Bu Kanunla, güvenlik soruşturması/ arşiv araştırmasına ilişkin hususlar açık şekilde düzenlenmiştir. Güvenlik soruşturması ile arşiv araştırmasının sınırları net bir şekilde belirlenmiştir.

Kariyer memurları, güvelik kurumlarında çalıştırılacak kamu personeli, üst kamede yöneticiler, öğretmenler ve milli güvenlik açısından stratejik öneme sahip projelerde çalışacak kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının birlikte yapılması gerekmektedir.

Bunların dışında kalan işçi ve düz memur diye ifade edebileceğimiz statülerde istihdam edilecekler için ise arşiv araştırması yapılması yeterli olacaktır. Dolayısıyla kamu kurumlarına alınacak işçiler için arşiv araştırması yapılması gerektiği hususu açıktır. Belediye şirketleri de bu kapsamda, yeni alınacak işçiler için arşiv araştırması yapmakla yükümlüdür.

Öte yandan Arşiv Araştırması/ Güvenlik Soruşturması Sonuçlarının hangi birim tarafından nasıl değerlendirileceği de zaman zaman soru işaretlerine yol açabilmektedir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, yayınladığı görüş yazısında bu hususları açıklığa kavuşturdu.

Bakanlığın yazısında şöyle denildi:  

“Görüldüğü üzere, 7315 sayılı Kanun ile güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması tanımlanmış, arşiv araştırması/güvenlik soruşturmasında tespit edilecek hususlar ayrıntılı düzenlenmiş, bu işlemlerin hangi birimler tarafından yapılacağı sayılmış, elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla kurulacak Değerlendirme Kurulunun teşkili belirlenmiş, kişisel verilerin güvenliği gibi kurumların bu işlemleri yaparken uyacakları hususlar tereddüde mahal vermeyecek şekilde açıklanmıştır.

Bu itibarla, arşiv araştırması ve/veya güvenlik soruşturması neticesinde elde edilecek bilgilerin Değerlendirme Komisyonu tarafından nesnel ve gerekçeli değerlendirmeye tabi tutularak yazılı olarak atamaya yetkili amire sunulması, bu değerlendirme neticesinde personelin istihdam edilip edilemeyeceği kararının atamaya yetkili amir tarafından verilmesi gerekmektedir. “

İşte O Yazı!

Not: Arşiv araştırma ve/veya güvenlik soruşturma raporlarının değerlendirilmesi hakkında

T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-53773008-622.02-4078068 06/07/ 2022

Konu: Arşiv Araştırması Sonuçlarının Değerlendirilmesi

………. BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: ……….. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 22.06.2022 tarihli veE92957606 -805.02.02.02-3961683 sayılı yazısı.

Başkanlığınızda 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi çerçevesinde sözleşmeli olarak istihdam edilecek personele ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde, “…Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır… Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır…” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 12 nci maddesinde, “Sözleşmeli olarak çalıştırılacakların, ilgili kurumun saptayacağı özel koşulların yanı sıra, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen koşulları taşımaları gereklidir…” hükmü yer almaktadır.

Mezkûr Esasların atıf yaptığı 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin beşinci alt bendinde, “Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.” hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun; “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanun, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeleri, kimler hakkında yapılacağını, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğunu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağını, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağını, Değerlendirme Komisyonunun oluşumu ve çalışma usul, esaslarını, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme sürelerini düzenlemektedir.” hükmü, “Arşiv araştırması” başlıklı 4 üncü maddesinde, “(1) Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.” hükmü, “Değerlendirme Komisyonu” başlıklı 7 nci maddesinde, “(1) Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur. Değerlendirme Komisyonu; Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur. Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır. (2) Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir. (3) Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur.” hükmü bulunmaktadır.

Görüldüğü üzere, 7315 sayılı Kanun ile güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması tanımlanmış, arşiv araştırması/güvenlik soruşturmasında tespit edilecek hususlar ayrıntılı düzenlenmiş, bu işlemlerin hangi birimler tarafından yapılacağı sayılmış, elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla kurulacak Değerlendirme Kurulunun teşkili belirlenmiş, kişisel verilerin güvenliği gibi kurumların bu işlemleri yaparken uyacakları hususlar tereddüde mahal vermeyecek şekilde açıklanmıştır.

Bu itibarla, arşiv araştırması ve/veya güvenlik soruşturması neticesinde elde edilecek bilgilerin Değerlendirme Komisyonu tarafından nesnel ve gerekçeli değerlendirmeye tabi tutularak yazılı olarak atamaya yetkili amire sunulması, bu değerlendirme neticesinde personelin istihdam edilip edilemeyeceği kararının atamaya yetkili amir tarafından verilmesi gerekmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

………… Bakan a. Yerel Yönetimler Genel Müdürü

AYM’nin kararı, Danıştay 12. Dairesi’nin 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendinde yer alan ” Güvenlik soruşturması olumlu olmak” maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla Yüksek Mahkemeye yaptığı başvuru sonucu alındı.

Danıştay 12. Dairesi, güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması nedeniyle sürekli  işçi kadrosuna geçirilmeyen işçinin davasına bakarken, 5188 sayılı Kanunun “Güvenlik soruşturması olumlu olmak” maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına vararak söz konusu maddesin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmuştu.

Davayı görüşen AYM, 5188 sayılı  Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 10. maddesinin (h) bendinde yer alan “Güvenlik soruşturması olumlu olmak” ibaresinin Anayasa aykırı olduğuna karar vererek söz konusu maddeyi iptal etti. 

Anayasa Mahkemesi’nin 21.04. 2022 tarih ve 2021/42 Esas 2022/45 sayılı Kararında; “esasa ilişkin incelemenin mülga 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden yapılmasına ve 5188 sayılı Kanunun 10/h bendinin mülga 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline” oybirliğiyle karar verildi. Bu karar 30.06.2022 tarih ve 31882 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlandı.

AYM iptal kararında;

“Anılan yetkiler gözetildiğinde özel güvenlik görevlileri bakımından güvenlik soruşturması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesi kanun koyucunun takdir yetkisindedir. Ancak bu alanda düzenleme öngören kuralların kamu makamlarına hangi şartlarda ve hangi sınırlar içinde tedbirler uygulama ve özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkına yönelik müdahalelerde bulunma yetkisi verildiğini yeterince açık olarak göstermesi ve muhtemel kötüye kullanmalara karşı yeterli güvenceleri sağlaması gerekir.

Kuralla güvenlik soruşturmasının olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde bulunması gereken şart olarak düzenlenmesine karşın 17/4/2021 tarihinden önceki süreç yönünden kanunda güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağına, bu bilgilerin ne suretle ve ne kadar süre ile saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine, silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna, yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Diğer bir ifadeyle güvenlik soruşturmasının yapılmasına, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturmasının olumlu olması özel güvenlik görevlisi olmada aranacak şartlar arasında sayılmıştır.

Güvenlik soruşturması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesi Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmamaktadır.”

gerekçesine dayanmıştır.

AYM’nin iptaline konu olan davada; hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumlu bulunmadığı gerekçesiyle işçinin 696 KHK kapsamında kadroya alınmaması sözkonusu olmuş, işçi sürekli işçi kadrosuna geçirilmemesi işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Diğer yandan güvenlik soruşturması faaliyetleri 17.04.2021 tarihine kadar mülga 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılırken bu tarihten sonra 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri esas alınarak yürütülmektedir. Özel güvenlik görevlisi olmak için 5188 sayılı Kanununun 10/h bendindeki güvenlik soruşturması olumlu olmak şartı halen 7315 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmektedir. İtiraza konu olay tarihinde ise 4045 sayılı Kanun yürürlükte olup davada o hüküm uygulaması söz konusu olduğundan Anayasa Mahkemesi kuralı o kanun çerçevesinde değerlendirip iptal etmiştir.

