Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, 4857 sayılı İş Kanununda işçilerin kurum içinde görevlendirilmeleri veya nakli konusunda herhangi bir düzenleme bulunmadığına dikkat çekti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 18/9/2012 tarihli ve 9939 sayılı örnek görüş yazısına atıfta da bulunan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, işçilerin çalışmakta oldukları kamu kurum veya kuruluşundan başka bir kamu kurum veya kuruluşuna naklen geçişine imkân bulunmadığına hükmetti.

İşte O yazı!

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-53773008-900-4152760 22/07/ 2022

Konu: İşçinin Naklen Atanması

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi: ………..Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) 06.06.2022 tarihli ve E-29648304-900-3811932 sayılı yazısı.

……………….. Belediyelerinin ……………. Belediyeler Birliğinin kurucu üyeleri olduğu ve 4857 sayılı İş Kanununa tabi işçi statüsünde bulunan personelin söz konusu Birlikteki belediyeler arası nakil talebinde bulunduğu belirtilerek, 4857 sayılı İş Kanununa tabi personelin nakil hakkının olup olmadığı hususunda görüş talep eden ilgi yazı ve eki incelenmiştir.

Bilindiği üzere, alt işveren işçilerinin kamuda istihdamına ilişkin çalışmalar tamamlanmış olup 24/12/2017 tarihli ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 127 nci maddesiyle, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23 ve geçici 24 üncü maddelerinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarında 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılanların sürekli işçi kadrolarına veya mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Anılan Kanun Hükmünde Kararname’nin 127 nci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen geçici 25 inci maddesinde de, “Geçici 23 üncü ve geçici 24 üncü maddeler kapsamına giren hususlara ilişkin usul ve esaslar ile bu maddelerin uygulanmasında ortaya çıkacak tereddütleri giderecek idareler, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir.” hükmü öngörülmüştür.

Bu hükme dayanılarak hazırlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar” 1/1/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Mezkûr Tebliğde, kurumlar ve hizmet alımı sözleşmesi itibarıyla hak sahipliği açısından kapsam, sürekli işçi kadrosuna geçirilme süreci, tespit komisyonu, inceleme kriterleri, ilan, tespit komisyonu kararına itiraz ve süresi, sınava girmeye hak kazananların belirlenmesi, sınavlara ilişkin hususlar, işçi kadrosuna geçirilme, ücret ve sosyal hakları belirlenmesi ile benzeri hususlar düzenlenmiştir.

Bununla birlikte, 5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Ek 2 nci maddesinde, “Kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrosunda görev yapan ve ilgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen işçiler ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan işçiler, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak kurum içinde yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler kamu kurum ve kuruluşlarının kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır. İşçinin kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle kurum içinde yer değişikliği talep etmesi hâlinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, işçinin ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır. Engellilik durumu devam ettiği sürece kurum ve kuruluşlarca isteği dışında işçinin görev yeri değiştirilmez. Engellilik durumu ortadan kalkan işçiler hakkında genel hükümler çerçevesinde işlem yapılır.” Hükmüne yer verilmiştir. Bu çerçevede, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca işlemler yürütülmektedir.

Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanununda işçilerin kurum içinde görevlendirilmeleri veya nakli konusunda herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Bu konuda, yazımız ekinde yer verilen Hazine ve Maliye Bakanlığının 18/9/2012 tarihli ve 9939 sayılı örnek görüş yazısında işçilerin çalışmakta oldukları kamu kurum veya kuruluşundan başka bir kamu kurum veya kuruluşuna naklen geçişine imkân bulunmadığı ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.

Bilgilerini rica ederim.

….……… Bakan a. Yerel Yönetimler Genel Müdürü

Ek: 18.09.2012 tarihli ve 9939 sayılı yazı. (2 Sayfa)

Dağıtım: Gereği:

Bilgi: ……………. Belediyeler Birliği ……….. VALİLİĞİNE Başkanlığına (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü)

İşte Çevre Şehircilik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın konuya ilişkin görüşleri! 

Peki Kimler İşsizlik Maaşı Kapsamındadır?

