Peki devlet memuru olmadan önce taşeron firmalarda çalışan işçilerin bu hizmetleri memurlukta nasıl değerlendirilecektir.

Devlet Personel Başkanlığı, taşeron işçi olarak çalışılan sürelerin memurun kazanılmış hak aylığında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunu bir görüş ile açıklığa kavuşturmuştur.

Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşü şu şekildedir: 

ÖZET: Taşeron işçi olarak çalışılan sürelerin memurun kazanılmış hak aylığında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hk. (12/12/2016-7298)

Üniversiteniz bünyesinde teknik hizmetler sınıfı ile sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında görev yapmakta olan personelinizin hizmet değerlendirmeleri yapılırken daha önce resmi kurumlarda taşeron işçi olarak çalışmış oldukları sürelerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 36 ncı maddesi hükmü gereğince tamamının mı yoksa ¾ ü nün mü değerlendirileceği hususunda görüş talebinde bulunduğunuz ilgi yazı incelenmiştir.

Devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak özel sektörde veya serbest olarak yapmış olduğu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece kademesinde değerlendirilmesi için yasal düzenleme bulunması gerekmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı değişik 36 ncı maddesinde hizmet sınıfları sayılmış ve Devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece kademesinde ne şekilde değerlendirileceğine ilişkin hükümlere yer verilmiştir.

Bu bağlamda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin Ortak Hükümler Bölümünün C/1 maddesinde; “Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.” hükmü , C/2 maddesinde de;
sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce
yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel kurumlarda
yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek
isteyenlerin sağlık hizmetlerinde geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci
maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde
tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların
sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş sayılarak bu
sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek
suretiyle değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.

Mezkur hükümler ile hizmetin değerlendirilmesinden faydalanabilmek için teknik hizmetler
sınıfı ile sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında görev almak ile memuriyete girmeden önce
veya memuriyetten ayrılarak mesleklerini özel veya kamu kurumlarında icra etmek, mesleğin icrası
için mer’i mevzuat gereğince aranılan şartların taşınması ve sosyal güvenlik kurumuna pirim ödenmiş
olması gerekmektedir.

Diğer taraftan, memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini
serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerin meslek icrasına ilişkin
bilgileri belgelendirmesi ve ispat etmesi gerekmektedir. 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş
Kanununun “Çalışma belgesi” başlıklı 28 inci maddesi “İşten ayrılan işçiye, işveren tarafından işinin
çeşidinin ne olduğunu ve süresini gösteren bir belge verilir. Belgenin vaktinde verilmemesinden veya
belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi veyahut işçiyi işine alan yeni işveren
eski işverenden tazminat isteyebilir. Bu belgeler her türlü resim ve harçtan muaftır.” hükmü
bulunmaktadır.

Bu bağlamda, hizmet alımı yöntemi ile karşılanan hizmetlerde çalışan personelin kamu personeli olmayıp hizmet alınan şirketin personeli olduğu ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının da bu durumu belgelendirdiği, yapılan hizmet alım ihalelerinden karşılanan firma personelinin ihale kapsamı dışındaki hizmetlerde çalıştırılmasının yasal olarak mümkün bulunmadığı hususu dikkate alınarak, kamu kurum ve kuruluşlarında teknik hizmetler sınıfı ile sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında yer alan hizmetleri yürütmek üzere yapılan ihalelerde görevlendirilenlerin söz konusu hizmetlerinin yukarıda belirtilen nitelikleri taşımaları halinde 657 sayılı Kanunun anılan hükümleri çerçevesinde ¾ nün kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinde değerlendirilebileceği, ancak taşeron firma çalışanının işvereni kamu olmadığından hizmetlerinin tamamının değerlendirilmesinin söz konusu olmadığı mütalaa edilmektedir.”

İşte O Görüş!! 

Bakanlar Kurulu, verdiği karar ile mahalli idarelerin taşeron personel için 845 şirket kurmasına izin verdi. Bakanlar Kurulu, 752’si belediye, 14’ü bağlı kuruluş, 35’i il özel idaresi ve 44’ü mahalli idare birliği olmak üzere toplam 845 şirketin kurulmasına izin verdi. Bakanlar Kurulunun İlgili kararı şu şekilde;

T.C.