Dolayısıyla AYM’nin iptal kararı; 17.04.2021 tarihine kadar güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığı için 696 KHK kapsamında kadroya alınmayan binlerce işçi için durumlarının yeniden değerlendirilmesi ve yeniden yargılama imkanı verecektir.

Ayrıca yine 17.04.2021 tarihine kadar güvenlik soruşturmasından dolayı kimlik kartı iptal olup dava açan fakat kazanamayan kişiler, AYM’nin bu kararı sonrası yeniden dava açabilecektir.

Ancak AYM’nin iptal kararı, özel güvenlik görevlisi olabilmek için 7315 sayılı Kanun kapsamında arşiv araştırma ve/veya güvenlik soruşturması yapılmasının önünde bir engel teşkil etmeyecektir.

1- BAŞVURU TAKVİMİ, BAŞVURU ADRESİ VE İLETİŞİM BİLGİLERİ
1.1. Başvuru Takvimi
İlan Yayım Tarihi 30.06. 2022
Başvuru Başlangıç Tarihi 30.06.2022
Son Başvuru Tarihi 22.07.2022
Değerlendirme Sonuç İlan Tarihi 05.08.2022
Sonuçların İlan Edileceği İnternet Adresi https://ebyu.edu.tr/

Üniversite zorunlu hallerde başvuru takviminde değişiklik yapma hakkı ile gerekli durumlarda ilanın her aşamasında iptal hakkına sahiptir. İlanın herhangi bir aşamasında yapılacak olan değişiklik Üniversite web sayfasında yayımlanacak olup, bu hususta ilgililere ayrıca tebligat yapılmayacaktır.
1.2. Başvuru Adresi ve İletişim Bilgileri
– Adayların başvuru formu ve ilanda başvuracakları pozisyon için istenilen belgeleri eksiksiz şekilde müracaat süresi içerisinde Üniversitemiz Personel Daire Başkanlığına şahsen teslim etmeleri veya posta yoluyla göndermeleri gerekmektedir. Süresi içinde yapılmayan, eksik belgeli başvurulardan ve postada meydana gelen gecikmelerden Üniversitemiz sorumlu değildir. (Vekâlet ile başvurularda sadece noter onaylı vekâlet kabul edilecek olup, vekâletname ile yapılacak başvurularda vekâletnamenin aslı ve vekâlet edenin kimliğinin aslını ibraz etmek zorunludur.)
– Posta yoluyla başvuru yapacak adaylar “Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı Yalnızbağ Yerleşkesi 24002 Merkez/ERZİNCAN” adresine evrakını gönderecektir.
– Adaylar başvuru süreciyle ilgili olarak atama@erzincan.edu.tr adresinden yardım alabilecektir.
2- BAŞVURU ŞARTLARI
2.1. Genel ve Özel Şartlar
Başvuracak adaylarda tercih edilen pozisyon için belirtilen özel şartlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48. maddesinde belirtilen aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Türk vatandaşı olmak.
b) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 53. madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile çalışmaya ve görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı ile engeli bulunmamak. (Kazanan adaylardan tam teşekküllü Devlet veya Üniversite hastanesinden alınacak sağlık raporu ile bu durumu belgelemeleri istenecektir.)
ç) Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.
d) 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunun uyarınca yaptırılacak olan arşiv araştırması sonucu olumlu olmak.
e) Muhtelif tarihlerde çıkan Kanun Hükmünde Kararnameler uyarınca kamu görevinden çıkarılmamış olmak.
f) 2020 yılı Kamu Personel Seçme Sınavına (KPSS) girmiş olmak; lisans mezunlarında KPSSP3, ön lisans mezunlarında KPSSP93, ortaöğretim mezunlarında KPSSP94 puan türü dikkate alınacaktır.
3- BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER
– Bilgisayar ortamında eksiksiz doldurulmuş “Başvuru Formu”, (Başvuru formu ile kılavuz Üniversitemiz internet sitesinde yayımlanacaktır.)
– Özgeçmiş,
– 2020 KPSS Sonuç Belgesi,
– 1 (bir) adet Fotoğraf, (Başvuru formuna yapıştırılacaktır.)
– e-Devlet üzerinden alınan Adli Sicil Belgesi,
– e-Devlet üzerinden alınan İkametgâh Belgesi,
– e-Devlet üzerinden son 15 gün içerisinde alınan Askerlik Durum Belgesi (erkek adaylar için),
– e-Devlet üzerinden alınan Nüfus Cüzdanı Sureti veya kimlik belgesinin ön yüzünün fotokopisi,
– e-Devlet üzerinden alınan Mezun Belgesi, (Yurtdışından alınmış diplomaların Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca denkliğinin onaylandığını gösterir belge başvuru formuna eklenmelidir.)
– Sertifika/belge istenilen pozisyonlar için ilgili belgenin aslı veya onaylı sureti,
– Tecrübe istenilen pozisyonlar için meslek kodunu gösterir SGK hizmet dökümü, (SGK Hizmet dökümünde e-Devletten alınan belgeler kabul edilecektir. SGK Hizmet dökümünde yer alan meslek kodu ile tecrübe istenilen pozisyonun uyumlu olması şarttır.)
– Programcı unvanlı pozisyon için; YDS veya dengi yabancı dil belgesi. (En az “D” düzeyinde)
– Koruma ve Güvenlik Görevlisi pozisyonu için; Geçerli özel güvenlik görevlisi kimlik kartı, (Son başvuru tarihi itibariyle geçerlilik süresinin dolmasına en az 3 ay kalmış özel güvenlik görevlisi kimlik kartının bulunması gerekmektedir.)
– Koruma ve Güvenlik Görevlisi pozisyonu için; Sağlık kuruluşlarından alınacak boy-kilo durumunu gösterir belge,
– Koruma ve Güvenlik Görevlisi pozisyonu için; Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek psikiyatrik hastalığı, bedensel engeli, şaşılık, körlük, topallık, işitme kaybı, uzuv noksanlığı, kekemelik ve benzeri engeller bulunmadığına dair sağlık beyanı. (Beyan formuna https://personel.ebyu.edu.tr/ adresinden ulaşılabilir. Kazanan adaylardan tam teşekküllü Devlet veya Üniversite hastanesinden “Koruma ve Güvenlik Görevlisi Olabilir.” ibaresinin bulunduğu sağlık raporu istenecektir.)
– Destek Personeli (Temizlik Görevlisi) pozisyonu için; Temizlik görevini devamlı yapmasına engel olabilecek hastalık ve benzeri engelleri bulunmadığına dair sağlık beyanı. (Beyan formuna https://personel.ebyu.edu.tr/ adresinden ulaşılabilir. Kazanan adaylardan tam teşekküllü Devlet veya Üniversite hastanesinden “Temizlik Personeli Olabilir.” ibaresinin bulunduğu sağlık raporu istenecektir.)
4. DİĞER AÇIKLAMALAR VE ÖNEMLİ HUSUSLAR
– Adaylarla hizmet sözleşmesi yapılacak olup, sözleşmede belirtilen şartları yerine getirmeyen adayların sözleşmeleri 1 (bir) ay içerisinde feshedilecektir.
– “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar”ın Yeniden İşe Alınma başlıklı ek 1 inci maddesinin (b) fıkrasına eklenen “Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.” hükmüne aykırı durumu tespit edilenler atanmaya hak kazansalar dahi atamaları yapılmayacaktır. (Sözleşme imzalama aşamasında ilgili belgenin ibrazı istenecektir.)
– Adayların herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı almamaları gerekmektedir.
– Sözleşme yapmaya hak kazanan adaylar sözleşmede belirtilen görev yerinde ikamet etmek zorundadır.
