Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı

GİRİŞ

Taşeron işçilerin kamu kurum ve kuruluşları ile belediye, il özel idareleri ve mahalli idare şirketlerinde kadroya geçirilmesi, yapılacak sınavların ardından mümkün olacak. Peki bu sınavlar nasıl yapılacak? Soruları kim hazırlayacak? Nasıl bir sınav uygulanacak? Sınav kurullarında kimler görev alacak? Bu kurullar hangi esaslara göre kurulacak ve sınav yapacak? İtirazları nasıl değerlendirecek?

Makalenin PDF versiyonu için tıklayınız

Bu makalemizde sınav süreçleri, sınavların nasıl yapılacağı, Sınav ve İtiraz Kurullarının tespiti, görev ve sorumluluklarıyla ilgili sorulara cevap arayacağız.

1. BAŞVURU SONUÇLARININ İLAN EDİLMESİYLE BİRLİKTE SINAV SÜRECİ BAŞLAYACAK

Taşeron işçilerin kadroya alınmaları sürecinde, idareler bünyesinde oluşturulan “Tespit Komisyonları” çalışmalarına devam ediyor. Bazı kurumlarda ise bu çalışmalar sonuçlanmaya başladı.

Tespit Komisyonları çalışmalarını tamamladıktan sonra sınava girebileceklerin listesini yayınlayacak. Tebliğ’de komisyonlara başvuruları değerlendirmeleri için tavsiye niteliğinde 40 günlük süre tanındı.

Bu listelere merkezi idarelerde Tespit Komisyonları, yerel yönetimlerde ise İtiraz Komisyonları nezdinde 3 gün içinde yazılı olarak itirazda bulunulabiliyor. İtirazlar, Tespit ve İtiraz Komisyonları tarafından 7 gün içinde yazılı olarak cevaplanacak. İtiraz olmaması ya da itirazların karara bağlanmasının ardından sınava gireceklerin listesi kesinleşerek ilan edilecek. Bu aşamayı takiben sınav süreci başlayacak.

Sınavın gerçekleştirilmesi için tavsiye edilen süre 20 gün ve tarih aralığı 03/03/2018 – 22/03/2018 olarak belirtildi.

Sınav uygulamaları ve Sınav Kurularının oluşturulmasına ilişkin usul ve esaslar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 1 Ocak 2018 tarihli Tebliği ile belirlendi. Tebliğin 13. Maddesi’nde merkezi kurumlara yönelik olarak,

Sınav kurulunun teşkili

(1) Hak sahibi işçilerin sürekli işçi kadrosuna geçirilmesine ilişkin sınavın gerçekleştirilmesi, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve itirazların incelenerek karara bağlanması amacıyla kapsamdaki idarelerin bünyesinde, duyulacak ihtiyaca göre bakanlık merkez teşkilatlarında ilgili bakanın, diğer idarelerin merkez teşkilatlarında üst yöneticinin, taşra teşkilatı il kuruluşlarında valinin, taşra teşkilatı bölge müdürlüklerinde ise bölge müdürünün onayı ile merkez teşkilatında üst yönetici yardımcısının, üniversitelerde genel sekreter yardımcısının, taşra teşkilatlarında bölge veya il müdürü yardımcısının başkanlığında en az üç kişiden oluşan sınav kurulu teşkil edilir. Aynı usulle iki yedek üye de belirlenir. Gerekmesi halinde ilgili bakanın onayı ile farklı düzey ve şekilde sınav kurulları oluşturulabilir.

(2) Sınav kurulu üyeleri kendilerinin, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının veya evlatlıklarının bu kapsamdaki başvurularında görev alamazlar.

(3) Sınava ilişkin sekretarya işleri ilgili idarenin insan kaynakları birimince yürütülür.

hükümleri yer aldı.

Tebliğin 38. Maddesinde belediye, il özel idaresi ve mahalli idare birliklerine yönelik olarak;

Sınav kurulunun teşkili

MADDE 38 – (1) Hak sahibi işçilerin işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin sınavın gerçekleştirilmesi, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi amacıyla idarenin atamaya yetkili amirinin veya idarenin şirketinin en üst yöneticisinin ya da bunların görevlendireceği kişinin başkanlığında, biri valinin görevlendireceği üye olmak üzere, diğer üyeleri atamaya yetkili amir veya idarenin şirketinin en üst yöneticisinin belirlediği bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav kurulu teşkil edilir. Atamaya yetkili amir veya idarenin şirketinin en üst yöneticisi tarafından belirlenen üyelerden birinin insan kaynakları birim temsilcisi olması esastır. Ayrıca vali tarafından bir yedek üye, atamaya yetkili amir tarafından da bir yedek üye belirlenir. Asıl üyelerin herhangi bir nedenle kurula katılamamaları hâlinde, yedek üyeler kurula katılırlar.

