Bakan Bilgin, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kadroya geçirilen işçilerin “zorunlu emekli” edilmeleriyle ilgili çekincelerine ilişkin soruya “Bu düzenlemede o zorunlu emeklilik şartını ortadan kaldıracağız. Biliyorsunuz KHK ile kadroya geçen işçiler, ‘Sen şu kadar çalıştın, artık emekli olursun.’ denilerek zorla emekli ediliyorlar. Onu ortadan kaldıracağız. İsteğe bağlı olarak yasal sınırda çalışabilecekleri süre kadar çalışabilecekler.” diye cevap verdi. 

Bilindiği gibi taşerondan kadroya geçen işçilerin, emekliliği hak ettikleri tarih itibariyle emekliye sevk edilmeleri 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) amir hükmüydü.

KHK’daki söz konusu düzenleme şu şekildedir:

“Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. Bunların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.”  

Bu nedenle kamu kurumları, çalıştırdıkları 696 KHK’lı işçilerini bu hüküm çerçevesinde, emekliliği hak ettikleri tarih itibariyle emekli etmektedirler.

Ancak bu durum, işçilerin itirazlarına yol açmaktaydı. 

Genç yaşta emekli olmak istemeyen sürekli işçiler, çalışma hayatına devam etmeyi talep etmekteydi. 

Bu sorunların kökten çözümü ise 696 sayılı KHK’daki zorunlu emeklilik uygulamasının bütünüyle kaldırılmasıdır.

Bakan Bilgin’in açıklamasıyla bu yol açıldı. Yapılacak bir yasal düzenlemenin ardından 696 KHK’lıların zorunlu emekliliği son bulacak.      

Bazı kamu kuruluşlarının taleplerinin olduğunu belirten Bakan Bilgin, “Onları ele alıp, onların durumunu inceliyoruz. Sözleşmeliler kapsamında biliyorsunuz 500 bin civarında kişi yer almaktadır” dedi.

Bakan Bilgin, asgari ücret ile ilgili olarak da “Asgari ücret benim veya herhangi birisinin açıklayacağı bir konu değil. Asgari Ücret Tespit Komisyonunu Aralık ayında toplayacağım, orada hepsini konuşacağız.” açıklamasında bulundu. Asgari ücret için işverene ek destek konusunun da komisyonda konuşulacağını söyledi. 

Bakan Bilgin, sık sık gündeme gelen taşeron işçiler ve EYT konusunda ise; “Şu anda üzerinde yoğunlaştığımız konu sözleşmeli çalışanlar konusudur. Sözleşmelilerle ilgili talepleri değerlendiriyoruz” açıklamasını yaptı.

Böylece Bakan Vedat Bilgin, 696 sayılı KHK ile taşeron işçiler kadroya geçirilirken kapsam dışı kalan 90 bin taşeron işçinin de 4/D sürekli işçi kadrosuna alınacağını ilk ağızdan duyurmuş oldu.

Bakan Bilgin’in açıklamasının ardından, en çok “90 bin taşeron işçi kimleri kapsıyor?”, “ 90 bin taşeron işçi kim?”, ” 90 bin taşeron işçi ne zaman kadroya geçecek?” soruları gündeme geldi.

90 BİN TAŞERON İŞÇİ KADROYA NE ZAMAN GEÇECEK?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin; “Mesela geçici işçiler sorunu. Ben 2000 yılında genel müdürdüm, bizim geçici işçilerimiz vardı. Demir yolları ile görüşüyorum, geçici işçilerimiz hale geçici işçi… Bir türlü geçmeyen bir işçilik dönemi var. Bunu çözeceğiz. Geçici işçilik meselesinin çözülmesi lazım. Ayrıca 696 Sayılı KHK’yla geçen işçilerin problemleri var. Onların çözülmesi daha kolay, o konuda hazırlıklarımız tamamlandı ama orada bir başka sorun daha var, önemli bir sorun da şuydu. Yaklaşık 1 milyon işçi geçti ama o günkü şartlarda 90 bin civarında bir işçi kapsam dışında kaldı. Onların kamuya kadrolu olarak geçmesi, onlara işçi kadrosu verilmesi konusunda da bütün çalışmalarımızı tamamladık. Onun da belli bir aşamadan sonra uygulamaya sokulacağının haberini vermek isterim.” diye konuştu.

