• MUTFAK ENFLASYONU AYLIK %4,27 ON İKİ AYLIK %69,76 YILLIK ORTALAMA %79,44 ORANINDA ARTTI.
• DÖRT KİŞİLİK AİLENİN AYLIK GIDA HARCAMASI TUTARI (AÇLIK SINIRI) 15.048 TL,
• GIDA İLE BİRLİKTE DİĞER TÜM TEMEL HARCAMALARI İÇİN HANEYE GİRMESİ GEREKEN TOPLAM GELİR TUTARI (YOKSULLUK SINIRI) İSE 49.019 TL,
• BEKÂR BİR ÇALIŞANIN AYLIK YAŞAMA MALİYETİ 19.630 TL‘YE ULAŞTI.

TÜRK-İŞ Araştırmasının 2024 Ocak ayı sonucuna göre;

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)  15.048,89 TL’ye,
• Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 49.019,19 TL’ye,
• Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 19.630,40 TL’ye yükseldi.

TÜRK-İŞ’ in verilerine göre “mutfak enflasyonu” ndaki değişim Ocak 2024’te şu şekildedir:

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 4,27 oranında gerçekleşti.
• Son on iki ay itibariyle değişim oranı  % 69,76 oldu.
• On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı ise % 79,44 olarak hesaplandı.

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan düzenli olarak derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Ocak 2024 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:

Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Bu grupta yeni açıklanan çiğ süt fiyatları henüz raflara yansıtılmadığı için, geçen ay tespit edilen fiyat seviyeleri yerini korudu. Fakat bazı marketlerde fiyat ayarlaması yapıldığı da gözlemlendi.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, ürünlerinin bulunduğu grupta;

Et fiyatlarında -geçen ay olduğu gibi- bu ay da artış görüldü. Bu grupta en yüksek artış balık fiyatlarında gözlemlendi. Ortalama balık fiyatlarında 32 TL’lik bir artış görüldü. En fazla tüketilen hamsinin kilogram fiyatı 120 TL’ye kadar yükseldi. Hesaplamada her zaman olduğu gibi yaygın satılan balıklar esas alınmıştır.

Yumurta fiyatları yılsonu fiyat ayarlamaları nedeniyle 0,20 kuruşluk bir artış gözlemlendi. Tavuk fiyatları ise geçen aya göre 5 TL artış göstererek ortalama kg fiyatı 77 TL’den marketlerde yer aldı.

Kuru baklagiller grubunda bir miktar fiyat artışı görüldü. Bu grupta en yüksek artış yeşil mercimekte gerçekleşti. Yeşil mercimeğin kilogram fiyatı ortalama 86 TL’den, marketlerdeki raflarda yer aldı.

Taze sebze-meyve grubunda;

Bu ay mevsim şartlarının nispeten olumlu ilerlemesi nedeniyle ortalama sebze fiyatlarında kısmi bir artış gözlemlendi.

Lahana, ıspanak, pırasa, brokoli ve kereviz gibi kış mevsiminde ağırlıklı tercih edilen sebzelerin kilogram fiyatlarında 5 ila 10TL arasında bir artış olduğu tespit edildi. Taze meyve sebze grubunda fiyatı aynı kalan tek ürün patates olarak tespit edildi.

Meyve tezgahlarında sadece elmanın fiyatında bir miktar düşüş gözlemlendi. Bu ay kalan diğer meyve fiyatlarında ortalamada 3 TL’lik bir artış hesaplandı.

Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 34,34 TL, ortalama meyve kg fiyatı 34,25 TL oldu. Hesaplamada -bu ay- 25’i sebze ve 10’u meyve olmak üzere toplam 35 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 32,53 TL olarak tespit edildi (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı”na dâhil edilmektedir).

Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta;

Bu ay ekmek fiyatı arttı ve Ankara’da 200 gramlık ekmek fiyatı 8 TL olarak belirlendi. Böylece 4 kişilik ailenin aylık sadece ekmek fiyatında 105 TL’lik artış meydana geldi.

Tahıllar grubunda bu ayda sınırlı seviyede artış yaşandı. Marketlerde ürün çeşitliliğinde azalma tespit edildi.

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Geçen ay fiyatı bir önceki aya göre sabit kalan zeytinyağı bu ay litre fiyatında ortalama 30 TL’lik artışla bu grubun en yüksek artışa sahip ürünü olarak belirlendi. Zeytinyağı fiyatları marketlerde ortalama litresi 330 TL’den satılmaktadır. Aynı şekilde zeytin fiyatlarında görülen 17 TL’lik artış ile siyah zeytin ortalama 225 TL, yeşil zeytin ortalama 190 TL’den market raflarında yer almaktadır.

Yağlı tohumlar ise (ceviz, fındık, yer fıstığı ve ay çekirdeği) kilogram fiyatında %8 oranında artışla ortalama 339 TL’den satılmaktadır.

Son grup içinde yer alan diğer gıda maddelerinden;

Bu grupta en yüksek artış ortalamada 56 TL ile baharatlarda (kimyon, nane, karabiber vb.)gerçekleşmiştir. Ihlamur fiyatında geçen aya göre kısmi bir artış belirlenmiş, pekmezin fiyatında ise 14,50 TL’lik bir artış tespit edilmiştir.

Salça, reçel, bal ve şeker fiyatlarında bazı marketler sabit kalmış bazı market fiyatlarında indirim tespit edilmiştir. Fakat hesaplama da ortalama fiyatlar aynı kalmıştır. 

