İdari İşler Başkanlığı, Çalışma Bakanlığı’nın başvurusu üzerine 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi uyarınca kadroya geçen 696 KHK‘lı sürekli işçilerin  diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilip görevlendirilemeyeceği hususunu açıklığa kavuşturdu. 

İşte o yazı!

T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI İDARİ İŞLER BAŞKANLIĞI

Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü

Sayı: E- 74073113-010.99-36422       

Konu: Görüş                                                                   02.03. 2022

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞINA

İlgi: 30.12. 2021 tarihli ve E-83786102-700-51929 sayılı yazınız.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi uyarınca Bakanlığınız bünyesinde sürekli işçi kadrosuna geçirilen personelin mezkür Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesi kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilip görevlendirilemeyeceğine ilişkin görüş talep edilen yazınız incelenmiştir. 

Bilindiği üzere, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesinin beşinci fıkrasında; “ Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir…” denilmek suretiyle sürekli işçi kadrosuna geçirilenlerin, yalnızca kadroya geçirilmeden önce çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde, geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilecekleri açıkça ifade edilmiştir.

Bu itibarla, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi uyarınca Bakanlığınız bünyesinde sürekli işçi kadrosuna geçirilen personelin mezkür Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesi kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilmesine imkan bulunmamaktadır.

Sonuç olarak; Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı bu yazı ile 696 KHK ile kadroya geçen işçilerin başka kamu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilemeyeceğine karar vermiştir.

Peki kadroya geçen işçiler kurum içinde başka birimde görevlendirilebilir mi? İşçilerin başka kurumda geçici görevlendirilmesi mümkün mü?

KURUMLAR ARASI GEÇİCİ GÖREVLENDİRME YAPILABİLİR Mİ?

Öncelikle bu konudaki mevzuata bakmak gerekiyor. Kurumlar arası geçici görevlendirme hususu, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’de (KHK) yer almaktadır. Taşeron işçilerin kadroya geçişinin, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ya, Geçici 23. ve Geçici 24. Maddelerin eklenmesi suretiyle sağlandığını hatırlamak yerinde olacaktır. Yine söz konusu 375 sayılı KHK’da kamu kurumlarındaki işçileri ilgilendiren pek çok hükme yer verilmekte ve 4857 sayılı İş Kanunu’na atıflar yapılmaktadır.

Ayrıca 375 sayılı KHK’nın kurumlar arası geçici görevlendirmeyi düzenleyen maddesinde, “… statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler” denilmektedir.

Dolayısıyla 375 sayılı KHK’daki kurumlar arası geçici görevlendirme hükümlerinin, kamu kurumlarındaki işçiler için de geçerli olacağını ve gerekli şartlar sağlanmak kaydıyla işçilerin kurumlar arası geçici görevlendirilmesinin mümkün olduğunu değerlendiriyoruz.

375 sayılı KHK’daki ilgili madde şu şekildedir:

“Kurumlar arası geçici görevlendirme Ek Madde 25- (Ek: 2/7/2018 – KHK-703/178 md.)

Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir.

Kamu kurum veya kuruluşlarının emrine geçici görevlendirilenler mali ve sosyal hak ve yardımlarını kurumlarından alırlar. Bunlar bu şekilde görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıklı izinli sayılırlar.

Kurum veya kuruluşların kadro veya pozisyonlarına geçici görevlendirmenin yapılabilmesi için, görevlendirileceklerin ilgili mevzuat uyarınca kadro veya pozisyona asaleten atanmada aranan, asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil, tüm şartları bir arada taşımaları gerekir. Bu şekilde görevlendirilenler görevlendirildikleri kadro veya pozisyon için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan emsali personel gibi faydalandırılır. Bunlar geçici görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıksız izinli sayılırlar. Bunların Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkileri kendi kurumlarındaki statüleri dikkate alınarak devam ettirilir.

Geçici görevlendirilenlerin özlük hakları devam eder ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır. Bunların geçici görevlendirildikleri kurumda geçirdikleri süreler kendi kurumlarında geçirilmiş sayılır. Akademik unvanların kazanılması için gerekli şartlar saklıdır.

Bu maddeye göre görevlendirilenler, görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür.

Toplamda altı ayı geçen görevlendirmelerde personelin muvafakatinin de alınması şarttır.

Kanunlarda yer alan geçici görevlendirme hükümleri saklıdır.

Bu madde kapsamında görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanarak Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.”

375 sayılı KHK’daki bu hükümlere dayanılarak 3 Mayıs 2019 tarihli Resmi Gazete’de Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği de yayınlandı.

Devlet Personel Başkanlığı (DPB) da bir açıklama yaparak geçici görevlendirmeye ilişkin Yönetmelikte yer alan temel hususları şu şekilde özetledi;

1- Yönetmelik, kurumlarda statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak çalışan personeli kapsamakta olup, hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hakkında uygulanmayacaktır.