Bakan Bilgin’in açıklamalarına göre önümüzdeki günlerde Meclis’e sevk edilecek bir yasa tasarısı ile, 696 KHK dışında kalan ve sayıları 90 bin civarında olan taşeron işçilerin kadroya alınması bekleniyor.

90 BİN TAŞERON İŞÇİ KİMLERİ KAPSIYOR?

696 sayılı KHK kapsamı dışında bırakılan alt işveren işçileri genel olarak; KİT’ler, HBYS çalışanları, Çağrı Hizmetleri Çalışanları, Personel gideri yüzde 70’in altında kalan hizmet alımlarında çalışanlar, yemekhane hizmetleri ve araçlı hizmet alımlarında çalışanlardan oluşuyor.

90 bin taşeron işçiye kadro düzenlemesiyle bu pozisyonlardaki kişilerin de kadroya geçirilmesi bekleniyor.

Kanun tasarısının Meclis’e sevk edilmesiyle birlikte bu detaylar açıklığa kavuşarak kimlerin kadroya alınacağı da netlik kazanmış olacak.  

TÜRK-İŞ Genel Teşkilat Sekreteri ve Koop İş Genel Başkanı Eyüp Alemdar, kampanyayla ilgili olarak yaptığı açıklamada, çalışma yaşamının gündeminde yer alan bu önemli konuları maddeler halinde özetleyerek şunları söyledi:

“Koop-İş Sendikası olarak, TÜRK-İŞ Konfederasyonumuzun öncülüğünde, çalışma yaşamında yer alan bu sorunların ivedilikle çözüme kavuşturulması için çalışmalarımıza tüm gücümüzle devam ediyoruz. Bilinmelidir ki başta üyelerimiz olmak üzere tüm çalışanların sesi olacağız ve haklı mücadelemizi sonuna kadar sürdüreceğiz. Artık günümüzde geçici işçilik, taşeron işçiliği gibi konular gündemden çıkmalı, çalışma yaşamındaki bu tür atipik istihdam biçimlerine son verilmelidir. Geçici işçilik, adı üstünde, kısa süreli bir istihdam biçimidir. 15 yıl, 20 yıl gibi sürelerle geçici işçilik olmaz.”

Alemdar, kampanyaya konu olan çalışma yaşamının bu güncel sorunlarını şu şekilde sıraladı:

1- Geçici işçiler, sürekli işçi kadrosuna alınmalıdır:

Milli Eğitim Bakanlığı başta olmak üzere kamuda geçici işçi kadrosunda çalıştırılan işçiler, büyük hak kayıplarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı’nda geçici işçi kadrosunda çalıştırılan üyelerimiz, yılda 10 ay çalıştırılmakta, yılın 2 ayında ücret ve diğer gelirlerden mahrum kalmaktadırlar. Aileleriyle birlikte düşünüldüğünde yüz bin civarında insan, bu durumdan doğrudan etkilenmektedir.

Yılda 10 ay çalışma yapılması, okulların kapalı olduğu dönemde dahi devamlılığın sağlanmasına, bakım-onarım çalışmalarına, yeni eğitim-öğretim dönemine hazırlık çalışmalarına engel olmaktadır.

Bu uygulamaya son verilmeli, Kamudaki tüm geçici işçiler, sürekli işçi kadrosuna geçirilmelidir.

2- 696 sayılı KHK ile kadroya geçenlerin tayin hakları tanınmalı, resen emeklilik uygulamasına son verilmelidir.

696 sayılı KHK ile kadroya geçen çalışanlara tayin hakkı verilmemektedir. Bu durum, işçilerin yaşamak zorunda oldukları il ve işyerlerine geçememelerine, sosyal bağlarının zedelenmesine hatta aile birliklerinin bozulmasına neden olmaktadır. Bu çalışanlara tayin hakkı tanınmalı, yaşadıkları mağduriyet sona erdirilmelidir.