– Yurtdışından alınmış diplomaların Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca denkliğinin onaylandığını gösterir belge başvuru formuna eklenmelidir.
– Destek personeli pozisyonlarına ait görev tanımlarındaki işler adayları bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. İdare iş ve işlemlerin değişkenliğine bağlı olarak yeni görevler ekleme hakkını saklı tutar.
– Mezun olduğu program, tercih etmiş olduğunuz sözleşmeli pozisyon için aranan nitelikler ile uyumlu değilse yapmış olduğunuz başvuru kabul edilmeyecektir. Başvurunuzu yaparken bu durumu göz önünde bulundurunuz.
– Üniversitemiz gerekli durumlarda ilanın her aşamasında iptal veya değişiklik yapma hakkına sahiptir.
5. BÜRO PERSONELİ, DESTEK PERSONELİ İLE KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ UNVANLI POZİSYONLAR İÇİN YERLEŞTİRME İŞLEMLERİ
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ve 06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde, büro personeli, destek personeli ile koruma ve güvenlik görevlisi unvanlı pozisyonlar için yazılı ve sözlü sınav yapılmaksızın, genel şartlar ile pozisyonla ilgili aranan özel şartları taşıyan adaylar arasından 2020 yılına ait KPSS (B) grubu olmak üzere puan sıralaması esas alınmak suretiyle (7315 sayılı Kanun uyarınca yaptırılacak arşiv araştırması sonucu olumlu olmak kaydıyla) yerleştirme işlemi yapılacaktır.
b) Puan eşitliği halinde mezuniyet tarihi önce olanlar öncelikle yerleştirilecektir.
c) İlan edilen personel sayısının beş katı kadar yedek aday belirlenecektir. Asıl olarak atanmaya hak kazanan adayların başvuru yapmadığı, feragat ettiği veya adayın şartları taşımadığının tespit edilmesi halinde yerine ilan edilen yedek adaylardan sırasıyla atama yapılacaktır.
ç) KPSS’de yüksek puan almak, ilanda yer alan sözleşmeli pozisyona yerleşmede tek başına hak kazandırmaz. Pozisyon için belirtilen genel ve özel şartlara sahip olmayan adaylar değerlendirmeye alınmayacaktır. Eksik evrak, yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunanlar ile bilgilerindeki tutarsızlıklar yüzünden değerlendirmeye alınmayan adaylar bu durumdan dolayı bir hak iddia edemeyecektir.
d) Gerçeğe aykırı belge verenler ya da beyanda bulunanlar hakkında yasal işlem başlatılacaktır. Atamaları yapılmış ise atamaları iptal edilecektir. Kurumumuzca kendilerine bir ücret ödenmiş ise bu ücret yasal faizi ile birlikte tazmin edilecektir.
e) Üniversitemiz tarafından yerleştirilenlere ayrıca göreve başlama işlemleri için herhangi bir belge gönderilmeyecektir. Üniversite web sayfasından yapılan bütün duyurular tebligat mahiyetindedir. Kişilere ayrıca yazılı tebligat yapılmayacaktır.
f) Üniversitemiz ihtiyaca bağlı olarak eğitim-öğretimin verildiği il merkezi veya ilçelerdeki birimler arasında kurum içi görevlendirme hakkına sahiptir.
g) İlanda bulunmayan hükümler için genel mevzuat hükümleri uygulanır.
6- PROGRAMCI UNVANLI POZİSYON İÇİN AÇIKLAMALAR
a. BAŞVURU SONUÇLARININ DUYURULMASI
İlan şartlarını taşıyan ve müracaat için istenen belgeleri ibraz edenlerin, 2020 KPSS (P3) puanı en yüksek puanlı adaydan başlamak üzere sözleşmeli personel pozisyonunun 10 (on) katı aday yazılı giriş sınavına çağırılır. Bu sıralamaya göre son sırada aynı puana sahip birden fazla adayın bulunması halinde, bu kişilerin tamamı sınava kabul edilir. Bu sonuç esas alınarak belirlenen aday seçimi, sınava girmeye hak kazanacak adayların listesi, sınav yeri ve tarihi başvuru bitim tarihinden itibaren 15 (on beş) gün içinde Üniversitemiz internet sayfasında (https://ebyu.edu.tr/tr/) ilan edilecektir. Bu ilan tebliğ mahiyetinde olacağından ilgililere ayrıca tebligat yapılmayacaktır.
b. SINAV YERİ, ŞEKLİ VE SINAV KONULARI
Sınav yazılı olarak yapılacaktır. Sınav mesleki bilgiyi ölçer nitelikte olacaktır. Yazılı sınav, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi kurumsal internet sitesinde ilan edilen tarihte yapılacaktır.
c. ADAYLARIN SINAV DEĞERLENDİRMESİ
– Yazılı sınavda başarılı olmak için 100 (yüz) tam puan üzerinden en az 70 (yetmiş) puan almış olmak şarttır.
– Yazılı sınav başarı sırasına göre 70 (yetmiş) ve üzerinde puan alan ilk aday sınavı kazanmış kabul edilecektir.
ç. YERLEŞTİRME İŞLEMLERİ
Büro Personeli, Destek Personeli ile Koruma ve Güvenlik Görevlisi unvanlı pozisyonlar için yerleştirme işlemleri başlıklı 5. kısmın (ç), (d), (e) ve (g) maddelerine ek olarak;
– 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ve 06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 2 inci maddesinin (c) bendi uyarınca yapılacak yazılı sınav sonucunda yapılacak puan sıralamasına göre (7315 sayılı Kanun uyarınca yaptırılacak arşiv araştırması sonucu olumlu olmak kaydıyla) yerleştirme işlemi yapılacaktır.
– Puan eşitliği halinde sırasıyla alanında yüksek lisans mezunu olanlar, İngilizce dil puanı yüksek olanlar, lisans mezuniyet tarihi önce olanlar öncelikle yerleştirilecektir.
– İlan edilen personel sayısının on katı kadar yedek aday belirlenecektir. Asıl olarak atanmaya hak kazanan adayların başvuru yapmadığı, feragat ettiği veya adayın şartları taşımadığının tespit edilmesi halinde yerine ilan edilen yedek adaylardan sırasıyla atama yapılacaktır.
– Yazılı sınav notu 70 (yetmiş) puan altında olan adaylar boş pozisyon bulunsa dahi yerleştirmeye tabi tutulmayacaktır.

Yüzbinlerce güvenlik görevlisini yakından ilgilendiren AYM kararı şöyle gelişti;

Danıştay 12. Dairesi, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumlu bulunmadığı gerekçesiyle  sürekli işçi kadrosuna geçirilmeyen işçinin davasına bakarken,  5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendinde yer alan “Güvenlik soruşturması olumlu olmak” maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına vararak söz konusu maddesin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurdu.

Davayı görüşen AYM, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 10. maddesinin (h) bendinde yer alan “Güvenlik soruşturması olumlu olmak” ibaresinin Anayasa aykırı olduğuna karar vererek söz konusu maddeyi iptal etti. 

Bu karar, güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığı için 696 KHK kapsamında kadroya alınmayan binlerce işçi için durumlarının yeniden değerlendirilmesi imkanı verecek.

Ayrıca daha önce güvenlik soruşturmasından dolayı kimlik kartı iptal olup dava açan fakat kazanamayan kişiler AYM’nin bu kararı sonrası yeniden dava açabilecektir.

