6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Gereğince; İşkollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2023 Ocak Ayı İstatistikleri Hakkında Tebliğ, 19 Ocak 2023 Tarihli ve 32078 Sayılı Resmî Gazete’de yayınlandı.
 
Bilindiği üzere, 6356 Sayılı Kanun’un 41’inci maddesine göre, “Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.
 
Yayınlanan Tebliğ ile, kurulu bulunduğu işkolunda Türkiye genelinde çalışan işçilerin en az yüzde biri üyesi olan sendikalar açıklanmıştır.

19 Ocak 2023 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan çalışma hayatı istatistiklerine göre sendikalı işçi sayısı 2 milyon 330 bin 980 kişiye yükseldi. Sendikalı işçi sayısı Temmuz 2022 istatistiklerinde 2 milyon 280 bin 285 olarak gerçekleşmişti. Buna göre sendikalı işçi sayısında 6 aylık sürede yaklaşık 50 bin kişilik artış yaşandı.

Bakanlık istatistiklerine göre, Türkiye’deki kayıtlı çalışan işçi sayısı Ocak 2023 itibariyle 16 milyon 163 bin 540 kişiye yükseldi. Sendikalaşma oranı da yüzde 14,42 olarak gerçekleşti.

En fazla üyeye sahip işçi sendikası önceki dönem 256 bin 625 işçiyle Hizmet-İş iken bu dönem üye sayısını 13 bin 326 kişi artırarak 258 bin 928’e ulaşan Türk Metal oldu. Hizmet-İş’in son dönemde bünyesine kattığı üye sayısı da 4 bin 13 kişi arttı.

Üye sayısını 5 bin 758 kişi artıran Öz Sağlık-İş ise sıralamadaki yerini korudu. En fazla sendikalı işçinin çalıştığı iş kolları sıralamasında değişiklik olmazken bu iş kollarında çalışan işçi sayılarında artış yaşandı.

İlk sıradaki “ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar” iş kolundaki işçi sayısı 125 bin 649, ikinci sıradaki “metal” iş kolundaki işçi sayısı 53 bin 315 ve “inşaat” iş kolundaki işçi sayısı 80 bin 361 kişi arttı.

Resmi Gazete’de yayınlanan Sendika İstatistikleri aşağıda yer almaktadır.

2022 Yılı Temmuz dönemi istatistiklerine göre; bir önceki döneme kıyasla toplam işçi sayısı yüzde 4,53 oranında artarak 15 milyon 987 bin 428’e ulaştı.

Sendikaya üye işçi sayısı ise yüzde 4,14 oranında artışla 2 milyon 280 bin 285’e yükseldi. Sendikalaşma oranı 14,26 olarak gerçekleşti. 

Ocak döneminde yayımlanan İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayıları Hakkında İstatistiklere göre toplam işçi sayısı 15 milyon 294 bin 362’ye, sendikalara üye toplam işçi sayısı da 2 milyon 189 bin 645’e ulaşmış, sendikalaşma oranı ise 14,32 olarak gerçekleşmişti.

Bakanlığını sendika istatistiklerine göre; Hak İş’in 20 sendikası ile toplam üye sayısı 762 bin 439 oldu.

Bir önceki döneme göre üye sayısını 35 bin 252 artıran Hak İş, istikrarlı bir şekilde büyümeye devam ediyor.

Hak İş tarafından yapılan açıklamada, Bakanlığın daha önceki istatistik tebliğlerinde İşçi Konfederasyonlarının üye sayıları yer alırken Temmuz 2022 döneminde bu bilgiye yer verilmemesine dikkat çekilerek şöyle denildi:

“Hak İş olarak büyük uğraşılarımız ve taleplerimiz üzerine istatistiklerin sonunda yer verilmeye başlanan Konfederasyonların toplam üye sayılarının, 2022 yılı ikinci dönemi sendikal istatistiklerinden ilk defa bu dönem çıkartılmış olmasını şaşırtıcı bulduk.”

TÜRK METAL’İN ÜYE SAYISI 245 BİN OLDU!

Türk Metal Sendikasından yapılan açıklamada; açıklanan istatistiklere göre 2022 Ocak ayında yayınlanan istatistiklerinde 2 milyon 189 bin 645 olan sendikalı işçi sayısının 2 milyon 280 bin 285’e yükselirken, sendikalaşma oranının yüzde 14,32’den yüzde 14,26’ya düşmesine dikkat çekildi.

