• SORU: Bu Zamlardan ve Sosyal Haklardan Kimler Faydalanacak?
• SORU: Sendikaya Üye Olma Şartı Var mı? Üye Olmayanlar Zam Alacak mı?
• SORU: Bu Bir Toplu İş Sözleşmesi midir? Değilse Nedir?
• SORU: Ücret Farkları ve Sosyal Yardımlar Geri Dönük (01.01.2018) Hesaplanacak mı?
• SORU: 2018 Ocak-Mart Arasında %3 veya %2 Zam Ödeneceği Açıklanmıştı? Şimdi Ne Oldu?
• SORU: Kamu İdarelerinin ve Belediye Şirketlerinin Bu Zamları ve Sosyal Yardımları Ödememe İmkanı Var mı?
• Son Söz:

Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı

Ali Hikmet UĞURLU

GİRİŞ

Taşeron işçilerin ve kamu kurumlarının merakla beklediği, kadroya geçiş sonrasında sürekli işçilerin “ücret, mali ve sosyal haklarının” belirlenmesinde esas alınacak “süresi en son sona erecek Yüksek Hakem Kurulu kararı” en nihayetinde yayınlandı.

375 sayılı KHK’nın Geçici 23. Maddesi Uyarınca İdarelerce Sürekli İşçi Kadrolarına Geçirilen İşçilerin Ücret İle Diğer Mali Ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında kadroya geçen taşeron işçiler için uygulanacak ücret zamları tam metni

Belediye Şirketlerinde kadroya geçen taşeron işçiler için uygulanacak ücret zamları tam metni

Şimdi bu kararın ne anlama geldiğini, “kısa kısa” soru-cevap şeklinde izah edelim:

SORU: Bu Zamlardan ve Sosyal Haklardan Kimler Faydalanacak?

Kamu kurumlarında ve belediye şirketlerinde kadroya geçen ve sayısı 900 bin civarındaki tüm taşeron işçiler, açıklanan ücret zamları ile mali ve sosyal haklardan 31.10.2020 tarihine kadar faydalanacaktır.

SORU: Sendikaya Üye Olma Şartı Var mı? Üye Olmayanlar Zam Alacak mı?

Sendikaya üye olma şartı kesinlikle yoktur. Sendikaya üye olsun veya olmasın, kadroya geçen tüm taşeron işçiler bu haklardan faydalanacaktır.

SORU: Bu Bir Toplu İş Sözleşmesi midir? Değilse Nedir?

696 sayılı KHK ile 31.10.2020 tarihine kadar, kadroya geçen taşeron işçiler ile ilgili olarak işçi sendikalarının yeniden yetki alma ve toplu iş sözleşmesi yapma imkanları kalmamıştır. Bu sebeple yapılan düzenleme bir toplu iş sözleşmesi değildir. Kadroya geçen tüm taşeron işçilerin mali ve sosyal haklarını belirleyen ve ilgili kamu kurumlarını ve belediye şirketlerini bağlayan genel bir düzenlemedir. Başka bir ifadeyle 3 yıllık geçiş süresince toplu iş sözleşmesi yerine ikame edecek, mali ve sosyal hakların çerçevesini belirleyen geçiş düzenlemesidir.

SORU: Ücret Farkları ve Sosyal Yardımlar Geri Dönük (01.01.2018) Hesaplanacak mı?

Evet, ilgili düzenleme şu şekildedir:

İşçilerin 01.01.2018 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır. Ancak bu dönemde verilmiş bir ücret zammı varsa %4(yüzde dört)’ten mahsup edilir.

Anlaşılacağı üzere ücret zamları 01.01.2018 tarihinden itibaren, geriye dönük hesaplanarak ödenecektir. Ancak 01.01.2018-01.04.2018 tarihleri arasında toplu iş sözleşmesi kapsamında verilmiş ücret zammı varsa, %4 zamdan mahsup edilecektir.

Sosyal yardımlar, yıllık izinler vb. sosyal hakların uygulanma tarihi düzenlemede net olarak açıklanmamıştır. Ancak ücret zammı için verilen başlangıç tarihi 01.01.2018 olduğundan, diğer haklarında bu tarih itibariyle başladığı değerlendirilmektedir.

SORU: 2018 Ocak-Mart Arasında %3 veya %2 Zam Ödeneceği Açıklanmıştı? Şimdi Ne Oldu?

Evet, toplu iş sözleşmesi devam ederken 696 sayılı KHK ile sözleşme süresi uzatılan işlerde, 2 aya kadar uzatılan işler için %2 ve daha fazla uzatılan işler için ise %3 oranında zam açıklanmıştır. Bu düzenleme az sayıda hizmet işini ilgilendirmekteydi. İşte bu işlerde ödenen %2 veya %3 zamlar da şimdi verilecek olan %4 zamlardan mahsup edilecektir.

SORU: Kamu İdarelerinin ve Belediye Şirketlerinin Bu Zamları ve Sosyal Yardımları Ödememe İmkanı Var mı?

Yapılan düzenleme, 696 sayılı KHK uyarınca ilgili tüm kurumları bağlayıcı bir düzenlemedir. Kadroya geçen taşeron işçilerin 31.10.2020 tarihine kadar alacakları tüm ücret zamları ve sosyal hakların ödenmesinde bu kararlar esas alınacaktır. Taşeron döneminde uygulanan asgari ücrete dayalı ücretlendirme dönemi kapanmıştır.