Araştırmaya göre,

• Aralık ayında 4 kişilik ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcaması tutarını ifade eden “açlık sınırı” 14 bin 431 lira oldu.
• Gıda ile giyim, konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer harcamaların toplam tutarına denk gelen “yoksulluk sınırı” ise 47 bin 9 lira olarak hesaplandı.
• Bekar bir çalışanın “yaşama maliyeti” aylık 18 bin 796 lira olarak belirlenirken, Ankara’da yaşayan dört kişilik ailenin gıda için yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 2,89 arttı. Son 12 ay itibarıyla değişim oranı yüzde 77,50 olarak hesaplandı.

Et fiyatları geçen yılın aralık ayına göre 2 kattan fazla arttı. Beyaz peynirin kilogram fiyatı, bu ay marketlerde ortalama 190 lira oldu. Süt ve yoğurt fiyatları kasımdaki seviyesini korudu.

Et fiyatlarında bu ay ciddi bir artış görüldü. Dana kıymanın kilogram fiyatı, geçen aya göre 46 lira artarak marketlerde ortalama 377 lira, dana kuşbaşının kilogram fiyatı geçen aya göre 37 lira artarak 393 lira oldu. Et fiyatları geçen yılın aralık ayına göre 2 kattan fazla arttı.

Yumurta fiyatları aralıkta geçen aya göre yüzde 17 yükseldi, yumurtanın tanesi ortalama 4,45 liradan satıldı.

Tavuk gövdesi, ortalama kilogram fiyatı 72 lirayla marketlerdeki yerini aldı.

Balık çeşitliliğinin artması sebebiyle tezgahlarda en çok talep gören deniz balıkları, bu ay kilogramı ortalama 175 liradan satıldı.

Bulgur fiyatında yüzde 5 artış Kuru baklagiller ve yağlı tohum ürünleri geçen ayki seviyelerini korudu. Aralık ayında kuru fasulye, kilogramı 92 liradan, ceviz, fındık, yer fıstığı ve ay çekirdeği gibi yağlı tohumlar, kilogramı ortalama 336 liradan satışa sunuldu.

Tahıllar grubunda geçen aya göre sınırlı fiyat artışı yaşandı. Bu grupta en yüksek artış yüzde 5 ile bulgurda görüldü.

Portakal, mandalina fiyatları düştü, muzun fiyatı arttı. Bu ay ortalama sebze fiyatlarında artış görüldü. Geçen aya göre en yüksek artış, domates, patates, köy biberi ile sivri biber fiyatlarında yaşandı.

Ispanak, pırasa, brokoli ve kereviz, tezgahlarda geçen ayki fiyatlarını korurken, lahana fiyatında kısmi düşüş oldu.

Meyve tezgahlarında mevsiminden kaynaklı portakal ve mandalina fiyatları düşerken, muz fiyatında artış yaşandı.

Bu ay en düşük fiyatlı meyve greyfurt oldu. Greyfurt, ortalama kilogram fiyatı 12,5 liradan tezgahlarda yer aldı.

Ortalama sebze kilogram fiyatı 32,23 lira, ortalama meyve kilogram fiyatı 31,64 lira oldu.

Balın kilogram fiyatında 16 liralık artış

Fiyatında artış yaşanmayan zeytinyağı, marketlerde litresi ortalama 300 liradan satılmaya devam etti.

Aralıkta zeytin fiyatlarında da önemli değişiklik olmadı. Salça, reçel, ıhlamur ve şeker fiyatları geçen ayki seviyelerini korudu, balın kilogram fiyatı 16 lira artarak ortalama 293 lira oldu.

Araştırmaya göre, kasım ayında 4 kişilik ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcaması tutarını ifade eden ” açlık sınırı” 14 bin 25 lira oldu.

Gıda ile giyim, konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer harcamaların toplam tutarına denk gelen “yoksulluk sınırı” ise 45 bin 686 lira olarak hesaplandı.

Bekar bir çalışanın “yaşama maliyeti” aylık 18 bin 239 lira olarak belirlenirken, Ankara’da yaşayan dört kişilik ailenin gıda için yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 2,49 arttı. Son 12 ay itibarıyla değişim oranı yüzde 80,12 olarak hesaplandı.

Zeytinyağının litre fiyatı 300 liraya yükseldi

Kasım ayında süt fiyatları geçen aya göre yüzde 8,5 arttı. Sütün litresi marketlerde ortalama 34,5 liradan satılmaya başlandı. Peynir ve yoğurt fiyatları ise değişmedi.

Et fiyatlarında geçen aya göre önemli bir değişiklik görülmezken dana kıyma ortalama 331 lira, dana kuşbaşı ise ortalama 356 liradan satıldı.

Tavuk kilogram fiyatı ortalama 69 lira, fiyatı düşen yumurtanın tanesi ise ortalama 3,77 lira olarak hesaplandı.

Kilogram fiyatı 100 lira olan hamsinin fiyatı değişmedi, tezgahlarda en çok talep gören deniz balıklarının fiyatı ortalama 172 liradan satıldı.

Kuru baklagillerin tamamının fiyatında artış yaşandı. Fiyatı geçen aya göre ortalama yüzde 21 artan nohudun kilogramı 85 lira oldu.

Ortalama sebze kilogram fiyatı 24,40 lira, ortalama meyve kilogram fiyatı 36,41 lira hesaplandı.