Yine bu çalışanlar, resen emeklilik uygulamalarıyla karşı karşıya kalmışlardır. En verimli oldukları 47-48 yaşlarında zorunlu olarak emekli edilmeleri, tecrübeli işçi açığı yaratmakta, kurumları zor durumda bırakmaktadır. Diğer yandan, emekli olsalar dahi geçimlerini sağlamak için çalışmaya devam etmek zorunda olan bu kişiler, ileri yaşları nedeniyle yeni iş bulamamakta, işsizlikle karşı karşıya kalmaktadır. Resen emeklilik uygulamasına bir an önce son verilmeli, bu işçilerin mağduriyetleri giderilmelidir.

3- Üniversitelerin iktisadi işletme ve sosyal tesislerinde çalışan işçilerin mali hakları, genel bütçeden karşılanmalıdır.

Üniversitelerin iktisadi işletmeleri ve sosyal tesisleri, üniversitelerden bağımsız bir tüzel kişiliğe sahip olmayan, dolayısıyla üniversiteye bağlı birimlerdir. Bu durum yargı kararlarıyla da sabittir. Buna rağmen, üniversite iktisadi işletmelerinde ve sosyal tesislerinde çalışan işçilerin ücretleri, genel bütçeden ödenmediği için, bu kişiler ücret ve mali hakları açısından farklı uygulamalarla karşı karşıya kalmakta, mağduriyet yaşamaktadırlar. Toplu iş sözleşmelerinin kapsamında olmalarına rağmen sözleşmeden yararlandırmama şeklinde hatalı uygulamalar yapılmaktadır. Bu durumdaki işçilerin mali ve sosyal haklarının genel bütçeden karşılanması ve toplu iş sözleşmelerinden eşit şekilde yararlandırılmaları sağlanmalıdır.

4- Kamuda taşeron uygulamalarına son verilmelidir.

Taşeron çalışma sistemi, işçilere çok büyük mağduriyet yaratan, üstelik kamu kesimini de zarara uğratan bir sistemdir. Taşeron uygulamaları nedeniyle ücret ve sosyal haklarda ciddi kayıplar oluşmakta, iş güvencesi fiilen ortadan kaldırılmaktadır. Kamuda, asıl iş-yardımcı iş ayrımı yapılmaksızın, taşeron çalışma sistemi tümüyle kaldırılmalı, kadroya geçemeyen tüm taşeron işçilere kadro verilmelidir.

Taşeron uygulamasının yanı sıra, son dönemde istihdam politikalarında yapılan değişiklikle kamuya “işçi” alımı yerine, istisnai bir kadro olan “ sözleşmeli personel” istihdamına doğru bir yöneliş gözlemlenmektedir. Kamu Kurumlarının “işçi” istihdamı şeklinde yaptığı taleplere rağmen, “ sözleşmeli personel” kadrolarının tahsis edildiği görülmektedir. Bu durum işyerlerinde çalışanlar arasında huzursuzluklara sebep olmakta, iş verimine ve çalışma barışına zarar vermektedir. Bu uygulamadan vazgeçilmeli, istihdamın uygun kadrolarla yapılması gerekmektedir.

5- Emeklilikte yaşa takılanların sorunları çözülmelidir.

Uzun süredir çözüm bekleyen sorunlardan biri de emeklilikte yaşa takılanlar ile ilgilidir. 1999 yılında yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanunun geriye doğru işletilmesi nedeniyle, prim günü, sigortalılık süresi gibi şartları yerine getirmesine rağmen, yaş şartı nedeniyle emekli olamayan milyonlarca kişiyi ilgilendiren bu sorun, uygun formüllerle, konfederasyon ve sendikaların da içinde yer alacağı bir komisyonla çözüme kavuşturulmalıdır.”

Ancak 696 sayılı KHK kamudaki sorunlu istihdam uygulamalarını bütünüyle ortana kaldırmadı.  