Bilindiği üzere Maliye Bakanlığı bu konu üzerinde uzun süredir çalışmaktadır. Ücret zamlarının sorunsuz şekilde ödenmesi ile ilgili gerekli bütçe yönünden gerekli tedbirlerin alındığı ifade edilmiştir.

Son Söz:

Kadroya geçen taşeron işçilerin hepsini kapsayan, mali ve sosyal haklar açısından beklentiye uygun bir düzenleme yapılmıştır. 31.10.2020 tarihine kadar uygulanacak olması, tereddütleri ortadan kaldırmıştır. Tüm işçi kardeşlerimize hayırlı olmasını dilerim.

İdareler açısından ise bütçe yönüyle ek maliyet getirmeyeceği düşünülmektedir. Taşeron şirketlere ödenen SGK işveren payları, en az %4 sözleşme ve genel giderler ile KDV tutarlarını dikkate aldığımızda, verilecek zamlarla birlikte eski maliyetlerin üzerine çıkılmayacağı tahmin edilmektedir.

İlerleyen günlerde konuyla ilgili daha detaylı değerlendirmelerimiz olacaktır.

375 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN GEÇİCİ 23. MADDESİ UYARINCA İDARELERCE SÜREKLİ İŞÇİ KADROLARINA GEÇİRİLEN İŞÇİLERİN ÜCRET İLE DİĞER MALİ VE SOSYAL HAKLARININ BELİRLENMESİNDE ESAS ALINACAK TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİ

375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23. maddesinin altıncı fıkrasında; geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin, anılan madde kapsamında yer alan idarelerce sürekli işçi kadrolarına geçirilen işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde esas alınacağı düzenlemiştir.

Geçiş işlemleri tamamlanan işçilere idarelerce uygulanmak üzere, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve 31.10.2020 tarihine kadar uygulanacak olan toplu iş sözleşmesinin ücret, mali ve sosyal haklara ilişkin hükümleri aşağıda yer almaktadır.

• Ücret Zammı:
• 01.2018- 30.06.2018 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 01.01.2018 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır. Ancak bu dönemde verilmiş bir ücret zammı varsa %4(yüzde dört)’ten mahsup edilir.

• 07.2018-31.12.2018 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 30.06.2018 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.07.2018 tarihinden itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• 01.2019-30.06.2019 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 01.01.2019 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• 07.2019-31.12.2019 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 30.06.2019 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.07.2019 tarihinden itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• 01.2020-30.06.2020 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 01.01.2020 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• 07.2020-31.10.2020 tarihleri arası ücret zammı:

İşçilerin 30.06.2020 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.07.2020 tarihinden itibaren %4(yüzde dört) oranında zam yapılmıştır.

• İkramiye:

İşçilere Ocak ve Temmuz aylarında 5’er günlük olmak üzere yılda toplam 10 günlük (5×2=10) ücretleri tutarında ikramiye ödenir. Bu ödeme, işçinin çalıştığı sürenin bir yıldan az olması durumunda çalışma süresi ile orantılı olarak ödenir.

• Aylık Ücretle Birlikte Ödenen Sosyal Yardımlar:

A-ÇOCUK YARDIMI:

İşçilere, üç çocukla sınırlı olmak üzere her bir çocuk için her ay 25,00(yirmibeş)TL/Ay çocuk yardımı yapılır.

B-YEMEK YARDIMI:

İşçilere fiilen çalışılan günler için bir öğün yemek verilir. Yemek verilmediği takdirde karar tarihinden itibaren fiilen çalışılan günler için 5,00(beş)TL/Gün tutarında yemek bedeli ödenir.

C-TAŞIT YARDIMI:

Mevcut uygulamaya devam edilir.

D-YAKACAK YARDIMI:

İşçilere her ay 30,00(otuz)TL./Ay yakacak yardımı yapılır.

E-SORUMLULUK PRİMİ:

1)DİREKSİYON PRİMİ:

Şoför, operatör ve yardımcılarına fiilen çalışılan günler için 2,00(iki)TL/Gün direksiyon primi verilir.

2)BULAŞICI HASTALIK VE RİSK PRİMİ

Hastanelerin bulaşıcı hastalık riski taşıyan yerlerinde fiilen çalışan temizlik işçilerine fiilen çalışılan günler için 2,00(iki)TL/Gün bulaşıcı hastalık ve risk primi verilir.

3)SİLAH TAZMİNATI:

Görevini ateşli silahlarla icra eden güvenlik görevlilerine, fiilen çalışılan günler için 2,00(iki)TL/Gün silah tazminatı verilir.

• Yıllık Ödenen Sosyal Yardımlar:

A-ÖĞRENİM YARDIMI:

İşveren, işçinin öğrenimdeki her çocuğu için belge ibraz etmek şartı ile yılda bir kez Eylül ayında ödenmek üzere;

İlkokul için 100,00(yüz)TL.

Ortaokullar için 110,00(yüzon)TL.

Lise ve dengi okullar için 120,00(yüzyirmi)TL.

Yüksekokullar ve üniversite için (okulun normal eğitim süresi artı bir yıl süreyle sınırlı olmak üzere) 140,00(yüzkırk)TL.

tutarında öğrenim yardımı yapar.

