Kararda özetle; il dışında fuara katılmak amaçlı görevlendirilen Belediye personellerin (Başkan, yardımcıları ve meclis üyeleri) konaklama giderleri için Harcırah Kanununda öngörülen limitlerin üzerinde olduğu bir ödeme yapıldığı ve bunun kamu zararı olduğu ifade edilmiş. Savunmalarda ise konaklama bedelinin Harcırah Kanunu’na göre değil İçişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan “Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi” kapsamında yapıldığı iddia edilmiştir.

Temyiz Kurulu, rapor dosyası ve eki belgeleri incelemesi sonucunda mevzuatta belirtilen tutarların üzerinde konaklama bedeli ödenmek suretiyle kamu zararına neden olunduğuna karar vermiştir. Kararda dikkat çeken husus ise gerçekleştirme görevlisi olarak kamu zararından sorumlu tutulan belediye işçisi hakkında. İşçi mahkemeye sunduğu itiraz dilekçesinde;

·Gerçekleştirme görevi iş ve işlemlerinin memur eliyle yürütülmesinin esas olduğunu,
·Özel Kalem Müdürlüğünde görevli bir memur bulunmadığından harcama yetkilisinin görevlendirmesiyle gerçekleştirme görevlisi olarak yetkilendirildiğini, bu yetkilendirmenin mevzuata uygun olmadığını,
·Gerçekleştirme görevlisi olması ile ilgili tarafına resmi bir yazı tebliği yapılmadığını,
·Resmi ve yasal bir görevlendirme olmadan attığı imzaların anlam ifade etmeyeceğini,
·Belediye Başkanı ve Harcama Yetkilisinin sözlü talimatları doğrultusunda ödeme evraklarına kendisi daimi işçi statüsünde olmasına rağmen imza attığını, belirtmiş ve ilamda belirtilen tazmin hükmünün kendisi adına kaldırılması talebinde bulunmuştur.

Sayıştay Temyiz Kurulu ise kararında bu konuya ilişkin;

“Yine Gerçekleştirme Görevlisi dilekçesinde; gerçekleştirme görevi iş ve işlemlerinin memur eliyle yürütülmesinin esas olduğunu, Özel Kalem Müdürlüğünde görevli bir memur bulunmadığından Harcama yetkilisinin görevlendirmesiyle gerçekleştirme görevlisi olarak yetkilendirildiğini, bu yetkilendirmenin mevzuata uygun olmadığını, Belediye Başkanı ve Harcama Yetkilisinin sözlü talimatları doğrultusunda ödeme evraklarına kendisinin daimi işçi statüsünde olmasına rağmen imza attığını,

İfade etmişse de;

5018 sayılı Kanunun 32’inci maddesinde harcama yetkililerinin, 33’üncü maddesinde ise gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu hakkında düzenlemeler bulunmaktadır. Ayrıca, 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı ile 5018 sayılı Kanun çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililer belirlenmiş, söz konusu Kararda harcama yetkilileri ile ilgili olarak; bütçeden yapılacak harcamalar konusunda 5018 sayılı Kanunda öngörülen harcama sürecinde tek ve tam yetkili olan, giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetindekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin, Sayıştaya karşı hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğunun, bu nedenle, harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Gerçekleştirme görevlileri ile ilgili olarak ise ilgili Kararda; aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanun’un ve ikincil mevzuatın gerçekleştirme görevlisini tanımlamadığı, harcama yetkilisinin yapmış olduğu harcamalardan dolayı hem hukuki hem de idari sorumluluğu bulunduğu dikkate alındığında, gerçekleştirme görevlisini tayin ve tespite yetkili merciinin harcama yetkilisi olması gerektiği sonucuna varılabilir. Bu nedenle harcama yetkilisi gerek kendi biriminden gerekse başka birimlerden hiyerarşik olarak en yakın yönetim kademesinde bulunan kişi veya kişiler arasında belirleyeceği kişiyi gerçekleştirme memuru olarak belirleyebilir. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12’nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. ” hüküm de değerlendirildiğinde; ilgili mevzuatın, gerçekleştirme görevlilerinin memurlar arasından seçilmesini zorunlu kılacak bir hususu içermediği anlaşılacaktır. Yani, kamu görevi verilebilen işçi pozisyonundaki bir çalışan da gerçekleştirme görevlisi olabilmektedir.

Bu itibarla, 96 sayılı İlamın 3. Maddesiyle verilen tazminine ilişkin hükmünün TASDİKİNE ,oy birliği ile,
Karar verildiği 14.07.2021 tarih ve 49928 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.” demiştir.

Temyiz Kurulu kararını incelediğimizde, şu sonuçları çıkartabiliriz:
1) “Harcama yetkilisi sadece memurlar arasından gerçekleştirme görevlisi görevlendirebilir” şeklinde bir mevzuat düzenlemesi yoktur
2) Harcama yetkilisi gerek kendi biriminden gerekse başka birimlerden gerçekleştirme görevlisi olarak gerekirse “işçi pozisyonunda” birini görevlendirmeye yetkilidir
3) Harcama yetkilisinin, görevlendirdiği kişiye (gerçekleştirme görevlisine) bu hususu ayrıca resmi bir yazı ile tebliğ etmesine gerek yoktur
4) Asli bir gerçekleştirme belgesi olan “Ödeme Emri” belgesini “düzenleyen” sıfatıyla imzalayan kişi, Sayıştay’a hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumludur

Sonuç itibariyle kamu kurumlarında 657 sayılı Kanuna tabi olarak “işçi” pozisyonunda çalışanların, Harcama Yetkilisince “Gerçekleştirme Görevlisi” olarak görevlendirilmesinin mevzuata uygun olduğu ifade edilmektedir. İlgili personelinin gerçekleştirme belgelerinde imzasının bulunması, hem gerçekleştirme görevini kabul ettiği hem de Sayıştay’a hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğunu göstermektedir.

Şunu da yeri gelmişken söylemek gerekir ki; 696 sayılı KHK kapsamında, Belediyelerde hizmet alımı yoluyla belediye şirketlerinden istihdam edilen işçiler, o Belediyenin asli personeli olmadığı için başka bir ifadeyle şirket personeli veya taşeron işçi oldukları için gerçekleştirme görevlisi olarak görevlendirilemezler.