Belediye şirket işçileri ve geçici işçi kadrosuna atanan işçiler ile   KİT, özel bütçeli kuruluş, çağrı merkezi,  hastane bilgi işlemi vs. gibi kadrolarında çalışan ve kadroya alınmayan işçilerin mağduriyeti sürüyor.

Mağduriyet yaşayan bu kesimlerin bir diğeri de geçici işçiler.

696 sayılı KHK’daki hükümlere göre, geçici işçi olarak istihdam edilecek  personel; en son hizmet alım sözleşmelerinde öngörülen dönem ve çalışma sürelerini aşmamak kaydıyla, 5620 sayılı Kanun’un 3. maddesi hükümleri çerçevesinde istihdam edilmeye devam ediliyorlar.

Taşerondan kadroya geçemeyen işçiler için Bakan Bilgin’den müjdeli bir haber geldi.

Sözleşmeli personel sorununun ardından kadroya geçmemiş taşeron işçilerin gündemlerinde olacağını söyleyen Bilgin, kadroya geçememiş 90 bin civarında taşeron işçi bulunduğunu, önceliklerinin kadroya geçmemiş bu işçiler olacağını aktardı. Bilgin, “Taşeron işçilerle ilgili bir çalışmamız var. O da ayrı bir dosya. Sözleşmeli personelle ilgili çalışma bittikten sonra onu ele alacağız.” dedi. 

Bakan Bilgin, sözleşmeli personel ve geçici işçiler konularının da bir an önce çözülmesi gereken dosyalar olduğunu söyledi.

• listeler,
• çalıştıkları birimler ,
• adet sayıları,
• bütçe ve teşkilatları,
• birimleri/ yerleşim yerleri,

Geçiş işleminin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığına bildirilmelidir.

Taşeron işçilerin kadroya geçiş işlemleri bilindiği üzere 2 Nisan itibariyle gerçekleşti. İlgili düzenlemeye göre idarelerin bildirim işlemini yapmaları için 2 Haziran’a kadar süreleri bulunmaktadır. Bu konuya idarelerin dikkat etmesi gerekmektedir.

Bildirimlere ilişkin ek süre verilip verilmeyeceği, bildirimlerin e-uygulama üzerinden mi yoksa posta/ faks yolu ile gönderilerek mi yapılacağı konusunda bir netlik bulunmamaktadır. İlgili kurumlardan bu konuya dair net bir açıklama beklenmektedir.

İşçilerden sözleşmeleri askıda olanlar, yani;

– Geçici Süreli Askerlik veya Diğer bir Kanuni Ödev
– Hastalık
– Gebelik ve Doğum (Analık)
– Zorlayıcı Nedenler
– Gözaltına Alınma ve Tutukluluk Hali
– Grev ve Lokavt
– Ücretli ve Ücretsiz İzinler
– Ailevi Nedenler
– Genel Ekonomik Kriz
– İşletme Riski Niteliğinde Bir Takım Nedenler Halinde Tarafların Anlaşması gibi durumlara vakıf işçiler ve askerde bulunan işçiler hariç kadroya geçişi sağlanan işçilerin geçtiği kadroların herhangi bir sebeple boşalması durumunda hiç bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacaktır.

Bahsettiğimiz konu 696 sayılı KHK kapsamında aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir;

”Sürekli işçi kadrolarına geçirileceklerin kadroları, başka bir işleme gerek kalmaksızın geçiş işleminin yapıldığı tarih itibarıyla sürekli işçi unvanı ile ihdas edilmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar ilgili idarelerce adedi, bütçe ve teşkilatı ile birimi/yerleşim yeri belirtilmek suretiyle geçiş işlemlerinin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığına bildirilir. Sözleşmeleri askıya alınanlar ile askerde bulunanların kadroları hariç olmak üzere bu şekilde ihdas edilen sürekli işçi kadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.”

Yukarıda da belirttiğimiz üzere idarelerin bu konuya dikkat etmesi gerekmektedir.