Zeytinyağı fiyatlarındaki artış kasım ayında da devam etti. Zeytinyağı fiyatları marketlerde ortalama litresi 300 liradan satıldı. Ayçiçek yağında fiyatlar aynı kalırken tereyağı fiyatları yüzde 6 arttı.

Siyah zeytinin kilogramı ortalama 223 liradan, yeşil zeytinin kilogramı ise ortalama 168 lirada satıldı. Şeker, reçel, çay, ıhlamur ve bal fiyatları aynı kaldı, pekmez fiyatında kısmi düşüş görüldü.

Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre;

Milyonlarca asgari ücretli çalışanı ilgilendiren zammın ne kadar olacağı merak ediliyor. Yeni yılın yaklaşmasıyla bazı uzmanların da henüz 11.402 lira olan asgari ücrete ilişkin fikirleri de oluşmaya başladı.

2024 asgari ücret zammı ne kadar olacak?

Dünya genelinde yaşanan ekonomik krizden etkilenen Türkiye’de çalışanların enflasyona ezdirilmemesi için 6 ayda bir zam yapılan asgari ücretin Ocak ayındaki zamlı hali merak konusu oldu. Asgari ücrete ilişkin tartışmalar kapsamında Ekonomist Muhammed Bayram’dan dikkat çeken tahmin geldi.

Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan’ın memur maaşlarına Ocak ayında yüzde 50 zam yapılacağını dile getirmesinin ardından tüm gözler asgari ücrete çevrildi. Bayram ise asgari ücrete ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Yıl sonu itibarıyla yüzde 40-45 arası bir altı aylık enflasyon bekleniyor. Ben en az yüzde 40’lar seviyesinde artış olacağını, asgari ücretin net 15 bin liradan başlayacağını düşünüyorum.”

2024 ASGARİ ÜCRET BEKLENTİSİ!

TÜRK-İŞ‘in açlık ve yoksulluk sınırı araştırmaları olduğuna dikkati çeken Ekonomist Bayram, “Daha önce Çalışma Bakanı tarafından ‘Asgari ücret ne olmalı?’ anketi yapılmıştı. Bu dönemde de böyle bir anket yapılmasının faydalı olacağını düşünüyorum. Asgari ücretin 15 bin TL psikolojik sınırı aşacağını düşünüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

TÜRK-İŞ Araştırmasının 2023 Ekim ayı sonucuna göre;

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)  13.684 TL’ye,
• Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçları için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 44.573,3 TL’ye,
• Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 17.803,3 TL’ye yükseldi. 

TÜRK-İŞ’in verilerine göre “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Ekim 2023’te şu şekildedir:

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 2,62 oranında gerçekleşti.
• On aylık değişim oranı ise % 68,30 olarak tespit edildi.
• Son on iki ay itibariyle değişim oranı  % 84,29 oldu.
• On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı ise % 99,96 olarak hesaplandı.

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Ekim 2023 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:

Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Süt ve peynir fiyatları geçen ayki seviyesini korurken, yoğurt fiyatları Ekim ayında yüzde 11 arttı.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yağışın iyi olması saman fiyatlarının düşmesi ile et fiyatlarında pek artış gözlemlenmemişti. Özellikle Eylül ve Ekim aylarında et fiyatları biraz yükselişe geçti. Et ve Süt Kurumu’nun (ESK), Ankara Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği bünyesinde faaliyet gösteren marketlerin bir kısmına, Nisan sonu itibariyle ithal edilmiş olan karkas etleri düşük fiyattan vermesi sayesinde dana kıyma 190 TL, kuşbaşı 210 TL’den satılmaya başlanmıştı. Bu ürünler sırasıyla Ekim ayı itibariyle dana kıyma 289 TL ve dana kuşbaşı 355 TL’den satıldı.

Bunun dışında Ankara’da yerel marketlerinden pek çoğunda dana kıyma ortalama 332 TL’den, dana kuşbaşı ise ortalama 369 TL’den reyonlardaki yerini aldı.

Geçen ay tezgahlarda 100 TL’den satılan hamsi bu ay kısmi bir düşüşle 95 TL’den satıldı. Tezgahlarda en çok talep gören deniz balıkları bu ay ortalama 178 TL’den satılmaya devam etti.

Bu grupta yüzdesel olarak en yüksek artış kuru fasulyede görüldü. Kuru fasulye geçen aya göre ortalama %24 artış gösterdi. Nohut fiyatları %10, Yağlı tohumlarda (kuruyemiş) %8, Yeşil mercimekte %15, kırmızı mercimekte %6 artış gözlemlendi.

Dana ve kuzu etinde bir önceki aya göre %2, tavukta  ise %8’lik bir artış oldu. Marketlerde yer alan yumurtanın tanesi ortalama 4,30 TL olarak satılmakta.

Ekmek ve tahıllar grubunda;

Ankara’da 200 gramlık ekmek fiyatı 7 TL’den satılmakta. Böylece geçen ay olduğu gibi 4 kişilik ailenin aylık sadece ekmek masrafı 735 TL’dir. Bu grupta yüzdesel olarak en yüksek artış makarna fiyatlarında görüldü. Ekim ayı içinde Makarna fiyatları %12 artmış olup pirinç, bulgur, un ve irmik fiyatları ise geçen aya göre sınırlı seviyede arttı.