B-BAYRAM YARDIMI:

İşçilere her yıl Ramazan ve Kurban Bayramlarından bir hafta önce 75,00(yetmişbeş)’er TL. bayram harçlığı verilir.

• Olaya Bağlı Sosyal Yardımlar Ve Diğer Sosyal Yardımlar:

A-EVLENME YARDIMI:

İşyerinde çalışan işçilerin evlenmeleri halinde 140,00(yüzkırk)TL evlenme yardımı yapılır.

B-DOĞUM YARDIMI:

Mevzuat hükümleri uygulanır.

C-HASTALIK YARDIMI:

1.Hastalık nedeni ile iş göremezliğe uğrayan işçilerin 3 (üç) gün ve daha fazla istirahatli olmaları hâlinde Sosyal Güvenlik Kurumunca ödeme yapılmayan günlere ait ücretlerin tamamı ve eksik ödeme yapılan günlere ait ücretlerin bakiyesi işverence ödenir.

İşçinin hastalık nedeniyle işe devam edemediği veya raporlu olduğu sürelere ait yılda 5 defayı geçmemek üzere SGK tarafından ödenmeyen ilk 2 günün ücreti işveren tarafından ödenir.

2.İşçinin, işyerinin bulunduğu mahal veya başka bir mahale sevk suretiyle viziteye çıkması hâlinde, işyerinden ayrı kalacağı zamanlarda; işçiye istirahat verilmeksizin ayakta tedavisine lüzum görüldüğü taktirde geçirdiği süreler için işçi ücretli izinli sayılır.

D-TABİİ AFET YARDIMI:

İşçilerin yangın, deprem, sel ve benzeri afetlerden zarar görmeleri halinde 1.000,00(bin)TL.’ye kadar tabii afet yardımı yapılır.

E-ÖLÜM YARDIMI:

İşçilerin iş kazası sonucu ölümleri halinde yasal mirasçılarına 1.200,00(binikiyüz)TL tutarında; normal ölümleri halinde ise 800,00(sekizyüz)TL tutarında ölüm yardımı yapılır. İşçinin eş, çocuklarının, anne ve babasının ölümleri halinde 300,00(üçyüz)TL tutarında ölüm yardım yapılır.

• Askerlik Yardımı:

Muvazzaf askerlik hizmeti nedeni ile ayrılan işçiye 300,00(üç yüz)TL askerlik yardımı yapılır.

• Hafta Ve Genel Tatillerde Çalışma ve Ücreti:

A- Normal çalışma yapılan yerlerde hafta tatili pazar günüdür. Vardiyalı çalışma yapılan yerlerde hafta tatili çalışmaya başlandığı 6. günü takip eden 7. gündür.

Hafta tatillerinde çalıştırılan işçilere takip eden hafta içinde bir gün izin verilir. Çalışılan bu hafta tatili günü için toplam iki yevmiye ödenir.

B- Kanunda belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalar, önceden işçiye duyurulur. Ulusal bayram, genel tatil günlerinde çalıştırılan işçilere çalıştıkları her bir gün için toplam 3 (üç) yevmiye ödenir.

C- (A) ve (B) bentlerindeki ödemeler için haftalık çalışma süresi şartı aranmaz.

• Gece Çalışması:

Saat 20.00-06.00 arasında yapılan çalışmalar gece çalışmalarıdır. Güvenlik görevlileri hariç bu saatlerde çalıştırılan işçilere ücretleri % 10 zamlı ödenir.

• Fazla Çalışma Ücreti ve Ödenmesi:

Fazla çalışma ücreti normal ücretin %60 zamlısı olarak ödenir.

• İzinler:

A-YILLIK ÜCRETLİ İZİNLER:

Yıllık ücretli izinler konusunda Kanun hükümleri uygulanır. Ancak, yıllık ücretli izin günleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Hizmet süresi;

1 yıldan 5 yıla kadar olanlara 16 gün,

5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 22 gün,

15 yıl ve daha fazla olanlara 28 gün.

yıllık izin verilir.

B- ÜCRETSİZ MAZERET İZNİ:

İşçinin talep etmesi ve mazeretinin makul görülmesi hâlinde işverence yılda 45 (kırkbeş) güne kadar ücretsiz mazeret izni verilebilir.

C- ÜCRETLİ SOSYAL İZİNLER:

ücretli sosyal izin verilir.

• Bildirim Önelleri:

Bildirim önelleri konusunda 4857 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Ancak, bildirim önelleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

feshedilmiş sayılır.

• Kıdem Tazminatı, Hesaplanması ve Ödenmesi:

İş sözleşmesi İş Kanunu’nda belirtilen hallerde sona eren işçiye, kıdem tazminatı ödenmesi konusunda aşağıda belirtilen süreler dışında kanun hükümleri uygulanır.

Her tam hizmet yılı için 35 (otuzbeş) gün, işçinin işverenin işini yaparken iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümü halinde ise 40 (kırk) günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir.

Hatırlandığı üzere, Yüksek Hakem Kurulu kararı ile toplu iş sözleşmesi farkları ödenen ve 696 sayılı KHK ile sözleşme süresi, “kadroya geçiş tarihine kadar” uzatılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarını ilgilendiren 3 aylık ya da 2 aylık toplu iş sözleşmesi fark ödemeleri için ilan yayınlanmıştı.