• Taşeronlar Ne Zaman Kadroya Geçecek?
• Kadroya Geçiş Tarihi: 2018 Mart
• Taşeronlar Kaç Aşamada Kadroya Alınacak?
• Yazılı Sınav ve Sözlü Mülakat
• Yaş, Eğitim, Emeklilik Sınırı Olacak Mı?
• Sözleşmesi Devam Eden Taşeron Şirketlere Ne Olacak?
• Kamu İktisadi Teşekkülleri (KİT’lerde) Çalışanlara Kadro Var mı?
• 69 Adet Kamu İktisadi Teşekkülleri (KİT’ler) Listesi

Taşeronlar Ne Zaman Kadroya Geçecek?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 05.12.2017 tarihinde taşeron işçilere verilen kadro müjdesiyle birlikte çalışmalar hızlandı.

Geçtiğimiz günlerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jülide Sarıeroğlu’nun açıklamalarının ardından taşerona kadro için müjdeli haberi bekleyen işçiler, gözlerini hükümetten gelecek açıklamaya dikti.

Sarıeroğlu, söz konusu düzenlemenin 900 bin işçiyi ilgilendiren önemli bir çalışma olduğunu belirterek, “Planımız çalışmanın Genel Kurul’da kabulü sonrasında 3 ay içerisinde kadroya geçişleri tamamlamak” dedi. Twitter üzerinden de açıklama yapan Sarıeroğlu, “Merkezi bütçeyle düzenlenen tüm kamu kurum ve kuruluşlarındaki 450 bin taşeron çalışan kardeşimize şartsız tam kadro veriyoruz” dedi.

Kadroya Geçiş Tarihi: 2018 Mart

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 2017 Aralık ayında yapılan açıklamadan sonra 12 maddelik yasa değişikliği hazırlanmaya başladı.

Konuyla ilgili Bakan Sarıeroğlu, 900 bin işçiyi ilgilendiren önemli bir çalışma olduğunu belirterek, “Planımız çalışmanın Genel Kurul’da kabulü sonrasında 3 ay içerisinde kadroya geçişleri tamamlamak” dedi.

Buna göre 2017 yılında yasanın TBMM Genel Kurula gelmesi ve kabul edilmesinden sonra, hemen yürürlüğe girerek 3 ay içerisinde 2018 Mart ayı bitimine kadar kadroya geçişleri sağlamak.

Taşeronlar Kaç Aşamada Kadroya Alınacak?

Taşeron işçilerin kadroya nasıl alınacakları merak edilen konulardan bir diğeri. Zira taşeron şirketler ile yapılmış olan hizmet alımı sözleşmeleri devam ediyor. Bu konusu yapılan açıklamalar şöyle:

Yazılı Sınav ve Sözlü Mülakat

Taşeron işçiler kadroya geçerken yazılı sınav ve mülakat yapılacak. Ardından güvenlik soruşturmaları yapılacak. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Politikalar Bakanı Jülide Sarıeroğlu yaptığı açıklamada taşerona sınavla ilgili bilgi verdi. Bakan Sarıeroğlu sınavın KPSS gibi olmayacağını ve kolay olacağını ifade etti. Sınavdan 10 üzerinden 6 alanların daha sonra sözlü sınava gireceği de sözlerine ekledi.

Yaş, Eğitim, Emeklilik Sınırı Olacak Mı?

Emekli olup çalışanlar kadroya alınmayacak. Bunun dışında yaş, eğitim, unvan ayrımı yapılmaksızın personele dayalı hizmet alımları kapsamında çalışan tüm taşeronlar kadroya geçecek.

Sözleşmesi Devam Eden Taşeron Şirketlere Ne Olacak?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, taşeron işçilerle ilgili sorunun yıllardır konuşulduğunu ve tartışıldığını hatırlatarak, “Ne yazık ki taşeronlar adeta komisyoncu görevi görmek suretiyle arada belli bir kazancı götürmüştür. Şimdi ise bu iş artık yoluna koyuldu ve Allah’ın izniyle gerek belediyelerin bu noktada atacağı adımlar gerekse devletin atacağı adımlar planlandı.” diye konuştu.