Taze sebze-meyve grubunda;

Bu ay sebze fiyatlarında ıspanak ve kıvırcık marulda yüksek fiyat düşüşü gözlemlendi. Geçen ay kıvırcık marul pazar tezgahlarında ortalama 25 TL’den satılırken bu ay ortalama 15 TL’den satıldı. Ispanak fiyatları ise geçen ay ortalama 40 TL’den satılırken bu ay pazar tezgahlarında 15 TL’den satıldı. Semizotu, yeşil soğan, kabak, patlıcan, sivri biber, salatalık ve kara lahana fiyatları tezgahlarda geçen ayki fiyatlarını korudu. Ekim ayı itibariyle sezonundan kaynaklı tezgahlara ayva, nar ve mandalina giriş yaptı. Ayva ortalama 40 TL fiyatla tezgahlarda yerini alırken, bu ay en düşük fiyatlı meyve 20 TL ile mandalina oldu.

Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 26,19 TL, ortalama meyve kg fiyatı 30,53 TL oldu. Hesaplamada -bu ay- 24’ü sebze ve 7’si meyve olmak üzere toplam 31 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 22,55 TL olarak tespit edildi (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı”na dâhil edilmektedir).

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Geçen aya göre yağ fiyatlarında sınırlı seviyede bir artış yaşandı. Zeytinyağı ve Tereyağı fiyatları Ekim ayında %5 arttı.  Ayçiçek yağında ise %4’lük bir artış gözlemlendi. Ankara’da zeytinyağı fiyatları ortalama 289 TL iken Ayçiçek yağı fiyatları ise ortalama 50 TL olarak raflarda yerini aldı.

Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Bu grupta yüzdesel olarak en yüksek artış yeşil zeytin fiyatlarında görüldü. Yeşil zeytin fiyatı Eylül ayına göre %13 arttı. Bu grupta yer alan siyah zeytin, çay, pekmez, reçel ve bal fiyatlarında bir değişiklik görülmedi.

Araştırmaya göre, eylülde Ankara’da yaşayan 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarını ifade eden “açlık sınırı” 13 bin 334 lira oldu.

Gıda ile giyim, konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer harcamaların toplam tutarına denk gelen “yoksulluk sınırı” ise 43 bin 433 lira olarak hesaplandı.

Bekar bir çalışanın “yaşama maliyeti” aylık 17 bin 336 lira olarak belirlenirken, Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin gıda için yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 9,31 arttı.

– Sütte fiyat artışı, peynirde gerileme

Araştırmaya göre, eylül ayında süt fiyatlarında ortalama yüzde 8 artış görülürken, peynir fiyatı “sınırlı düzeyde” geriledi, yoğurt fiyatı sınırlı düzeyde arttı.

Et ve Süt Kurumunun, Ankara Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği bünyesinde faaliyet gösteren marketlerin bir kısmına, nisan sonu itibarıyla ithal edilmiş karkas etleri düşük fiyattan vermesiyle dana kıyma 190 lira, kuşbaşı 210 liradan satılmaya başlanmıştı. Bu ürünler sırasıyla bu ay 289 lira ve 329 liradan satıldı.

Ulusal zincir marketler ve Ankara’nın dernek üyesi olmayan ve olup da yerli et satmaya devam eden yerel marketlerinin birçoğunda dana kıyma ortalama 330, kuşbaşı ortalama 373 liradan reyonlardaki yerini aldı.

Bir önceki aya göre, dana etinin fiyatında yüzde 9 artış gözlemlendi. Ayrıca av yasağının sona ermesiyle balık fiyatları bir ayda yüzde 5 azalırken, nohut yüzde 28, yağlı tohumlar (kuruyemiş) yüzde 27, yeşil mercimek yüzde 20, yumurta yüzde 17 ve kırmızı mercimek yüzde 13 oranında zamlandı. Tavukta fiyat artışı sınırlı seviyede kaldı.

– “Zam şampiyonu barbunya oldu”

Bir ay içinde irmikte yüzde 13, pirinçte yüzde 10, bulgurda yüzde 9 ve makarnada yüzde 5 fiyat artışı yaşandı. Undaki fiyat artışı sınırlı seviyede oldu.

Semt pazarlarında hem yeşil soğan, maydanoz gibi salata yeşilliklerinin hem de ıspanak, pazı gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları yükseldi.

Kuru soğanın fiyatı 20 liraya dayanırken, patates fiyatları 20 liranın üzerine çıktı. Brokoli, karnabahar, kabak, patlıcan, sivri biber, fasulye, barbunya, havuç ve limon fiyatları artarken karalahana, turp, köy biberi, domates fiyatları geriledi. Bu ayın zam şampiyonu yüzde 60’lık fiyat artışıyla barbunya oldu.

Nektarin, çilek, üzüm, şeftali armut fiyatları yükselirken, karpuz, kavun, muz, erik fiyatları geriledi. En düşük fiyatlı meyve bu ay da elma oldu. Ortalama sebze kilogram fiyatı 29,40 lira, ortalama meyve kilogram fiyatı 32,96 lira olarak belirlendi.

Bir ay içinde margarinde yüzde 17, zeytinyağında yüzde 8, ayçiçeği yağında yüzde 4 fiyat artışı yaşandı. Tereyağının fiyatı ise sabit kaldı.

