Anayasanın 50. Maddesi,  “dinlenmek çalışanların hakkıdır” ifadesine yer verdikten sonra, yıllık izin hakkı ile hafta tatili ve bayram tatili haklarını ayrıca vurgulamıştır.

Bu sebeple Anayasal bir hak olan dinlenme hakkından vazgeçilemez.

İşçinin yıllık izin süresi, iznini hak ettiği tarihteki hizmet süresine ve 4857 sayılı Kanunun 55. maddesine göre belirlenir.

İşyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az 1 yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

İşçi, istese de yıllık izin hakkından vazgeçemez.

Peki işçilerin yıllık izinlerini ne zaman kullanacağını kim belirler? İşyerinde Yıllık İzin Kurulu zorunlu mudur?

İşyerinde 100’den fazla işçi çalışması halinde kanunen bir İzin Kurulu’nun oluşturulması zorunludur.

İzin Kurulu, 1 işveren veya işveren temsilcisi ile 2 işçi temsilcisi olmak üzere toplam 3 kişiden oluşur.

İzin Kurulu üyesi olacak işçiler ve yedekleri, varsa işyeri sendika temsilcisi tarafından, yoksa işyerinde çalışan işçiler tarafından seçilir.

Sendika temsilcileri seçilmemiş işyerinde İzin Kurulu’nun işçi üyeleri ve yedekleri, o işyerindeki işçilerin yarıdan bir fazlasının katılacağı bir toplantıda açık oyla seçilir.

İzin Kurulu başkanı ile üye ve yedekleri işyerinde işveren tarafından ilan edilir.

İzin Kuruluna işveren temsilcisi olan üye başkanlık eder. İzin Kurulu üyeleri iki yılda bir yeniden seçilir.

İşçiler, yıllık izinlerini hangi tarihlerde kullanmak istediklerine ilişkin taleplerini İzin Kurulu’na iletirler.

İzin Kurulu, başkanın çağrısı üzerine toplanır. İşçilerin taleplerini, işyerindeki işçi sayısını, işçilerin kıdemlerini ve işlerin aksamaması zorunluluğunu dikkate alarak bir izin çizelgesi düzenler.

Bu çizelgede her bir işçinin hangi tarihler arasında izin kullanacağı belirtilir.

İşverence onaylanan yıllık izin çizelgeleri işyerinde ilan edilir.

İzin Kurulu ayrıca işçilerin yıllık izinlerle ilgili talep ve şikayetlerini işverene iletir.

İzin kurulu kendisine yüklenen görevleri yerine getirmek üzere yıllık izin çizelgelerinin hazırlanması sırasında ve gerektikçe başkanın çağrısı ile iş saatleri içerisinde toplanır.

Toplantılarda alınan kararlar ve yapılan işler izin kurulu karar defterine yazılarak imzalanır.

Anayasal bir dinlenme hakkı olan yıllık izinden vazgeçilemez. İşverenin de kullandırılmaması mümkün değildir. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin veya haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi yoktur. Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır.

Yıllık izinle konusunda işverene yüklenen bir başka sorumluluk da İzin Kurulu oluşturulmasıdır. İzin Kurulu’nun oluşturulması, Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’ne göre işçi sayısı 100’den  fazla olan iş yerlerinde zorunludur.

İzin Kurulu’nun işveren veya işveren vekilini temsilen bir, işçileri temsilen iki kişi olmak üzere toplam üç kişiden oluşması gerekiyor. Yapılacak toplantılarda kurula işveren temsilcisi başkanlık eder. Kurulun başkanı dışında kalan işçi üyeleri ve yedekleri iş yerinde varsa, iş yeri sendika temsilcileri tarafından seçilir.

Sendika temsilcileri seçilmemiş iş yerinde, İzin Kurulunun işçi üyeleri ve yedekleri, o iş yerindeki işçilerin yarıdan bir fazlasının katılacağı bir toplantıda açık oyla seçilir. İzin Kurulu Başkanı ile üye ve yedekleri iş yerinde işveren tarafından ilan edilir. Asil üyelerin yokluğunda yedeklerin biri başkanın çağrısı üzerine toplantıya katılır.

Herhangi bir nedenle eksilen üye ve yedekler aynı şekilde tamamlanır. İzin Kurulu üyelerinin seçimi 2 yılda bir yapılır. Yeni izin kurulu üyeleri seçilinceye kadar eski kurul üyeleri görevine devam eder.

İzin Kurulu’nun çalışmaları için gerekli yer, eleman, araç ve gereçler işveren tarafından sağlanır.

İzin Kurulu’nun görev ve yetkileri şunlardır:      

– İşçiler tarafından verilip işveren veya işveren vekili tarafından İzin Kuruluna iletilen izin isteklerine göre hazırlayacağı izin çizelgelerini işverenin onayına sunmak,

– İzin çizelgelerini; işçilerin kıdemlerini, izni belirli bir dönemde kullanmak bakımından içinde bulundukları zorunluluk veya engellerini, işin aksamadan yürütülmesini ve işçi sayısını göz önünde bulundurarak hazırlamak,

-İşçilerin yıllık izin hakları ile ilgili dilek ve şikayetlerini inceleyerek sonucunu işverene ve ilgili işçiye bildirmek,

– Her yıl ücretli izinlerin daha yararlı geçirilebilmesi için kamplar ve geziler düzenlemek, bu konuda alınması mümkün olan tedbirleri araştırmak ve işverene tekliflerde bulunmak.

İzin Kurulu’nca hazırlanıp ilan edilecek çizelgede işçinin;

– Adı soyadı,

– Sicil numarası,

– İşe giriş tarihi,

– Yıllık izne hak kazandığı tarih,

– İş yerindeki çalışma süresi,

– İzin günleri sayısı,

– Yol izni günleri sayısı,

– İznin başlama tarihi,

– İznin sona ereceği tarih unsurlarının yer alması gereklidir.

İzin Kurulu kendisine yüklenen görevleri yerine getirmek üzere yıllık izin çizelgelerinin hazırlanması sırasında ve gerektikçe başkanın çağrısı ile iş saatleri içerisinde toplanır. Toplantılarda alınan kararlar ve yapılan işler İzin Kurulu karar defterine yazılarak imzalanır.

İşçi sayısı yüzden az olan iş yerlerinde; İzin Kurulu’nun görevleri, işveren veya işveren vekili veya bunların görevlendireceği bir kişi ile işçilerin kendi aralarında seçecekleri bir temsilci tarafından yerine getirilir.