Bu şirketler ile olan sözleşmeler yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte feshedilecek. Taşeron şirketlere 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında tamamlanmayan sözleşme bedelinin %5’i oranında bir tazminat ödenmesi öngörülüyor.

Kamu İktisadi Teşekkülleri (KİT’lerde) Çalışanlara Kadro Var mı?

KİT’lerde taşerona bağlı olarak çalışan işçilerin kadroya alınması konusunda Maliye Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar devam ediyor. Bu işçilerin durumu, bu çalışma sonucu belirlenecek.

Çalışma Bakanlığının sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, taşeron düzenlemesinin;

1. Merkezi yönetimde genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri,
2. Özel bütçe kapsamındaki idareler,
3. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile
4. Sosyal güvenlik kurumlarını,

kapsadığı belirtildi.

Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, 11.12.2017 tarihinde TRT Haber’de “taşerona kadroda KİT’lerde dahil edilecek mi” sorusunu cevapladı. Şimşek, KİT’lerin taşerona kadroya dahil edilmesi son derece yanlış olur dedi.

69 Adet Kamu İktisadi Teşekkülleri (KİT’ler) Listesi

1. Anadolu Ajansı T.A.Ş.Genel Müdürlüğü
2. Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü
3. Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı
4. Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü
5. Borsa İstanbul Anonim Şirketi Başkanlığı
6. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) Genel Müdürlüğü
7. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı
8. Çay İşletmeleri (ÇAY-KUR) Genel Müdürlüğü
9. Darülaceze Başkanlığı
10. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
11. Devlet Malzeme Ofisi (DMO) Genel Müdürlüğü
12. Doğal Afet Sigortaları Kurumu Başkanlığı
13. Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü
14. Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi
15. Ereğli Kömür-Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı Başkanlığı
16. Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı Genel Sekreterliği
17. Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü
18. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
19. EXPO 2016 Antalya Ajansı Genel Sekreterliği
20. EXPO 2020 İzmir Yönlendirme Kurulu Başkanlığı
21. Gayrimenkul Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü
22. Hamitabat Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlüğü
23. İller Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü
24. Kalkınma Ajansları
25. Kefalet Sandığı Başkanlığı
26. Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlüğü
27. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü
28. Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK) Genel Müdürlüğü
29. Merkezi Finans ve İhale Birimi Başkanlığı
30. Merkezi Kayıt Kuruluşu
31. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü
32. Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı
33. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü
34. Soma Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlüğü
35. Spor-Toto Teşkilat Başkanlığı
36. Sulama Birlikleri
37. Sümer Holding A.Ş. Genel Müdürlüğü
38. Şeker Kurumu Başkanlığı
39. T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi (TCDD) Genel Müdürlüğü
40. T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü
41. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) Genel Müdürlüğü
42. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanlığı
43. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Başkanlığı
44. Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı
45. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
46. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürlüğü
47. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanlığı
48. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi (TCDD Taşımacılık A.Ş.)
49. Türkiye Demiryolu Makineleri Sanayii A.Ş. (TÜDEMSAŞ) Genel Müdürlüğü
50. Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.Genel Müdürlüğü
51. Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. ( TEDAŞ) Genel Müdürlüğü
52. Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü
53. Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. Genel Müdürlüğü
54. Türkiye Elektromekanik Sanayii A.Ş. Genel Müdürlüğü
55. Türkiye Halk Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü
56. Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. (TÜRK EXIMBANK) Genel Müdürlüğü
57. Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreterliği
58. Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü
59. Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ) Genel Müdürlüğü
60. Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayii A.Ş. (TÜLOMSAŞ) Genel Müdürlüğü
61. Türkiye Petrolleri A.O. (TPAO) Genel Müdürlüğü
62. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü (TRT)
63. Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü Başkanlığı
64. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü
65. Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Genel Müdürlüğü
66. Türkiye Uydu Haberleşme ve İşletme (TÜRKSAT) A.Ş. Genel Müdürlüğü
67. Türkiye Vagon Sanayi A.Ş. (TÜVASAŞ) Genel Müdürlüğü
68. Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanlığı
69. Yeniköy-Yatağan Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlüğü

• 4/D İşçilerin Özlük Hakları Nelerdir?
• Emekli Sandığı mı? SGK’lı mı Olacak?
• 4857 sayılı Kanuna Göre Bazı Özlük Hakları Nelerdir?
• Yıllık Ücretli İzin Hakkı
• Kıdem Tazminatı Hakkı
• Haftalık Çalışma Saati
• Kadın İşçilerin Doğum Öncesi ve Sonrası Hakları
• Kesilen Rapor Paralarının Ödenmesi
• Mazeret İzinleri

4/D İşçilerin Özlük Hakları Nelerdir?

4/D olarak ifade edilen işçiler 657 sayılı Kanunun 4/d bendine göre çalışan işçilerdir. 657 sayılı Kanunun 4/D bendine göre bu işçiler;

• Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan sürekli (daimi) işçiler ve
• Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan mevsimlik (6 aya kadar çalışan) işçilerdir.

4/d kapsamında çalışan işçiler hakkında 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz. Bu işçiler, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidir.

Emekli Sandığı mı? SGK’lı mı Olacak?

4/D kapsamındaki kadrolu işçiler, hizmet akdi ile çalışanlar olduğundan, 5510 sayılı Kanunun 4/a bendi kapsamında sigortalı (SGK’lı) sayılırlar. Emeklilik yaşının hesaplanmasında ve emekli olmak için gereken prim gün sayısı hesabında yine 5510 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

4857 sayılı Kanuna Göre Bazı Özlük Hakları Nelerdir?

4/D kapsamındaki sürekli işçilerin asgari özlük hakları 4857 sayılı İş Kanununda belirtilmiştir. Ancak kamuda 4/D kapsamında çalışan işçiler aynı zamanda toplu iş sözleşmesi imzaladıkları için, bu haklarında işçi lehine önemli iyileştirmeler olmaktadır.

Yıllık Ücretli İzin Hakkı

İşçinin hizmet süresine göre hesaplanır. Taşerondan kadroya geçen işçilerde hizmet süresi kamuda ilk işe başladığı tarih olarak kabul edilir. Buna göre;

1-5 yıl arasında hizmeti olanlara 14 iş günü,

6-14 yıl arasında hizmeti olanlara 20 iş günü,

15 yıldan fazla hizmeti olanlara 26 iş günü, yıllık ücretli izin verilmektedir.

Ancak toplu iş sözleşmesiyle birlikte bu izinlerin,

1-5 yıl arasında hizmeti olanlara 16 iş günü,

6-14 yıl arasında hizmeti olanlara 22 iş günü,

15 yıldan fazla hizmeti olanlara 28 iş gününe yükseltilebilmektedir.

Kıdem Tazminatı Hakkı

İşçinin aynı veya farklı kamu kurumlarında çalışmaya başladığı ilk tarihten itibaren hizmet süreleri birleştirilerek hesaplanacaktır. 4/D kadrosuna geçen taşeron işçilerin, alt işvereni (taşeron firması) defalarca değişmiş olsa dahi kamu geçirdiği tüm sürelerin, kıdem tazminatına esas hizmet süresinde dikkate alınması beklenmektedir.

Haftalık Çalışma Saati

4857 sayılı İş Kanununa göre haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Kanunda belirtildiği şekliyle özel sektör şirketlerinin büyük bölümü de personelini haftada 45 saat çalıştırmaktadır. 657 sayılı Kanun kapsamında memurların haftalık çalışma süresi ise 40 saattir ve haftada 5 gün çalışırlar. 4/D kapsamındaki işçiler, 657 sayılı Kanuna tabi değildir ve haftalık 45 saate kadar çalıştırılmaları mümkündür.