Toplu iş sözleşme fark ödemelerini yapacak kurumların bunu aylık prim ve hizmet belgelerinde düzenlemesi gerekiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu, geriye yönelik ödenmesine karar verilen ücret farklarına ilişkin düzenlenmesi gereken ek aylık prim ve hizmet belgelerinin, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihini takip eden ayın 23’üne kadar göndermesi gerektiğini bildirdi.

Bildiğimiz üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Toplu İş Sözleşmesi ücret zammı ödeme miktarlarına dair duyuru yayınlamıştı.

Sosyal Güvenlik Kurumu fiyat farkına ilişkin duyurunun 5 Nisan 2018 tarihinde yapılmış olması nedeniyle duyurunun yapıldığı tarihi takip eden ayın 23 üne yani 23 Mayıs 2018 tarihine kadar ücret farklarına ilişkin ek aylık prim ve hizmet belgelerinin SGK’ya verilmesini ve sigorta primlerinin de 31/5/2018 tarihine kadar ödenmesi gerektiğini bildirdi.

İşverenler; yani idareler fark ücretlere ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerini, bu tarihe kadar kağıt olarak düzenleyip vermeli veya e-bildirge sistemi üzerinden TİS farkları olarak göndermelidir.

Duyuruya göre yükümlülüklerin bu tarihlerde yerine getirilmemesi halinde aylık prim ve hizmet belgeleri nedeniyle idari para cezası, primlerin geç ödenmesi nedeniyle de gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanacaktır.

İlgili yazı aşağıdaki şekildedir;

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

Sayı : 35158785-309-206.99-E.2551059

Tarih: 10/04/2018

Konu : Kadroya Geçirilen İşçilere Yapılacak Fark Ödemeler

GENEL YAZI

30 Mart 2018 tarihli, 30376 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ile söz konusu Yönetmeliğe eklenen “geçiş işlemi yapılıncaya kadar ödenecek fiyat farkı” başlıklı geçici 5 inci madde ile,

“375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesinin onbeşinci fıkrası gereğince süresi uzatılan ihale sözleşmelerinden (aynı kapsamda başka bir yükleniciden doğrudan temin yoluyla karşılananlar dahil olmak üzere), 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde yapılmış ve süresi söz konusu geçici 23 üncü maddenin birinci fıkrasında öngörülen geçiş işleminden önce ihale sözleşmesi ile birlikte sona eren toplu iş sözleşmeleri, kamu kurum ve kuruluşları itibarıyla geçiş işleminin yapıldığı tarihe kadar uygulanmaya devam edilir. Bu döneme ilişkin uygulanacak ücret zam oranları, Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerindeki oranlar esas alınarak belirlenir ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edilir. Bunlardan kaynaklanan işçiliğe bağlı giderlerde oluşan artışlar kamu kurum ve kuruluşlarınca fiyat farkı olarak ödenir. Fiyat farkı kapsamında yapılacak ödemeler ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca gerekli tedbirler alınır. Bu madde hükümleri, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki idareler bakımından da uygulanır”

Şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yayımlanan 5 Nisan 2018 tarihli “Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik Uyarınca Belirlenen Ücret Zam Oranları” başlıklı duyuru da;

“Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik, 30.03.2018 tarihli ve 30376 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Yönetmeliğin 1 inci maddesi uyarınca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesinin onbeşinci fıkrası gereğince süresi uzatılan ihale sözleşmelerinden (aynı kapsamda başka bir yükleniciden doğrudan temin yoluyla karşılananlar dahil olmak üzere), 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde yapılmış ve süresi söz konusu geçici 23 üncü maddenin birinci fıkrasında öngörülen geçiş işleminden önce ihale sözleşmesi ile birlikte sona eren toplu iş sözleşmeleri, kamu kurum ve kuruluşları itibarıyla geçiş işleminin yapıldığı tarihe kadar uzatılmıştır.

Ayrıca uzatılan döneme ilişkin ücret zammının bu süreler için Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerindeki oranların esas alınarak belirleneceği ve bu oranların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edileceği, hüküm altına alınmıştır.

Yüksek Hakem Kurulunca bu süreler için;

Süresi 3 aya kadar uzayan ihaleler için işçilerin günlük çıplak ücretlere %3 zam,

Süresi 2 aya kadar uzayan ihaleler için işçilerin günlük çıplak ücretlere %2 zam,

Uygulanması karar altına alınmıştır.”

Şeklinde açıklama yapılmıştır.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin;

Aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi, verilmesi ve saklanması başlıklı 102 nci maddesinin 6 ncı fıkrasının (a) bendinin 1 numaralı alt bendinde, 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre toplu iş sözleşmesi akdedilen işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi nedeniyle geriye yönelik ödenmesine karar verilen ücret farklarına ilişkin düzenlenmesi gereken ek aylık prim ve hizmet belgelerinin, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihini takip eden ayın 23’üne kadar, Kuruma, e-sigorta kanalıyla gönderilmesi veya kağıt ortamında verilmesi halinde yasal süresi içinde verilmiş kabul edileceği,