Türk Metal ise, altı ay önce yayımlanan Ocak 2022 istatistiklerine göre üye sayısına 20.779, bir yıl önce yayımlanan Temmuz 2021 istatistiklerine göre üye sayısına 30.428 yeni üyeyi katarken, üye sayısını 245.602’ye çıkartarak metal işkolunda en fazla üyeye sahip sendika olma özelliğini korudu.

HİZMET İŞ, EN BÜYÜK İŞÇİ SENDİKASI OLDU!

 Açıklanan istatistiklere göre, Hizmet İş Sendikası üye sayısı bir önceki istatistiklere göre 8 bin 969 kişi daha artarak 252 bin 612 oldu.

Genel İşler İşkolunda çalışan toplam 931 bin 354 işçinin yüzde 27.13’ünü temsil eden Hizmet İş Sendikası Genel İşler İşkolunun ve Türkiye’nin en büyük işçi sendikası konumunu devam ettirdi.

ÖZ SAĞLIK İŞ 3. BÜYÜK SENDİKA!

Öz Sağlık-İş, sağlık ve sosyal hizmet  işkolunda 193.829 üye sayısıyla zirvedeki yerini koruyarak kendi işkolunun lider sendikası olma geleneğini devam ettirdi.

Öz Sağlık İş, Türkiye’nin en büyük 3. Sendikası unvanını da korudu.

22 Temmuz 2022 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan çalışma hayatı istatistiklerine göre sendikalı işçi sayısı 2 milyon 280 bin 285 kişiye yükseldi.

Sendikalı işçi sayısı Ocak 2022 istatistiklerinde 2 milyon 189 bin 645 kişi olarak gerçekleşmişti.

Böylece sendikalı işçi sayısının 6 aylık dönemde yaklaşık 91 bin kişi arttığı görülüyor.

Bakanlık istatistiklerine göre, Türkiye’deki kayıtlı çalışan işçi sayısı da Temmuz 2022 itibariyle 15 milyon 987 bin 428 kişiye yükseldi.

Sendikalaşma oranı ise düştü. Ocak 2022’de yüzde 14,32 olan sendikalı işçi sayısı Temmuz 2022’de yüzde 41,26 oldu.

2022 yılı Temmuz ayı sendika istatistiklerine göre Hak İş’e bağlı Hizmet İş Sendikası, 252 bin üye ile en büyük işçi sendikası olma özelliğini korudu.

Hizmet İş’in üye sayısı bir önceki dönemde 243 bin üyesi bulunuyordu.  Buna göre üye sayısını 9 bin kişi artırdı.

Genel İşler iş kolundaki 931 bin işçinin yüzde 27,13’ünü bünyesinde barındıran Hizmet İş, 2017 yılından bu yana en büyük işçi sendikası unvanını koruyor.

Türk İş bünyesindeki  Türk Metal Sendikası ise 245 bin üye ile Türkiye’nin ikinci büyük sendikası oldu. Türk Metal’in Ocak 2022’deki üye sayısı 224 bin üye olmuştu. Buna göre 6 aylık dönemde 21 bin kişilik üye artışı ile en çok büyüyen sendikalardan biri oldu.

Sağlık ve Sosyal Hizmet işkolunda ise Öz Sağlık İş Sendikası, 193 bin üye sayısıyla işkolunun en büyük sendikası oldu. Öz Sağlık İş, bu üye sayısı ile en büyük üçüncü sendika unvanını da korudu. Öz Sağlık İş Sendikası’nın üye sayısı Ocak 2022’de 184 bin kişiydi. Buna göre yaklaşık 9 bin üye kaydeden Öz Sağlık İş, istikrarlı üye artışı sağlayan sendikalardan biri oldu.

28 Ocak 2022 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan çalışma hayatı istatistiklerine göre sendikalı işçi sayısı 2 milyon 189 bin 645 kişiye yükseldi. Sendikalı işçi sayısı Temmuz 2021 istatistiklerinde 2 milyon 123 bin 685 olarak gerçekleşmişti. Buna göre sendikalı işçi sayısında 6 aylık sürede yaklaşık 65 bin kişilik artış yaşandı.

Bakanlık istatistiklerine göre, Türkiye’deki kayıtlı çalışan işçi sayısı Ocak 2022 itibariyle 15 milyon 294 bin 362 kişiye yükseldi. Sendikalaşma oranı da yüzde 14,32 olarak gerçekleşti.