(2) Sınav kurulu, üye tamsayısıyla toplanır ve oy çokluğu ile karar alır.

(3) Sınav kurulu üyeleri kendilerinin, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının veya evlatlıklarının bu kapsamdaki başvurularında görev alamazlar.

(4) Sınava ilişkin sekretarya işleri ilgili idarenin veya idarenin şirketinin insan kaynakları birimince yürütülür.

hükümleri yer aldı.

Merkezi Yönetimlerde Sınav ve İtiraz Komisyonu Aynı Olacak. Mahalli İdarelerde Sınav ve İtiraz Komisyonu Ayrı Kurulacak

Sınav Kurulları, kadroya geçirilecek taşeron işçilerin sınavlarının gerçekleştirilmesi ve sınav sonuçlarının değerlendirilmesiyle görevli olacak. Merkezi yönetimler açısından sınav sonuçlarına itirazları da aynı komisyon inceleyerek karara bağlayacaktır. Yerel yönetimler açısından ise sınavlara itirazların değerlendirilip karara bağlanması amacıyla ayrıca Sınav İtiraz Komisyonları kurulacaktır.

2. SINAV KURULLARININ YAPISI

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yayınladığı Tebliğ ile sınav kurullarının yapısı da ayrıntılı olarak tespit edilmiştir.

Merkezi idarelerde Sınav Kurullarının başkan, üye ve yedek üyeleri şu şekilde olacaktır:

Yerel Yönetimlerde ise Sınav Kurullarının başkan, üye ve yedek üyeleri şu şekilde olacaktır:

Taşeron işçilerin kadroya geçiş sınavlarında önemli bir yetki ve sorumluluğu olan Sınav Kurullarının oluşturulmasında, ana çerçeve olarak Tespit Komisyonlarının belirlenmesine ilişkin usul ve esaslara uyulurken bazı değişikliklere gidildiği de görülmektedir. Tespit Komisyonlarında üniversiteler ile bölge ve il müdürlüklerinde Komisyon Başkanı olarak Genel Sekreter, Bölge Müdürü veya İl Müdürü görev yaparken Sınav Kurullarında Kurul Başkanı olarak Genel Sekreter Yardımcısı, Bölge veya İl Müdür Yardımcısı görev alacak.

4. MERKEZİ İDARE İLE YEREL YÖNETİMLER AÇISINDAN FARKLAR

Sınav Kurullarında merkezi yönetim ile yerel yönetimler açısından ise üye sayıları bakımından bir fark söz konusudur. Merkezi idarelerdeki Sınav Kurulları en az 3 üyeden oluşurken yerel yönetimlerdeki Sınav Kurulları başkan ve 4 üye olmak üzere 5 üyeden oluşacak. Ayrıca yerel yönetimlerde görev yapacak kurullar açısından, atamaya yetkili amir veya idarenin şirketinin en üst yöneticisi tarafından belirlenen üyelerden birinin insan kaynakları birim temsilcisi olması esastır. Merkezi yönetimler açısından ise böyle bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmamıştır.

5. SINAV KURULLARININ KARAR ALMA SÜREÇLERİ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın usul ve esasları belirleyen Tebliği ile yerel yönetimlerde görev yapacak Sınav Kurullarının üye tam sayısıyla toplanıp ve oy çokluğu ile karar almasına yönelik düzenleme yapılmıştır.

Merkezi idarelerdeki Sınav Kurullarının toplanma ve karar alma sayılarına ilişkin bir hükme ise Tebliğde yer verilmemiştir. Tebliğde bu yönde düzenleme bulunmamasının sehven olduğunu, Tespit Komisyonlarının ve yerel yönetim Sınav Kurullarının çalışma esaslarında olduğu gibi, merkezi yönetimlerde de Sınav Kurullarının üye tam sayısı ile toplanıp oy çokluğu ile karar alabileceğini değerlendiriyoruz.

