Buna göre; Depremden kendisi, eşi, çocuğu veya anne ve babası etkilenen hizmet erbabına, işverenler tarafından 6 Şubat-31 Temmuz 2023 tarihlerinde mevcut ücret, prim, ikramiye gibi ödemelerine ilave olarak yapılan ayni yardımlar ile 50 bin lirayı geçmeyen nakdi yardımlar prime esas kazanca dahil edilmeyecek. Bu yardımlar üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi alınmayacak.

Depremde vefat edenlerin mirasçılarına, sigorta ve emeklilik şirketlerince ve Bireysel Emeklilik Sistemi’nden (BES) yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmayacak.

Depremde ölenlerin mirasçılarına veraset yoluyla intikal eden mallar ile bunların eşine, çocuklarına, anne ve babasına işverenlerce yapılan yardımlar, veraset ve intikal vergisinden istisna tutulacak. Bu şekilde gerçekleşen intikaller nedeniyle veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmeyecek, ilişik kesme belgesi aranmayacak.

Kamu çalışanlarına, özellikle emekliliklerinde fayda sağlayacak 3600 ek gösterge düzenlemesiyle yeni haklar verdiklerini anımsatan Bilgin, sözleşmeli kamu personelinin de kadroya geçirildiğini kaydetti.

Asgari ücreti vergi dışı bırakarak tarihsel bir adım attıklarını ifade eden Bilgin, şöyle konuştu:

“Bununla sadece asgari ücret alan işçilerin ücretleri vergi dışında kalmadı, bütün çalışanların asgari ücret kadar olan ücretlerine de bunu uyguladık. Dolayısıyla emekçiler, asgari ücret kadar olan gelirlerinden vergi alınmayan bir dönemi yaşamaya başladı. Bu onların hakkıydı, bu hakkı onlara teslim ettik. Kamuda geçici işçiler sorunu vardı. Geçici işçiler sorununu çözmek üzere önemli bir adım attık. Onu Meclis’e intikal ettirdik. Kamu işçileriyle ilgili sürdürdüğümüz toplu iş sözleşmesi çerçeve protokolü çalışmamız başlamıştı. Deprem nedeniyle onu askıya aldık ama hiçbir hak kaybı olmayacak şekilde bunu da gerçekleştireceğiz.”

“Toplum Yararına Çalışma Programı’nı 50 bin kişiye kadar çıkartmayı planlıyoruz”

Enflasyonun tahribatını en fazla ücretlilerin hissettiğini dile getiren Bilgin, şunları kaydetti:

“Ücretlileri ve emekçileri korumak için sosyal politika tedbirleri ortaya koymak bizim bu süreçlerde birincil görevimiz. Bu tedbirler arasında da ilk sıralarda, toplu iş sözleşmesi ve asgari ücret mekanizması geliyor. Depremin ardından da aynı şekilde sosyal politika uygulamalarını arka arkaya devreye soktuk. Önce kısa çalışma ödeneğini bir kalkan olarak uygulamaya başladık. Kısa çalışma ödeneğine şartları tutmayanlar için nakdi ücret desteği imkanını başlattık. Yine bölgede işsiz olan ailelerin çalışmak isteyen bireylerine asgari ücret düzeyinde bir gelir sağlayan Toplum Yararına Çalışma Programı’nı (TYP) uygulamaya koyduk. Bir ay içerisinde yaklaşık 25 bin kişi kapsayan bu uygulamayı 50 bin aileye kadar çıkartmayı planlıyoruz. Bunu program haline getirdik.”

 “Taşeron işçilerin kadro beklentisi devam ediyor”

TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay da geçici işçilerin kadroya alınmasıyla ilgili yasal sürecin başlamasından memnuniyet duyduklarını söyledi.

Kapsam dışında kalan taşeron işçilerin kadro sorunun devam ettiğini belirten Atalay, “Çalışma hayatıyla ilgili taleplerimizin tamamına yakını halloldu. KİT’lerdeki taşeronlar ile kamuda kapsam dışında kalan taşeron işçilerin kadro beklentisi devam ediyor.” dedi.

İşçi, işsiz ve emeklilerin toplumun yaklaşık yüzde 60’ını oluşturduğuna dikkati çeken Atalay, “TÜRK-İŞ’in üye sayısı birçok partinin üye sayısında fazla ama kimse bize bir şey sormuyor. Bunun kabahati, işçiler olarak bizde. Biz sorunlarımızı çözmek için hep ağlayacak mıyız? Biz toplumun yüzde 60’ıyız ama Mecliste üç tane işçi yok. Bunun kabahatlisi de biziz. Biz, emeğimizden yana olmak durumundayız. Biz bunu yapamazsak ağlamaya devam ederiz.”

Sigortalı ile ölen sigortalıların 18 yaşından büyük hak sahiplerine (eş, çocuk, ana ve baba) 5510 sayılı Kanuna göre bağlanacak olan gelir ve aylıklara, yapılacak olan toptan ödeme, evlenme yardımı ve cenaze masrafı karşılığının Kurumdan talep edilmesi amacıyla kullanılan belgedir.

