Bu konuda iki yasal dayanarak söz konusudur. Hazine Müsteşarlığı’nın 2016 Kamu İşletmeleri Raporu’nda, şu ifadelere yer verilmiştir;

“Sermayesinin tamamı veya bir kısmı Hazineye ait olan, ancak 233 sayılı KHK’ye tabi olmayan işletmeler. (TÜRKSAT, TÜRK TELEKOM, TRT, AA, PTT, AOÇ ve BİST)”

Hazine raporlarında atıf yapılan 233 Sayılı KHK, Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Dolayısıyla Hazine Müsteşarlığı, PTT, TÜRKSAT, Telekom, TRT, AA, AOÇ ve BİST’i KİT kabul etmemektedir.

Ayrıca Hazine Müsteşarlığı tarafından KİT kapsamına ilişkin şu tanımlama getirilmiştir.

Ülkemiz Mevzuatında KİT Nedir?

Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT), 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye (KHK) tabi ve sermayesinin tamamı devlete ait olan İDT ve KİK’lerin ortak adıdır. İDT: İktisadi alanda ticarî esaslara göre, kâr amacı güderek faaliyet gösteren teşebbüslerdir (Örneğin: MKEK, EÜAŞ, ÇAYKUR, BOTAŞ, TPAO ve TKİ). KİK: İktisadi alanda tekel niteliğini haiz mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üreten ve pazarlayan teşebbüslerdir (KEGM ve DHMİ). Bu kapsamda, her ne kadar pay sahibi kamu olsa da; kamu sermayeli bankalar, özelleştirme portföyündeki kuruluşlar, mahalli idare işletmeleri ve TMSF iştirakleri 233 sayılı KHK kapsamında olmayıp, bu KHK’de yer alan KİT tanımına girmemektedir.

PTT, TÜRKSAT, Telekom, TRT, AA, AOÇ ve BİST, Hazine Müsteşarlığı tarafından ‘Diğer Kamu İşletmeleri ve Fonlar’ olarak kabul edilmektedir. Okurlarımız, bu kurumların Sayıştay tarafından denetlendiğini ileri sürerek KİT kabul edilmesi gerektiğini belirtmektedirler. Ancak bir kurumun Sayıştay tarafından denetleniyor olması veya kamu iştiraki olmaması KİT kabul edilmesi için yeterli kabul edilmemektedir.

Hangi kurumların KİT kapsamında kabul edilmesi gerektiğine ilişkin ikincil yasal dayanak ise, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2018 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programının Tespitine İlişkin 11/10/2017 tarihli ve 2017/10925 Sayılı Kararnamenin Eki Karar’dır. KİT işçilerinin kadroya alınmasına imkan veren ve 30 Haziran 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Karar da, bu Kararname Eki’nde madde ihdas etmeye yönelik bir karardır. Dolayısıyla 30 Haziran tarihli Bakanlar Kurulu kararında atıf yapılan ana metne bakmak gerekmektedir. Ana metin durumundaki 11/10/2017 Tarihli ve 2017/10925 Sayılı Kararnamenin Eki Karar’ında KİT ve bağlı kuruluşların listesi yer almaktadır. Bu listede, PTT, TÜRKSAT, Telekom, TRT, AA, AOÇ ve BİST, KİT olarak yer almamaktadır.

Sonuç olarak hangi kuruluşların KİT sayıldığı ve hangilerinin KİT kabul edilmeyeceğine ilişkin bir belirsizlik sözkonusu değildir.

KİT kapsamındaki kurumların listesine ulaşılabilmek için tıklayınız;

Ancak çok sayıda soru işareti de söz konusu. Kadro düzenlemesi hangi kurumları kapsıyor? Hangileri KİT ve bağlı kuruluş olarak kabul edilecek? Kapsam dışı tutulan kuruluşlar hangileri? PTT, Türkiye Şeker Fabrikaları ve kamu bankaları neden kapsam dışı tutuldu?

KİT taşeron işçilerine kadronun hangi kurum çalışanlarını kapsadığı, hangi kurumların kapsam dışı kaldığı ve bunun yasal dayanağının ne olduğuna ilişkin bilgi vermeye çalışacağız.

30 Haziran tarihli Resim Gazete’de yayınlanan 21 /6/ 2018 TARİHLİ VE 2018/11991 SAYILI KARARNAMENİN EKİ KARARI’NIN birinci maddesi şu şekildedir;

MADDE 1- Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının 2018 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programının tespitine ilişkin 11/10/2017 tarihli ve 2017/10925 sayılı Kararnamenin eki Kararın 7 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

Bu madde dolayısıyla, KİT işçilerine kadro kapsamı için kararda atıf yapılan 11/10/2017 tarihli ve 2017/10925 sayılı kararnameye bakmak gerekmektedir. Bu kararnamede, KİT ve bağlı kuruluşlar olarak şu kuruluşlar sayılmaktadır;

KADRO KAPSAMINA ALINAN KURUMLAR

• Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ)
• Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR)
• Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ)
• Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (DMO)
• Elektrik Üretim A.Ş (EÜAŞ)
• Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü (ESK)
• Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ETİ MADEN)
• Kıyı Emniyet Genel Müdürlüğü
• Makine ve Kimya Endüstri Kurumu (MKEK)
• Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM)
• Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)
• Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü (TCDD)
• Türkiye Elektrik İletim A.Ş (TEİAŞ)
• Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş (TETAŞ)
• Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ)
• Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO)
• Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK)
• Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ)
• Türkiye Elektromekanik Sanayi A.Ş. (TEMSAN)
• Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayii A.Ş
• Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayii A.Ş
• Türkiye Vagon Sanayii A.Ş
• TCDD Taşımacılık A.Ş

Dolayısıyla kadro kapsamına alınan KİT ve bağlı kuruluşlar olarak bu 23 kuruluş esas alınmaktadır. Hazine Müsteşarlığı’nın raporlarına baktığımızda da KİT ve bağlı kuruluşlar olarak yine bu kuruluşların sayıldığı görmekteyiz.

Bunun dışındaki PTT, Kamu Bankaları, Türkiye Şeker Fabrikaları, AOÇ gibi kurumlar farklı başlıklar altında değerlendirildiği için kadro açısından kapsam dışı tutulmuştur. Kapsam dışı tutulan kurumlar, Hazine Müsteşarlığı’nın raporlarında şu başlıklar altında değerlendirilmiştir.

KAPSAM DIŞI TUTULAN KURULUŞLAR

ÖZELLEŞTİRME PORTFÖYÜ

• Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.
• Sümer Holding A.Ş.
• Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.
• Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.
• Gayrimenkul A.Ş.
• Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.
• Türkiye Elektromekanik Sanayi A.Ş. Genel Müdürlüğü

DİĞER KAMU İŞLETMELERİ VE FONLAR

• Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi
• Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş.
• Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
• Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü
• Türk Hava Yolları A.O.
• Anadolu Ajansı
• Borsa İstanbul A.Ş

Sonuç olarak, Bakanlar Kurulu kararına konu olan Kararname ekinde yer almayan ve Hazine Müsteşarlığı tarafından da özelleştirme portföyü ve diğer kamu işletmeleri kapsamında kabul edilen kuruluşlardaki taşeron işçilerin KİT ve bağlı kuruluş personeli olarak kadroya geçirilmesi söz konusu olmayacaktır.