BAŞBAKANLIK

Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü

27/03/2018

Sayı : 31853594/167-114/109

Konu : Bakanlar Kurulu Kararı

İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA

İlgi : İçişleri Bakanlığı (Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü)’nın 12/03/2018 tarihli ve 85373441-6099 sayılı yazısı.

İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin yeni kurulacak veya mevcut şirketlere sermaye katılımında bulunmalarına izin verilmesi hakkındaki 21/3/2018 tarihli ve 2018/11541 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklerinin sureti ilişikte gönderilmiştir.

Bilgilerinizi arz ederim.

Davut KARATAŞ

Kanunlar ve Kararlar

Genel Müdürü

İlgili Bakanlar Kurulu Kararı’nın tamamına ve orijinaline ulaşmak için tıklayınız.

Kurulacak Belediye Şirketlerinin listesine ulaşmak için tıklayınız.

Kurulan Belediye Bağlı Kuruluşu Şirketleri listesine ulaşmak için tıklayınız.

Kurulan İl Özel İdareleri Şirketleri listesine ulaşmak için tıklayınız.

Kurulan Mahalli İdare Birliği Şirketleri listesine ulaşmak için tıklayınız.

Verilen bu karar 11.09.2014 tarihli 6552 sayılı Torba Yasa ile 4857 sayılı Kanunda yapılan değişiklikleri ve ilgili Yönetmelik düzenlemelerini yeniden tartışmaya açmıştır.

Yargıtay kararı şu şekilde:

Görüldüğü üzere kararın temel noktası 4857 sayılı İş Kanunun 2’nci maddesine dayanmakta olup;

“(…) Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren
işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur”

hükmü gereğince, her ne kadar 4857 sayılı İş Kanunun 112’nci maddesinde kıdem tazminatına ilişkin ücretlerin ilgili kamu kurum ve kuruluşunca ödeneceği belirtilmiş olsa da Kanunun 2’nci maddesinde yer alan asıl işveren ve alt işverenin işçiye karşı birlikte sorumlu olduğuna ilişkin hükmün halen geçerli olduğunun altı çizilmiştir.

Oysaki 11.09.2014 tarihinde, 6552 sayılı Torba Yasa ile 4857 sayılı Kanunun “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde özetle; “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları, kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir” şeklinde bir düzenleme yapılmış ve bu düzenlemeye ilişkin de 08.02.2015 tarihinde

Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik adıyla bir yönetmelik çıkartılmıştır.

YARGITAY KARARI, KAMU KURUMLARININ KIDEM TAZMİNATI ÖDEMESİNE ENGEL TEŞKİL EDER Mİ?

Yargıtay 22’nci Hukuk Dairesinin verdiği karar, esasen taşeron işçilerin kıdem tazminatı ödemelerinden tek başına kamu kurumlarının sorumlu tutulamayacağı yönündedir.

Buradan hareketle, 4857 sayılı İş Kanunun 112’nci maddesinde yapılan düzenlemenin yeterli olmadığı ve asıl işveren-alt işveren sorumluluğunu düzenleyen 2’nci maddenin de gözden geçirilmesi gerektiği açıktır.

Söz konusu Yargıtay kararı, kamu kurumlarınca yapılan kıdem tazminatı ödemelerine engel teşkil etmemektedir. Mevcut Kanun ve Yönetmelik düzenlemeleri aynen yürürlükte olup, kıdem tazminatı ödemesine hak kazanan taşeron işçilerin bu haklarının ilgili kurumlarca “ivedilikle” yerine getirilmesi gerekir.

Öte yandan kıdem tazminatının ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ödenmiş olması alt işverenlerin (yüklenicilerin/taşeron firmaların) bu konudaki sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır. Yargıtay kararı da tam olarak bu noktaya işaret etmektedir.

Yasa gereği asıl işveren olan kamu kurum ve kuruluşlarının, yapmış oldukları kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin olarak, ilgili dönemlerde sorumluluğu bulunan alt işverenlere (taşeron firmalara) yönelik rücu davası açma hakları vardır ve kanaatimizce ilgili Yargıtay kararı sonrasında bu hakların kullanımında önemli bir artış olacaktır.