2022 yılı sendika istatistiklerine göre Hak İş’e bağlı Hizmet İş Sendikası, 243 bin üye ile en büyük işçi sendikası olma özelliğini korudu. Hizmet İş’in üye sayısı bir önceki istatistiklere göre 4 bin 783 kişi daha arttı. Genel İşler kolundaki 906 bin işçinin yüzde 26,90’ını bünyesinde barındıran Hizmet İş, 2017 yılından bu yana en büyük işsi Sendikası unvanını koruyor.

Türk İş bünyesindeki Türk Metal Sendikası ise 224 bin üye ile Türkiye’nin ikinci büyük sendikası oldu.

Sağlık ve Sosyal Hizmet işkolunda ise Öz Sağlık İş Sendikası, 184 bin üye sayısıyla işkolunun en büyük sendikası oldu. Öz Sağlık İş, bu üye sayısı ile en büyük üçüncü sendika unvanını da korudu.

Bakanlık istatistiklerine göre; Konfederasyon düzeyinde ise Türk İş, 1 milyon 213 bin üye ile en büyük emek örgütü olma özelliğini korudu.

Hak İş ise 727 bin üye sayısı ile ikinci büyük işçi konfederasyonu oldu. Üçüncü büyük konfederasyon olan DİSK’in üye sayısı 212 bin olarak gerçekleşti.

Resmi Gazete’de yayınlanan Sendika İstatistiklerine ulaşmak için tıklayınız.

30 Temmuz 2021 tarihli ve 31553 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlık istatistiklerine göre Hak İş’e bağlı Hizmet İş Sendikası, en büyük işçi sendikası olma özelliğini korudu. Hizmet İş’in üye sayısı 238 bin 860.

Hizmet İş, Genel İşler İş Kolunda çalışan toplam 876 bin 149 işçinin yüzde 27,27’sini bünyesinde barındırıyor.

Türk Metal Sendikası da 215 bin 174 üye ile Türkiye’nin ikinci büyük sendikası oldu.

Konfederasyon düzeyinde ise Türk İş, 1 milyon 154 bin 177 üye ile en büyük emek örgütü olma özelliğini koruyor.

Hak  İş de istikrarlı büyümesini sürdürüyor.  Ocak 2021’de 711 bin 295 olan üye sayısını 730 bin 516’ya yükselten Hak İş, Türkiye’nin ikinci büyük konfederasyonu oldu.

Bakanlık istatistiklerine göre, Türkiye’deki kayıtlı çalışan işçi sayısı 15 milyon 27 bin 910 kişiye ulaşırken sendikalı işçi sayısı da 2 milyon 123 bin 685 oldu. Buna göre sendikalaşma oranı yüzde 14,13 olarak gerçekleşti.

Resmi Gazetede yayınlanan sendika istatistiklerine ulaşmak için tıklayınız 

31 Ocak 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “6356 Sayılı Sendikalar Ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Gereğince İşkollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2020 Temmuz Ayı İstatistikleri Hakkında Tebliğ”, 696 KHK’lı işçilerin iş kolu değişikliklerinin, işçi sendikalarının üye sayılarında büyük değişim meydana getirdiğini ortaya koydu.

Bilindiği gibi kamu kurumlarındaki 696 KHK’lı yaklaşık 500 bin işçi için 1 Kasım 2020 tarihi itibariyle yeni bir dönem başlamıştı.

696 KHK’lı taşeron işçiler, 1 Kasım 2020 tarihinden itibariyle asıl işkollarından Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiler. Böylece bu işçilerin sendika iş kolları değişti. İşçiler de çalıştıkları kurumlardaki uygun iş kollarından sendikalara üye oldular.

Böylece 696 sayılı KHK ile mali ve sosyal haklara getirilen sınırlamalar kalkarken, taşerondan kadroya geçen işçiler, 4/D sürekli işçilerin sendikal haklarına kavuştular. Bu işçiler, asıl kollarında örgütlü sendikalara üye olup, asıl iş kolundan örgütlü sendikaların yürütüp sonuçlandırdığı/ sonuçlandıracağı Toplu İş Sözleşmelerine dahil oldular/olacaklar.

696 KHK ile kadroya geçen 4/D sürekli işçilerin iş kolu değişiklikleri, sendika üye sayılarında büyük değişim meydana getirdi.

Bazı sendikaların üye sayıları önemli ölçüde artarken bazı sendikalar ciddi sayıda üye kaybetti.