İşsizlik Maaşı hak kazanma koşullarına bakılacak olursak;

– 4857 sayılı İş Kanununun 17. maddesinde belirtilen bildirim önellerine uygun olarak iş sözleşmesi işveren tarafından sona erdirilmiş olanlar,

– Hizmet akdi, süresi belli olsun veya olmasın sürenin bitiminden önce veya bildirim önelini beklemeksizin 4857 sayılı İş Kanununu 24. maddesinin ahlak ve iyi niyet kuralları, zorlayıcı nedenler ve sağlık nedenleriyle sigortalı tarafından feshedilmiş olanlar,

– İş Sözleşmesi, süresi belli olsun veya olmasın sürenin bitiminden önce veya bildirim önelini beklemeksizin 4857 sayılı İş Kanununun 25. maddesinin sağlık ve zorlayıcı nedenlerle işveren tarafından feshedilmiş olanlar,

– İş Sözleşmesinin belirli süreli olması halinde, bu sürenin bitimi nedeniyle işsiz kalmış olanlar,

– İşyerinin el değiştirmesi veya başkasına geçmesi, kapanması veya kapatılması, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedenleriyle işten çıkarılmış olanlar işsizlik maaşından faydalanabilmektedir.

İşsizlik Maaşından Yararlanma Koşulları Nelerdir?

– Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak,
– Hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olmak,
– Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak,
– Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmak,

Esnaflar İşsizlik Maaşı Alabilir mi?

Esnaflar 4447 sayılı Kanun kapsamında işsizlik ödeneği alamazlar. Fakat bağımsız çalışan esnaflar için 6824 sayılı Kanun ile Esnaf Ahilik Sandığı kurulmuştur. Esnaf Ahilik Sandığı 01.01.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kurulmuştur ancak yürürlük tarihi 01.01.2020’ye ertelenmiştir.

Daha sonra ise 17.11.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 31.12.2023 tarihine erteleme yapılmıştır.

Böylece esnaf ve sanatkarların zorlu günlerinde derdine derman olabilecek sandık uygulaması 2024 yılında devreye girecektir. 

Bilindiği üzere İşsizlik Sigortası Fonunun işçilere iş bulma işsizlik ödeneği verme gibi işlevleri vardır. Esnaf Ahilik Fonunun da esnaflara iş bulma, ödenek verme gibi işlevleri olacaktır.

Esnaf Ahilik Sandığı primi sigortalının prime esas günlük kazancından %2 oranında alınacaktır. Bunun haricinde esnaftan, %1 tutarında da devlet payı alınacaktır. Hesaplanacak günlük prim tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının iki katı üzerinden hesaplanan tutardan fazla olmayacaktır. Ödenen primlerin iadesi mümkün değildir.

Esnaf Ahilik Sandığından Yararlanma Koşulları Nelerdir?

Tıpkı işsizlik ödeneği gibi Esnaf Ahilik Sandığı da sigortalılığının sona ermesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olan esnaflara verilecektir. Bunun haricinde son üç yıl içinde;

a) 600 gün faaliyet gösteren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün,

b) 900 gün faaliyet gösteren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 240 gün,

c) 1080 gün faaliyet gösteren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 300 gün,

süre ile Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği verilecektir.

Esnaf Ahilik Sandığı Ödeneği Ne Kadar?

Günlük Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının %40’ı tutarındadır. Bu şekilde hesaplanan Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği miktarı, 4857 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine göre belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçemeyecektir.

Sonuç

Esnaflar da sigortalılığının sona ermesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olmaları ve son 3 yıl içerisinde;

600 gün faaliyet göstermeleri, Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olmaları koşulu ile 180 gün,

900 gün faaliyet göstermeleri, Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olmaları koşulu ile 240 gün,

1080 gün faaliyet göstermeleri, Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olmaları koşulu ile 300 gün, işsizlik maaşına benzer şekilde Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği alabilecektir.

Fakat bu uygulamanın yürürlük tarihi 31.12.2023’e ertelenmiştir. Dolayısıyla 1 Ocak 2024’den itibaren esnaflar da ahilik sandığına prim ödemeye başlayacak ve takip eden süreçte de işsizlik maaşı alabileceklerdir.

İşsizlik Ödeneğinden Yararlanmak için;

– Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak,

– Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak,

– Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak,

– Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmak gerekmektedir.

İş sözleşmesinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen veya elektronik ortamda başvuru yapılmaması halinde, mücbir sebepler dışında başvuruda gecikilen süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülmektedir.

İşsizlik Ödeneğinin Süresi hizmet akdinin feshinden önceki son 3 yıl içinde;

– 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün,
– 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün,
– 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gündür.

Peki işsizlik ödeneği ne kadardır? İşsizlik maaşındaki artış ne kadardır? 

Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 40’ı olarak hesaplanmaktadır.

Bu şekilde hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçememektedir. İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.

