Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Dolayısıyla işçi çalışırken kullanmadığı yıllık izin ücretini talep edemez. Önceki yıllardan kalan ve kullanmadığı izinlerini, izin olarak talep edebilir.

İş sözleşmesinin feshi gerçekleşmişse; bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi yoktur. Yani işçi haklı veya geçerli bir nedenle işten çıkarılmış olsa da kullanmadığı yıllık izni varsa, bu izne ilişkin ücretin ödenmesi gerekir.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. Bu hususta çok sayıda Yargıtay kararı söz konusudur. Bu nedenle işverenlerin yıllık izinlerin kullandırıldığına dair kayıtlı özenle tutmaları gerekir. Aksi halde yıllık izinlerin kullandırılmadığına hükmedilebilir.

9. Hukuk Dairesi’nin 2011/31124 Esas ve 2013/25422 sayılı Kararına göre, işveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

İş sözleşmesinin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret, işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Böylece, iş sözleşmesinin feshinde kullanılmayan yıllık ücretli izin hakkı izin alacağına dönüşür. Bu nedenle zaman aşımı da iş sözleşmesinin feshinden itibaren işlemeye başlar. Dolayısıyla işçi, kullanmadığı yıllık izin alacağına dair davayı işten çıkarıldıktan itibaren 5 yıl içinde açabilir.

4857 sayılı Kanunun 54. maddesinde, yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında, işçinin aynı işverenin bir veya çeşitli iş yerlerinde çalıştığı sürelerin birleştirilerek göz önüne alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda, işçinin daha önce aynı işverenin bir ya da değişik iş yerlerinde geçen hizmetlerinin yıllık izne hak kazanma ve izin süreleri hesabı yönlerinden dikkate alınması gerekir. Kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmetlerin de aynı gerekçeyle izin hesabı yönünden birleştirilmesi zorunludur. Bununla birlikte, işçiye önceki feshe bağlı olarak kullanmadığı izin ücretleri tam olarak ödenmişse, bu dönemin sonraki çalışma sürelerine eklenerek izin hesabı mümkün değildir.

Önceki çalışma döneminde izin kullandırılmak veya işten çıkarken karşılığı ödenmek suretiyle tasfiye edilmeyen çalışma süreleri, aynı işverenin bir ya da değişik iş yerlerindeki çalışmalara eklenir. İşçinin aralıklı olarak aynı işverene ait iş yerinde çalışması halinde, önceki dönemin kıdem tazminatı ödenerek feshedilmiş olması, izin yönünden sürelerin birleştirilmesine engel oluşturmaz. Yine, önceki çalışılan sürede bir yılı doldurmadığı için izne hak kazanılmayan süreler de, işçinin aynı işverene ait iş yeri ya da iş yerlerindeki sonraki çalışmalarına eklenerek yıllık izin hakkı belirlenmelidir.

Yıllık izin, özde bir dinlenme hakkı olup, aralıklı çalışmalarda önceki dönem zaman aşımına uğramaz.