İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir.

Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir.

Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir.

İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir.

Diğer yandan işyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu‘nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Diğer yandan 4857 sayılı İş Kanunu 24/II-e maddesi uyarınca işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

Peki işçi, fazla mesai ücreti ödenmemişse haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebilir mi?

Ayrıca işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi, hangi ödemelerin yapılmaması durumunda mümkündür?

Bu hususlar, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2020/4097 E., 2021/1677 sayılı Kararıyla açıklığa kavuşturulmuştur.

Buna göre; 4857 sayılı Kanun’un 24/II-e bendinde sözü edilen ücret, geniş anlamda ücret olarak değerlendirilmelidir. 

İkramiye,  prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili,  genel tatil gibi alacakların da ödenmemesi işçiye haklı fesih imkanı verir. 

Genelge, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinde yer alan düzenlemelere ilişkin olarak farklı uygulamaların önlenmesi, uygulama birliğinin sağlanması ve oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayınlandı.

Hazine ve Maliye’nin Genelgesi şöyle:

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Sayı : 45516914-110.01.16.03-[457-3]-….

Konu : Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı

GENELGE

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 211 inci maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde, kurum ve kuruluşların verecekleri giyim eşyalarını Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek standart fiyatları göz önünde bulundurmak suretiyle ihale mevzuatına göre karşılayacakları belirtilmiştir.

Diğer taraftan, anılan Yönetmeliğin Ek 1 inci maddesi ile bazı personele yapılacak giyecek yardımının nakdi olarak gerçekleştirilmesi öngörülmüş bulunmaktadır.

Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinde yer alan düzenlemelere ilişkin olarak farklı uygulamaların önlenmesi, uygulama birliğinin sağlanması ve oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1)Yönetmeliğe ekli I ve II sayılı Cetvellerdeki giyim eşyaları esas alınarak hazırlanan “Ayni Olarak Yapılacak Giyecek Yardımına İlişkin Azami Birim Fiyat Listesi” Ek l’de yer almaktadır. Kurum ve kuruluşlar, ayni olarak verecekleri giyim eşyalarında belirlenmiş olan bu fiyatları aşmayacak şekilde ihale mevzuatına göre işlem yapacaklardır.

2)Yönetmeliğe ekli I sayılı Cetvelin 17, 18, 19, 20, 21, 22. 23 ve 24 numaralı sıraları ile (II) sayılı Cetvelin Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfına ait bölümün (3) ve (4) numaralı sıralarında sayılan personele yapılacak giyecek yardımları ayni olarak yapılmaya devam edilecek, diğer personele verilmesi öngörülen giyim eşyalarının bedeli ise nakden ödenecektir.

3)Yönetmeliğe ekli I ve II sayılı Cetvellerdeki giyim eşyaları esas alınarak hazırlanan “Nakdi Olarak Yapılacak Giyecek Yardımına İlişkin Azami Birim Fiyat Listesi” Ek 2’de yer almaktadır. Nakdi olarak yapılacak giyecek yardımının ödenmesinde bu fiyatlar esas alınacaktır.

ÖRNEK 1- Yönetmeliğe ekli I sayılı Cetvelde, kadro unvanı şoför olan personele verilecek giyim eşyası; takım elbise, tulum, ayakkabı, yağmurluk, atkı ve eldiven olarak belirlenmiştir. Kullanma süreleri ise yağmurluk için iki, atkı için üç ve diğer giyim eşyaları için bir yıldır. Buna göre ilgili personele Ek 2’de belirlenmiş olan;

Takım elbise	176,82 TL
Tulum	34,03 TL
Ayakkabı	49,90 TL
Yağmurluk	38,37 TL
Atkı	6,78 TL
Eldiven	4,34 TL
Toplam	310,24 TL

tutarında ödeme yapılacaktır.

ÖRNEK 2- Yönetmeliğe ekli II sayılı Cetvelde, Yardımcı Hizmetler Sınıfında bulunan personele verilecek giyim eşyası takım elbise ve ayakkabı olarak belirlenmiştir. Buna göre ilgili personele Ek T de belirlenmiş olan;

Takım elbise	176,82 TL
Ayakkabı	49,90 TL
Toplam	226,72 TL

tutarında ödeme yapılacaktır.

İlgili personele daha önceki yıllarda verilmiş olan ve henüz kullanma süresi dolmamış giyim eşyalarının bedeli, kullanma süreleri dolduktan sonra ödenecektir.