2- Geçici görevlendirmeler; kurumların emrine veya kurumların kadro veya pozisyonlarına olmak üzere iki şekilde yapılabilecektir.

3- Kurum emrine geçici görevlendirilen personel kurumlarından aylıklı/ücretli izinli sayılacak, mali ve sosyal hak ve yardımlarını kurumlarından almaya devam edecektir.

4- Kurumların kadro veya pozisyonlarına geçici görevlendirilecek personelin, ilgili mevzuat uyarınca kadro veya pozisyona asaleten atanmada aranan, asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil, tüm şartları bir arada taşıması gerekecektir. Bu şekilde görevlendirilen personel, geçici görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıksız/ücretsiz izinli sayılacak, geçici görevlendirildikleri kadro veya pozisyon için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan emsali personel gibi faydalandırılacaktır.

5- Geçici görevlendirme en fazla bir yıl olarak yapılabilecek ve her defasında bir yılı geçmemek üzere uzatılabilecektir.

6- Kesintili ya da kesintisiz olarak toplamda altı ayı geçen geçici görevlendirmelerde personelin muvafakati alınacaktır.

7- Adaylık veya deneme süresinde olan personel söz konusu dönemler boyunca, Sözleşmeli sağlık personeli (663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi), sözleşmeli din görevlileri (633 sayılı Kanunun 10/A maddesi) ve sözleşmeli öğretmenler (652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü maddesi) memur kadrolarına atamaları yapılana kadar, bu Yönetmeliğe göre geçici görevlendirilemeyecektir.

8- Adaylık veya stajyerlik ya da yardımcılık gibi yetişme ve yeterlik döneminde olan kariyer meslek personeli, ancak geçici görevlendirme süresi dönem boyunca 6 ayı geçmemek ve görevlendirildikleri kurumda kendi uzmanlık alanıyla ilgili görevde çalıştırılmak üzere görevlendirilebilecektir. Bunların geçici görevli oldukları süre, yetişme sürecindeki çalışma süresi şartından sayılacaktır.

9- Zorunlu yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personelin, geçici görevlendirildiği sürelerin tamamı görevlendirildiği yerin bölge hizmetinden sayılacaktır. (Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ile özel mevzuat hükümleri saklıdır).

10- Her durumda, geçici görevlendirilen personelin özlük hakları kurumunda devam edecek ve geçici görevlendirme süreleri terfi ve emekliliklerinde hesaba katılacaktır. Terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılacaktır.

11- Kanunlarda yer alan geçici görevlendirme hükümleri (657 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesi gibi) ayrıca geçerliliği korumaktadır.

12- Geçici görevlendirilecek personelin seçimi için kurumlarca sınav, kura, kriter belirleme gibi özel usuller öngörülebilecektir.

13- Geçici görevlendirilen personelin göreve başlama ve görevlendirme bitiminde kurumlarına dönüş süreleri belirlenmiştir.

14-Uygulamanın sağlıklı şekilde izlenebilmesi ve istatistiki veri oluşturulabilmesini teminen, yapılan/yapılacak görevlendirmelere ilişkin bilgi ve belgelerin, personelin kadro veya pozisyonunun bulunduğu kurum tarafından “DPB E-Uygulama” üzerinden, aylıklı/ücretli ya da aylıksız/ücretsiz izne ilişkin işlemlerin tamamlanmasını müteakip bir ay içerisinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilmesine yönelik hükme yer verilmiştir.

15-Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında oluşacak tereddütlerin giderilmesinde ve kurumlar arasında uygulama birliğinin sağlanmasında, Yönetmeliğe ilişkin iş ve işlemlerin elektronik ortama aktarılmasında Devlet Personel Başkanlığı görevli ve yetkilidir.

16- Hizmette aksama yaşanmamasını teminen, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine göre yapılmış olan geçici görevlendirmeler, görevlendirme süreleri bitene kadar geçerliliğini koruyacaktır.”

Özetle; 375 sayılı KHK ve söz konusu yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kurumlar arası geçici görevlendirmeye ilişkin şunları söylemek mümkündür:

• İşçinin kurumlar arası geçici görevlendirilebilmesi için, kurumlarının muvafakati gerekir. Yani ancak çalıştığı kurum uygun görürse, işçinin diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilmesi sözkonusu olacaktır.
• Kurumlar arası geçici görevlendirme en fazla 1 yıl olarak yapılabilir. Ancak bu süre, her defasında bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.
• Kesintili ya da kesintisiz olarak toplamda 6 ayı geçen geçici görevlendirmelerde işçinin muvafakatinin alınması gerekir. Dolayısıyla yıl genelinde 6 aydan daha kısa süreli görevlendirme için işçinin onayı şart değildir.

