Ancak kamu işçisi olmak için gün sayan taşeron işçilerin kimi konularda kafa karışıklığı yaşadığı ve çok sayıda soru geldiği görülmektedir.

Bu yazının PDF versiyonu için tıklayınız.

LİSTELERİN HALEN AÇIKLANMADIĞI KURUMLARDAKİ İŞÇİLER NE YAPACAK?

Sürekli işçi kadrosuna geçecek hak sahiplerini belirlemek amacıyla oluşturulan Tespit Komisyonlarına, tavsiye niteliğinde olmakla beraber 40 günlük süre verilmişti. Bu sürenin 20 Şubat’ta dolması nedeniyle sonuçların açıklanmadığı kurumlarda işçilerin heyecanlı bekleyişi sürüyor. Taşeron işçiler, listelerin açıklanmaması halinde ne yapacaklarını sormaktadır.

Başvuru inceleme işlemlerini yetiştiremeyen ve bu nedenle listeleri açıklayamayan Tespit Komisyonları, tavsiye niteliğinde olduğu için 20 Şubat tarihini dikkate almadan çalışmalarını sürdürme imkanına sahipler. Bu nedenle işçilerin telaşa kapılmasına gerek yok. Listeler en geç birkaç gün içerisinde açıklanacaktır.

SINAVI KAZANAN İŞÇİ, ARŞİV ARAŞTIRMASI NEDENİYLE KADRO HAKKINI KAYBEDER Mİ?

Taşeron işçiler arasında en çok tartışılan konuların başında, açıklanan listelerin arşiv araştırma sonuçlarını içerip içermediği, sınava girip kazanmaları durumunda arşiv araştırma sonuçlarına göre elenme ihtimallerinin olup olmadığı gelmektedir.

Bu noktada öncelikle arşiv araştırması ile güvenlik soruşturmasının farklı olduğunu, güvenlik soruşturmasının, arşiv araştırmasını da kapsayacak şekilde daha geniş bir soruşturmayı ifade ettiğini belirtmek gerekmektedir. Tebliğ’de açıkça ifade edildiği gibi sürekli işçi kadrosuna geçirilecek taşeron işçiler için istenen arşiv araştırmasıdır.

Tebliğ’e göre izlenmesi gereken yol ise arşiv araştırma sonuçlarının sınava gireceklerin listesi açıklamadan Tespit Komisyonları tarafından değerlendirilip listelerin buna göre ilan edilmesidir.

Ancak kurumların önemli bir bölümünün, güvenlik soruşturması olarak ifade ettikleri arşiv araştırma sonuçları ellerine ulaşmadan sınava girecek kişilerin listelerini açıkladığı görülmektedir. Bu nedenle taşeron işçilerden arşiv araştırması sonuçları olumsuz çıkanların, sınavı kazanmış olsalar bile elenme ihtimalleri söz konusudur.

BAŞVURUSU REDDEDİLEN İŞÇİNİN İZLEYECEĞİ YOL

Öte yandan Tespit Komisyonlarına tanınan süre dolmaya başladığı için kamu işçisi kadro sınavına gireceklere dair listelerde yoğunluk gözlenmektedir. Bu yoğunlukla beraber pek çok işçi de ret almaktadır. Bu kişiler nasıl bir yol izlemelidir?

Sürekli işçi kadro sınava gireceklerin listesinin açıklamasının ardından, başvurusu reddedilen işçiler itirazda bulunabilir. Bunun için kendilerine, listelerin ilan tarihinden itibaren 3 günlük süre tanınmış durumdadır.

Başvuruları reddedilen işçilerin itirazlarının gerekçeli ve yazılı olması zorunluğu var. Buna göre başvurusu reddedilen işçi, neden kadroya alınması gerektiğini özetleyerek itirazını 3 günlük hak düşürücü süreyi geçirmeden yapacak.