Anayasa Mahkemesi Genel Sekreterliği, iptal kararına ilişkin şu açıklamayı yaptı!

Özel Güvenlik Görevlisi Olabilmek İçin Güvenlik Soruşturmasının Olumlu Sonuçlanmış Olması Şartını Öngören Kuralın İptali

Anayasa Mahkemesi 21/4/ 2022 tarihinde E.2021/42 numaralı dosyada, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un 10. maddesine 7072 sayılı Kanun’un 67. maddesiyle eklenen (h) bendinin “mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması” yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

İtiraz Konusu Kural

İtiraz konusu kuralda özel güvenlik görevlisi olabilmek için güvenlik soruşturmasının olumlu sonuçlanmış olması şartı öngörülmektedir.

Başvuru Gerekçesi

Başvuru kararında özetle; itiraz konusu kuralın özel güvenlik görevlisi olabilmek için güvenlik soruşturmasının olumlu sonuçlanması şartını aradığı ancak güvenlik soruşturmasını düzenleyen kanunun yalnızca hangi kamu görevlileri bakımından güvenlik soruşturması yapılacağını belirttiği, güvenlik soruşturmasıyla ilgili diğer hususları yönetmeliğe bıraktığı, güvenlik soruşturmasına konu bilgi ve belgelerin neler olduğu, bu bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağı, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağı hususunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, güvenlik soruşturması sonucunda özel güvenlik görevlisi olarak alınmada esas alınacak kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına ve işlenmesine yönelik güvence ve temel ilkelerin kanunla belirlenmediği belirtilerek kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

İtiraz konusu kural “mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması” yönünden incelenmiştir.

Anayasa’nın 20. maddesinin birinci fıkrasında herkesin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu, özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamayacağı belirtilmiş; üçüncü fıkrasında da “Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hâllerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.” denilerek kişisel verilerin korunması özel hayatın gizliliğinin korunması kapsamında güvenceye kavuşturulmuştur.

Kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı, insan onurunun korunması ve bireyin kişiliğini serbestçe geliştirebilmesi hakkının özel bir biçimi olarak bireyin hak ve özgürlüklerini kişisel verilerin işlenmesi sırasında korumayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte güvenlik soruşturmasıyla elde edilen veriler kişisel veri niteliğindedir. İtiraz konusu kural, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından güvenlik soruşturması kapsamında kişilerin kişisel veri niteliğindeki özel hayatı, iş ve sosyal yaşamıyla ilgili bilgilerinin alınmasına ve bu kayıtların kullanılmasına imkân tanıması nedeniyle kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sınırlama getirmektedir.

Anayasa’nın 20. maddesi uyarınca kişisel veriler ancak kanunda öngörülen hâllerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Anayasa’nın 13. maddesinde de temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceği ifade edilmiştir. Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleri uyarınca kişisel verilerin korunmasını isteme hakkını sınırlamaya yönelik kanuni bir düzenlemenin şeklen var olması yeterli olmayıp yasal kuralların keyfîliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir düzenlemeler niteliğinde olması gerekir.

Esasen temel hakları sınırlayan kanunun bu niteliklere sahip olması, Anayasa’nın 2. maddesinde güvenceye bağlanan hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir. Hukuk devletinde, kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekir. Kanunda bulunması gereken bu nitelikler hukuki güvenliğin sağlanması bakımından da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Dolayısıyla Anayasa’nın 13. ve 20. maddelerinde sınırlama ölçütü olarak belirtilen kanunilik, Anayasa’nın 2. maddesinde güvenceye bağlanan hukuk devleti ilkesi ışığında yorumlanmalıdır.

5188 sayılı Kanun’un 1. maddesinde anılan Kanun’un amacının, kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikteki özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu ifade edilmiştir.

Kanun’un 7. ve 8. maddelerinde ise özel güvenlik görevlilerinin yetkileri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre özel güvenlik görevlileri, koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini arama 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90. ve 168. maddelerine göre yakalama, görev alanında haklarında yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve arama, yangın, deprem gibi tabiî afet durumlarında ve imdat istenmesi hâlinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme, genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla, aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma, zor kullanma, silah taşıma ve bulundurma gibi yetkilere sahiptir.

Anılan yetkiler gözetildiğinde özel güvenlik görevlileri bakımından güvenlik soruşturması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesi kanun koyucunun takdir yetkisindedir. Ancak bu alanda düzenleme öngören kuralların kamu makamlarına hangi şartlarda ve hangi sınırlar içinde tedbirler uygulama ve özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkına yönelik müdahalelerde bulunma yetkisi verildiğini yeterince açık olarak göstermesi ve muhtemel kötüye kullanmalara karşı yeterli güvenceleri sağlaması gerekir.

Kuralla güvenlik soruşturmasının olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde bulunması gereken şart olarak düzenlenmesine karşın 17/4/2021 tarihinden önceki süreç yönünden kanunda güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağına, bu bilgilerin ne suretle ve ne kadar süre ile saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine, silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna, yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Diğer bir ifadeyle güvenlik soruşturmasının yapılmasına, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturmasının olumlu olması özel güvenlik görevlisi olmada aranacak şartlar arasında sayılmıştır.

Güvenlik soruşturması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesi Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmamaktadır.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle kuralın Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.  

İşte AYM’nin O Kararı!

Anayasa Mahkemesi, 29 Kasım 2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan karar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48 inci Maddesinin birinci fıkrasının (A) 8. Alt bendinden yer alan “ Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak” hükmünü iptal etmişti.

Bu iptal üzerine, TBMM’de konuya ilişkin müstakil bir kanuni düzenleme yapıldı. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, 17 Nisan 2021 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. Böylece kamu kurumlarına alınacak işçi ve memurlarla ilgili güvenlik soruşturması/ arşiv araştırması konusu sil baştan yeniden düzenlendi.

Peki bu yeni yasal düzenleme ne getiriyor? Kamu kurumlarına ve belediye şirketlerine işçi alırken güvenlik soruşturması/ arşiv araştırması yapılması gerekli midir?

Bu Makalenin PDF formatı için tıklayınız 

Yeni Kanunla, güvenlik soruşturması ile arşiv araştırmasının sınırları net bir şekilde ayrılmaktadır.

Yeni Kanun’da arşiv araştırması şu şekilde tanımlanmıştır:

“MADDE 4 – (1) Arşiv araştırması;

a) Kişinin adli sicil kaydının,

b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının,

c) Kişi hakkında herhangi bir tahditolup olmadığının,

ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların,

d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.”

Güvenlik soruşturması ise Kanun’da şu şekilde yer almıştır:

“MADDE 5 – (1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin;

a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin,

b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin,

c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir.”

Bu tanımlamalardan açıkça anlaşılacağı üzere arşiv araştırması; kişi hakkındaki adli sicil durumu, kolluk kuvvetleri tarafından aranıp aranmadığı, kesinleşmiş mahkeme kararı ya da ceza soruşturması olup olmadığı ve kamu görevinden çıkarılma cezası alıp almadığının mevcut kayıtlar üzerinden tespit edilmesini içermektedir.

Güvenlik soruşturması ise, arşiv araştırmasındaki hususlara ek olarak çok deha detaylı bir incelemenin, mevcut kayıtların yanı sıra yerinden araştırılmasını da içermektedir.

KİMLER İÇİN GÜVENLİK SORUŞTURMASI, KİMLER İÇİN ARŞİV ARAŞTIRMASI GEREKLİDİR?