Ancak 4/D kapsamındaki işçilerin kamuda çalışma süreleri memurlarla uyumlu olması açısından ve toplu iş sözleşmeleri ile haftada 40 saat olarak belirlenmektedir. Vardiyalı ve sürekli nitelikteki işler hariç, kadrolu işçiler de memurlar gibi haftada 5 gün (Cumartesi-Pazar tatil) çalışmaktadırlar.

Kadın İşçilerin Doğum Öncesi ve Sonrası Hakları

4/D kapsamındaki kadın işçilerin doğum öncesi ve sonrasında çeşitli hakları bulunmaktadır. Bu haklar 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili Yönetmeliklerle düzenlenmiştir. Bu haklar özetle;

• Doğum öncesi ve sonrası 8 hafta, toplamda 16 hafta ücretli doğum izni
• İşçinin isteği halinde 6 aya kadar ücretsiz doğum izni
• Çocuk 1 yaşına gelinceye kadar günde 1,5 saat ücretli süt izni
• 60, 120 veya 180 gün süreyle yarı zamanlı ücretli (yarım gün) (ayda 15 gün) çalışma hakkı
• Çocuk 72 ayını doldurana kadar ücretsiz kısmi süreli (part-time) çalışma hakkı’dır.

Görüleceği üzere doğum yapan 4/D kapsamındaki kadın işçilerin, ücretli ve ücretsiz izin hakları 4857 sayılı kanun kapsamında kullanılmaktadır. Burada “ücretli” olarak ifade edilen izin ücretleri 5510 sayılı Kanun kapsamında iş göremezlik ödeneğinden işçiye ödenen ücretlerdir.

Kesilen Rapor Paralarının Ödenmesi

4/D kapsamındaki işçilerin elde ettiği haklardan biri de SGK tarafından kesilen rapor ücretlerinin ödenmesidir. 5510 sayılı Kanun gereğince SGK, hastalık nedeniyle alınan raporlarda ilk 2 günün ücretini işçiden kesmektedir. Ayrıca SGK ayakta tedevilerde bir günlük ücretin 1/3’ünü ve yatarak tedevilerde ise 1/2’sini kesmekte, yani işçiye eksik ödeme yapmaktadır.

4/D kapsamındaki işçiler, rapor almış olsa da o ay ki maaşlar tam olarak ödenmekte ve sağlık raporları neticesinde SGK tarafından yatırılan ücretler ise daha sonraki maaşlarından mahsup edilmektedir. Böylece işçinin sağlık raporu aldığı ay ile tam çalıştığı ayda eline geçen ücret aynı olmaktadır.

Mazeret İzinleri

4/D kapsamındaki işçilerin mazeret izinleri 4857 sayılı Kanun kapsamında verilmektedir. Bu izinler;

Evlilik İzni

İşçiye; evlenmesi halinde 3 (üç) gün izin verilir.

Bu izni kullanabilmek için evliliğin gerçekleşmiş olması gerekmektedir. İşveren ve işçi kendi arasında anlaşarak bu iznin ne zaman kullanılacağına karar verir.

Babalık İzni

İşçiye; eşinin doğum yapması hâlinde ise 5 (beş) gün ücretli izin verilir.

Ölüm İzni

İşçiye; ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde 3 (üç) gün ücretli izin verilir.

Engelli Çocuk İzni

İşçilerin en az %70 (yüzde yetmiş) oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun
tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından
kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde 10 (on) güne kadar ücretli izin
verilir.

Yukarıdaki yasal ve ücretli mazeret izinlere ilaveten toplu iş sözleşmeleriyle işçilere aşağıdaki izinler de verilebilmektedir;

• İşçinin kayınpeder/kayınvalidesinin ölümünde 2 gün ücretli izin,
• İşçinin geçerli bir mazereti olması halinde yılda 45 güne kadar ücretsiz izin

Burada belirtilen izin hakları 4857 sayılı Kanun kapsamında uygulanması zorunlu izin hakları olup, çoğu kamu kurumunda 4/D kapsamında çalışan işçilere toplu iş sözleşmeleriyle daha geniş haklar verilebilmektedir.