Peki asgari ücretin 1 Temmuz 2022 tarihi itibariyle brüt 6.471,00 TL, net 5.500,35 TL olması İşsizlik Maaşını nasıl etkiledi? 

Asgari ücretin artışı sonrası İşsizlik Maaşı ne kadar oldu?

Asgari ücretten sigortalı gösterilenler için işsizlik maaşı (ödeneği) tutarı Temmuz ayında 2.568,75 TL oldu. Asgari ücretten yüksek ücretle çalışanlar için ödenecek en yüksek işsizlik maaşı tutarı, bir diğer ifade ile işsizlik maaşının üst sınırı 5.137,51 TL oldu. 

1 Temmuz 2022 öncesi asgari ücretli çalışanın işsizlik maaşı 1.986,41 TL, en yüksek işsizlik maaşı ise 3.972,82TL şeklindeydi. 

İşsizlik Ödeneğinden Hangi Kesintiler Yapılır?

İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi değildir, nafaka borçları dışında haciz ve başkasına devredilemez.

İşsizlik Ödeneği Ne Zaman Ödenir? 

İşsizlik ödeneği başvuruları izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır. İşsizlik ödeneği, her ayın beşinde aylık olarak işsizin kendisine ödenir. Ödeme tarihini öne çekmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yetkilidir. 

Sigortalı işsizlere ödemeleri, Kuruma bildirdikleri Banka Hesap numaraları (IBAN) aracılığıyla, hesap numaralarının eksik veya hatalı bildirilmesi durumunda ise en yakın PTT Bank aracılığı ile yapılmaktadır.

İşsizlik Ödeneğinin Kesildiği Haller Hangileridir? 

İşsizlik ödeneği almakta iken;

– İŞKUR tarafından teklif edilen mesleklerine uygun ve son çalıştıkları işin ücret ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerin belediye mücavir alanı sınırları içinde bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddedenlerin,

– Çalışma hayatını inceleme ve denetleme yetkisine haiz müfettişlerce veya kamu idarelerinin denetim elemanları tarafından yapılan denetimlerde Kurumumuzdan işsizlik ödeneği aldığı dönemde kayıt dışı olarak çalıştığı tespit edilenlerin, işsizlik ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilmektedir. 

İşsizlik ödeneği aldığı süre içinde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almaya başlayanların ödenekleri “ Emeklilik” gerekçesiyle yaşlılık aylığını almaya başladığı tarih itibarıyla kesilir.

İŞKUR tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karşın devam etmeyen ve haklı bir nedene dayanmaksızın Kurum tarafından yapılan çağrıları zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyenlerin işsizlik ödenekleri kesilmektedir. Ancak, bu hallerin sona ermesi durumunda, ödemelere yeniden başlanmaktadır. Ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş olan toplam hak sahipliği süresinin sona erdiği tarihi geçememektedir.

İşsizlik Maaşı Alanlar Sağlık Hizmetinden Yararlanabilir mi? 

İşsizlik ödeneği alanlar genel sağlık sigortası kapsamında olup, işsizlik ödeneği ödenen günler için, ilgililer adına sadece genel sağlık sigortası primleri İşsizlik Sigortası Fonundan yatırılmaktadır. Ödenek alanların bakmakla yükümlü olduğu kişiler de genel sağlık sigortalısı kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabilmektedir. 

İşsizlik Ödeneği Alırken Yapılması Gerekenler Nelerdir?

İşsizlik ödeneği alınan süre içinde;

– ikamet adresinin değişmesi,
– herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı alınması,
– yetkili sağlık kuruluşunca istirahatli kılınması,
– silahaltına alınılması,
– yurtdışına çıkılması,
– bir işte çalışmaya başlanması veya
– mahkeme kararıyla işe iade edilmesi hallerinde durum 15 gün içinde en yakın İŞKUR birimine veya Alo170’e bildirilmelidir.

İşsizlik ödeneğinden yararlananlar, kendi kusuru ve bilgilerdeki eksiklik veya yanlışlık nedeniyle yapılan fazla ödemeleri yasal faizi ile birlikte ödemek zorundadır.

İşsizlik Maaşı Alırken Çalışmaya Başlayanlar Yeniden İşsiz Kalırsa, İşsizlik Maaşı Devam Eder mi?

Ödenekten yararlanırken, işsizlik ödeneğinden yararlanma süresi doldurulmadan tekrar işe girilmesi ve işsizlik ödeneğinden yararlanmak için gerekli olan şartları yerine getiremeden yeniden işsiz kalınması halinde daha önceden hak edilen işsizlik ödeneği süresi dolduruluncaya kadar ödenekten yararlanılabilinir.