Hangi kamu görevine atanacak kişiler için arşiv araştırması, hangileri için güvenlik soruşturması yapılması gerektiği hususu da Kanun’un üçüncü maddesinde şu şekilde yer almıştır:

“Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar

MADDE 3 – (1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.

(2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır.”

Buna göre kariyer memurları, güvelik kurumlarında çalıştırılacak kamu personeli, üst kamede yöneticiler, öğretmenler ve milli güvenlik açısından stratejik öneme sahip projelerde çalışacak kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının birlikte yapılması gerekiyor.

Ancak bunların dışında kalan işçi ve düz memur diye ifade edebileceğimiz çalışanlar için arşiv araştırması yapılması yeterli olacaktır.

Dolayısıyla kamu kurumlarına alınacak işçiler için arşiv araştırması yapılması gerektiği hususu açıktır.

Diğer taraftan belediye şirketlerinin, Yargıtay tarafından özel hukuk tüzel kişiliği olarak kabul edilmesi nedeniyle bu Kanun kapsamında olup olmayacağına ilişkin bir tereddüt yaşandığı görülmektedir.

Bu noktada, 28 Nisan 2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karara” bakmak gerekmektedir.

Belediye şirketlerine işçi alınmasında uyulacak usul ve esasları düzenleyen bu Karar’ın “Şirket personelinde aranacak şartlar” başlıklı 4. Maddesinin altıncı bendinde  “Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak” ibaresi yer almaktadır.

Dolayısıyla Belediye Şirketlerinin hukuken kamu kurumu niteliğinde olup olmadığından bağımsız olarak, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu da dikkate alındığında belediye şirketlerine alınacak işçiler için arşiv araştırması yapılması gereklidir.

ARŞİV ARAŞTIRMASI VE GÜVENLİK SORUŞTURMASINI KİM YAPACAK?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapacak birimler, bu işlemlerin nasıl yapılacağı Kanun’da şu şekilde açıklanmıştır:

 “MADDE 6 – (1) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yapılır.

 (2) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler, kendilerine iletilen taleple sınırlı olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden ve elektronik bilgi işlem merkezlerinden gerekli bilgi ve belgeler ile bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamındaki karar ve kayıtları almaya yetkilidir.

 (3) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerde yetkilendirilmiş personel, hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapamaz, log kayıtlarını değiştiremez veya silemez, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşamaz veya yayın yoluyla duyuramaz. Görevi gereği öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşamaz ya da basın ve yayın kuruluşlarına veya diğer iletişim kanallarına veremez. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler tarafından bu hususlara ilişkin gerekli tedbirler alınır”.

ARŞİV ARAŞTIRMASI VE GÜVENLİK SORUŞTURMASINA İLİŞKİN BİLGİLER HANGİ KURUL TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLECEKTİR?

Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçları, Kurumlarda ve İdare Şirketlerinde oluşturulacak Değerlendirme Komisyonuna iletilecektir. Bu Komisyon, kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunacaktır.

Değerlendirme Komisyonu’nun kimlerden oluşacağı ve nasıl faaliyet göstereceği Kanun’da şu şekilde belirlenmiştir:

“Değerlendirme Komisyonu

MADDE 7 – (1) Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur. Değerlendirme Komisyonu; Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur. Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır.

(2) Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir.

(3) Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur.”

SONUÇ 

Anayasa Mahkemesi’nin 657 sayılı Kanun’daki hükümleri iptalinin ardından ortaya çıkan yasal boşluk, TBMM’de kabul edilerek yasalaşan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu ile doldurulmuştur.

Yeni Kanunla, güvenlik soruşturması/ arşiv araştırmasına ilişkin hususlar açık şekilde düzenlenmiştir. Güvenlik soruşturması ile arşiv araştırmasının sınırları net bir şekilde belirlenmiştir.

Kariyer memurları, güvelik kurumlarında çalıştırılacak kamu personeli, üst kamede yöneticiler, öğretmenler ve milli güvenlik açısından stratejik öneme sahip projelerde çalışacak kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının birlikte yapılması gerekmektedir.

Bunların dışında kalan işçi ve düz memur diye ifade edebileceğimiz statülerde istihdam edilecekler için ise arşiv araştırması yapılması yeterli olacaktır. Dolayısıyla kamu kurumlarına alınacak işçiler için arşiv araştırması yapılması gerektiği hususu açıktır. Belediye şirketleri de bu kapsamda, yeni alınacak işçiler için arşiv araştırması yapmakla yükümlüdür.

YASAL UYARI Bu çalışma Kamutech Yazılım A.Ş. mevzuat grubu uzmanları tarafından hazırlanmıştır. Makalenin her türlü yayın hakkı Kamutech Yazılım A.Ş.’ye aittir. Kaynak göstermek ve link vermek kaydıyla alıntı yapılabilir.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ve bağlı ortaklıklarında çalışan taşeron işçilerin kadroya alınmasına ilişkin mevzuat düzenlemesi Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi.

İKİ YIL KESİNTİSİZ ÇALIŞMA ŞARTI ARANACAK

Düzenlemeye göre KİT’lerde ve bağlı ortaklıklarda personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan taşeron işçiler, 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla en az 2 yıl kesintisiz çalışmış olmaları şartıyla kadroya alınacaklar.

Bakanlar Kurulu Kararına göre, işçilerin halen çalışmaya devam ediyor olmaları da gerekecek. Bu kişiler, halihazırda görev yaptıkları yerde işçi statüsünde istihdam edilecekler. 2 yıllık sürenin hesaplamasına, yıllık izin, doğum izni, askerlik ve toplamda 30 günü geçmeyen kesintiler dahil edilmeyecek.

Dolayısıyla son iki yıl içerisinde, yıllık izin, doğum izni, askerlik hizmeti nedeniyle veya toplamda 30 günü geçmeyen sürelerde çalışması kesintiye uğrayan işçiler de kapsam dâhilinde olacak.

Kararnameye göre Kamu İktisadi Teşekküllerinin istihdam talepleri kadar işçi kadroya alınacak ve bu sayı Hazine Müsteşarlığı’nın belirleyeceği sayıyı geçemeyecek.

Kadroya alınacak kişilerde aranacak şartların tespiti ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesinin kapsamının belirlenmesi açısından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) geçici 23 üncü maddesine ilişkin hükümleri esas alınacak. Yani 696 Sayılı KHK ile kadroya alınan taşeron işçilere uygulanan kriterler aynı şekilde KİT’lerde kadroya geçirilecek personel için de uygulanacak.

Makalenin PDF halini indirmek için tıklayınız.

KİT VE BAĞLI ORTAKLIK ÇALIŞANLARI AÇISINDAN KAPSAM NASIL BELİRLENECEK?

KİT ve bağlı kuruluşlarda kadroya alınacak işçilerin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılıyor olmaları gerekiyor. Bu maddenin uygulamasında, şartların tespiti ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmenin kapsamı için 375 Sayılı KHK’nın geçici 23. Maddesine bakmak gerekiyor.

Geçici 23. Madde’nin ilgili fıkrası şöyle;

Bu maddenin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu, yıl boyunca devam eden ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.

Buna göre, personel çalıştırılmasına dayalı kabul edilmeyen işçiler ile danışmanlık hizmetlerinde çalışanlar kapsam dışı kalacak. Kurumlar, kadroya alınacak personelin tespitinde sorun yaşamaları durumunda, geçici 23. madde kapsamında ilgili kurumların yaptığı ikincil mevzuat düzenlemelerine başvurarak bu düzenlemeler çerçevesinde işlem yapabilirler.

KİT İŞÇİLERİNİN SINAVI NASIL OLACAK ?