Sınav Komisyonu üyeleri, çocuklarının, anne babalarının, eşlerinin anne babalarının, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, kardeşlerinin, kardeşlerinin eşlerinin, eşinin kardeşlerinin (kayın, baldız, görümce) ve onların eşleri ile torun ve eşlerinin, büyük anne, büyük baba, eşlerinin büyük anne, büyük babalarının başvurularında görev alamayacaklar. Bu durumlarla karşılaşılması halinde kurullarda yedek üyeler görev alacak.

6. SINAVLAR 5 (BEŞ) FARKLI ŞEKİLDE YAPILABİLECEK

Sınav Kurullarının oluşmasını müteakip taşeron işçilerin kadroya geçirileceği kamu kurumları ile belediye, yerel yönetim ve mahalli idare şirketlerinde sınavlar yapılacak. Tebliğ’de Sınav Kurullarının oluşturulması ve sınavların yapılması için tavsiye niteliğinde olmak üzere 20 günlük süre tanınmış durumda. Taşeron işçilerin kadroya geçirilmeleri amacıyla yapılacak sınavlar, hem merkezi hem de yerel yönetimlerde beş farklı şekilde yapılabilecek;

1. Yalnızca Yazılı Sınav
2. Yalnızca Sözlü Sınav
3. Yalnızca Uygulamalı Sınav
4. Yazılı ve Sözlü Sınav
5. Sözlü ve Uygulamalı Sınav

Bu yöntemlerden hangisinin uygulanacağı, bakanlıklarda bakan, diğer idarelerde ilgili idarenin üst yöneticisi tarafından belirlenecek. Sınavlarda sorulacak sorular, Sınav Kurulları tarafından hazırlanacak.

Belediye, il özel idaresi ve mahalli idare birlikleri açısından ise uygulanacak sınav yöntemi, idarenin atamaya yetkili amirinin veya idarenin şirketinin en üst yöneticisi tarafından belirlenecek. Bu idarelerde sınavlarda sorulacak sorular, Valiliklerce hazırlanıp Sınav Kurullarına gönderilecek. Kurullar, bu sorular arasından seçerek adaylara soracak.

Sınavların yeri, günü ve saatine ilişkin bilgiler ilgili idarenin veya idarenin şirketinin internet sayfasında ilan edilecek. Sınava gireceklere ayrıca tebligatta bulunulmayacak.

Sorular, çalışanların iştigal ettikleri görevlerle ilgili konularda, yaptıkları vazifelerdeki yetkinliklerini ölçmeye yönelik ve eğitim düzeylerine uygun olacak. Sınava katılacakların görev yaptıkları alanlar dikkate alınarak farklı işlerde çalışanlara farklı sınav yöntemi uygulanabilecek. Beden gücüne dayanan işlerde çalışanlara uygulamalı sınav yapılması esas olacak.

Sınav yönetiminin belirlenmesi idarelerin takdirine bırakılırken benzer işleri yapan kurumlar arasında farklı sınav yöntemlerin uygulanması başka sorunlara kapı aralayabilir. Bu noktada idareler arasında bir bütünlük sağlanmasının, mümkünse aynı yöntemlerin tercih edilmesinin doğru olacağını değerlendiriyoruz.

7. KİMLER BAŞARILI SAYILACAK?

Eğer yazılı sınav uygulanıyorsa, Sınav Kurulu tarafından 100 puan üzerinden değerlendirme yapılarak tutanağa geçirilecek. Sınavda başarılı sayılmak için 50 puan almak yeterli olacak. Sözlü, Uygulamalı ya da ikisinin bir arada uygulandığı sınavlarda adaylar ‘başarılı’ ya da ‘başarısız’ olarak tutanağa geçirilecek. Adaya Yazılı ve Sözlü sınavın birlikte uygulanması durumunda, Yazılı sınavdan en az 50 puan alması, Sözlü sınavda da ‘başarılı’ olması gerekecek. Yazılı ve uygulamalı sınav birlikte yapılmayacak.

Sınavda başarılı ve başarısız olanlar, Sınav Kurulu tarafından kurumun, idarenin veya idare şirketinin resmi internet sitesinde ilan edilecek. İlan tebligat yerine geçecek, ayrıca tebligat yapılmayacak.