Tuzun fiyatı bir ay içinde yüzde 7 gerilerken ıhlamur yüzde 64, baharat yüzde 49, siyah zeytin yüzde 39, yeşil zeytin yüzde 34, çay ve reçel yüzde 7, salça yüzde 6, şeker yüzde 5, pekmez yüzde 4 zamlandı.

Araştırmaya göre, temmuzda 4 kişilik ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcaması tutarını ifade eden ” açlık sınırı” 11 bin 658 lira oldu.

Gıda ile giyim, konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer harcamaların toplam tutarına denk gelen “yoksulluk sınırı” ise 37 bin 974 lira olarak hesaplandı.

Bekar bir çalışanın “yaşama maliyeti” aylık 15 bin 123 lira olarak belirlenirken, Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin gıda için yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 12,38 arttı.

– Ortalama sebze kilogram fiyatı 27,29 lira, meyve 35,20 lira oldu

Temmuz ayında süt ve yoğurt fiyatı değişmezken, peynir fiyatı ortalama yüzde 4 arttı.

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Temmuz 2023 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:

Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Süt ve yoğurt fiyatı değişmezken peynir fiyatı ortalama %4 zamlandı.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Et ve Süt Kurumu (ESK), Ankara Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği bünyesinde faaliyet gösteren marketlerin bir kısmına, Nisan sonu itibariyle ithal edilmiş olan karkas etleri düşük fiyattan vermesi sayesinde dana kıyma 190 TL, kuşbaşı 210 TL’den satılmaya başlanmıştı. Bu ay tekrar zam gelerek 269 TL ve 289 TL’den satıldı. Bunun yanında ulusal zincir marketler ve Ankara’nın dernek üyesi olmayan ve olup da yerli et satmaya devam eden yerel marketlerinden pek çoğunda dana kıyma ortalama 315, kuşbaşı ortalama 340 TL’den reyonlardaki yerini aldı. Bir ayda dana eti ortalama %6, tavuk %13, balık %12, yumurta %9, kuru fasulye %7, yeşil mercimek %8 oranında zamlandı. Kuzu ve nohut ortalama fiyatları değişmezken yağlı tohumlar (kuruyemiş) %2 fiyat düşüşü yaşadı. Yumurtanın tanesine bir ayda 25 kuruş zam gelerek 3,25 TL oldu.

Ekmek ve tahıllar grubunda;

Bir ay içinde pirinç %8, irmik %6, makarna ve un hafif seviyede fiyat artışı yaşadı. Ankara’da 200 gramlık beyaz ekmek %30 zamlanarak 6,5 TL oldu. Bu zamla 4 kişilik ailenin aylık sadece ekmek masrafı 525 TL’den 682,5 TL’ye yükseldi. Yani diğer bir ifadeyle bundan sonra her ay 157,50 lira sadece ekmek fiyatındaki artıştan dolayı aile bütçesine yansıyacak.

Taze sebze-meyve grubunda;

Semt pazarlarında hem yeşil soğan, maydanoz gibi salata yeşilliklerinin hem de ıspanak, pazı gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları yükseldi. Patates ve kuru soğan 20’şer TL den satılmaya başladı. Kabak ve patlıcan fiyatları sabit kaldı, kıvırcık fiyatları geriledi, bunların dışında tezgâhlardaki tüm sebzelerin fiyatı yükseldi. 15 TL ile tezgâhlarda en uygun fiyatlı meyve olan elma fiyatı değişmezken kalan tüm meyve fiyatları arttı. Bu ayın zam şampiyonu %135 ile kavun oldu. Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 27,29 TL, ortalama meyve kg fiyatı 35,20 TL oldu. Hesaplamada 24’ü sebze ve 10’u meyve olmak üzere toplam 34 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 24,18 TL olarak tespit edildi (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı’na dâhil edilmektedir).

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Son bir ayda zeytinyağı %30, margarin %20, ayçiçek yağı sınırlı düzeyde zamlandı. Tereyağı fiyatı sabit kaldı.

Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Çay %10, siyah zeytin %12, salça %8, şeker %4, bal ile pekmez sınırlı seviyede fiyat artışı yaşadı. Yeşil zeytin, ıhlamur, reçel ve baharat fiyatları değişmezken tuz fiyatı %22 ile fiyatı en çok düşen ürün oldu.

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)  10.373,28 TL’ye,
• Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 33.788,80 TL’ye,
• Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 13.471,30 TL’ye yükseldi.

TÜRK-İŞ’in verilerine göre “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Haziran 2023’te şu şekildedir:

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 0,10 oranında gerçekleşti.
• Altı aylık değişim oranı ise % 27,58 olarak tespit edildi.
• Son on iki ay itibariyle değişim oranı  % 62,30 oldu.
• On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı ise % 108,58 olarak hesaplandı.                           

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Haziran 2023 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:

Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Süt fiyatı sabit kaldı. Peynir fiyatı %4 geriledi, yoğurt %5 zamlandı.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Et ve Süt Kurumu (ESK), Ankara Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği bünyesinde faaliyet gösteren marketlerin bir kısmına, Nisan sonu itibariyle ithal edilmiş olan karkas etleri düşük fiyattan vermesi sayesinde dana kıyma 190 TL, kuşbaşı 210 TL’den satılmaya başlanmıştı. Bu ay 30’ar TL zam gelerek 220 TL ve 240 TL’den satıldı. Bunun yanında ulusal zincir marketler ve Ankara’nın dernek üyesi olmayan ve olup da yerli et satmaya devam eden yerel marketlerinden pek çoğunda dana kıyma ortalama 300, kuşbaşı ortalama 335 TL’den satıldı yani geçen aya kıyasla 20’şer TL zamlanmış oldular. Bir ayda kuzu ve balık fiyatları sınırlı düzeyde gerilerken tavuk fiyatı %12 oranında düştü. Yumurta bu ay %3 zamlandı ve tanesi tekrar ortalama 3 TL’den satılmaya başladı. Kuru fasulyede sınırlı düzeyde, yeşil ve kırmızı mercimekte %7’şer fiyat düşüşü yaşadı. Nohut %9, yağlı tohumlar ise %6 oranında zamlandı.