Kalan hak sahipliğinin devamında İŞKUR’a başvurulan tarihten itibaren ödemeler gerçekleştirilir.

Bu husus, İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 48. Maddesiyle düzenlenmiştir.  

İşten çıkışı izleyen günden itibaren başlayan 30 günlük başvuru süresi, 1 bir aylık değil 30 gündür. Hizmet akdinin fesih tarihi olarak da işveren tarafından SGK’ya bildirilen işten ayrılış tarihi esas alınır.

Mücbir sebepler dışında 30 gün içinde başvuruda bulunulmazsa, gecikilen süre işsizlik maaşı almaya hak kazanılan toplam süreden düşülmektedir.

Örneğin; işsiz kalan ve 10 ay işsizlik maaşı alma hakkı bulunan işçi, mücbir sebep olmadığı halde işsizlik maaşı için 2 ay geç başvurursa işsizlik maaşı alabileceği süre 8 aya düşür.

Peki işsizlik maaşında hak kaybına yol açmayan mücbir sebepler nelerdir?

Aşağıda belirtilen zorunlu durumlar söz konusu ise, işsizlik maaşına 30 günlük başvuru süresi geçtikten sonra yapılan başvuru da herhangi bir hak kaybına yol açmaz..

• Eş, çocuk, anne, baba veya kardeşlerden herhangi birinin vefatı (olayın olduğu tarihten itibaren 7 günlük süre mücbir sebep kabul edilir) ya da doktor raporu ile kanıtlanmak kaydıyla kendisinin veya yukarıda sayılanlardan birinin hastalık hali.

• Yangın, yer sarsıntısı, sel baskını gibi doğal afetler.

• Herhangi bir nedenle ulaşımın imkansız hale gelmesi.

• Kanuni bir ödevin yerine getirilmesi.

• Muvazzaf askerlik hizmetinin yerine getirilmesi.

• Gözaltına alınma hali.

• Tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler.

• Savaş, sıkıyönetim, olağanüstü hal gibi durumlar.

• Salgın hastalık nedeniyle karantinada kalma.

• İşe iade başvurusunda kararın kesinleştiği tarihe (bu kapsamda işe başlatılanlar için işe başlatıldığı tarihe) kadar geçen dönem.

Öte yandan sadece yukarıda belirtilen mücbir sebeplerin meydana gelmiş olması yetmez. Mücbir sebep yasal başvuru süresi içinde başlamış olmalıdır. Bu şekilde yasal başvuru süresi içerisinde başlayan mücbir sebep başvuru süresini durdurur. Böylece  30 günlük başvuru süresi söz konusu mücbir sebep ortadan kalktıktan veya sona erdikten sonra tekrar işlemeye başlar. Aynı şekilde yasal başvuru süresinin son gününden önce biten / sona eren mücbir sebepler de dikkate alınmaz. Çünkü başvuru süresi bitmeden mücbir sebep ortadan kalmış olur. Dolayısıyla mücbir sebebin dikkate alınabilmesi için yasal başvuru süresi içerisinde başlamış olması yetmez. Ayrıca yasal başvuru süresinin son gününde veya yasal başvuru süresi bittikten sonra ortadan kalmış olması gerekir.

696 KHK ile bir nevi çakılı kadro şeklinde kadroya alınan işçiler, mevzuat açısından nakil ya da tayin hakkına sahip değildir.

Ancak sürekli işçilerin, başta eş durumu olmak üzere tayin ve nakil talepleri sık sık gündeme gelmektedir.

Peki 696 KHK’lı işçilerin nakil ve tayin talepleri toplu iş sözleşmeleriyle çözülebilir mi?

Sağlık Bakanlığı, TÜHİS vasıtasıyla Öz Salık İş Sendikasıyla imzaladığı İşletme Toplu İş Sözleşmesine işçilerin tayin, nakil ve becayiş haklarıyla ilgili hükümler koyarak konuyu çözüme kavuşturmuştur.

Sağlık Bakanlığı’nın İşletme Toplu İş Sözleşmesi’nin 19. Maddesiyle işçilerin kurum içi yer değiştirmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Sağlık Bakanlığı’nın toplu iş sözleşmesine göre; iller arası yer değiştirme dönemi Haziran ayı olarak belirlenmiştir.

