TÜİK, haftalık ortalama fiili çalışma süresini de açıkladı.

Buna göre mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 44,4 saat oldu.

TÜİK verilerine göre; istihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0, 5 saat azalarak 44,4 saat olarak gerçekleşti.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 43 bin kişi azalarak 3 milyon 654 bin kişi oldu.

İşsizlik oranı ise 0,4 puanlık azalış ile %10,6 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde %8,9 iken kadınlarda %13,9 olarak tahmin edildi.

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı %47,7 oldu

İstihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 765 bin kişi artarak 30 milyon 775 bin kişi, istihdam oranı ise 1,1 puanlık artış ile %47,7 oldu. Bu oran erkeklerde %65,3 iken kadınlarda %30,4 olarak gerçekleşti.

Mevsim etkisinden arındırılmış işgücüne katılma oranı %53,3 olarak gerçekleşti

İşgücü 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 722 bin kişi artarak 34 milyon 429 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,9 puanlık artış ile %53,3 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde %71,7, kadınlarda ise %35,3 oldu.

Genç nüfusta mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı %20,3 oldu

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0,4 puanlık azalış ile %20,3 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde %17,1, kadınlarda ise %26,3 olarak tahmin edildi.

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdamın %56,1’i hizmet sektöründe yer aldı

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre tarım sektöründe 113 bin kişi, sanayi sektöründe 217 bin kişi, inşaat sektöründe 42 bin kişi, hizmet sektöründe 393 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin %16’sı tarım, %22’si sanayi, %5,9’u inşaat, %56,1’i ise hizmet sektöründe yer aldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 44,4 saat oldu

İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,5 saat azalarak 44,4 saat olarak gerçekleşti.

Mevsim etkisinden arındırılmış atıl işgücü oranı %21,3 oldu

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,9 puanlık azalış %21,3 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı %14,7 iken potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı %17,6 olarak tahmin edildi.

İş Kanunu kapsamında doğum sonrası analık hali izninin bitiminden itibaren kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere 60 ila 360 gün haftalık çalışma süresinin yarısı kadar, yarım çalışma izni verilir. Bu izinden yararlananlara, İşsizlik Sigortası Kanununda belirtilen şartları sağlamaları halinde çalışmadıkları süreler için yarım çalışma ödeneği ödenir.

Yarım Çalışma Ödeneğinden Yararlanmak için Gerekli Şartlar Nelerdir?

Yarım çalışma ödeneğinden yararlanabilmeniz için;

• Doğum veya evlat edinme tarihinden önceki son üç yıl içerisinde en az 600 gün prim ödemiş olmanız,

• Haftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışmanız,

• Analık hali izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ödeneğe başvurmanız, gerekmektedir.

Yarım Çalışma Ödeneğine Ne Zaman ve Nasıl Başvurabilirim?

Analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvurmanız gerekmektedir. Mücbir bir neden olmadan geç başvuru yapmanız halinde gecikilen süre toplam hak sahipliği sürenizden düşülür.

Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azaltılması veya faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durdurulması halinde, üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.

Kısa Çalışma Ödeneği Başvurusu Nasıl Yapılır?

Kısa çalışma başvurusu işveren tarafından e-Devlet kapısı üzerinden yapılabilir.

 Kısa Çalışma Ödeneği Ödemeleri Kime Ne Zaman Yapılır?

Ödemeler, çalışılmayan süreler için her ayın beşinde PTT veya IBAN aracılığıyla işçilerin kendisine yapılır.

Bakanlığın yazısında;

Haftalık çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu,

Aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı,

45 saatlik çalışma süresinin günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği belirtiliyor.

İşte O Yazı 

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

YEREL YÖNETİMLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Sayı : E-53773008-622.02-2264091

Tarih: 25.11. 2021

Konu : 4857 sayılı Kanuna tabi işçilerin mesai saatleri hakkında.

BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi : ….tarihli ve ….. sayılı yazınız.

Belediyenizde çalışmakta olan 4857 sayılı İş Kanununa tabi işçileri ile Belediyeniz bünyesinde faaliyet gösteren …………… Anonim Şirketinde çalışan işçilerin mesai saatlerine ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/D maddesinde, “(A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 27.6.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24 üncü maddesinde, “İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler….

Sınavlarda başarılı olanlar, varsa bu fıkranın (c) bendinde öngörülen davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ibraz etmek, bu fıkranın (ç) bendinde öngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek ve aynı fıkrada öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılır…” hükmü yer almaktadır.

Görüldüğü üzere, belediyeler ile bağlı kuruluşları, belediyelerin üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının doğrudan doğruya veya dolaylı olarak birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı suretiyle çalışanların 375 sayılı KHK çerçevesinde kurulacak şirketlerde işçi statüsünde istihdam edilecektir.

375 sayılı KHK’daki özel hükümler ile 28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 09.04.2018 tarihli ve 2018/11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar”da belirtilen hususlara riayet edilmek kaydıyla, bu personel hakkında 22.5.2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin uygulanacağı açıktır.

4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir…” hükmü, 63 üncü maddesinde, “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/7 md.; Değişik cümle: 4/4/2015-6645/36 md.) Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir.

Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz.

Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir. (Ek cümle: 6/5/2016-6715/3 md.) Turizm sektöründe dört aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile altı aya kadar artırılabilir.

Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir düzenlenir.” hükmü yönetmelikle yer almaktadır.

06.04.2004 tarihli ve 25425 tarihli ve 25425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği ile çalışma sürelerinin uygulanmasına ilişkin esaslar düzlenmiştir.

Ayrıca, 06.04.2004 tarihli ve 25425 tarihli ve 25425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma Ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği ile ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle 4857 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde belirtilen haftalık normal çalışma süresinin dışında yapılacak fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaya ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Bilgilerini rica ederim.