuna ilişkin ön inceleme yaptı. Ön incelemenin ardından şikâyet başvurusunun gerekli şartları taşıdığını değerlendiren KDK, konuya ilişkin inceleme ve araştırmaya geçilmesine karar verdi.

Taşeron işçinin başvurusuna ilişkin inceleme ve araştırma süreci devam ederken, başvuru sahibi 31 Mayıs 2018 tarihli ek dilekçesinde, şikayete konu hususun idare tarafından çözüldüğü ve talebinin olumlu neticelendiğini bildirdi. Üniversitesi Rektörlüğü’nün taşeron işçinin talebini yerine getirdiği ve kadroya geçiş işleminin yapıldığı, böylece mağduriyetin giderildiği anlaşıldı.

Bu gelişme üzerine KDK, başvuruya konu talebin ilgili idare tarafından yerine getirildiği anlaşıldığından ilgili yönetmelik gereği dostane çözüm kararı verdi.

Başvuru için öngörülen bu şartlardan biri de, “Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.”

Kanundaki açık hüküm ve KHK’nın bağlayıcılığı nedeniyle, bu kapsama giren taşeron işçilerin başvuruları Tespit Komisyonları tarafından reddedilmektedir.

DİSK, ÇALIŞMA BAKANLIĞI’NA BAŞVURDU

DİSK, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurarak kadroya geçemeyecek olan eski hükümlü taşeron işçilerin durumunun yeniden değerlendirilmesini istedi. DİSK’in yazısında, “696 sayılı KHK’da yer alan bu düzenleme nedeniyle halen 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. Maddesi çerçevesinde istihdam edilmiş olan eski hükümlü alt işveren işçilerinin kadroya alınmalarında önemli sıkıntılar yaşanacağı görülmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle halen alt işveren şirketlerde çalışan eski hükümlü işçilerin kadroya alınmaları sürecinde eski hükümlü statüsünde çalışmalarını sağlayacak bir düzenlemenin yapılarak bu işçilerin eski hükümlü statüsünde kadroya alınmalarını sağlaması için gereğini bilgilerinize sunarız.” denildi.

DİSK’in yazısına buradan ulaşabilirsiniz.

Yaklaşık 450 bin taşeron işçinin kamu kurumlarında sürekli işçi kadrosuna alınması, kamudaki zorunlu istihdam kadrolarını yüzde 3 oranında artıracak. Böylece kamu kurumlarında en az 13 bin yeni zorunlu istihdam kadrosu açılması bekleniyor.

Taşeron şirketlerde engelli işçi oranı yüzde üç (%3) iken kamuda bu oran yüzde dört (%4)

Zorunlu istihdam, engelli ve eski hükümlü ile terör olaylarında yaralanmış kişilerin çalıştırılmasını kapsıyor. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 30. Maddesi zorunlu istihdamı düzenliyor. Maddeye göre işverenlerin, 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde 3 engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde 4 engelli ile yüzde 2 eski hükümlü veya terör olaylarında yaralananları çalıştırması mecburi. Buna göre özel sektörde yüzde 3 olan engelli çalıştırma zorunluğu kamu işyerlerinde yüzde 4.

Taşeron şirketlerde eski hükümlü yada terör mağduru çalıştırmak zorunlu değilken kamuda yüzde iki (%2) oranında çalıştırılması zorunlu!

Ayrıca kamunun, özel sektörde olmayan yüzde 2’lik eski hükümlü yada terör olaylarında yaralananları çalıştırması zorunluğu var. Böylece daha önce alt işverenler açısından yüzde 3 olan zorunlu istihdam, bu işçilerin kamuda sürekli işçi kadrosuna geçmesiyle birlikte toplamda yüzde 6’ya çıkacak. Kamu işyerleri için yüzde 3 ilave zorunlu istihdam kadrosu oluşacak. Yaklaşık 450 bin kişinin kamuda sürekli işçi kadrosunda işe başlayacağı dikkate alındığında yüzde 3 ilave zorunlu istihdam kadrosuyla birlikte engelli, eski hükümlü ve terör olaylarında yaralananlar için en az 13 bin kişilik kadro açılacak.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğunu düzenleyen 30. Maddesi’nin ilgili hükmü şöyle;

“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.”

Öte yandan zorunlu istihdam kadrolarında çalıştırılacak kişilerin Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) aracılığı ile temin edilmesi de zorunlu. Bu kapsamda engelliler için yapılan KPSS sınav sonuçlarına göre alım yapılıyor. Kurumların engelli işçi alımına ilişkin talepleri de yine İŞKUR tarafından ilan ediliyor.