8. SINAV SONUÇLARINA İTİRAZ NASIL OLACAK?

Sınavlarda başarılı olamayanlar için sonuçlara itiraz yolu açık. Bu kişiler sınav sonuçlarının açıklanmasından itibaren 4 gün içinde, gerekçesini de belirterek yazılı itirazda bulunabilecekler. İtirazlar merkezi idarelerde, Sınav Kurulları tarafından 5 gün içinde değerlendirilip karara bağlanacak. İtirazın sonucu, başvuruyu yapan işçiye yazılı şekilde bildirilecek.

8. YEREL YÖNETİMLERDE SINAV İTİRAZ KOMİSYONLARI KURULACAK

Sınavlara itiraz süreci, belediye, il özel idaresi ve mahalli idare birliklerinde merkezi idarelerden farklı yürüyecek. Öncelikle itirazları değerlendirip karara bağlamak üzere Valilikler bünyesinde Sınav İtiraz Komisyonları kurulacak. Bir vali yardımcısının başkanlığında kurulacak bu komisyon, valinin uygun göreceği 5 üyeden oluşacak. Bu üyelerden biri ilgili idarenin veya idarenin şirketinin temsilcisi, diğerleri ise kamu idarelerinin temsilcilerinden seçilecek. Aynı usulle iki de yedek üye belirlenecek. İtiraz Komisyonları, üye tam sayısıyla toplanır ve oy çokluğu ile karar alacak.

Sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından başarısız olanlar, bu komisyonlara 4 gün içerisinde, gerekçeli olarak yazılı şekilde itiraz başvurusu yapabilecek. İtiraz Komisyonları, 5 gün içinde itirazları değerlendirip karar bağlayarak sonucu başvuru sahibi ile idareye veya idarenin şirketine yazılı şekilde bildirecek.

İtiraz Komisyonu üyeleri, çocuklarının, anne babalarının, eşlerinin anne babalarının, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, kardeşlerinin, kardeşlerinin eşlerinin, eşinin kardeşlerinin (kayın, baldız, görümce) ve onların eşleri ile torun ve eşlerinin, büyük anne, büyük baba, eşlerinin büyük anne, büyük babalarının başvurularında görev alamayacaklar. Bu durumlarla karşılaşılması halinde kurullarda yedek üyeler görev alacak.

9. SONUÇ

Taşeron işçilerin kadroya geçirilmesi amacıyla yapılacak sınavların eleme sınavı olmaması esas olacak. Bu amaçla idarelere sınav yöntemleri konusunda 5 (beş) ayrı seçenek sunuldu. En az eleme ile sürecin tamamlaması hedefleniyor. Ancak bu yaklaşım, sınavların hakkaniyet ölçüleri ile usul ve esaslar gözetilmeden yapılması anlamına da gelmemeli. Sınav ve İtiraz Kurullarının bu şekilde bir yaklaşımda bulunması sonraki süreçte sorumluluk doğurabilecektir. Bu nedenle komisyonların sınavları objektif ölçütler içerisinde gerçekleştirmeleri önem arz edecektir.

YASAL UYARI
Bu çalışma Kamutech Yazılım A.Ş. mevzuat grubu uzmanları tarafından hazırlanmıştır.
Makalenin her türlü yayın hakkı Kamutech Yazılım A.Ş.’ye aittir.
Kaynak göstermek ve link vermek kaydıyla alıntı yapılabilir.

Taşeron işçilere uygulanacak sınav türü, yalnızca yazılı, yalnızca sözlü, yalnızca uygulamalı, yazılı ve sözlü ile sözlü ve uygulamalı olmak üzere 5 şekilde yapılabilecek. Bu yöntemlerden hangisinin uygulanacağına, bakanlıklarda Bakan, diğer idarelerde ilgili idarenin üst yöneticisi tarafından karar verilecek. Üst yöneticiden kasıt, rektör, belediye başkanı, kurum başkanı veya genel müdür vb. Kimi kurumlar sınav yöntemlerini açıklarken ilk bilgiler, sözlü sınavın tercih edildiği yönündedir.