Sigorta primlerinin ödenme süresi ve erken ödeme başlıklı 108 inci maddesinin 5 inci fıkrasının (a) bendinin 1 numaralı alt bendinde, toplu iş sözleşmesi nedeniyle geriye yönelik ödenmesine karar veriler ücret farklarına ilişkin sigorta priminin toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihi izleyen ay/dönemin sonuna kadar Kuruma ödenmesi halinde yasal süresi içinde ödenmiş kabul edileceği,

Öngörülmüştür.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edilecek olan fiyat farkına ilişkin duyurunun 5 Nisan 2018 tarihinde yapılmış olması nedeniyle duyurunun yapıldığı tarihi takip eden ayın 23 üne yani 23 Mayıs 2018 tarihine kadar ücret farklarına ilişkin ek aylık prim ve hizmet belgelerinin Kurumumuza verilmesi, karşılığı sigorta primlerinin de 31/5/2018 tarihine kadar ödenmesi halinde yükümlülükler yasal süresi içinde yerine getirilmiş olacaktır.

Bu kapsamdaki işverenlerimizin fark ücretlere ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerini, bu tarihe kadar kağıt olarak düzenleyip verebilmeleri veya e-bildirge sistemi üzerinden TİS farkları olarak göndermeleri mümkün bulunmaktadır.

Söz konusu tarihlerden sonra yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde aylık prim ve hizmet belgeleri nedeniyle idari para cezası, primlerin geç ödenmesi nedeniyle de gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanacaktır.

Bilgi edinilmesini, gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.

Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı

Ali Hikmet UĞURLU

GİRİŞ

Maliye Bakanlığı tarafından 30 Mart 2018 tarihinde “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik” eklenen Geçici Madde eklenmiştir.

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLI FİYAT FARKI YÖNETMELİĞİNE GEÇİCİ MADDE EKLENDİ

Yönetmeliğe eklenen madde şu şekildedir:

“Geçiş işlemi yapılıncaya kadar ödenecek fiyat farkı

GEÇİCİ MADDE 5 – (1) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesinin onbeşincifıkrası gereğince süresi uzatılan ihale sözleşmelerinden (aynı kapsamda başka bir yükleniciden doğrudan temin yoluyla karşılananlar dahil olmak üzere), 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde yapılmış ve süresi söz konusu geçici 23 üncü maddenin birinci fıkrasında öngörülen geçiş işleminden önce ihale sözleşmesi ile birlikte sona eren toplu iş sözleşmeleri, kamu kurum ve kuruluşları itibarıyla geçiş işleminin yapıldığı tarihe kadar uygulanmaya devam edilir. Bu döneme ilişkin uygulanacak ücret zam oranları, Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerindeki oranlar esas alınarak belirlenir ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edilir. Bunlardan kaynaklanan işçiliğe bağlı giderlerde oluşan artışlar kamu kurum ve kuruluşlarınca fiyat farkı olarak ödenir. Fiyat farkı kapsamında yapılacak ödemeler ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca gerekli tedbirler alınır. Bu madde hükümleri, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki idareler bakımından da uygulanır.”

Yönetmeliğe eklenen maddeye göre; 696 sayılı KHK ile süresi uzatılan ihale sözleşmelerinde uygulanmakta olan ve süresi biten toplu iş sözleşmelerinin sürelerinin de uzatıldığı ifade edilmektedir.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI UZATILAN DÖNEMDE %2 ve %3 ZAM ORANI BELİRLEDİ

Geçici maddede ayrıca “Bu döneme ilişkin uygulanacak ücret zam oranları, Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerindeki oranlar esas alınarak belirlenir ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edilir” denmiştir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 05.04.2018 tarihli “Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik Uyarınca Belirlenen Ücret Zam Oranları” duyurusu yayınlanmıştır.

Çalışma Bakanlığı duyurusu şu şekildedir:

“Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik, 30.03.2018 tarihli ve 30376 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

Yönetmeliğin 1. maddesi uyarınca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesinin onbeşinci fıkrası gereğince süresi uzatılan ihale sözleşmelerinden (aynı kapsamda başka bir yükleniciden doğrudan temin yoluyla karşılananlar dahil olmak üzere), 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde yapılmış ve süresi söz konusu geçici 23. maddenin birinci fıkrasında öngörülen geçiş işleminden önce ihale sözleşmesi ile birlikte sona eren toplu iş sözleşmeleri, kamu kurum ve kuruluşları itibarıyla geçiş işleminin yapıldığı tarihe kadar uzatılmıştır.

Ayrıca uzatılan döneme ilişkin ücret zammının bu süreler için Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerindeki oranların esas alınarak belirleneceği ve bu oranların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edileceği hüküm altına alınmıştır. Yüksek Hakem Kurulunca bu süreler için;

Süresi 3 aya kadar uzayan ihaleler için işçilerin günlük çıplak ücretlere %3 zam,

Süresi 2 aya kadar uzayan ihaleler için işçilerin günlük çıplak ücretlere %2 zam,

Uygulanması karar altına alınmıştır.

Tüm ilgililere duyurulur.”

DÜZENLEME HANGİ HİZMET İŞLERİNİ KAPSIYOR?