4) Ayni olarak yapılacak giyecek yardımına ilişkin giderler, idare bütçelerinin ilgisine göre “03.2.5.01- Giyecek Alımları” ya da “03.2.5.90- Diğer Giyim ve Kuşam Alımları” ekonomik kodlarına, nakdi olarak yapılacak giyecek yardımları ise “01.1.4.01- Sosyal Haklar” ekonomik koduna gider kaydedilmek suretiyle gerçekleştirilecektir.

5) Nakdi olarak yapılacak giyecek yardımı gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılmak suretiyle ilgili personele ödenecektir.

6) Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uyarınca kurumlar tarafından, giyim eşyalarının verilmesinde Yönetmeliğe ekli Cetveller esas alınarak personelin kadro unvanı, sınıfı, sayısı ve hizmet yerlerine göre bir örneği Ek 3’de yer alan dağıtım listesi düzenlenecektir. Bu listeler ayni ve nakdi olarak yapılan giyecek yardımları için ayrı ayrı düzenlenecektir. Listeler ilgili kurumlar tarafından muhafaza edilecek ve talep etmeleri halinde yetkililere ibraz edilecektir.

Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim.

(EK1)AYNİ OLARAK YAPILACAK GİYECEK YARDIMINA İLİŞKİN AZAMİ BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No CİNSİ 2019 Yılı KDV Hariç Birim Fiyatlar (TL) 1 Takım Elbise 163,73 2 T ayyör 119,33 3 Yazlık Takım Elbise 162,33 4 Ceket 128,83 5 Pantolon- Etek 34,69 6 Gömlek-Bluz-Yelek-Tişört 22,41 7 Kravat-Papyon 6,29 8 Palto-Manto 163,73 9 Pardesü-Gocuk 80,76 10 Yağmurluk (Muşamba) 35,52 11 Meşin Ceket-Deri Ceket 147,07 12 Parka-Mont-Montgomer 72,71 13 Kaput 44,55 14 Erkek Ayakkabısı 46,20 15 Kadın Ayakkabısı 46,20 16 İş Ayakkabısı 32,19 17 Bot-Fotin 46,20 18 Lastik Çizme 16,78 19 Çorap 3,15 20 Eldiven (Yün) 4,03 21 Eldiven (Deri) 12,17 22 Atkı-Kaşkol 6,29 23 Kazak 25,25 24 Sarık veya başörtüsü 12,53 25 Cüppe 37,46 26 Şapka-Başlık-Kep 12,29 27 İş Gömleği 16,51 28 İş önlüğü 16,51 29 Ebe önlüğü 16,51 30 İş Elbisesi 46,20 31 Tulum 31,50 32 Hemşire-Ebe Forması 35,52 33 Laboratuvar Kıyafeti 25,81 34 Ameliyathane Kıyafeti 25,81 35 Bel Kemeri-Palaska 13,75 36 Baret 31,31 37 İçlik 23,91 38 Teçhizat Takımı 23,91

 

(EK 2)NAKDİ OLARAK YAPILACAK GİYECEK YARDIMINA İLİŞKİN AZAMİ BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No CİNSİ 2019 Yılı Birim Fiyatlar (TL) 1 Takım Elbise 176,82 2 Tayyör 128,87 3 Yazlık Takım Elbise 175,33 4 Ceket 139,14 5 Pantolon- Etek 37,46 6 Gömlek-Bluz-Yelek-Tişört 24,20 7 Kravat-Papyon 6,78 8 Palto-Manto 176,82 9 Pardesü-Gocuk 87,22 10 Yağmurluk (Muşamba) 38,37 11 Meşin Ceket-Deri Ceket 158,85 12 Parka-Mont-Montgomer 78,52 13 Kaput 48,12 14 Erkek Ayakkabısı 49,90 15 Kadın Ayakkabısı 49,90 16 İş Ayakkabısı 34,78 17 Bot-Fotin 49,90 18 Lastik Çizme 18,13 19 Çorap 3,40 20 Eldiven (Yün) 4,34 21 Eldiven (Deri) 13,18 22 Atkı-Kaşkol 6,78 23 Kazak 27,28 24 Sarık veya Başörtüsü 13,50 25 Cüppe 40,47 26 Şapka-Başlık-Kep 13,27 27 İş Gömleği 17,84 28 İş önlüğü 17,84 29 Ebe önlüğü 17,84 30 İş Elbisesi 49,90 31 Tulum 34,03 32 Hemşire-Ebe Forması 38,37 33 Laboratuvar Kıyafeti 27,88 34 Ameliyathane Kıyafeti 27,88 35 Bel Kemeri-Palaska 14,82 36 Baret 33,82 37 İçlik 25,75 38 Teçhizat Takımı 25,75

Genelgeye ulaşmak için tıklayınız