Örneğin Hak İş’e bağlı Öz Sağlık İş’in üye sayısı 2020 Temmuz’da 53 bin 749 iken 31 Ocak 2021 tarihi itibariyle 185 bin 370 kişiye ulaşarak rekor kırdı. Aynı işkolundaki Türkiye Sağlık İş Sendikasının üye sayısı ise 18 bin 638’den 43 bin 51 kişiye ulaştı.

10 Numaralı Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar İş Kolunda da dikkat çekici bir değişim yaşandı. Bu iş kolundaki KOOP-İŞ Sendikası’nın üye sayısı 71 binden 104 bine, yine aynı iş kolundaki TEZ KOOP İŞ Sendikasının üye sayısı da 76 binden 107 bine ulaştı.

Diğer yandan Hizmet İş’in üye sayısı 2020 Temmuz ayındaki istatistiklerde 309 bin olarak gözükürken 31 Ocak 2021 tarihli istatistiklerde 238 bin kişiye geriledi.

31 Ocak 2021 sendika istatistiklerine göre; Türkiye’de toplam kayıtlı işçi sayısı 14 milyon 371 bin kişiye ulaştı. Sendikalı işçi sayısı ise 2 milyon 69 bin kişi oldu. Sendikalaşma oranı yüzde 14,40’a çıktı.

Hak İş’e bağlı Hizmet İş Sendikası, 696 KHK’lıların iş kolu değişikliği nedeniyle önemli ölçüde üye kaybetmesine karşın en büyük işçi sendikası olmayı sürdürdü.

İkinci büyük sendika konumundaki Türk İş’e bağlı Türk Metal Sendikası’nın üye sayısı ise 209 bin kişiye ulaştı.

Konfederasyon bazında ise; Türkiye’nin en büyük işçi konfederasyonu Türk İş, 1 milyon 131 bin üye sayısına ulaştı. Hak İş’in üye sayısı 711 bin oldu.

Resmi Gazetede yayınlanan sendika istatistiklerine ulaşmak için tıklayınız

TÜRK İŞ’İN ÜYE SAYISI NE KADAR OLDU?

Türkiye’nin en büyük işçi konfederasyonu olan Türk İş’in üye sayısı ise 925.039 kişi oldu. Türk İş’in 2017 Temmuz’da 907 bin 328 üyesi bulunuyordu. Buna göre Türk İş üye sayısını 17 bin 711 kişi artırdı. DİSK’in üye sayısı da 145 bin 988 kişiden 149 bin 187 kişiye çıktı.

Sendika istatistikleri, 6356 Sayılı Kanun gereği her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın Tebliği olarak Resmi Gazete’de yayınlanıyor.

SENDİKALAŞMA ORANI YÜZDE KAÇ?

31 Ocak’ta 2018’de yayınlanan Ocak ayı istatistiklerine göre toplam sendikalı işçi sayısı 1.714.397 kişi oldu. 2017 Temmuz’da sendikalı işçi sayısının 1.623.638 kişi olduğu dikkate alındığında 6 aylık dönemde sendikalı işçi sayısında 90.759 kişilik artış yaşandığı görülüyor. Türkiye genelinde toplam işçi sayısı 13.844.196 kişi olurken sendikalaşma oranı da yüzde 12,38 olarak gerçekleşti.

HİZMET İŞ, TÜRK METAL’İ TAHTINDAN ETTİ

Öte yandan Hizmet İş, 251.122 üye ile en büyük sendika oldu. Hak İş’e bağlı Hizmet İş’in üye sayısı 2017 Temmuz’da yaklaşık 206.592 kişiydi. Bu sendikanın 6 aylık dönemde büyük bir sıçrama yaptığı görülüyor. Hizmet İş’in bu büyümesi, uzun yıllar Türkiye’nin en büyük işçi sendikası olmayı sürdüren Türk Metal’i de tahtından etti. Türk Metal, 2017 Temmuz istatistiklerine kadar hep en büyük sendikaydı. İlk kez Temmuz’da liderliği Hizmet İş’e kaptırmıştı. Ocak istatistikleri iki sendika arasındaki makasın açıldığını, Hizmet İş’in liderliğini pekiştirdiğini ortaya koydu. Türk Metal, 203 bin üye ile en büyük ikinci işçi sendikası oldu.

Resmi Gazete’de yayınlanan İşçi Sendikaları İstatistiklerine ulaşmak için tıklayınız.