Bireysel Emeklilik Sisteminde (BES) ikinci kademe olan ve çalışan sayısı 250-1.000 arası çalışanı olan şirketler için uygulama 01.04.2017 tarihi itibariyle başladı.

Hatırlanacağı üzere daha önce birinci kademe olan, çalışan sayısı 1.000 ve üzerinde olan işyerleri için 01.01.2017 tarihinde uygulama başlamıştı.

Ayrıca 01.04.2017 tarihi itibariyle merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarında çalışanlar da sisteme dahil edildi. (Belediyeler ve merkezi yönetim dışındaki diğer kurumlar ise 01.07.2017 tarihinde sisteme dahil olacak)

Kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde hizmet alımı ihalesi kapsamında 250-1.000 arasında işçi çalıştıran şirketler de (taşeron firmalar) 01.04.2017 itibariyle BES sistemine dahil oldular.

Ancak birden fazla ihale sözleşmesi olan, başka bir ifadeyle birden fazla işyeri olan taşeron firmaların işçi sayısı hesabında bazı hatalar yapıldığını görmekteyiz.

Makalenin PDF halini indirmek için tıklayınız.

Taşeron Firmanın İşçi Sayısı Her Bir İdare Bazında Mı? Yoksa Türkiye Genelindeki Tüm İşyerleri Bazında Mı Değerlendirilecek?

Otomatik (BES) uygulamasında bazı taşeron şirketlerin işçi sayısını belirlerken, her bir İdarede çalıştırdığı işçi sayısını ayrı ayrı dikkate aldığını görüyoruz. Bunun hatalı olduğunu ifade edelim.

Konuyla ilgili yayınlanmış olan “Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin” 6’ncı Maddesinde;

“… Bu madde kapsamında çalışan sayısının belirlenmesinde, birden fazla işyeri olan işverenler için bütün işyerlerindeki çalışanların toplamı göz önünde bulundurulur.

Bu madde kapsamında çalışan sayılarının tespitinde, ikinci fıkrada belirtilen kapsama alınma tarihleri itibarıyla geçerli Sosyal Güvenlik Kurumu verileri dikkate alınır” denmektedir.

Buna göre 01.04.2017 tarihi itibariyle Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre Türkiye genelinde bütün işyerlerinde 250-1.000 arasında çalışanı olan taşeron şirketler Otomatik BES uygulamasına girmiş durumdadırlar.

Otomatik BES’e İşçisini Geç Bildiren Şirket Ne Kadar Ceza Ödeyecek?

4632 sayılı “Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu” uyarınca işverenler çalışanların katkı paylarını takip etmek ve tahsil etmekle sorumlu tutulmuştur.

Ek Madde-2’de ise;
“Bu madde kapsamında sunulan emeklilik planları kapsamında şirketlerce 7 nci madde uyarınca fon işletim gideri kesintisi dışında başka bir kesinti yapılamaz. Çalışan katkı payı, işverenin taraf olduğu 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki haciz ve iflas yoluyla takip bakımından işçi alacağı niteliğinde imtiyazlı bir alacaktır. İşverenler bu madde kapsamındaki yükümlülükleri bakımından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetlenir. İşverenin bu madde kapsamındaki yükümlülüklerine ve bu madde uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelere uymaması hâlinde, her bir ihlal için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yüz Türk lirası (100,00 TL) idari para cezası uygulanır” denmektedir.

Buna göre örneğin 250 çalışanı olan bir taşeron şirketin BES sistemine geç bildirim yapması halinde 250x100TL=25.000 TL gibi bir idari para cezası ile karşılaşması söz konusu olabilir.

250-1.000 Arasında İşçisi Olan Taşeron Firmalar Ne Yapacak?

01.04.2017 tarihinde yürürlüğe giren 2. Kademe Otomatik BES uygulamasında taşeron firmalar en geç 30.04.2017 tarihine kadar Hazine tarafından yetki verilmiş bir Bireysel Emeklilik Şirketi ile anlaşma imzalayacaktır.

Ardından da Nisan ayı maaşlarının ödeme günü olan (Örneğin: 01.05.2017) tarihi takip eden en geç 1 iş günü içinde katkı paylarını Bireysel Emeklilik Şirketi hesabına yatıracaklardır.

Makalenin PDF halini indirmek için tıklayınız.