Düzenlemenin bu hafta Meclis’e gelip gelmeyeceğiyle ilgili soruya Bilgin, “EYT bu hafta Meclis’e tahmin ediyorum gelir. Çünkü grupta milletvekilleriyle görüşüyorlar. Grubumuz tümüyle üzerinde konuştuklarını kanun teklifi haline dönüştürüp komisyonda tartışacaklar.” dedi.

“İçerikte bir şey değişir mi?” sorusuna Bilgin, “Değişmez.” karşılığını verdi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, “EYT’nin maliyeti nedir?” sorusu üzerine de bu yıl için 120-150 milyar lira arasında bir tahminin bulunduğunu söyledi. EYT’nin maliyetiyle ilgili konuşulan rakamların doğru olmadığını ifade eden Bilgin, “Rakamlar bizde, hesap bizde. Ben 150 milyar diyorum ama maksimum olabilecek şeyi diyorum. 120-150 milyar arasında değişebilir. Çünkü kaç kişi müracaat edecek bilmiyorsunuz.” diye konuştu.

Prim borçlarının yapılandırılmasıyla ilgili bir soruya karşılık da Bakan Bilgin, “EYT kapsamındaki borçlanmalar bunun içinde değil. Onun borçlanması tamamen bizim meri kanunumuza göre yapılan bir şey. ‘5000, 9000 prim gününü dolduramıyorum ya da 1000 gün eksiğim var yapılandırayım’ diyemezsin. Mevcut kanunda 1000 gün eksiğin varsa çalışacaksın. Böyle bir borçlanma yok.” dedi.

5510 sayılı Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların ödeme tarihinden takip eden ödeme tarihine kadar geçen süredir.

Kayıtlı kadın istihdamının desteklenmesi projesi kısa adıyla  WOMEN-UP kadın girişimciliğini ve kayıtlı kadın istihdamını arttırmayı amaçlayan ülkemiz ve Avrupa Birliği tarafından ortaklaşa finanse edilen bir projedir.
Projenin toplam bütçesi 29 milyon 500 bin avro dur. Proje bütçesinin %85’i Avrupa Birliği %15’i Sosyal Güvenlik Kurumu kaynaklarından karşılanmaktadır.
Bu projenin yaklaşık 25 milyon avrosu kadın işverenlere verilecek mali destek miktarını oluşturmaktadır. 
Proje; İstanbul, Ankara, Samsun, Denizli, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa illerinde yürütülmekte olup toplamda 4.000 kadın işveren ve bununla beraber bu işletmelerin işe aldığı 4.000 kadın işçi projeden fayda sağlayacaktır. Projenin hedef kitlesini, işletmesini 05.03.2012 tarihinden sonra kurulan, en fazla 9 işçi çalıştıran, yayına ilave olarak kadın işçi alan kadın işverenler oluşturmaktadır.
Projenin hibe başvuruları, 21 Şubat 2022 tarihinde alınmaya başlanmıştır.
Proje toplamda 32 ay sürecek olup hibe alacak kadın işverenler, en fazla 20 ay projeden faydalanabileceklerdir.
Projenin 2024 Ocak ayı itibariyle sonlanması öngörülmektedir.
Proje kapsamında verilecek destek miktarı bir işçinin işverene olan toplam maliyetinin %65’ini geçmemek üzere, asgari ücretin net tutarı kadardır. Proje hakkında ayrıntılı bilgilere projenin web sitesi (https://www.sgkkadinistihdaminindesteklenmesi.org) üzerinden ulaşabilirsiniz.

Milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) konusuna değinen Nebati, “Seçime gidiyorsunuz, seçime giderken bütün bu harcamaları yapıyorsunuz, ‘seçim sonrasında ne olacak’ diye soruyorlar… Birincisi, yüzde 3,4’ten 1’e düşen bir bütçenin kasası çok güçlü. İkincisi, EYT’nin geleceği çok açıktı. Biz bunu arkadaşlarla oturup önden tedbirini aldık. 5 milyona yakın EYT’linin emeklilik hakkı doğacak. Bunların yüzde 40’ı bu yıl emekli olabilecek. EYT için bütçede kaynağını oluşturduk, rahatız. EYT bütçe üzerinde yüktür şimdi ama bu yükün karşılanmasının iyi hesaplanması ve buna göre altyapısının da oluşturulması lazım. En önemli noktası da burası. Rakam vermemeyim ama biz EYT’nin kaynağını oluşturarak yeni yıla girdik” ifadelerini kullandı.

Nebati, ” Memur ve emekliler ile ilgili toplu sözleşmeden kaynaklanan yılın ikinci yarısında bir gelir artışı daha olacak. Ayrıca enflasyon farklı oluşursa o fark da verilecek. Bunlar düşünülerek bütçe oluşturduk” dedi.