Merkezi yönetimlerde taşeron olarak çalışan ancak kadro başvurusu reddedilen işçiler, itirazlarını çalıştıkları kurumlara yapacaklar. Bu itirazlar, kurum tarafından incelemeyi yapan Tespit Komisyonu’na intikal ettirilecek.

Belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idareler açısındansa itiraz süreci farklılık gösterecek. İtirazlara bakmak için Valilikler bünyesinde münhasıran İtiraz Komisyonları kurulacak. Sınava girme hakkı elde edemeyen işçi, yine 3 gün içerisinde gerekçesini de belirterek yazılı olarak itirazda bulunacak.

İTİRAZ DİLEKÇESİ NASIL OLMALI?

Bir diğer önemli soru ise itiraz dilekçelerinin nasıl olacağına ilişkindir. İşçi yazılı itirazını hangi gerekçeler üzerine kuracaktır? Bu itiraz gerekçesi şekil şartları açısından hangi özellikleri taşımalıdır?

Tebliğ’de bu hususta bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu nedenle şekil şartları açısından işçinin itirazını A4 kağıdına dilekçe formatında yazıp imzalamasının yeterli olacağını değerlendiriyoruz. Ancak dilekçenin içerik kısmı, Tespit Komisyonları tarafından yapılacak itiraz değerlendirmesine konu olacağından önem taşımaktadır. Ayrıca işçinin itirazından sonuç alamaması ve dava yolunu tercih etmesi durumunda da önem taşıyabilir.

Bu nedenle başvurusu reddedilen işçiler, itiraz dilekçelerinde, Tebliğ’de öngörüldüğü şekilde başvuru şartlarını taşıdıklarını, ön inceleme aşamasında kendilerinden istenen belge ve bilgileri eksiksiz olarak verdiklerini, esas inceleme aşamasında öngörülen kapsam içinde olduklarını, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya malullük maaşı almaya hak kazanmadıklarını, çalıştıkları kurum ve süreleri de belirterek ayrıntılı şekilde anlatmalıdır. Başvurularının, hak sahipliği açısından ve sundukları belgeler yeniden kontrol edilerek tekrar değerlendirilmesini talep etmelidir.

İTİRAZLAR NE ZAMAN VE NASIL SONUÇLANDIRILACAK?

Tespit ve İtiraz Komisyonları, işçinin itirazını 7 gün içerisinde karara bağlayacak. Buradaki 7 günlük süre de işçinin itirazını takip eden 7 gün olacak.

Merkezi idarelerdeki Tespit Komisyonları, işçinin itirazına ilişkin kararını yazılı olarak başvuru sahibine tebliğ edecek. Yerel yönetimlerde ise İtiraz Komisyonunun kararı hem itirazı yapan işçiye hem de idareye veya idarenin şirketine yazılı şekilde tebliğ edilecek. İtiraz üzerine Komisyonların verecekleri kararlar kesin olacak. Sınava gireceklerin listesi itirazların sonuca bağlanmasıyla ortaya çıkacak.

DAVA AÇACAK İŞÇİLER 60 GÜNLÜK SÜREYİ KAÇIRMAMALI

Sürekli işçi kadrosuna geçmek için başvuran ancak Tespit Komisyonu tarafından elenen işçinin itirazından da sonuç alamaması durumunda dava açma hakkı bulunmaktadır.

696 Sayılı KHK’nın uygulama esaslarının tespit edildiği Tebliğ’de her ne kadar, “İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir.” denilse de Anayasa’nın amir hükümleri gereği işçinin dava açma hakkının bulunduğunu değerlendiriyoruz.

Zira Anayasa’nın 125. maddesinde “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.” ifadesi, temel bir hüküm olarak yerini korumaktadır. Bu madde ile idarenin her türlü eylem ve işlemenin yargı denetimine tabi olduğu kayıt altına alınmıştır. Tespit Komisyonlarının yaptıkları işlemler de birer idari işlem olduğundan dava açılmasının önünde engel bir durum yoktur.

