Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık % 61,14, aylık %5,46 arttı.

TÜFE’de (2003=100) 2022 yılı Mart ayında bir önceki aya göre %5,46, bir önceki yılın Aralık ayına göre %22,81, bir önceki yılın aynı ayına göre %61,14 ve on iki aylık ortalamalara göre %29,88 artış gerçekleşti.

Peki TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verilerine göre işçilerin enflasyon farkı ne kadar olacak?

İşçilerin üye olduğu sendikaların Kamu Kurumlarıyla imzaladığı toplu iş sözleşmelerinde,  ücret zamlarının enflasyona endeksli olduğu ve ücret zammının hesabında TÜİK’in Tüketici Fiyatları Endeksi’nin (TÜFE) esas alındığı biliniyor.

Toplu iş sözleşmelerinin ücret zammı maddesinde enflasyon farkı da öngörülüyor. Bu nedenle toplu sözleşmeler icabı 1 Nisan 2022 itibariyle ücret artışı yapacak olan kurumlar, son 6 aylık enflasyon farkını da dikkate alarak artış yapacaklar.

Ücret zamlarının altışar aylık dönemler halinde gerçekleştiği ve enflasyon farkının esas alındığı toplu iş sözleşmelerinde; Ekim 2021-Mart 2022 dönemi itibariyle altı aylık enflasyon oranı, Mart 2022 endeks değeri olan 843,64 rakamının, Eylül 2021 endeks değeri olan 570,66 rakamına bölünmesiyle bulunan yüzde 47,84 olmaktadır.

Buna göre toplu  iş sözleşmesi gereği 1 Nisan 2022 itibariyle ücret artışı yapacak kurumlar, son 6 aylık dönemde gerçekleşen enflasyon olarak % 47,84 oranını dikkate alarak artış yapacaklar.

Bu enflasyon artışı ve zam oranı Türk İş ve TÜHİS tarafından da kurumlara ve kamuoyuna açıklanmaktadır.

Türki İş’in teşkilatlarına gönderdiği yazıda şu ifadelere yer verildi: 

“Öte yandan, bazı sözleşmelerde ücret zamlarının altışar aylık dönemler halinde gerçekleşen enflasyon esas alınarak uygulandığı bilinmektedir. Bu kapsamda, Ekim 2021-Mart 2022 dönemi itibariyle altı aylık enflasyon oranı, Mart 2022 endeks değeri olan 843,64 rakamının, Eylül 2021 endeks değeri olan 570,66 rakamına bölünmesiyle bulunan yüzde 47,84 olmaktadır.”

Araştırmaya göre; açlık sınırı 4.928 TL ile 2022 yılı asgari ücretinin 675 TL üzerinde.

Mutfak enflasyonundaki artış aylık %8,24, son on iki aylık %76,39 oldu.

Yoksulluk sınırı ise 16.052 TL’ye yükseldi.  Bekâr bir çalışanın aylık yaşam maliyeti 6.474 TL’ye tırmandı.

Türk İş Araştırmasının 2022 Mart ayı sonucuna göre;

Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 4.928,08 TL’ye,

Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı (yoksulluk sınırı) 16.052 TL’ye,

Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 6.473,98 TL’ye yükseldi.

TÜRK-İŞ’in verileri temel alındığında “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Mart 2022 itibariyle şu şekilde gerçekleşti:

–          Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 8,24 oranında gerçekleşti.

–          Son on iki ay itibariyle artış oranı % 76,39 olarak hesaplandı.

–          Üç aylık değişim oranı % 20,26 oldu.

Süt ve peynir fiyatları yukarı yönlü bir seyir izlerken, bazı yoğurt markalarında gerileme gözlendi.

Yoğurtta 1 kilogramlık paketlerin sayısı azalırken alım gücü düşen insanlar için 900 ve 800 gramlık paketler piyasada yaygınlaşmakta.

Peynir 3 ise 900 ve 800 gramlık paketlerden sonra 700 gramlık paketlerde de satılmaya başlandı.

Et, tavuk, balık, kuru baklagil, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Dana, kuzu, tavuk ve balıketinin hepsinde fiyat artışları gerçekleşti. En uygun fiyatlı balıklardan hamsi 40-45 TL’den satılır oldu. 1 ayda dana etinde %25, kuzu etinde %35 civarı fiyat artışı tespit edildi. Et Süt Kurumu da sattığı kırmızı ete %48 zam yaptı. Üreticideki maliyet artışlarının yansıtılmasının da etkisiyle tavuğun kg fiyatı 36 TL’ye kadar çıktı. Kuru fasulye ve nohutta bazı markalarda az miktar düşüş olurken yeşil ve kırmızı mercimek zamlanan ürünler arasında yerlerini aldı. Kuruyemiş ürünlerinde ay çekirdeği ve fıstık artarken fındık ve ceviz fiyatı değişmedi.

Ekmek ve tahıllar grubunda;

Ankara’da fırıncılar tarafından bir süredir talep edilen 200 gr’lık beyaz ekmeğin fiyatındaki artış, 50 kuruş zamlanarak 2,75 TL’ye çıkarıldı. Bu harcama grubunda yer alan gıda kalemlerinden bulgur ve pirinç ürünlerinden bazı markalarda fiyat artışı oldu. Unda bazı markalarda fiyatların geriye gittiği gözlemlenirken irmik fiyatları arttı. Makarna fiyatlarındaki artış %10 olarak hesaplandı.

Taze sebze-meyve grubunda;

Semt pazarlarında maydanoz 4 TL’ye kıvırcık 14 TL’ye, yeşil soğanın kilosu 25 TL’ye yükseldi. Fiyat artışında örtü altı ürünler bu ay da liderliği paylaştı; sivri biber ve köy biber 30 TL’ye yükseldi. Salatalık ve domates 12 TL’ye gerilerken, patlıcan 25 TL’ye, kabak 15 TL’ye satıldı. Türk mutfağında hatr-ı sayılır yeri olan patatesin kilogram fiyatı 8,5 TL oldu. Ispanak, pırasa gibi yeşil yapraklı sebzelerin olduğu grubun ortalama fiyatı 13,58 olurken, ortalama sebze kg fiyatı 12,62 TL oldu. Portakal ve mandalina fiyatları %25 arttı. Nar ortalama 13 TL’den satıldı. Greyfurt ve ayva fiyatları değişmedi. Armut ve elma fiyatları geriledi. Ortalama meyve kg fiyatı 8,23 TL oldu. 24’ü sebze ve 8’i meyve olmak üzere toplam 32 üründeki fiyat değişimi hesaplamada dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 10,42 TL oldu.

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Tereyağı, margarin ve zeytinyağı ürünlerinin tamamı zamlansa da yağlarda en yüksek fiyat artışı %40’la ay çiçek yağında oldu. Birçok markette sıvı yağlara satış sınırları konularak stoklardaki yağların tükenmesi önlenmeye çalışıldı.

Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Zeytin fiyatlarında değişiklik gözlemlenmezken, bal fiyatında gerileme oldu. Reçel ve pekmez fiyatı arttı ancak şekerde son 1 ayda %70 fiyat artışı oldu. Tuz fiyatı arttı, ıhlamur fiyatı ise değişmedi. Salça fiyatı da aynı kaldı kaldı. Çay fiyatları yukarı yönlü seyir izlemeye başladı. Bazı marketler şeker ve salçada sıvı yağlarda olduğu gibi alım sınırlaması getirdi.