Düzenleme 696 sayılı KHK’nın ilgili madde kapsamına giren tüm kamu kurum ve kuruluşlar ile mahalli idareleri kapsamaktadır. Aşağıdaki üç şartı bir arada taşıyan hizmet işlerinde toplu iş sözleşmesinden kaynaklı fiyat farkları ödenecektir:

• 24 Aralık 2017 tarihinde sözleşmesi devam eden ve 696 sayılı KHK ile “personel çalıştırılmasına dayalı hizmet işi” kapsamına giren hizmet işi olacaktır,
• Aynı zamanda bu hizmet işi ihalesinin sözleşmesinin bitiş tarihine kadar Yüksek Hakem Kurulu kararınca uygulanan bir toplu iş sözleşmesi olacaktır,
• Hizmet ihalesi sözleşmesinin bitiş tarihi, 696 sayılı KHK ile “kadroya geçiş tarihine kadar” uzatılmış olacaktır. Süre uzatımı ister aynı Yüklenici isterse başka bir Yüklenici üzerinden doğrudan temin yöntemi ile yapılmış olsun fark etmeyecektir

Örneğin 31.12.2017 tarihinde süresi bitecek olan temizlik hizmeti ihalesinde aynı zamanda Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmesinden kaynaklı fiyat farkları ödenmektedir. Toplu iş sözleşmesinin yürürlük bitiş tarihi de 31.12.2017’dir. Bu hizmet işinin süresi 696 sayılı KHK ile 02 Nisan 2018 tarihine kadar uzatılmıştır. Ancak 01.01.2018-02.04.2018 tarihleri arasına İdarece toplu iş sözleşmesinden kaynaklı fiyat farkları ödenmemiştir. Yapılan düzenlemeye göre sözleşmenin süresinin uzatıldığı dönemde ödenmeyen toplu iş sözleşmesinden kaynaklı fiyat farkları ödenebilecektir.

ÜCRET ZAMLARI NASIL HESAPLANACAKTIR?

Yönetmelik maddesinde “Bu döneme ilişkin uygulanacak ücret zam oranları, Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerindeki oranlar esas alınarak belirlenir ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edilir” denmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 05.04.2018 tarihli “Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik Uyarınca Belirlenen Ücret Zam Oranları” duyurusunda

Süresi 3 aya kadar uzayan ihaleler için işçilerin günlük çıplak ücretlere %3 zam,

Süresi 2 aya kadar uzayan ihaleler için işçilerin günlük çıplak ücretlere %2 zam,

Zam verileceği belirtilmiştir.

Başka bir ifadeyle;

Sözleşme süresi 60 günden fazla uzatılmışsa %3 zam

Sözleşme süresi 0-60 gün arasında uzatılmışsa %2 zam ödenecektir

Yukarıdaki örnekten gittiğimizde;

31.12.2017 tarihinde süresi bitecek olan temizlik hizmeti ihalesinde, sözleşmesi süresi 02.04.2018’e kadar uzatılmıştır. Sözleşmenin süresi 60 günden fazla uzatıldığı için %3 zam uygulanacaktır.

Örnek Günlük Ücret Zammı Hesaplaması:

Asgari ücretin %0 fazlasının ödendiği bir işte;

Asgari Ücret (brüt) : 2.029,50TL/ay/30= 67,65TL/gün

“%3″ toplu iş sözleşmesi zammı uygulanması : (67,65×3/100=2,03 +67,65 = 69,68 TL/gün)

“%2” toplu iş sözleşmesi zammı uygulanması : (67,65×2/100=1,35 +67,65 = 69,00 TL/gün)

ÜCRET ZAMMI DIŞINDA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLI DİĞER YARDIMLAR ÖDENECEK MİDİR?

Yapılan düzenlemede “ihale sözleşmesi ile birlikte sona eren toplu iş sözleşmeleri, kamu kurum ve kuruluşları itibarıyla geçiş işleminin yapıldığı tarihe kadar uygulanmaya devam edilir. Bu döneme ilişkin uygulanacak ücret zam oranları, Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerindeki oranlar esas alınarak belirlenir ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edilir” denilmiştir.

Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerinde ücret zammı dışında aşağıda belirtilen çeşitli ücretler ve sosyal yardımlar ödenmektedir:

• Çocuk Yardımı
• Yakacak Yardımı
• İkramiye
• Fazla Çalışma Ek Ücreti
• Bayram Mesaisi Ek Ücreti
• Gece Çalışma Zammı
• Silah Tazminatı
• Direksiyon Tazminatı
• Bulaşıcı Hastalık Primi
• Hastalık Yardımı
• Askerlik Yardımı
• Ölüm Yardımı
• Evlenme Yardımı
• Doğal Afet Yardımı
• Bayram Yardımı (24.12.2017-02.04.2018 döneminde yok)
• Öğrenim Yardımı (24.12.2017-02.04.2018 döneminde yok)

Ücret zammı dışında, yukarıda yer verilen ücret ve sosyal yardımların, sona ermiş olan toplu iş sözleşmesindeki hükümlere göre ödenmeye devam edilip edilmeyeceği hususunda açık ve net bir ifade kullanılmamış olması İdareleri tereddütte bırakmıştır. Örneğin bu dönemde “kıdem tazminatına” hak kazananların durumu tartışmalıdır.