Bu aşamada başvurusu reddedilen taşeron işçi, öncelikle Tespit Komisyonlarının yapacağı yazılı bildirim beklenmelidir. Bu bildirim ile idare mahkemelerine 60 gün içerisinde dava açabilirler. 60 günlük süre, idari yargıda dava açma açısından hak düşürücü süredir. Bu süreyi kaçıran dava hakkını kaybeder.

SONUÇ

Sınava girecekler listesinde ismi olan işçilerin en çok merak ettiği konuların başında gelen arşiv araştırmasının yapılıp yapılmadığı hususu, pek çok kurum itibariyle henüz tamamlanmamış bir işlemdir. Arşiv araştırmasının, sınav sonuçlarının ardından tamamlanabileceği ve kadroya geçirme işlemlerinin buna göre yapılacağı anlaşılmaktadır. Güvenlik soruşturması ise arşiv araştırmasından farklıdır ve taşeron işçiler için istenmemektedir. Bu kavramın arşiv araştırması yerine kullanılıyor olması, kavram kargaşasının sonucudur.

Kadro başvuruları reddedilen işçiler açısındansa itiraz haklarının süresi içinde ve şekil şartlarına uyularak kullanılması, bu girişimden sonuç alınamazsa 60 gün içinde idari dava yolunun değerlendirilmesi olanaklıdır.

YASAL UYARI
Bu çalışma Kamutech Yazılım A.Ş. mevzuat grubu uzmanları tarafından hazırlanmıştır.
Makalenin her türlü yayın hakkı Kamutech Yazılım A.Ş.’ye aittir.
Kaynak göstermek ve link vermek kaydıyla alıntı yapılabilir.

“Tespit komisyonu kararına göre sınava girme hakkı elde edemeyenler, ilan tarihinden itibaren öngörülen süre içerisinde gerekçesini de belirtmek suretiyle yazılı olarak itirazda bulunabilir.”

Madde metninden açıkça anlaşılacağı gibi sürekli işçi kadrosuna geçiş başvurusu reddedilen işçiye, ilan tarihinden itibaren öngörülen süre içerisinde, gerekçesini belirterek yazılı şekilde itiraz hakkı tanınmaktadır. Maddede bahsi geçen öngörülen sürenin Tebliğ’de tavsiye netliğinde yer alan 3 günlük süre olduğunu değerlendiriyoruz. Zira hem KHK’da hem de Tebliğ’de başka bir süreden bahsedilmemektedir.

TESPİT KOMİSYONU GEREKÇE BİLDİRMEK ZORUNDA DEĞİL

Öte yandan işçiye itirazını gerekçeli ve yazılı yapma zorunluluğu verilirken Tespit Komisyonlarına ret gerekçesini açıklama ve bunu işçiye bildirme yükümlülüğü getirilmemiştir. Tebliğ’in başvuru sonuçlarının ilan edilmesini düzenleyen 10. ve 35. Maddelerindeki ilgili hükümleri şu şekildedir;

“İnceleme neticesinde şartları taşıdığı ve taşımadığı tespit edilenlerin isimleri, çalıştıkları teşkilat ve/veya birimin de belirtilmesi suretiyle müracaat ettikleri birimlerce/idarece ilan (internet veya kurumca belirlenecek şekilde) edilir ve bunlar yükleniciye bildirilir. Bu şekilde yapılan ilan tebliğ yerine geçer. Başvuru sahiplerine ayrıca tebligat yapılmaz.”

“İnceleme neticesinde şartları taşıdığı ve taşımadığı tespit edilenlerin isimleri, çalıştıkları teşkilat ve/veya birimin de belirtilmesi suretiyle müracaat ettikleri birimlerce/idarece veya idarenin şirketince ilan (internette veya idarece/idarenin şirketince belirlenecek şekilde) edilir ve bunlar yükleniciye bildirilir. Bu şekilde yapılan ilan tebliğ yerine geçer. Başvuru sahiplerine ayrıca tebligat yapılmaz.”