Sözlü sınav, soru hazırlanması ve sınav evrağı gibi prosedürleri içermediği için daha kolay görülmektedir. Ancak başarısız sayılanlar için yargı yolunun açık olduğunu unutmamak gerekir. Sözlü sınavla elenenlerin davaları kazanma olasılığı çok daha yüksektir. Zira sözlü sınavda objektif bir değerlendirmeden söz edebilmek mümkün değildir. Ayrıca taşeron işçilerin sözlü sınav yoluyla elemeye tabi tutulması hakkaniyet açısından da sorunludur. Dolayısıyla sözlü sınavı tercih eden kurumların, bütün adaylara eşit davranmaları ve eleme yoluna gitmemeleri uygun olacaktır.

SORULARI KİM HAZIRLAYACAK?

Sınavlarda taşeron işçilere sorulacak sorular, merkezi yönetimlerde Sınav Kurulları tarafından hazırlanacak. Belediyeler ve il özel idarelerinde ise soruları, Valilikler hazırlayıp Sınav Kurullarına gönderecek. Kurullar, bu sorular arasından seçerek adaylara soracak. Ayrıca beden gücüne dayanan işlerde çalışanlara uygulamalı sınav yapılması esas olacak.

BAŞARI KRİTERİ NE OLACAK?

Sınavların yeri, günü ve saatine ilişkin bilgiler internet sayfasında ilan edilirken işçilere ayrıca tebligatta bulunulmayacak.

Eğer yazılı sınav uygulanıyorsa, Sınav Kurulu tarafından 100 puan üzerinden değerlendirme yapılarak tutanağa geçirilecek. Sınavda başarılı sayılmak için 50 puan almak yeterli olacak. Sözlü, uygulamalı ya da ikisinin bir arada uygulandığı sınavlarda adaylar ‘başarılı’ ya da ‘başarısız’ olarak tutanağa geçirilecek. Taşeron işçiye yazılı ve sözlü sınavın birlikte uygulanması durumunda, yazılı sınavdan en az 50 puan alması, sözlü sınavda da ‘başarılı’ olması gerekecek. Yazılı ve uygulamalı sınav birlikte yapılmayacak.

Sınavda başarılı ve başarısız olanlar da yine internet sitesinde ilan edilecek. İlan tebligat yerine geçecek.

SONUÇLARA İTİRAZ, 4 GÜN İÇİNDE, YAZILI VE GEREKÇELİ OLACAK

Sınavlarda başarılı olamayanlar için sonuçlara itiraz yolu açık olacak. Bu kişiler sınav sonuçlarının açıklanmasından itibaren 4 gün içinde, gerekçesini de belirterek yazılı itirazda bulunabilecekler. İtirazlar merkezi idarelerde Sınav Kurulları tarafından 5 gün içinde değerlendirilip karara bağlanacak. İtirazın sonucu, başvuruyu yapan işçiye yazılı şekilde bildirilecek.

Sınavlara itiraz süreci, belediye, il özel idaresi ve mahalli idare birliklerinde merkezi idarelerden farklı yürüyecek. Öncelikle itirazları değerlendirip karara bağlamak üzere Valilikler bünyesinde Sınav İtiraz Komisyonları kurulacak. Sınavlarda başarısız olanlar, bu komisyonlara 4 gün içerisinde, gerekçeli olarak yazılı şekilde itiraz başvurusu yapabilecek. İtiraz Komisyonları, 5 gün içinde itirazları değerlendirip karar bağlayarak sonucu başvuru sahibine yazılı şekilde bildirecek.

TAVSİYE NİTELİĞİNDEKİ TARİHLERİ DİKKATE ALMAYIN

Sınav sonuçlarına itiraz konusunda adayların dikkat etmeleri gereken birkaç nokta vardır. Öncelikle taşeron işçilerin, sınav sonuçlarına itiraz için Tebliğ’de yer alan tavsiye niteliğindeki tarihleri dikkate almamaları gerekiyor. Tebliğ’de bu tarihler 23/3/2018 ile 26/3/2018 olarak yer aldı. Ancak bu tarihlerin tavsiye niteliğinde olduğu için bağlayıcılığı bulunmuyor. Adaylar, sınav sonuçlarına ilişkin kurumlarının yapacağı ilanları takip ederek başarısız olmaları durumunda 4 gün içinde itirazda bulunmalılar. İtirazların yazılı ve gerekçeli olması da gerekiyor. Bu gerekçenin içeriğine ilişkin Tebliğ’de bir hüküm bulunmuyor. İşçinin dilekçe mahiyetinde, sınavının yeniden incelenmesini talep eden bir dilekçesinin yeterli olacağını değerlendiriyoruz.