Son günlerde okurlarımızdan sık sık aldığımız sorulardan birisi de işçilere toplu iş sözleşmesine dayanarak verilen ikramiyelerin haczedilip haczedilemeyeceği. Konu ile ilgili emsal bir Yargıtay kararına bakacak olursak;

Somut olayda işçinin borcu sebebiyle ücretinin 1/4’üne, ikramiyesinin ise tamamına haciz konmuştur. İşçi mahkemeye başvurarak aylık prim ve hakedişleri üzerindeki haczin düzeltilerek 1/4’üne haciz uygulanmasını talep etmiştir. Yerel mahkeme işçi şikayetinin reddine karar vermiştir. Bunun üzerine işçi kararı temyiz etmiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi yerel mahkemenin kararını isabetsiz bularak, işçi lehine karar vermiştir.

Daire kararında; “4857 sayılı Kanunun 35. maddesi uyarınca işçilerin aylık ücretlerinin ancak 1/4’ü haczedilebilir. İkramiye de ücretten sayıldığından, onun da aynı koşullarda (1/4’ü) haczini engelleyen bir yasa hükmü yoktur.” diyerek ikramiyenin de ancak 1/4’ünün haczedilebileceğine hükmetmiştir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin E. 2015/8926, K. 2015/20037 numaralı kararı aşağıdaki şekildedir;

“…Alacaklı tarafından genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icra takibinde; alacaklının talebi üzerine icra müdürlüğünce, işçi olarak çalışan borçlunun işyerinden almakta olduğu ücret, prim ve nemanın 1/4’ü ile ikramiye ve teminatların tamamının üzerine haciz konulmuş olup, borçlunun icra mahkemesine başvurusu, ikramiyenin 1/4’ü dışındaki kısmına konulan haczin kaldırılması ile haciz müzekkeresinde haczine karar verilen prim ve teminatların, haczi kabil olmayan gelirleri de kapsadığından, haczi kabil işçilik alacaklarının açık bir şekilde gösterilmediğine yöneliktir. 4857 Sayılı Kanun’un 35. maddesine göre; işçinin almakta olduğu ücretin 1/4’ünden fazlası haczedilemez. İkramiye, toplu sözleşme farkı ve nema da ücretten sayılacağından onların da aynı koşullarda haczini engelleyen bir yasa hükmü yoktur. 6772 Sayılı Kanun’un 4. maddesinde ise; “fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete munzam tediyelerin haczedilemeyeceği” belirtilmiştir. O halde mahkemece, taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda borçluya maaşı dışında yapılan ikramiye ödemelerinin 1/4’ünü aşan kısmı üzerine konulan haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile şikayetin tümden reddi isabetsizdir”

Dolayısıyla TİS ikramiyesi de ücretten sayıldığından, ikramiyenin de (1/4’ü) haczini engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Yani işçilere verilen 5 günlük ikramiye tıpkı ücret gibi 1/4 oranında haczedilebilir. Ancak ikramiyelerin tamamının haczedilmesi mümkün değildir.