İşçi ve işveren temsilcileri, gelir vergisi ilk basamağının asgari ücret brüt tutarının belirli bir miktar üstünde olmasını istedi.

Türk İş, bir süredir gelir vergisi dilimi nedeniyle ücret kayıplarına dikkat çekiyordu.

Talebin kabul edilmesi halinde 32 bin lira olan gelir vergisi ilk dilimi, 77 bin 652 liraya kadar yükselebilecek.

Türk-İş ve TİSK, gelir vergisi tarifesinin ilk basamağının 2022‘de brüt asgari ücretin 17 katı olduğunu, günümüzde ise 5 katına gerilediğini vurguladı.

Yazıda; “Örneğin ücreti brüt 13.043-TL olan bir çalışanın eline Ocak ayında net 10.000-TL geçmekteyken, Aralık ayında bu rakam 9.143-TL’ye düşmektedir. 13.043-TL brüt ücreti olan çalışan Nisan ayından itibaren tamamen ikinci, Ağustos ayından itibaren tamamen üçüncü vergi dilimi üzerinden vergilendirilmektedir. Çalışanın ücretinden kesilen vergi oranı Ocak ayında % 15 iken Ağustos ayında % 27’ye yükselmekte ve bu nedenle de eline geçen net rakam azalmaktadır. Bütün bunlar nedeniyle brüt ücreti değişmeyen bir çalışanın eline geçen net rakam Ocak ayında 10.000,56-TL iken Ağustos ayında 9.094,41-TL’ye Eylül ve sonrasında ise 9.143,37-TL’ye düşmektedir. Bu da toplamda yıl içerisinde işçinin 6.949,45-TL kayıp yaşamasına neden olmaktadır. Vergi dilimleri arasındaki aralığın dar olması nedeniyle yaşanılan bu durum işçinin eline geçen net rakamın ve satın alma gücünün azalmasına, refahının düşmesine neden olmaktadır. Bu sistem adil değildir.

Gelir vergisi tarifesinin ilk basamağının geçmiş yıllarda olduğu gibi yıllık asgari ücret brüt tutarının (fazla mesai, yol, yemek, yakacak yardımları gibi ek menfaatlerde dikkate alınarak) belirli bir miktar üzerinde tespit edilmesi, diğer vergi tarifesi oranlarının da ilk dilim baz alınarak çalışan lehine güncellenmesi TÜRK-İŞ ve TİSK olarak ortak talebimizdir.” denildi.

Türk İş Başkanı Ergün Atalay, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada; çalışanların gelir vergisiyle ilgili sorunlarının olduğunu ve bu sorunları, çözülene kadar gündeme getirmeye devam edeceklerini belirterek, “Bu vergi konusunu anlatıyoruz ama Hazine Bakanı ya duymuyor ya görmüyor. Vergi konusu dayanılacak gibi değil buna bir çözüm bulmak lazım.” demişti. 

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı  Vedat Bilgin de sendikaların taleplerine destek vererek, işçilerin gelir vergisi kesintisinin yeniden düzenlenmesine ilişkin önemli açıklamalarda bulunmuştu. 

Bakan Bilgin, “Toplu sözleşmede elde edilen ücretin yılsonunda geçerliliğini koruyacak seviyede kalması ile ilgili olumlu bir yaklaşım içerisindeyiz.” ifadelerini kullanmıştı.

Bu açıklamaların ardından işçi ve işveren temsilcilerinin ortak bir adım atarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’a mektup göndermesi, işçilerin gelir vergisi kesintileri konusunda yeni bir çözüm umudu doğurdu.  

İşte O Mektup! 

Hizmet Erbabına Ödenen Tazminatların Vergilendirilmesi ile İstisna Uygulaması başlığı altında;

b) Hizmet erbabının tabi olduğu mevzuata göre bu bendin (a) alt bendinde belirtilen istisna tutarının hesabında dikkate alınmak şartıyla, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra; karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımlar (Bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.);”

Hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra yapılan ödemeler ve yardımların vergilendirilmesi

MADDE 9 – (1) 193 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen bent hükmü ile hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra; karşılıklı sonlandırma sözleşmesi ve ikale sözleşmesi gibi sözleşmeler kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımların ücret olarak kabul edildiği ve vergilendirildiği hususuna açıklık getirilmiştir.

Bu tazminatlar, hizmet erbabına işten ayrılma, emekli olma, dava açmama vb. nedenlerle çalışmasından bağımsız olarak ödenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, ücret hükümlerine göre vergilendirilecektir.

Madde 9/b bendi;

(2) Bu tazminatlar, hizmet erbabına işten ayrılma, emekli olma, dava açmama vb. nedenlerle çalışmasından bağımsız olarak ödenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, ücret hükümlerine göre vergilendirilecektir.

Ayrıca düzenlemede hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra yapılan ödemeler ve yardımlardan istisna yapılması konusunda bir diğer önemli değişiklik ise; kıdem tazminatı aşan kısmı ücret olarak değerlendirilip gelir vergisine tabi olacaktır. Değişikliğin yapıldığı hükme bakarsa;

”Hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra yapılan ödemeler ve yardımlarda istisna

MADDE 11 – (1) Çalışma hayatında hizmet erbabına işten ayrılma, emekli olma, dava açılmaması vb. nedenlerle karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi ödemeler yapılabilmektedir. 193 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendinin (b) alt bendinde yapılan düzenleme ile bu ödemelerinde çalışanın tabi olduğu mevzuata göre kıdem tazminatına ilişkin istisna tutarının hesabında dikkate alınması gerektiği hususuna açıklık getirilmiştir. Buna göre, anılan Kanunlar uyarınca ödenecek kıdem tazminatlarından gelir vergisinden istisna edilecek tutar hesap edilirken, yukarıda sayılan ödemeler de dahil edilerek ödemelerin toplamı üzerinden istisna uygulanacak, istisnayı aşan tutarlar ise ücret olarak gelir vergisine tabi tutulacaktır.”

Görüldüğü üzere yapılan değişiklikler ile;

• İkale tazminatı, iş sonu tazminatı, karşılıklı sonlandırma gibi her ne adla verilirse verilsin is güvencesi tazminatları ücret olarak değerlendirilip gelir vergisine tabi olunacaktır.
• Bu tazminatlar, hizmet erbabına işten ayrılma, emekli olma, dava açmama vb. nedenlerle çalışmasından bağımsız olarak ödenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, ücret hükümlerine göre vergilendirilecektir.
• Kıdem tazminatlarından gelir vergisinden istisna edilecek tutar hesap edilirken ödemelerin toplamı üzerinden (iş güvencesi tazminatı, iş sonu tazminatı, iş kaybı tazminatı gibi ödemeler de dahil) istisna uygulanacak ve istisnayı aşan tutarlar gelir vergisine tabi tutulacaktır.

Yapılan düzenlemenin tamamına ulaşmak için tıklayınız.