Ekmek ve tahıllar grubunda;

Bir ayda pirinç %5, bulgur ve irmik %3 zamlanırken ekmek ve makarna fiyatı değişmedi. Un fiyatı hafif seviyede geriledi.

Taze sebze-meyve grubunda;

Semt pazarlarında yeşil soğan, maydanoz gibi salata yeşilliklerinin fiyatı değişmezken; ıspanak, pazı gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları %7 oranında arttı. Patates, kuru soğan, domates, patlıcan, fasulye, havuç fiyatları geriledi. Gıda sepetinde bu ayın zam şampiyonu %87’lik artışla kıvırcık marul oldu ve ortalama 25 TL’den satıldı. Sivri biber, salatalık, turp fiyatları yükseldi. Şeftali, kayısı, papaz eriği, çilek, nektarın, yenidünya (malta eriği) ve muz fiyatları geriledi. Tezgâhlarda en uygun fiyatlı meyve bu ay da elmaydı. Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 19,46 TL, ortalama meyve kg fiyatı 22,39 TL oldu. Hesaplamada 22’si sebze ve 11’i meyve olmak üzere toplam 33 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 19,54 TL olarak tespit edildi (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı”na dâhil edilmekte).

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Son bir ayda ayçiçek yağı fiyatı ortalama %3, tereyağı sınırlı seviyede düştü. Margarin hafif düzeyde, zeytinyağı %4 zamlandı.

Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Çay %31, tuz %30, siyah zeytin %7, baharatlar %4, yeşil zeytin ve reçel %3 zamlandı. Şeker, pekmezde sınırlı seviyede fiyat artışı yaşandı. Salça fiyatları %3 düştü.

TÜRK-İŞ Araştırmasının 2023 Mayıs ayı sonucuna göre;

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)  10.362,01 TL’ye,
• Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlariçin yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 33.752,49 TL’ye,
• Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 13.439,41 TL’ye yükseldi.

TÜRK-İŞ’in verilerine göre “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Mayıs 2023’te şu şekildedir: 

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 2,23 oranında gerçekleşti.
• Beş aylık değişim oranı ise % 27,44 olarak tespit edildi.
• Son on iki ay itibariyle değişim oranı  % 72,18 oldu.
• On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı ise % 112,13 olarak hesaplandı.

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Mayıs 2023 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:

Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Yoğurt fiyatları sınırlı düzeyde geriledi, peynir %3 zamlandı, süt fiyatı değişmedi. Kg fiyatları 200-400 TL arası olan kaşar ile 300-600 TL arasında değişen yerli üretim ve yöresel gravyer, çerkez, abaza, çeçil, tulum gibi inek peynirlerine, polisiye vakalara karşı alarm takılmaya başlandı.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Et ve Süt Kurumu (ESK), Ankara Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği bünyesinde faaliyet gösteren marketlerin bir kısmına, Nisan sonu itibariyle ithal edilmiş olan karkas etleri düşük fiyattan vermesi sayesinde dana kıyma 190 TL, kuşbaşı 210 TL’den satılmaya başlandı. Fakat ulusal zincir marketler ve Ankara’nın dernek üyesi olmayan ve olup da yerli et satmaya devam eden yerel marketlerinden pek çoğunda dana kıyma ortalama 280, kuşbaşı ortalama 315 TL’den satıldı. İthalat yerine ülke gerçeklerine uygun hayvancılık politikaları uygulanmadan orta ve uzun vadede kırmızı et fiyatlarının yükseleceğinin kaçınılmaz olduğu konunun uzmanlarınca vurgulanıyor. Ayrıca kırmızı et fiyatlarının 300 TL’yi geçmesiyle beyaz ete talep artmış ve tavuk ile balığın da fiyatlarını da yükseltiyor. Bir ayda balık %5, tavuk %6 zamlandı. Kuru fasulyede %13, kırmızı mercimekte %9 fiyat artışı görüldü.  Kuzu eti ve yeşil mercimek fiyatları hafif seviyede arttı. Dana eti ortalama fiyatları %13, yumurta fiyatları %15, nohut %3 geriledi. Yağlı tohumların fiyatı bu ay sabit kaldı. Sırasıyla 500 ve 290 TL/kg’dan başlayan fiyatları sebebiyle dana pastırma ve sucuklara, polisiye vakaları önleme amaçlı alarmlar takılmaya başlandı.

Ekmek ve tahıllar grubunda;

Bir ayda pirinç %7, un %13 zamlandı. Bulgur fiyatı %12 düştü. Makarna fiyatı değişmedi. İrmik fiyatı sınırlı düzeyde geriledi. Ekmek fiyatı aynı kaldı.