İlgili maddede “…ihale sözleşmesi ile birlikte sona eren toplu iş sözleşmeleri, kamu kurum ve kuruluşları itibarıyla geçiş işleminin yapıldığı tarihe kadar uygulanmaya devam edilir” şeklindeki cümleden, toplu iş sözleşmesinin ücretlerle ilgili tüm maddelerinin uygulanmasına (çok net olmasa da) devam edileceği değerlendirilmektedir. Sonraki cümlede ise,

“Bu döneme ilişkin uygulanacak ücret zam oranları, Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerindeki oranlar esas alınarak belirlenir ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca ilan edilir” denilerek, günlük ücrete uygulanacak zam oranları düzenlemede ayrı tutulmuştur. Bu cümleye göre İdareler yürürlüğü sona eren toplu sözleşmedeki yazılı oranı (genellikle %4 veya %5) değil Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilan ettiği oranı (%2 veya %3) uygulayacaktır.

Görüş Yazısı için buraya tıklayınız

Böylece kamu kurumları açısından, süresi dolan ancak 696 Sayılı KHK gereği süresi uzatılan sözleşmelerden doğan fiyat farkının da ödenebilmesi için yasal dayanak ortaya çıktı.

Çalışma Genel Müdürlüğü’nün görüş yazısında alt işveren işyerlerinde toplu iş sözleşmesinin uzatılması ve toplu iş sözleşmesi fiyat farkının yasal dayanakları ile 696 Sayılı KHK’nin amir hükümlerine atıf yapıldı. Bakanlığın yazısının sonuç bölümünde süre uzatımı ve toplu iş sözleşmesi fiyat farkının ödenmesine ilişkin olarak 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 36. Maddesi yasal dayanak olarak gösterildi.

Görüş yazısının sonuç bölümü şöyle:

“6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 35. Maddesinin ikinci fıkrasında ‘Toplu iş sözleşmesi en az bir ve en çok üç yıl süreli olarak yapılabilir. Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez.’ 36. Maddesi’nin ikinci fıkrasında da ‘Sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümleri yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.’ hükmü bulunmaktadır.

Bu çerçevede, 31/12/2017 tarihine kadar hizmet alım sözleşmesiyle faaliyet gösteren ve 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereği ihale süresi uzatılan alt işveren işyerlerinde sona eren toplu iş sözleşmelerinin iş sözleşmesine ilişkin hükümlerinin, 6356 Sayılı Kanunun 36’ıncı maddesinin ikinci fıkrasının amir hükmü uyarınca uygulanmaya devam edilmesi gerektiği düşünülmektedir.”

KAMU KURUMLARI NASIL HAREKET EDECEĞİNİ SORUYORDU

Toplu iş sözleşmesi kaynaklı fiyat farkı ödemesi mevzuat çerçevesinde yapılmaktayken taşeron işçilerin 696 Sayılı KHK ile kadroya alınmasına yönelik düzenleme yeni bir durum ortaya çıkarmıştı.

KHK ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım kapsamında çalışan işçilerle ilgili olarak, sözleşmelerin geçiş işlemlerinin tamamlanacağı 2 Nisan 2018 tarihinden önce sona ermesi durumunda, bu sözleşmelerin süresinin geçiş işlemlerinin tamamlanacağı tarihe kadar başka bir işleme gerek kalmaksızın uzatılmış sayılacağı kayıt altına alınmıştı. Bu süre uzatımı bağlamında toplu iş sözleşmesi fiyat farkı ödenip ödenemeyeceği, ödenecekse bunun hangi yasal dayanağa göre yapılacağı konusunda belirsizlik ise söz konusuydu.

Bu durum karşısında kamu kurum ve kuruluşları nasıl bir yol izleyeceklerine ilişkin tereddüt yaşamaktaydı. Bu noktada kamu kurumları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurarak görüş talep etmişlerdi. Bakanlığın görüş yazısı, kamu kurumları açısından toplu iş sözleşmesi fiyat farkının ödenmesine ilişkin yasal dayanak teşkil ederken işçilerin de geçiş döneminde hak kaybına uğramamalarını sağladı.

Görüş Yazısı için buraya tıklayınız

• 1. GİRİŞ
• 2. YÜKSEK HAKEM KURULU KARARLARININ İDARELERCE UYGULANMASI ZORUNLULUĞU
• 3. YÜKSEK HAKEM KURULU KARARLARINDAKİ BAZI MADDELERİN İHALE SÖZLEŞMESİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
• 4. FAZLA ÇALIŞMA, ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNÜ ÖDEMELERİNDE KAMU ZARARI RİSKİNE DİKKAT!

Ali Hikmet UĞURLU
Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı

1. GİRİŞ

Bilindiği üzere kamuda personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında çalışan taşeron işçilerin sendikalaşma ve toplu iş sözleşmesi imzalama oranı hızla artıyor. Binlerce ihale sözleşmesi için Yüksek Hakem Kurulu tarafından toplu iş sözleşme kararları verildi ve verilmeye devam ediyor.

2015 yılından bugüne artarak devam eden toplu iş sözleşmesi fiyat farkı ödemeleri, daha şimdiden İdare bütçelerinde önemli bir gider kalemi olarak yerini aldı. Yapılan ödemelerin büyüklüğü ve konuyla ilgili mevzuatın ise henüz tam oturmamış olması ise Sayıştay denetimleri karşısında İdareleri bazı kamu zararı riskleriyle karşı karşıya bırakabiliyor.

Henüz bir Daire kararı olmamakla birlikte denetçi raporlarından hareket ederek söz konusu riskli uygulamaların neler olduğunu ve bunların düzeltilmesine yönelik tespitlerimizi şimdiden İdarelerimizle paylaşıyoruz.