SORUMLULUK İŞÇİYE AİT

Özetle Tebliğ ile başvuru sonuçlarına ilişkin duyuları takip etme, itiraz süresini kaçırmama ve itirazını yazıyı ve gerekçeli yapma sorumluluğu tamamen işçiye yüklenmiştir. Ancak başvurusu reddedilen işçiye, Komisyon tarafından ret gerekçesinin bildirilmemesinin bir eksiklik olduğunu, ret gerekçesinin bildirilmesi halinde işçinin itirazını daha kolay yapabileceğini değerlendiriyoruz. Nitekim kimi kurumlar, zorunluluk olmamasına rağmen yaptıkları duyurularda ret gerekçesine yer veriyorlar.

İŞÇİ, İTİRAZINI HANGİ GEREKÇELER ÜZERİNE KURUCAK?

Bu durumda işçi yazılı itirazını hangi gerekçeler üzerine kuracaktır? Bu itiraz gerekçesi şekil şartları açısından hangi özellikleri taşımalıdır?

Tebliğ’de bu hususta bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Yine sorumluluk işçiye yüklenmiştir. Bu nedenle şekil şartları açısından işçinin itirazını A4 kağıdına dilekçe formatında yazıp imzalamasının yeterli olacağını değerlendiriyoruz. Ancak dilekçenin içerik kısmı, Tespit Komisyonları tarafından yapılacak itiraz değerlendirmesine konu olacağından önem taşımaktadır. Ayrıca işçinin itirazından sonuç alamaması ve dava yolunu tercih etmesi durumunda da önem taşıyabilir.

Bu nedenle başvurusu reddedilen işçiler, itiraz dilekçelerinde, Tebliğ’de öngörüldüğü şekilde başvuru şartlarını taşıdıklarını, ön inceleme aşamasında kendilerinden istenen belge ve bilgileri eksiksiz olarak verdiklerini, esas inceleme aşamasında öngörülen kapsam içinde olduklarını, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya malullük maaşı almaya hak kazanmadıklarını, çalıştıkları kurum ve süreleri de belirterek ayrıntılı şekilde anlatmalı, başvurularının hak sahipliği açısından ve belgeleri yeniden kontrol edilerek tekrar değerlendirilmesini talep etmelidir.

BAŞVURUSU REDDEDİLEN İŞÇİ İÇİN İKİNCİ YOL, DAVA AÇMASIDIR

Sürekli işçi kadrosuna geçmek için başvuran ancak Komisyon tarafından elenen işçinin itirazından da sonuç alamaması durumunda izleyebileceği ikinci bir yol, dava açmasıdır. Bu aşamada öncelikle Tespit Komisyonlarının yapacağı yazılı bildirim beklenmelidir. İşçinin itirazına ilişkin sonuçların yazılı şekilde bildirileceği, Tebliğ’in 11. ve 36. maddelerinde şu şekilde hüküm altına alınmıştır;

“İtirazlar derhal incelemeyi yapan tespit komisyonuna intikal ettirilir. Talep, komisyonca değerlendirilerek öngörülen süre içerisinde karara bağlanır ve sonuç ilgilisine yazılı şekilde tebliğ edilir. İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir.”

Anayasa ile idarenin her türlü eylem ve işlemenin yargı denetimine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Tespit Komisyonlarının yaptıkları işlemler de birer idari işlem olduğundan dava açılmasının önünde engel bir durum yoktur. Başvurusu reddedilen taşeron işçi, Tespit Komisyonunun ret işlemine ilişkin yapacağı yazılı bildirim ile idare mahkemelerine 60 gün içerisinde dava açabilir. 60 günlük süre, hak düşürücü süredir. Bu süreyi kaçıran dava hakkını kaybeder.