Resmi Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararına göre KİT’ler ve bağlı ortaklıklarında kadroya alınacak işçileri için sınav yapılacak. Bu sınav, yazılı, sözlü, yazılı ve sözlü yada uygulamalı olabilecek. Sınavların usul ve esaslarını belirlemeye ve gerekli nitelikleri tespit etmeye, Yönetim Kurulları yetkili kılındı. KİT ve bağlı ortaklık personelinin kadroya alınmasında 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 23. Maddesi esas alınacağı için yapılacak sınavlara ilişkin olarak da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından bu kapsamda yayınlanan Tebliğ hükümlerinin esas alınabileceğini değerlendiriyoruz.

KADROYA GEÇEBİLMEK İÇİN EMEKLİLİĞE HAK KAZANMAMIŞ OLMAK GEREKECEK

Yine geçici 23. Madde kapsamında KİT’lerde kadroya alınacak personelin herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olması gerekiyor. Bunun tespiti için kurumlar başvuru sahiplerinin sigortalılık başlangıç tarihini ve yaşını kontrol edecek. Buna göre;

• Sigortalılık başlangıç tarihi 23/5/1998 ve öncesi kadınlardan 44 yaşını doldurmuş olanlar,
• Sigortalılık başlangıç tarihi 23/5/1998’den sonra olan kadınlardan 50 yaşını doldurmuş olanlar,
• Sigortalılık başlangıç tarihi 23/5/1994 ve öncesi olan erkeklerden 48 yaşını doldurmuş olanlar,
• Sigortalılık başlangıç tarihi 23/5/1994 sonrası olan erkeklerden 55 yaşını doldurmuş olanlar,
• Engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlananlardan sigortalılık başlangıç tarihi 6/8/2003 ve öncesi olanlardan, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmadıklarına dair alacakları belgeye göre işlem yapılacaktır.

Bu yaş ve sigorta başlangıç tarihi kapsamına girmeyenler içinse bir belgeye gerek duyulmadan kadroya geçirilmesine ilişkin işlemler yapılabilir.

KİT’LERDE KADROYA GEÇECEK PERSONEL FERAGAT VE SULH SÖZLEŞMESİ İMZALAYACAK

KİT ve bağlı ortaklıklarda kadroya alınacak personelin, taşeron olarak çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmaları gerekecek.

Ayrıca alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini beyan etmeleri gerekecek.

Kadroya geçecek personel, sınavlarda başarılı olmalarının ardından davalardan feragat ettiklerini ve icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ve sulh sözleşmesini ibraz etmelerinin ardından kadroya alınacaklar.

GÜVENLİK SORUŞTURMASI VE ARŞİV ARAŞTIRMASI KAPSAMI NASIL OLACAK?

Sürekli işçi statüsüne geçirilecek KİT ve bağlı ortaklık personelleri güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması geçirecek. Güvenlik soruşturması kolluk birimleri tarafından yürütülecek.

696 sayılı KHK kapsamında kamu kurumlarında taşerondan kadroya geçişi sağlanan eski hükümlü işçilerin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında sıkıntı yaşaması üzerine geçici 23 üncü madde kapsamında düzenlemeye gidilmişti. Düzenleme ile ve 375 sayılı KHK’nın geçici 23 üncü maddesi kapsamında aranan diğer tüm şartları taşıyıp, 657 sayılı kanunun 48. Maddesinde geçen şartları eski hükümlü olmaları sebebiyle taşımayan işçiler de kadro kapsamına alınmıştı.

Sonuç itibariyle eski hükümlü kapsamı genişletilerek yalnızca anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlardan ve cinsel saldırı, çocuk istismarı gibi suçlardan hüküm giymiş, yargılanmış işçilerin kadroya geçişi engellenmişti. KİT çalışanı taşeron işçiler için de aynı şartlar geçerli olacaktır. Özetle sürekli işçi statüsüne geçişi gerçekleşecek işçilerden eski hükümlü olanlarda belirleyici unsur; Anayasal suçlardan ve cinsel istismar suçlarından ceza almamış olmak.

HANGİ KURUMLAR KADRO KAPSAMINA ALINDI?

KİT’lere kadro, 2018 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programı’nın Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasları Belirleyen Tebliğ’in ekinde yer alan kamu iktisadi teşebbüsleri ile bağlı ortaklıklarında çalışan işçileri kapsayacak.

BUNA GÖRE KADRO KAPSAMINA ALINACAK KİT’LER İLE BAĞLI ORTAKLIKLARI ŞU KURUMLARDAN OLUŞACAK

KİT KURUMLARI

• Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ)
• Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
• Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ)
• Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (DMO)
• Elektrik Üretim A.Ş
• Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü
• Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
• Kıyı Emniyet Genel Müdürlüğü
• Makine ve Kimya Endüstri Kurumu
• Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü
• Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)
• Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü (TCDD)
• Türkiye Elektrik İletim A.Ş
• Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş
• Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ)
• Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
• Türkiye Taşkömürü Kurumu
• Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.
• Türkiye Elektromekanik Sanayi A.Ş.

BAĞLI ORTAKLIKLAR

• Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayii A.Ş
• Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayii A.Ş
• Türkiye Vagon Sanayii A.Ş
• TCDD Taşımacılık A.Ş

Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye ulaşmak için tıklayınız.

YASAL UYARI

Bu çalışma Kamutech Yazılım A.Ş. mevzuat grubu uzmanları tarafından hazırlanmıştır.
Makalenin her türlü yayın hakkı Kamutech Yazılım A.Ş.’ye aittir.
Kaynak göstermek ve link vermek kaydıyla alıntı yapılabilir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, dostane çözüm yolu ile taşeron işçinin kadroya geçmesini sağlamıştır. Böylelikle ilgili Üniversite yönetimi, taşeron işçiyi 24 Mayıs 2018 tarihi itibariyle kadroya geçirmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumunun kararı aşağıdaki şekildedir;

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)

SAYI: 53878609-101.07.07-E.9725
BAŞVURU NO: 2018/5556
KARAR TARİHİ: 04/06/2018

DOSTANE ÇÖZÜM KARARI

BAŞVURAN:
BAŞVURUYA KONU İDARE: …….. Üniversitesi
BAŞVURUNUN KONUSU: Başvuran tarafından sürekli işçi kadrosunda istihdam edilmesi talep edilmektedir.
BAŞVURU TARİHİ: 28.4.2018

I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Kurumumuza 28.04.2018 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda; başvuran tarafından …Üniversitesinde özel güvenlik birim şefi olarak çalıştığı, sürekli işçi kadrosunda istihdam edilme talebiyle idareye başvurduğu, ancak hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle talebinin reddedildiği ifade edilerek söz konusu kadroda istihdam edilmek suretiyle mağduriyetinin giderilmesi talep edilmektedir.

II. BAŞVURUNUN İNCELENMESİ VE DOSTANE ÇÖZÜM SÜRECİ
2. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, Kamu Denetçiliği Kurumunun, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye
önerilerde bulunmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.
3. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Şikâyete konu talebin idarece yerine getirilmesi” başlıklı 27’nci maddesinin birinci fıkrasında, inceleme ve araştırma devam ederken Kamu Denetçiliği Kurumunun tarafları dostane çözüme davet edebileceği, ikinci fıkrasında da şikâyete konu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı vererek inceleme ve araştırmasını sonlandıracağı, “Dostane çözüm kararı” başlıklı 33/A maddesinde şikâyet konusu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi veya şikâyetin çözüme
kavuşturulduğunun taraflarca Kuruma bildirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı verileceği hükmüne
yer verilmiştir.
4. Bu kapsamda, başvuran tarafından Kurumumuza gönderilen 24.05.2018 tarihli yazıda başvuranın sürekli işçi kadrosunda istihdam edilme talebinin idarece yerine getirildiği, bu suretle mağduriyetinin giderildiği beyan edilmiştir.