“Fen İşleri Müdürlüğünde çalışmakta iken emekli olan işçiye kullanılmayan yıllık izin ücretinin fazla ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

4857 sayılı İş Kanunu’nun “ Sözleşmenin Sona Ermesinde İzin Ücreti” başlıklı 59’uncu maddesinde; iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği ifade edilmiştir.

Buna göre; emekli olan işçinin kullanılmamış yıllık izin ücretinin, ilgili kesintiler yapıldıktan sonra mevzuat çerçevesinde ödenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, kullanılmamış yıllık izin ücret ödemesinde yanlış hesaplama sonucunda 31.449,03 TL ödenmesi gerekirken 50.900,64 TL ödenerek 19.451,61 TL kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.” denilmiştir.

Bilindiği üzere Kamu kurumlarında 4/d kapsamında çalışan sürekli işçilerin ve 696 sayılı KHK ile taşerondan kadroya geçen ve mahalli idare şirketlerinde taşeron olarak çalışan işçilerin, hak ettikleri yıllık izinlerinin tamamını takip eden yılda kullanmaları 4857 sayılı Kanunun ve ilgili mevzuat kapsamında yasal zorunluluk haline getirilmiştir.

Daha önceki haberlerimizde, bu konuya ilişkin olarak rutin Sayıştay denetimlerinde kamu kurumlarına işçilerin yıllık izinlerin biriktirilmemesi konusunda uyarılarda bulunduğunu ifade etmiştik. (İlgili haberler: Sayıştay’dan Yine Yıllık İzin Uyarısı, 30.09.2022; Sayıştay’dan Yıllık İzin Uyarısı, 28.01.2021)

Ancak halen birçok kamu kurumunda işçilerin geçmiş yıllardan biriken yıllık izinlerinin olduğu bilinmektedir. Bu durumda emekli olan ya da iş akdi sona eren işçilere kullanmadıkları yıllık izin ücretlerinin ödenmesi gerekmektedir.

En Son Alınan Zamlı Ücret Esas Alınmalı

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Sözleşmenin sona ermesinde izin ücreti” başlıklı 59’ncu maddesinde “İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.” denmiştir.

Sözleşmenin sona erdiği günde veya öncesinde kamu işçisinin maaşına zam gelmişse, ( asgari ücret artışı veya sendika zammı gibi) işçinin en son gelen zam neticesinde ortaya çıkan son günlük ücreti dikkate alınmalıdır.

Brüt Ücret mi? Net Ücret mi? Çıplak Ücret mi? Giydirilmiş Ücret mi?

Sayıştay kamu zararı kararına konu edilen husus da kullanılmayan yıllık izin ücretinin tespitinde hangi ücretin dikkate alınacağı konusunda verilmiştir.

Malum kamu kurumlarında toplu iş sözleşmelerinden gelen çeşitli çeşitli mali haklar da göz önüne alındığında günlük ücretin tespitinde zorluk çekilmektedir. Zira işçi alacaklarına yönelik hesaplamalarda Brüt Ücret, Net Ücret, Çıplak Ücret, Giydirilmiş Ücret gibi kavramlar soru işareti yaratmaktadır.

Kamu işçilerinin kullanılmayan yıllık izin ücretinin hesabında, Günlük Çıplak Ücret (Asıl Ücret) dikkate alınır. Çıplak ücret, İş Kanunu’nun 50’nci maddesinde belirtildiği üzere fazla mesai ücretleri, primler ve sosyal yardımların hesaba katılmadığı ücrettir.

Dolayısıyla fazla mesai ücretleri ve Toplu İş Sözleşmesi ile elden edilen sosyal yardımlar (çocuk yardımı, yemek yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı…. vs.) günlük çıplak ücret hesabına katılmaz.

Kamuda işçi maaşları, “brüt ücret” üzerinden ödendiği için günlük çıplak ücretin brüt tutarı ile kullanılmayan toplam yıllık izin gün sayısı çarpılır ve tutardan SGK primleri, Gelir vergisi ve Damga vergisi kesintileri düşüldükten sonra kalan net tutarı işçiye ödenir.

Bilindiği gibi asgari ücret, çalışma hayatının temel belirleyici parametresidir.

Çalışma hayatındaki hemen bütün parametreler, asgari ücrete endeksli olarak değişiklik göstermektedir.

2023 yılı 1. Dönem asgari brüt ücretin 10.008.00 TL olarak belirlenmesiyle birlikte bu parametreler de değişmiştir.

Çalışanların ve işverenlerin yıl boyunca her an ihtiyaç duyacağı güncellenmiş temel parametreler aşağıda yer almaktadır:

Bordo parametreleriyle ilgili daha detaylı bilgi için;

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Genelgesine aşağıdaki PDF dosyasından ulaşabilirsiniz. 

SGK Genelgesine aşağıdaki PDF dosyasından ulaşabilirsiniz. 

2023 yılına ilişkin engelli indirim tutarlarını belirleyen  Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 323), 30 Aralık  2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre 2023 yılı Engelli Vergi İndirim Tutarları şöyle oldu: