Gerçek bir hastalığa dayanmayan raporların işçilerin için ağır sonuçlar doğurabilmesi de mümkündür.  

Yargıtay’ın rapor aldıktan sonra tatile çıkan işçilerin tazminatsız işten atılacağına ilişkin pek çok kararı sözkonusudur.

9. Hukuk Dairesi’nin 2018/5003 E,  2021/159 sayılı Kararına konu olan olayda; iki işçinin rapor aldıktan sonra tatile gittikleri, tatile giderken de sosyal medya hesabında; “Karadeniz turu başlasın, biz yaşayalım siz dedikodusunu yaparsınız” yazısını paylaştıkları görülmektedir.

İşçinin savunmasında, tatile gittiğini kabul ederek, “İstirahatliydim, doktor temiz hava al dedi, ben de memlekete gittim” açıklaması da işten atılmasını engellememiştir. Yargıtay da her iki işçinin işten çıkarılmasının haklı sebebe dayandığına dikkat çekerek  tazminat taleplerini reddetmiştir.

Dolayısıyla istirahat raporunun gerçek hastalığa dayanması önem arz etmektedir.

Diğer yandan özellikle bayram, tatil veya yıllık izin gibi durumlarda şehir dışına çıkan işçi ve memurun, mesaide olması gereken günde ve mesai saatleri içinde il dışında aldığı raporun geçerli olup olmayacağı da sık sık gündeme gelen bir konudur.

Kapatılan Devlet Personel Başkanlığı’nın, devlet memurlarının mesai saatleri içinde memuriyet mahalli dışındaki sağlık hizmeti sunucularının acil servislerinden aldığı hastalık raporlarının hastalık iznine çevrilip çevrilemeyeceği hakkındaki görüşü emsal niteliktedir. (07/09/2012-14312)

Devlet Personel Başkanlığı’nın somut olay üzerine görüşü şöyledir:

“İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünüzde şef olarak görev yapan personelin 12/07/2012-27/07/2012 tarihleri arasında yıllık izin kullandığını, söz konusu personelin yıllık izninin bitimini takip eden 30/07/2012 Pazartesi günü göreve başlaması gerekirken ilgilinin bahsi geçene tarihte saat 13:23”te Sivas İli Gurun İlçesi Devlet Hastanesinin Acil Polikliniğinden 5 günlük hastalık raporu aldığını belirterek, bahsi geçen personelin mesai saatleri içinde memuriyet mahalli dışından almış olduğu hastalık raporunun hastalık iznine çevrilip çevrilemeyeceği hususunda görüş talep edilen ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 105 inci maddesinin altıncı fıkrasına istinaden hazırlanarak 22/8/2011 tarihli ve 2011/2226 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 29/10/2011 tarihli ve 28099 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesinin altıncı fıkrasında;  “Hastalık izni verilebilmesi için hastalık raporlarının, geçici görev ve kanunî izinlerin kullanılması durumu ile acil vakalar hariç, memuriyet mahallindeki veya hastanın sevkinin yapıldığı sağlık hizmeti sunucularından alınması zorunludur.” hükmü,  söz konusu madeninin beşinci fıkrasında ise “ Bu Yönetmelik ile tespit edilen usûl ve esaslara uyulmaksızın alınan hastalık raporlarına dayanılarak hastalık izni verilemez. Hastalık raporlarının bu Yönetmelik ile tespit edilen usûl ve esaslara uygun olmaması hâlinde bu durum memura yazılı olarak bildirilir. Bu bildirim üzerine memur, bildirimin yapıldığı günü takip eden gün göreve gelmekle yükümlüdür. Bildirim yapıldığı hâlde görevlerine başlamayan memurlar izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılarak haklarında 657 sayılı Kanun ve özel kanunların ilgili hükümleri uyarınca işlem yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde, mezkur Yönetmelikte belirtilen istisnalar saklı kalmak üzere Devlet memurlarının mesai saatleri içinde memuriyet mahalli dışından aldığı hastalık raporlarının hastalık iznine çevrilmesi mümkün bulunmamakta olup, bahsi geçen personelin yıllık izninin bitimini takip eden 30/07/2012 Pazartesi günü mesai saatinde görev yerinde bulunması gerekirken yıllık iznini geçirdiği Sivas İlinde kalarak Pazartesi günü saat 13:23”de acil polikliniğinden almış olduğu hastalık raporunun hastalık iznine çevrilemeyeceği mütalaa edilmektedir.”

Sonuç olarak Devlet Personel Başkanlığı somut olayda, mesai gününde görev yerinde bulunması gereken memurun yıllık iznini geçirdiği ilde kalarak aynı gün mesai saatleri içinde aldığı raporun hastalık iznine çevrilemeyeceğini değerlendirmiştir.

Aynı hususun işçiler içinde geçerli olabileceğini; bayram ya da yıllık izin dönüşü mesaide olunması gereken günde ve mesai saatleri içinde bir başka şehirden alınan raporun gerçek bir hastalığa dayanmadığı yönünde kuvvetli şüphe oluşacağını ve buna göre işlem tesis edilebileceğini değerlendiriyoruz.

Devlet Personel Başkanlığının bir başka görüşü şu şekildedir: 

Ancak bu raporların gerçek bir hastalığa dayanması önem arz etmektedir.

Gerçek bir hastalığa dayanmayan raporların işçilerin için ağır sonuçlar doğurabilmesi de mümkündür.  

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2018/5003 E, 2021/159 sayılı Kararına konu olan olayda; iki işçinin rapor aldıktan sonra tatile gittikleri, tatile giderken de sosyal medya hesabında; “Karadeniz turu başlasın, biz yaşayalım siz dedikodusunu yaparsınız” yazısını paylaştıkları görülmektedir.

İşçinin savunmasında, tatile gittiğini kabul ederek, “İstirahatliydim, doktor temiz hava al dedi, ben de memlekete gittim” açıklaması da işten atılmasını engellemedi.

Yargıtay, her iki işçinin işten çıkarılmasının haklı sebebe dayandığına dikkat çekerek tazminat taleplerinin reddine karar verdi.

İşte Yargıtay kararına yansıyan olayın ayrıntıları:

“Somut uyuşmazlıkta; davacı 09-12/07/2015 tarihleri arası için 2’şer gün şeklinde ardışık tarihlerde istirahat raporu almış, aynı işyerinde çalışan bir diğer işçi Melih de aynı tarihlerde aynı hastane ve aynı doktordan aynı teşhis ile istirahat raporu almıştır.

Davacının raporlu olduğu tarihte sosyal medyada diğer şirket çalışanı Melih, sosyal medya hesabında; “Karadeniz turu başlasın, biz yaşayalım siz dedikodusunu yaparsınız” yazısını paylaşmış, paylaşımın altına da “Serdar Yıldırım ile (davacı) birlikte Bolu Abant yolunda” notunu düşmüştür.

Davalı işverence bu olayın ardından davacıdan 21/07/2015 tarihinde savunması talep edildiğinde, davacı 21.07.2015 tarihli savunmasında bu durumu kabul ederek ‘istirahatliydim, doktor temiz hava al dedi, ben de memlekete gittim’ şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davacının ve iş arkadaşının aynı tarihte aynı doktordan ve aynı sebeple rapor aldıkları, arkadaşının sosyal medya hesabından raporlu olduğu gün davacı ile birlikte Karadeniz turuna çıktıklarını yazdığı, davacının işbu davranışı ile işverenin güvenini kötüye kullandığı, eyleminin yasada öngörülen doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış olduğu, davacının seyahatinin turizm amaçlı olduğu açıkça ortadadır. Davacı savunmasında da bu durumu kabul etmiştir.

Bu delil durumu karşısında, davalı işveren tarafından gerçekleştirilen fesih haklı sebebe dayandığından kıdem ve ihbar tazminat taleplerinin reddi yerine, kabulü hatalıdır.”