KARAR
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde başvuru konusu talebin ilgili idare tarafından yerine
getirildiği bu suretle mağduriyetinin giderildiği beyan edilmiştir.

Kamu Denetçiliği kararı için tıklayınız.

Devlet Personel Başkanlığı konu ile ilgili olarak tüm kamu kurumlarına bir yazı gönderdi. Başkanlık, işçilerin arşiv araştırması sonuçları gelmemiş olsa dahi, kadroya geçiş işlemlerinin 2 Nisan 2018’de yapılmasını istedi. Bununla birlikte, işçilerin arşiv araştırması sonuçlarının olumsuz olması halinde; tazminatsız olarak işten çıkarılacağı konusunda işçilere, yazılı bilgilendirme yapılmasını istenmiştir.

Devlet Personel Başkanlığı tarafından kamu idarelerine gönderilen yazıda; arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonuçları tamamlanmayan taşeron işçilerin de 2 Nisan itibariyle kadroya geçirilmesine ilişkin görüş yer almıştır. İlgili görüş yazısı;

T.C.

Devlet Personel Başkanlığı

Sayı: 31292642-045.00-E.2251

Konu: Arşiv Araştırması 30.03.2018

DAĞITIMDA KAYITLI YERLERE

Malumları olduğu üzere 20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127 nci maddesiyle 27/06/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23 üncü maddesinde; ‘’…personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar;

a)657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6) (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak,

…,

kaydıyla, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmet alım sözleşmesinin yapıldığı birimine, sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin bu süreç bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içerisinde idarelerince sonuçlandırılır… sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, her bir sözleşme itibarıyla yüklenicinin hakkedişlerinin ödendiği bütçe, teşkilat ve birim/yerleşim yeri adına vize edilmiş sayılan sürekli işçi kadrolarına idarelerince topluca geçirilir…

…

Şartları taşımadığı halde bu madde hükümlerinden yararlandırıldıkları tespit edilenlerin herhangi bir tazminat ödenmeksizin istihdamına son verilir. Yanıltıcı bilgi ve belge sunmak suretiyle bu madde hükümlerinden yararlandığı tespit edilenlere istihdam süresince yapılan ödemeler gene hükümlere göre tahsil edilir. Şartları taşımayanları, bu madde hükümlerinden yararlandıranların sorumlulukları saklıdır…’’ hükmü yer almış olup, geçici 24 üncü maddesinde de benzer hükümlere yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 01/01/2018 tarihli ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘’Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alım Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar’’ın 7 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; ‘’ Başvuru sahipleri hakkında 12/1/2018 tarihinde 14/2/2000 tarihli ve 2000/284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğine uygun olarak başvuru sırasında ilgili Yönetmelik ekindeki form doldurulmak suretiyle arşiv araştırması yapılması Bakanlıklar ve merkezi Ankara’da bulunan idarelerin merkez teşkilatları için Emniyet Genel Müdürlüğünden, diğer idareler ile taşra teşkilatları için ise il valiliklerinden topluca istenir. Arşiv araştırması yapılacak ilgilinin ikamet adresinin bulunduğu valilik esas alınır. İlgili mercilerden intikal eden arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi tespit komisyonunca yapılır.’’ düzenlemesi 16 ıncı maddesinde; ‘’(1) Sınavlarda başarılı olanlar;

…sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, her bir sözleşme itibarıyla, yüklenicinin hakedişlerinin ödendiği bütçe, teşkilat ve birim/yerleşim yeri adına vize edilmiş sayılan sürekli işçi kadrolarına her bir idarede atamaya yetkili amirin onayıyla topluca geçirilir…’’ düzenlemesi yer almış olup, benzer usule mahalli idareler açısından da yer verilmiştir. Ayrıca, anılan Usul ve Esasların 51 inci maddesinde geçici 23 üncü maddenin birinci fıkrasına dair tereddütleri gidermek üzere ilgisi dahilinde Başkanlığımız yetkili ve görevli kılınmıştır.

Bu hükümler çerçevesinde; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve geçici 24 üncü maddelerinde, kapsamdaki idarelerde yükleniciler tarafından çalıştırılan işçilerden başvuruların öngörülen prosedürlere uyulmak kaydıyla kadroya geçiş süreçlerinin doksan gün içinde sonuçlandırılması hükme bağlanmıştır.

Sürekli işçi kadrolarına geçirilecek olan işçilerle ilgili arşiv araştırmalarının tamamına yakınının sonuçlandırılarak kurumlara gönderildiği bilinmekle beraber, güvenlik güçlerimizin üzerindeki iş yükü dikkate alındığında, olağanüstü gayret ve çabaya rağmen arşiv araştırması sonuçlarının zamanında intikal ettirilememesi halinde kurumlara sonuçları intikal ettirilmeyen arşiv araştırmaları hakkında ilgili mercilerle temasa geçilmesi, olağanüstü gayret ve çabaya rağmen az sayıda arşiv araştırması sonuçlarının zamanında intikal ettirilememesi halinde sürecin hak kaybına ve aksamaya yer vermeden süresi içinde nihayete erdirilmesini teminen;

-Arşiv araştırması sonuçları halihazırda intikal etmiş idarelerce, araştırma sonuçlarının değerlendirilmesi beklenmeksizin sınav aşamasının tamamlanması, sınav kurulunca sınav süreci yürütülürken tespit komisyonunda araştırma sonuçlarının ayrıca değerlendirilebileceği, böylece mevzuatta öngörülen şartları taşıdığı tespit edilenlerin 02/04/2018 tarihine kadar sürekli işçi kadroların/işçi statüsüne geçişlerinin sağlanması,

-Arşiv araştırması sonuçları henüz intikal etmeyen idarelerce sürecin 02/04/2018 tarihi itibariyle henüz intikal etmeyen kişiler için kadroya geçiş süreci sonrasında bu şartı taşımadıklarının sonradan anlaşılması halinde tazminatsız olarak görevlerine son verileceği hususunda yazılı şekilde bilgilendirilmeleri kaydıyla, en geç 02/04/2018 tarihinde geçiş işlemlerinin tamamlanması, bu tarihten sonra intikal eden arşiv araştırması sonuçlarının tespit komisyonunca değerlendirilerek ilgilinin bu şartı sağlayıp sağlamadığına göre karar verilmesi,

Suretiyle işlem tesis edilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.

Arz ve rica ederim.

Görüş yazısının orijinal haline ulaşmak için tıklayınız. sayfa1–sayfa2

İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde çalışan yaklaşık 385 bin işçi ise, Belediye İktisadi Teşekkülleri (BİT) denen şirketler bünyesine alınarak taşeron firmalar aradan çıkarılacaktır. İdarenin şirketi yoksa bu amaçla yeni şirketler kurulacaktır. Bu işçiler doğrudan belediyenin işçisi olmayacak, belediye şirketinde işçi statüsünde çalışacaktır.

Taşeron işçilerin kamu kurumları ile belediye şirketlerine geçirilmeleri sürecinde en çok tartışılan hususların başında, güvenlik soruşturması olarak ifade edilen arşiv araştırma sonuçlarının nasıl değerlendirileceği gelmektedir. Belediye şirketlerinin durumu ayrıca tartışma konusudur.

ARŞİV ARAŞTIRMA SONUÇLARI, BELEDİYE ŞİRKETLERİ AÇISINDAN NASIL DEĞERLENDİRİLECEK?