GEÇİCİ GÖREVLENDİRİLEN İŞÇİNİN MAAŞINI KİM ÖDER?

Geçici görevlendirilenlerin maaşlarını hangi kurumdan alacağına dair soru işarete yaşanabileceğinden bu hususun tekrar altını çizmek gerekmektedir. Hem 375 sayılı KHK hemde Yönetmeliğe göre, geçici görevlendirme iki şekilde yapılabilir;

• Kurumların emrine
• Kurumların kadro veya pozisyonlarına

Buna göre;

Kurum emrine geçici görevlendirilen personel, kurumlarından aylıklı/ücretli izinli sayılacak, mali ve sosyal hak ve yardımlarını kurumlarından almaya devam edecektir.

Ancak kurumların kadro veya pozisyonlarına geçici görevlendirilme söz konusu olacaksa, geçici görevlendirilen personel, görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıksız/ücretsiz izinli sayılacak, geçici görevlendirildikleri kadro veya pozisyon için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan emsali personel gibi faydalandırılacaktır.

KURUM İÇİ GEÇİCİ GÖREVLENDİRME YAPILABİLİR Mİ?

İşçi, ihtiyaç dahilinde aynı iş yerinde başka bir birimde yahut başka bir şubede geçici olarak görevlendirilebilir. Ancak 4857 sayılı İş Kanununda geçici görevlendirme konusunda detaylı bir düzenleme bulunmamaktadır.

Bu nedenle geçici görevlendirme iş sözleşmeleri ya da toplu iş sözleşmeleri ile düzenlenebilir. Sözleşmeye, işçinin ihtiyaç halinde aynı kurumun başka bir iş yerinde görevlendirileceğine dair hüküm konulur ve işçi bu sözleşmeyi imzalarsa, geçici görevlendirmeyi kabul etmiş sayılır. Bu durumda idare, işçiyi, belirlenen süreleri aşmamak kaydıyla başka bir iş yerinde görevlendirebilir.

Ayrıca Yargıtay kararlarıyla içtihat haline gelen ‘İşverenin Yönetim Hakkı’ kapsamında, işçinin iş görme borcunu nerede, nasıl ve ne zaman yapacağı, işverenin yönetim ve takdirindedir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2018/5826 Esas, 2019/2607 sayılı Kararında şöyle denilmektedir:

“İşçinin iş görme borcu, işverenin yönetim hakkı kapsamında vereceği talimatlarla somutlaştırılır. İşverenin yönetim hakkının karşıtını, işçinin işverenin talimatlarına uyma borcu teşkil eder. İşveren, talimat hakkına istinaden, iş sözleşmesinde ana hatlarıyla belirlenen iş görme ediminin, nerede, nasıl ve ne zaman yapılacağını düzenler. Günlük çalışma süresinin başlangıç ve bitiş saatlerini, ara dinlenmesinin nasıl uygulanacağını, iş yerinde işin dağıtımına ilişkin ya da kullanılacak araç, gereç ve teknikler konusunda verilecek talimatlar bu türden talimatlar arasında kabul edilirler. İşverenin yönetim hakkı iş yerinde düzenin sağlanmasına ve işçinin davranışlarına yönelik talimat vermeyi de kapsar.”

Dolayısıyla işçinin nerede çalışacağı, iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesiyle sınırlı olmak üzere işverenin takdir hakkıdır.

Ancak yine Yargıtay kararlarına göre işverenin geçici görevlendirme yetkisi sınırsız değildir. Bu yetkinin objektif olarak ve dürüstlük kuralına uygun kullanılması gerekir. Dolayısıyla geçici görevlendirme, işverene görevin makul sınırları aşar nitelikte bir yetki tanımaz. Yani iş sözleşmesi ile düzenlenen geçici görevlendirme makul sınırları aşmamalıdır. Nitekim Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2017/11252 Esas, 2018/5151 sayılı Kararında, işçinin iş sözleşmesinde geçici görevlendirme maddesi bulunmasına rağmen başka bir ilçeye yapılan geçici görevlendirilmesi, makul sınırlar aşıldığı gerekçesiyle haksız uygulama olarak değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak kamuda çalışan sürekli işçilerin hem başka kurumlarda hem de çalıştıkları kurumun bir başka biriminde ya da şubesinde geçici görevlendirilmeleri mümkündür. Kurumlar arası geçici görevlendirmenin yasal dayanağı 375 sayılı KHK ve bu KHK’daki hükümlere dayanılarak yayınlanan yönetmeliktir. Kurum içi geçici görevlendirmenin dayanağı ise esas itibariyle iş sözleşmeleridir. Nitekim Sağlık Bakanlığı başta olmak üzere pek çok kurum geçici görevlendirmeye ilişkin iş sözleşmelerine hükümler koyarak bu uygulamaya gitmektedirler.