Taze sebze-meyve grubunda;

Semt pazarlarında yeşil soğan, kıvırcık gibi salata yeşilliklerinin fiyatı %20; pırasa, lahana gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları sınırlı seviyede arttı. Patates 17,5 TL’ye çıkarken geçen ay 25 TL’ye yükselen ortalama kuru soğan kilogram fiyatı 19 TL’ye düştü. Gıda sepetinde bu ayın zam şampiyonu %75’lik artışla havuç oldu ve ortalama 35 TL’den satıldı. Limon, turp, domates, salatalık fiyatları geriledi, patlıcan ve kabak fiyatları değişmedi. Kış meyvelerine veda ederken yaz meyvelerinden tezgâhlarda yeni yaygınlaşmaya başlayan kiraz ve karadutun fiyatları 40 TL’den müşteri aradı. En uygun fiyatlı meyve olan 16 TL ile elma, meyve tezgâhlarında azınlıktaydı. Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 19,68 TL, ortalama meyve kg fiyatı 28,57 TL oldu. Hesaplamada 22’sı sebze ve 9’u meyve olmak üzere toplam 31 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı bu ay ilk kez 20 TL’yi geçerek 21,72 TL olarak tespit edildi (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı”na dâhil edilmekte).

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Son bir ayda ayçiçek yağı ortalama %3, zeytinyağı %4 zamlandı. Tereyağında değişiklik olmadı, margarin fiyatı %3 düştü.

Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Tuz, baharatlar, ıhlamur, zeytin, şeker ve pekmez fiyatları değişmedi. Salça fiyatı sınırlı düzeyde azaldı. Reçel hafif seviyede, çay %5, bal %10 zamlandı.

TÜRK-İŞ Araştırmasının 2023 Nisan ayı sonucuna göre;

Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)  10.135,50 TL’ye,

Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının  toplam tutarı (yoksulluk sınırı)33.014,66 TL’ye,

Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 13.167,15 TL’ye yükseldi.

TÜRK-İŞ’in verilerine göre “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Nisan 2023’te şu şekildedir: 

•  Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 5,67 oranında gerçekleşti.
• Dört aylık değişim oranı ise % 24,65 tespit edildi.
• Son on iki ay itibariyle değişim oranı  % 90,38 oldu.
• On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı % 115,74 olarak hesaplandı.

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Nisan 2023  itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına  göre şu şekilde oldu:

●      Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Süt ve yoğurt fiyatları sınırlı düzeyde azalırken, peynir fiyatı biraz artmıştır.

●      Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Bu gruptaki tüm hayvansal protein kaynaklarında yüksek fiyat artışı yaşadı. Ortalamada ilk kez balık 140 TL’yi, dana eti 300 TL’yi, kuzu eti ise 350 TL’yi geçerek rekor kırdı, yumurtanın tanesi 3,5 TL’ye dayandı. Bir ayda balık, kuzu, dana, tavuk, yumurta fiyatı sırasıyla %9, %21, %25, %11, %3 zamlandı. 15 Nisan’da başlayan açık deniz av yasaklarının başlamasıyla tezgâhlarda balık çeşitliliği azaldı. Yeşil mercimek değişmezken kırmızı mercimeğin ortalama kilogram fiyatı %5 geriledi. Nohudun fiyatı sınırlı düzeyde düşerken kuru fasulyenin fiyatı %3, yağlı tohumların %8 oranında arttı.

●      Ekmek ve tahıllar grubunda;

Bir ayda pirinç ve un fiyatlarında sınırlı düzeyde artış gözlemlendi. Bulgur %4, makarna %5 zamlandı. İrmik fiyatı %4 düştü. Ramazan ayı sonrası, Ankara’da ekmek fiyatı bu ay değişmedi.

●      Taze sebze-meyve grubunda;

Semt pazarlarında yeşil soğan, kıvırcık gibi salata yeşilliklerinin ve pırasa, lahana gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları sırasıyla %20, %15 arttı. Gıda sepetinde bu ayın zam bökesi %40’lık artışla 30 TL’ye kadar çıkan kuru soğan olurken onu vatandaşın karnını doyurabilmek için tercih ettiği en temel besinlerden olan % 33 ile patates izledi. Örtü altı sebzelerden patlıcan, kabak, domates ve salatalık fiyatları düşerken biber zamlandı. Fasulye ortalama 33 TL’den semt pazarlarında kendisine yer bulurken bakla ve bezelye fiyatları geriledi. Balkabağı ve limon bu ayda da zamlandı. Kış meyvelerinden mandalina ve greyfurt tezgâhları terk ederken portakal fiyatı değişmedi, armut fiyatı düştü. Geçen ay en az 40 TL’den pazarlarda satılmaya başlayan çilek bu ay 20 TL’ye kadar geriledi. Erik, yenidünya, çağla gibi yeni yaz meyveleri ortalama 45 TL’den satılmaya başladılar. Yerli muzun fiyatı 25 TL’ye kadar yükselirken ithal muz çok yüksek fiyatı sebebiyle alışverişlerde görücüye çıkamadı. Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değildir) kg fiyatı 20,26 TL, ortalama meyve kg fiyatı 19,02 TL oldu. Hesaplamada 26’sı sebze ve 6’sı meyve olmak üzere toplam 32 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı bu ay 18,65 TL olarak tespit edildi (Ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı”na dâhil edilmektedir).

●      Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Son bir ayda ortalama ayçiçek yağı, tereyağı, margarin ve zeytinyağı fiyatları sabit kaldı.