Özel hukuk tüzel kişiliği niteliğindeki belediye şirketlerine geçirilecek işçilerin arşiv araştırma sonuçlarının 657 Sayılı Kanuna göre değerlendirilmesi olanaklı mıdır?

696 Sayılı KHK’nın uygulama usul ve esaslarının tespit edildiği Tebliğ’in 30. Maddesi’nin ikinci fıkrası ve a bendi şu şekildedir;

(2)Kapsama giren işçilerin, idarenin şirketlerinde işçi statüsüne geçiş hakkından yararlanabilmesi için aşağıdaki nitelikleri de taşımaları gerekir:

a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak,

Tebliğ’in 32. Maddesi’nin üçüncü fıkrasında ise arşiv araştırma sonuçlarının Tespit Komisyonları tarafından değerlendirileceğine ilişkin şu hüküm vardır;

Başvuru sahipleri hakkında 12/1/2018 tarihinde 14/2/2000 tarihli ve 2000/284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğine uygun olarak başvuru sırasında ilgili Yönetmelik ekindeki form doldurulmak suretiyle arşiv araştırması yapılması il valiliklerinden topluca istenir. Arşiv araştırması yapılacak ilgilinin ikametgâh adresinin bulunduğu valilik esas alınır. İlgili mercilerden intikal eden arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi tespit komisyonunca yapılır.

Açıkça görüleceği gibi belediye şirketlerinde işçi olarak istihdam edilebilmek için, memuriyete girişte aranan şartlar (yaş ve eğitim hariç) aranmaktadır. Bir diğer ifade ile 657 Sayılı Kanunu’nun 48/A Maddesi, şirket işçilerine uygulanacaktır.

Belediye taşeron işçilerinin şirketler bünyesine geçirilmesinde arşiv araştırma sonuçları da, 657 Sayılı Kanun ile bağ kurularak değerlendirilecek, Kanunun 48/A-5 kapsamındaki kısıtları taşıyanların başvurusu reddedilecektir.

657 Sayılı Kanunu’nun 48/A-5 Maddesi şu şekildedir;

“Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.”

BELEDİYE ŞİRKETLERİ KAMU KURUMU SAYILIR MI?

Özet olarak, 696 Sayılı KHK ve Tebliğ ile taşeron işçilerin belediye şirketlerine geçirilmesinde memuriyet için aranan şartlar aranmakta, arşiv araştırma sonuçları da buna göre değerlendirilmektedir. Bu durum, ‘belediye şirketleri kamu kurumu olarak mı değerlendiriliyor’ sorusunu gündeme taşımaktadır. Ancak 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda belediye, il özel idaresi ve diğer kamu tüzel kişiliklere tarafından kurulan şirketlerin özel hukuk hükümlerine tabi olduğu belirtilmekte ve özel hukuk tüzel kişiliği sayılmaktadır.

Ayrıca Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin belediye şirketlerinin özel hukuk tüzel kişiliği olduğu yönünde şu şekilde görüşü vardır;

“…Belediyeler tarafından kurulan veya ortak olunan şirketler ise, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi sermaye şirketleri olup, belediyelerin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişileridir. Belediyelerin kurdukları veya ortak oldukları ticaret şirketlerine, kamu tüzel kişiliği kazandıran herhangi bir kanun hükmü bulunmadığı gibi, kamusal yetki ve ayrıcalıklar tanınmamıştır. Dolayısıyla, söz konusu şirketlerin “kamu tüzel kişisi” ya da “kamu kurum ve kuruluşu” oldukları kabul edilemez…”

Bu hükümler çerçevesinde belediye şirketleri, özel hukuk tüzel kişiliği kabul edilmek durumundadır.

SONUÇ

696 Sayılı KHK ile belediye şirketleri kamu kurumu gibi değerlendirilip buralara geçirilecek işçilere 657 Sayılı Kanun hükümleri uygulanmaktadır. Oysa hem Türk Ticaret Kanunu hem de Yargıtay kararlarına göre belediye şirketleri özel hukuk tüzel kişiliğidir. Özel şirketlere işçi alınırken 657 Sayılı Kanunun memuriyete giriş hükümlerinin aranması, hukuki açıdan tartışmalıdır. Ayrıca belediye şirketleri kamu kurumu kabul edilecekse buralarda çalışacak işçilerin mali ve özlük hakları da buna göre değerlendirilmelidir.

Taşeron işçilerin hukuken özel şirket statüsündeki belediye şirketlerine geçirilmesi sırasında 657 Sayılı Kanuna göre eleme yapılmasının, ilerleyen dönemde sıkça yargılama konusu olacağını değerlendiriyoruz.

Arşiv araştırma sonuçlarıyla ilgili daha detaylı bilgi için bu makaleye bakılabilir.

Bu durumda, başvurusu, arşiv araştırma sonuçları nedeniyle reddedilen işçiler ne yapmalı? Öncelikle bu konunun hatalı karar verilmeye açık olduğu unutulmamalı. Kurumların, durumu tartışmalı olan işçilerle ilgili değerlendirme yaparken ilgili mevzuata ulaşmakta güçlük çektiği de görülüyor.

YAZILI VE GEREKÇELİ İTİRAZDA BULUNUN

Bütün bu nedenlerden dolayı, başvurusu arşiv araştırma sonuçları nedeniyle reddedilen işçiler mutlaka itiraz etmelidir. Bu itirazlarını, yazılı ve gerekçeleri olarak yapmalı ve böylece sonraki aşamada yargı yoluna başvurma hakkını elde etmelidir. İşçiler, varsa durumlarına uyan Devlet Personel Başkanlığı’nın (DPB) ilgili görüşlerini dilekçe eklerinde sunabilir.

İŞÇİ HUKUKİ DESTEK ALABİLİR

Cezası ertelenmiş, para cezasına çevrilmiş, hükmün açıklanması geriye bırakılmış ya da memnu hakların iadesi kararı aldırmış olan işçiler, başvuruları reddediliyorsa, gerekirse hukuki destek alarak itirazını yapmalıdır. Bu itirazını yaparken ilgili mevzuat hükümlerini ve DPB görüşlerini dayanak olarak sunabilirler. DPB’nin emsal karar niteliğinde çok sayıda görüşü vardı.

İşçinin aldığı ceza, kasten işlenen suç olsa bile 1 yılın altındaysa veya kasten işlenmeyen suçtan dolayı 1 yılın üzerinde mahkûmiyet varsa bile bu durumların kadroya engel teşkil etmediği dikkate alınarak, bu kapsama girenler itiraz bulunmalıdır.

DAVA YOLU DEĞERLENDİRİLMELİDİR

Başvurusu reddedilen taşeron işçiler, 60 gün içerisinde idare mahkemelerine dava açabilir. 696 Sayılı KHK’nın uygulama esaslarının tespit edildiği Tebliğ’de her ne kadar, “İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir.” denilse de Anayasa’nın amir hükümleri gereği işçinin dava açma hakkının bulunduğunu değerlendiriyoruz. Anayasa’nın 125. maddesinde “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.” ifadesi, temel bir hüküm olarak yerini korumaktadır. Tespit Komisyonlarının yaptıkları işlemler de birer idari işlem olduğundan dava açılmasının önünde engel bir durum yoktur. 60 günlük süre, idari yargıda dava açma açısından hak düşürücü süredir. Bu süreyi kaçıran dava hakkını kaybeder. Davayı kazanan işçi, hem kadro hakkına hem de bu süre zarfında mahrum kaldığı tüm özlük ve maddi haklarına yasal faiziyle birlikte ulaşacaktır.