Makalenin PDF halini indirmek için buraya tıklayınız.

2. YÜKSEK HAKEM KURULU KARARLARININ İDARELERCE UYGULANMASI ZORUNLULUĞU

11.09.2014 tarihli 6552 sayılı Kanun ile 4735 sayılı Kanunun 8’nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

(Ek fıkra: 11/09/2014-6552-13 md.) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu iş sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde, belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir. Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Ayrıca yukarıdaki Kanun düzenlemesine müteakip 22.01.2015 tarihinde Maliye Bakanlığınca “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik” yayınlanmıştır.

Buna göre Kanun ve Yönetmelik düzenlemesinde belirtildiği üzere kamu işveren sendikası tarafından yürütülen ve sonuçlandırılan toplu iş sözleşmeleri kapsamında ilgili ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar İdarelerce yüklenicilere fiyat farkı ödemesi yapılmaktadır.

Bugüne kadar kamu işveren sendikalarının (KAMU-İŞ ve TÜHİS) işçi sendikaları ile toplu görüşmelere katılmaması neticesinde çıkan uyuşmazlıklar, Yüksek Hakem Kurulu kararı ile neticeye bağlanmıştır.

İdarelere ulaşan Yüksek Hakem Kurulu kararlarının uygulanmasına ilişkin olarak 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 51’nci maddesinde “Yüksek Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir” denilmektedir.

Yüksek Hakem Kurulunca verilen kararları incelediğimizde ise toplu iş sözleşmesine konu olan ihalelerin sözleşme ve şartnamelerinin detaylarına inilmeden genellikle birbiriyle çok benzer veya aynı içerikte kararlar verildiğini görmekteyiz.

Bu sebeple İdarelerce Yüksek Hakem Kurulu kararları uygulanırken, ihale sözleşmesi ve eklerinin detaylıca incelenmesi, işyerinde uygulanan/uygulanmayan hususların tespit edilmesi ve Yüksek Hakem Kurulu kararında yazan maddelerinin hangilerinin bu çerçevede İdareyi ilgilendirdiğinin doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

3. YÜKSEK HAKEM KURULU KARARLARINDAKİ BAZI MADDELERİN İHALE SÖZLEŞMESİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yukarıda da belirtildiği gibi Yüksek Hakem Kurulunca bağıtlanan toplu iş sözleşmelerinde, ihale sözleşmesinin ayrıntısına girilmeden ve işyerindeki uygulamalar araştırılmadan, genellikle işin niteliğine göre (temizlik, güvenlik, sağlık hizmetleri… gibi) hazır metinler üzerinden kararlar yazıldığını görmekteyiz.

Bu açıdan Yüksek Hakem Kurulu kararları uygulanırken ihale sözleşmesi ve eklerinin ve işyerinde yapılan uygulamaların titizlikle incelenmesi ve buna göre bazı maddeler açısından yersiz veya mükerrer ödeme neticesi doğuracak işlemler yapılmaması gerekir.
Özellikle dikkat edilmesi gereken bazı maddeleri inceleyecek olursak:

4. FAZLA ÇALIŞMA, ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNÜ ÖDEMELERİNDE KAMU ZARARI RİSKİNE DİKKAT!

Bir önceki maddedeki tabloda gösterildiği gibi İdarelerce ihale dokümanında ve eki birim fiyat teklif cetvelinde “Fazla Çalışma” ve “Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Çalışma” yaptırılması öngörülmemişse, toplu iş sözleşmesi kapsamında işçilere fazla çalışma veya ulusal bayram genel tatil günü çalışması yaptırılamaz ve bedeli fiyat farkı olarak ödenemez.

Aksi durumda İdare, ihalede öngörülmeyen ve sözleşme kapsamında yer verilmeyen işleri Yükleniciye yaptırmış ve sözleşme dışına çıkarak bunların ücretini Yükleniciye ödemiş olacaktır.

Şayet işin devamı sırasında fazla çalışma veya ulusal bayram genel tatil günü çalışması yaptırılmasına gerçekten ihtiyaç duyulmuşsa, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 37’nci maddesi uyarınca yeni birim fiyat tespiti ve 4735 sayılı Kanunun 24’üncü maddesi ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 53’ncü maddesi uyarınca sözleşme bedelinin %20’sini aşmamak suretiyle iş artışı yapılması gerekir.

Yani başka bir ifadeyle sözleşmede yer verilmeyen bu işlerin Yükleniciye yaptırılabilmesi için öncelikle bu işlerin yapılmasının ilgili mevzuat çerçevesinde yasal hale getirilmesi gereklidir. Ardından yapılacak olan işlem ise toplu iş sözleşmesinde belirtilen ücret farklarının (iş artışı karar tarihinden itibaren gerçekleştirilen fazla çalışmalar için saatlik ücretin %50’si yerine %60 fazlası veya ulusal bayram genel tatil günü çalışmaları için toplam 2 yevmiye yerine 3 yevmiye ödenmesi) Yükleniciye fiyat farkı olarak ödenmesidir.

(1)Sayıştay 4. Daire Kararı, Karar No:123, İlam No:121, 26.01.2016 (Konu hakkında yazılmış makale için tıklayınız)

Makalenin PDF halini indirmek için buraya tıklayınız.