26 Ocak 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararında şöyle denildi;

“Türk Metal Sendikası, Birleşik Metal İşçileri Sendikası ve Çelik-İş Sendikası tarafından ekli listede belirtilen iş yerlerinde alınan grev kararı ve Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) tarafından aynı iş yerleri için alınmış lokavt kararının, milli güvenliği bozucu nitelikte görüldüğünden 60 gün süreyle ertelenmesi; 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Kanunun 63 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/1/2018 tarihinde kararlaştırılmıştır.”

YENİDEN GREV YADA LOKAVT MÜMKÜN DEĞİL

Bakanlar Kurulu tarafından alınan 60 günlük erteleme kararı, bu karara dayanak teşkil eden ilgili maddenin içeriği itibariyle yeniden greve izin verilmemesini ve bu sürede tarafların anlaşmaya zorlanmasını düzenliyor. Kanuna göre 60 günlük sürede arabulucunun girişimiyle taraflar anlaşmaya zorlanacak. Bu süre sonunda anlaşma sağlanamazsa 6 gün içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine Yüksek Hakem Kurulu devreye girerek anlaşmazlığı çözecek. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşecek.

Dolayısıyla 6356 sayılı Kanunun grev ve lokavtın ertelenmesini düzenleyen 63. Maddesi, 60 günlük sürenin ardından yeniden grev ve lokavt sürecine dönülmesine izin vermiyor. İşçi sendikaları için yetki kaybı gibi ağır yaptırımlar öngören madde, tarafları anlaşmaya zorlamayı, anlaşma sağlanamaması halinde ise uyuşmazlığı Yüksek Hakem Kurulu marifetiyle ortadan kaldırmayı hedefliyor. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 63. Maddesi şöyle;

Grev ve lokavtın ertelenmesi

MADDE 63 – (1) (Değişik: 31/10/2016–KHK-678/35 md.) Karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev veya lokavt; genel sağlığı veya millî güvenliği, büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal istikrarı bozucu nitelikte ise Bakanlar Kurulu bu uyuşmazlıkta grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir. Erteleme süresi, kararın yayımı tarihinde başlar.

(2) Erteleme kararının yürürlüğe girmesi üzerine, 60 ıncı maddenin yedinci fıkrasına göre belirlenen arabulucu, uyuşmazlığın çözümü için erteleme süresince her türlü çabayı gösterir. Erteleme süresi içerisinde taraflar aralarında anlaşarak uyuşmazlığı özel hakeme de götürebilir.

(3) Erteleme süresinin sonunda anlaşma sağlanamazsa, altı iş günü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer

ÇALIŞMA BAKANI ARABULUCU OLABİLECEK

6356 sayılı Kanunun 63. Maddesine göre 60 günlük sürede tarafları anlaştırabilmek için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yada belirleyeceği bir kişi arabulucu rolünü üstlenecek. 63. Maddede arabuluculukla ilgili olarak aynı kanunun 60. Maddesi’nin 7. Fıkrasına atıfta bulunuyor. İlgili hüküm şöyle, “Kanuni grev kararı alınan bir uyuşmazlıkta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı uyuşmazlığın çözümü için bizzat arabuluculuk yapabileceği gibi bir kişiyi de arabulucu olarak görevlendirebilir.”

Ancak grev kararının yaklaşık 120 bin işçiyi ilgilendirmesi ve muhatabının Arçelik, Ford, OYAK Renault, Tofaş, MAN, Mercedes, BOSCH, Aygaz, Alarko, Baymak gibi firmaların da aralarında bulunduğu Türkiye’nin en büyük 179 şirketi olması nedeniyle arabulucu görevini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’nın üstlenmesi bekleniyor.

BU NOKTAYA NASIL GELİNDİ?

Metal sektöründeki işçi işveren anlaşmazlığı bir süredir devam ediyordu. Türk Metal Sendikası, Bileşik Metal İşçileri Sendikası ve Çelik İş Sendikası’nın işveren sendikası olan MESS ile yürüttüğü Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde bir türlü anlaşma sağlanamadı. Sektörün en büyük sendikası olan Türk Metal öncülüğünde iş birliği yapan her üç işçi sendikası, 2 Şubat itibariyle greve çıkma kararı aldılar. Bu gelişme üzerine işveren sendikası MESS tarafından da 23 Ocak itibariyle lokavt kararı alınmıştı.

Bakanlar Kurulu kararı için tıklayınız.