Peki işveren, işçilerin bayram izni ile yıllık iznini birleştirerek kullanma talebini karşılamak zorunda mıdır? 

Yargıtay içtihatlarına göre; İşçinin hak ettiği yıllık izinlerini ne zaman ve ne şekilde kullanacağı belirleme yetkisi, yönetim hakkı kapmasında işverendedir. 

Dolayısıyla yıllık izin, işçinin istediği bir tarihte değil, işin gereği olarak işverenin belirlediği bir tarihte kullanılabilir.   

Ancak diğer yandan işveren, yönetim hakkını objektif iyi niyet kuralları çerçevesinde kullanmakla yükümlüdür. 

Dolayısıyla işveren, işçinin izin talebine objektif bir şekilde ve iyiniyetli olarak yaklaşmalı, eğer ki yılık iznini Kurban Bayram tatili ile birleştirerek kullanması işyerindeki işleyişi aksatmayacaksa bu konuda olumlu yaklaşmalıdır.   

Bu konudaki Yargıtay kararı şöyledir:

“İşçinin hak ettiği izinlerini ne zaman ve ne şekilde kullanacağı işverenin yönetim hakkı kapsamında olup, işverence belirlenir. Kuşkusuz işveren bu hakkını objektif iyi niyet kuralları çerçevesinde kullanmalıdır. Dosyada ki bilgi ve belgeler, davalı tanığı …’in beyanı, davacıya ait savunma metni ve devamsızlığa ilişkin tutanak içeriklerinden; 2012 yılı Ramazan Bayramında işyerinde çalışan davacı işçinin bayram sonrası işverenden izin almadan, 2 günlük hafta sonu ile birleştirip 5 gün kendince izin kullandığı sabittir. Ancak işverenden izin almadan izin hakkını kullanmaktan bahsedilemeyeceğinden, esasen bu durum devamsızlık niteliğinde olup, davalı işverenin 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 25/II-g bendine istinaden devamsızlık nedeniyle yaptığı fesihte haklı olduğu gözetilerek davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi yerine, yazılı gerekçe ile kabulü hatalıdır.” (9. Hukuk Dairesi 2015/18721 E. , 2018/11009 K.)

Sonuç olarak işveren ile işçi anlaşırsa yıllık iznin tamamının veya bir bölümünün Kurban Bayram tatili ile birleştirilerek kullanılabilmesi mümkündür.

Ancak işçinin böyle bir talebi, işyerindeki işi ve işleyişi aksatacaksa işveren bu talebi karşılamak zorunda değildir. 

Kural olarak yıllık izin ne zaman kullanılacağını belirleme yetkisi işverendedir.

İşveren de yönetim hakkını kullanırken iyi niyetli olarak hareket etmeli, çalışma barışı ve iş verimi için işçinin taleplerini mümkün olduğu ölçüde karşılamaya özen göstermelidir.  

Milyonlarca müslümanın oruç tutacağı Ramazan ayı, çalışma hayatında da kimi değişiklikler getirmektedir.

Bilindiği gibi; kimi kurumlar nakit yemek parası verirken bazı kurumlarda yemek hizmeti sunulmakta ve işçilere kurumda yemek verilmektedir.

Yemek verilen kurumlarda, oruç tutan çalışanların öğlen yemeğinden yararlanabilmesi mümkün olmamaktadır.

Bu durum kimi toplu sözleşmelerde dikkate alınarak yemek verilen işyerlerinde oruç tutan çalışanlara yemek parasının nakdi olarak ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Dolayısıyla Ramazan ayı boyunca oruç tutacağını beyan eden ve işyerinde yemek yemeyen işçiye yemek parasının ödenmesi gerekir.

Kamu kurumları adına TÜHİS’in işçi sendikalarıyla imzaladığı pek çok toplu sözleşmede yemek yardımı maddesi şu şekildedir:  

“Madde 33- Yemek Yardımı:

İşçilere; işyerinde fiilen çalıştıkları günlerde bir öğün ücretsiz yemek verilir.

Ancak, Ramazan ayında oruç tutanlara, sağlık kurulu raporu ile perhizli olduğunu belgeleyenlere ve yemek çıkarılması veya verilmesi mümkün olmayan işyerlerinde çalışan işçilere fiilen çalıştıkları her gün için sözleşmenin birinci yıl birinci altı ayında brüt 11,94 TL/Gün; sözleşmenin birinci yıl ikinci altı ayında ise brüt 12,54 TL/Gün; yemek yardımı ödenir.

Bu yardım toplu iş sözleşmesinin ikinci yılı birinci ve ikinci altı aylarında ücret zammı oranında artırılarak uygulanır.”

Toplu iş sözleşmesinde bu yönde bir hüküm var ise işçiye yemek yemediği günler için, yine toplu sözleşmede belirtilen yemek ücretinin ödenmesi zorunluluktur.

Bu hüküm pek çok toplu sözleşmede yer almaktadır. Bu nedenle Ramazan ayında oruç tutan işçiler, bir aylık yemek parasını nakdi olarak alacaktır.