●      Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Tuz hafif düzeyde; yeşil zeytin %4, pekmez %6 zamlandı. Siyah zeytin, çay, reçel fiyatları düşük seviyede; bal %4, salça %5 geriledi.  Ihlamur, şeker ve baharat fiyatları sabit kaldı. 

TÜRK-İŞ’in verilerine göre “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Şubat 2023’te şu şekildedir:

Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 6,32 oranında gerçekleşti.

İki aylık değişim oranı % 15,92 tespit edildi.

Son on iki ay itibariyle değişim oranı  % 107,02 oldu.

On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı % 112,87 olarak hesaplandı.

TÜRK-İŞ’in bu araştırması Aralık 1987’den bu yana kesintisiz olarak her ay düzenli olarak yayımlanmıştır. Verilerde süreç kesintisi yaşanmaması amacıyla, “asrın felaketi” diye nitelendirilen bu deprem döneminde de çalışma yapılmıştır.

Türk İş Araştırmasının Şubat 2023 ayı sonucuna göre:

Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)  9.425,15 TL’ye, Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı (yoksulluk sınırı) 30.700,83 TL’ye

Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 12.265,88 TL’ye yükseldi.

Türk İş’in araştırmasının geniş metnine aşağıdan ulaşabilirsiniz.

Türk İş’in araştırmasına göre; 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)  7.425,23 TL’ye yükseldi.

Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı (yoksulluk sınırı) 24.186,42 TL oldu.

Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 9.706,52 TL’ye yükseldi.

Türk İş’in araştırmasına göre yükselen gıda, kira ve enerji faturaları karşısında gelirleri yeterince artmayan milyonlarca hane için bu kış daha çetin geçecek.

Yılın başından bu yana hane elektriğine 3, hane doğalgazına 4 kez zam yapıldı. “Hane Halkı Fiyat Endeksi (HEPI)” verilerine göre; metreküp başına Avrupa başkentleri arasında en ucuz doğalgazı Ankara’nın kullanıyor olmasına rağmen haneye giren paranın büyük kısmını kiraya ve gıdaya ayırmak zorunda kalan milyonlarca vatandaş, faturalarını ödemekte çok zorlanmaktadır.

Türk İş’in verileri temel alındığında mutfak enflasyonundaki değişim Ekim 2022 itibariyle şu şekildedir:

Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 2,48 oranında gerçekleşti.

On aylık değişim oranı % 81,19 oranında oldu. Son on iki ay itibariyle artış oranı ise % 134,77 olarak hesaplandı.

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Ekim 2022 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:

● Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Bu gruptaki tüm ürünlerin fiyatları yükseldi. 1 litre sütün marketlerde ortalama satış fiyatı 18 TL’yi geçmişken, çiğ süt alım fiyatının net 7,5 TL’de tutulması, özellikle hayvanlarının yem ve diğer ihtiyaçlarını karşılayacak çiftçiler açısından büyük bir problem olmaya devam ediyor. Bir ayda ortalama peynir fiyatı %12, ortalama yoğurt fiyatı %15 arttı. Yoğurdun kg fiyatı ilk kez 30 TL’yi geçti.

● Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Balık fiyatı değişmedi, hamsi 90 TL’den tezgâhlarda satılmaya başladı. Dana etinin fiyatı artarken kuzu eti fiyatı geriledi. Tavuk eti %9 zamlandı. Yumurta fiyatı bu ay değişmedi. Bakliyatlardan nohut fiyatı %6 arttı. Yeşil mercimek fiyatı gerilerken kırmızı mercimek, kuru fasulye ve yağlı tohumlar zamlandı.

● Ekmek ve tahıllar grubunda;

Aylık seviyede pirinç %8, makarna %9 oranında zamlandı. Un, irmik, bulgur fiyatı da yükseldi. Ekmek fiyatı -şimdilik- aynı kaldı.

● Taze sebze-meyve grubunda;

Meyve-sebzelerde genel olarak fiyat düşüşü gözlemlendi ve diğer pek çok gıda fiyatı yükselirken aylık gıda enflasyonunun %2,48’de kalmasında önemli etki sağladı. Semt pazarlarında maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşilliklerinin fiyatları düşerken pırasa, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları yükseldi. Patates, biber, kırmızılahana fiyatı geriledi. Domates, üretiminde yüksek girdi fiyatları sebebiyle zamlandı. Ayrıca bu sene domates tüketimi, alım gücüne bağlı olarak, azalabilir. Meyvelerden elma ve üzüm fiyatı arttı, mandalina ve nar ortalama 13 TL’den satılmaya başladı. Muz ve armut fiyatı geriledi. Ortalama sebze kg fiyatı 16,10 TL, ortalama meyve kg fiyatı 14,72 TL oldu. Hesaplamada 24’ü sebze ve 8’i meyve olmak üzere toplam 32 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı bu ay 15,71 TL olarak tespit edildi.

● Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Ayçiçek yağının fiyatı değişmedi. Zeytinyağı ve margarin fiyatları biraz arttı. Tereyağı bir ayda %11 zamlandı.

● Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Bu ay en çok zamlanan ürün %20 ile baharatlar oldu. Çay ve bal %11 zamlandı. Tuz, salça, reçel, yeşil zeytin fiyatları da yükseldi. Siyah zeytin fiyatı geriledi. Pekmez ve ıhlamur fiyatı değişmedi.