Buna göre, söz konusu illerde 6 Şubat’tan önce ödeme süresi dolmuş mevcut prim borçları ile 2023 yılı ocak, şubat, mart, nisan, mayıs, haziran, aylarına ait prim borçları, gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaksızın 31 Ağustos’a kadar ertelendi.

10 İL İÇİN MÜCBİR SEBEP HALİ İLAN EDİLDİ

Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illeri için mücbir sebep hali ilan edildiği belirtilen açıklamada, SGK tarafından bazı tedbirler alındığı ihtiyaç duyulması halinde ivedi olarak yeni tedbirler alınacağı belirtildi.

Açıklamaya göre, Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde faaliyet gösteren iş yerleri ile bu illerde çalışan veya ikamet eden sigortalıların 6 Şubat 2023 ila 31 Temmuz 2023 tarihleri arasında, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “afet ve diğer mücbir sebep hâllerinde belgelerin verilme süresi ve primlerin ertelenmesi”ne ilişkin 91’inci maddesi kapsamına alındı.

Buna göre mücbir sebep kapsamına alınan yerler için;

a) 06/02/2023 ila 30/04/2023 tarihleri arasında, 5510 sayılı Kanuna göre vermekle yükümlü olunan her türlü bilgi, belge ve beyannamelerin (iş kazaları ile meslek hastalıkları bildirimleri dahil) 26/05/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) Kuruma verilmesi halinde yasal süresi içinde verilmiş sayılacaktır.

b) 06/02/2023 tarihinden önce ödeme süresi dolmuş mevcut prim borçları ile 2023 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, aylarına ait prim borçları 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinde belirtilen gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaksızın 31/08/2023 tarihine (bu tarih dahil) kadar ertelenecektir.

c) Ödeme vadesi geçmiş borçları çeşitli kanunlar uyarınca yeniden yapılandırılmış veya 6183 sayılı Kanun uyarınca tecil ve taksitlendirilmiş olup, kapsama alınan illerdeki yerler için 06/02/2023 tarihi itibarıyla yapılandırma/taksitlendirme işlemleri bozma koşuluna girmemiş işveren, sigortalı ve hak sahiplerinin ödeme işlemleri bozma koşuluna girmemiş işveren, sigortalı ve hak sahiplerinin ödeme vadesi 06/02/2023 ila 31/07/2023 tarihleri arasında sona eren taksitlerini 31/08/2023 kadar ödemeleri halinde yasal süresi içinde ödenmiş sayılacaktır

d) Borçlanma ve ihya kapsamındaki borçlardan son ödeme tarihi 06/02/2023 ila 31/08/2023 tarihleri arasında olanlar için son ödeme tarihi 31/08/2023 olarak dikkate alınacaktır.

e) Kontrol muayenesine tabi olanlardan kontrol muayene tarihleri 01/02/2023 ila 31/08/2023 tarihleri arasında olanların, kontrol muayene tarihleri 31/08/2023 olarak belirlenmiştir.

f) Fazla veya Yersiz Ödemeler ve Kamu Zararlarından Kaynaklanan Kurum Alacaklarından 06/02/2023 tarihi itibarıyla yapılandırma/taksitlendirme işlemleri bozma koşuluna girmemiş ve ödeme süresi dolmuş mevcut alacaklar ile 31/08/2023 tarihine kadar tahakkuk edecek olan alacakların son ödeme tarihi ilgili mevzuatı gereği gecikme zammı uygulanmaksızın 31/08/2023 tarihine (bu tarih dahil) ertelenecektir.”

Bu husus, İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 48. Maddesiyle düzenlenmiştir.  

İşten çıkışı izleyen günden itibaren başlayan 30 günlük başvuru süresi, 1 bir aylık değil 30 gündür. Hizmet akdinin fesih tarihi olarak da işveren tarafından SGK’ya bildirilen işten ayrılış tarihi esas alınır.

Mücbir sebepler dışında 30 gün içinde başvuruda bulunulmazsa, gecikilen süre işsizlik maaşı almaya hak kazanılan toplam süreden düşülmektedir.

Örneğin; işsiz kalan ve 10 ay işsizlik maaşı alma hakkı bulunan işçi, mücbir sebep olmadığı halde işsizlik maaşı için 2 ay geç başvurursa işsizlik maaşı alabileceği süre 8 aya düşür.

Peki işsizlik maaşında hak kaybına yol açmayan mücbir sebepler nelerdir?

Aşağıda belirtilen zorunlu durumlar söz konusu ise, işsizlik maaşına 30 günlük başvuru süresi geçtikten sonra yapılan başvuru da herhangi bir hak kaybına yol açmaz..

• Eş, çocuk, anne, baba veya kardeşlerden herhangi birinin vefatı (olayın olduğu tarihten itibaren 7 günlük süre mücbir sebep kabul edilir) ya da doktor raporu ile kanıtlanmak kaydıyla kendisinin veya yukarıda sayılanlardan birinin hastalık hali.

• Yangın, yer sarsıntısı, sel baskını gibi doğal afetler.

• Herhangi bir nedenle ulaşımın imkansız hale gelmesi.

• Kanuni bir ödevin yerine getirilmesi.

• Muvazzaf askerlik hizmetinin yerine getirilmesi.

• Gözaltına alınma hali.

• Tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler.

• Savaş, sıkıyönetim, olağanüstü hal gibi durumlar.

• Salgın hastalık nedeniyle karantinada kalma.

• İşe iade başvurusunda kararın kesinleştiği tarihe (bu kapsamda işe başlatılanlar için işe başlatıldığı tarihe) kadar geçen dönem.

Öte yandan sadece yukarıda belirtilen mücbir sebeplerin meydana gelmiş olması yetmez. Mücbir sebep yasal başvuru süresi içinde başlamış olmalıdır. Bu şekilde yasal başvuru süresi içerisinde başlayan mücbir sebep başvuru süresini durdurur. Böylece  30 günlük başvuru süresi söz konusu mücbir sebep ortadan kalktıktan veya sona erdikten sonra tekrar işlemeye başlar. Aynı şekilde yasal başvuru süresinin son gününden önce biten / sona eren mücbir sebepler de dikkate alınmaz. Çünkü başvuru süresi bitmeden mücbir sebep ortadan kalmış olur. Dolayısıyla mücbir sebebin dikkate alınabilmesi için yasal başvuru süresi içerisinde başlamış olması yetmez. Ayrıca yasal başvuru süresinin son gününde veya yasal başvuru süresi bittikten sonra ortadan kalmış olması gerekir.