Haziran dönemi için iller arasında yer değiştirmek isteyen işçi, Mayıs ayında bağlı bulunduğu İl Sağlık Müdürlüğüne talepte bulunabilmektedir. 

Toplu sözleşmeye göre; bu talepler toplanarak Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından ihtiyaç çerçevesinde karara bağlanacaktır.

Sağlık Bakanlığı’nda iller arası yer değiştirme talebinden bulunacak işçilerin, bulunduğu iş yerinde fiilen 2 yıl çalışmış olmaları gerekiyor.

Diğer yandan bu yıl Haziran döneminde yapılacak iller arası yer değişikliği işlemi için Sağlık Bakanlığı İl Müdürlükleri ilgili birimlere yazı yazarak talep toplaya başlamıştır.   

Sonuç olarak Sağlık Bakanlığı, 696 KHK’lı işçilerin Bakanlık bünyesinde iller arası tayin, nakil ve becayiş sorununu toplu sözleşme ile çözmüştür.  

Aynı uygulamanın, taşra teşkilatı bulunan diğer kurumlar tarafından da hayata geçirilebileceğini değerlendiriyoruz.  

İşte Sağlık Bakanlığı İşletme Toplu İş Sözleşmesi! 

“5 Mayıs 2022 tarihinde yapılması gereken Nisan ayına ilişkin ödemeler, Ramazan Bayramı nedeniyle erkene alınarak 29 Nisan tarihinde yapılacaktır.”

Ödemelerin banka hesaplarına yatırılacağını, IBAN bilgileri bulunmayan vatandaşlara da PTT üzerinden ödeme yapılacağını hatırlatan Bilgin, “İşsizlik sigortası ödemelerini Ramazan Bayramı nedeniyle 29 Nisan 2022 tarihinde hesaplara yatıracağız” açıklamasını yaptı.

Ödenekten yararlanabilmeniz için kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak kaydıyla, son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemiş olmanız ve fiilen kısa çalışmaya tabi tutulmanız gerekmektedir.

İş Yerinde Kısa Çalışma Uygulaması Ne Kadar Süreyle Yapılabilir?

İşyerinde üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma uygulaması gerçekleştirilebilir. Bu süreyi 6 aya kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Kısa Çalışma Ödeneği Miktarı Ne Kadardır?

Kısa çalışma ödeneği miktarı, son 12 aylık prime esas kazancınız dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın %60’ıdır. Bu şekilde hesaplanan ödenek miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %150 sini geçemez.

Kısa Çalışma Ödeneği Ödenen Dönemde Hangi Primleriniz Yatırılmaktadır?

Kısa çalışma ödeneği aldığınız dönemde adınıza genel sağlık sigortası primleri yatırılır. Bu sayede siz ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler sağlık hizmetlerinden yararlanabilirsiniz.

Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azaltılması veya faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durdurulması halinde, üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.

Kısa Çalışma Ödeneği Başvurusu Nasıl Yapılır?

Kısa çalışma başvurusu işveren tarafından e-Devlet kapısı üzerinden yapılabilir.

 Kısa Çalışma Ödeneği Ödemeleri Kime Ne Zaman Yapılır?

Ödemeler, çalışılmayan süreler için her ayın beşinde PTT veya IBAN aracılığıyla işçilerin kendisine yapılır.

İşsizlik ödeneği alanlar, sağlık güvencesinden, yeni nitelikler kazanabileceği aktif programlardan ve yeni iş bulmalarına yönelik hizmetlerden yararlanabilir.

İşsizlik Ödeneğinden Kaç Defa Yararlanabilirim?

Daha önce işsizlik ödeneğinden yararlanmışsanız, hak kazanma şartlarını yeniden sağlamanız halinde yeni bir işsizlik ödeneğine hak kazanabilirsiniz.

Yeni bir ödeneğe hak kazanamayacak şekilde işten ayrılmanız halinde ise, daha önce durdurulmuş bir hak sahipliğiniz varsa, o hak sahipliğinden kalan süre kadar işsizlik ödeneğinden yararlanabilirsiniz.

İşsizlik Ödeneği Alınan Dönemde İşe Başlanması Halinde Ne Yapılmalıdır?

İşsizlik ödeneği alırken gelir getirici bir işte çalışmaya başlayanların (bir gün dahi olsa) işe girdiği tarihi takip eden günden başlayarak 15 gün içinde en yakın İŞKUR birimine bilgi vermeleri gerekmektedir.

Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen, elektronik ortamda www.iskur.gov.tr adresinden veya e- Devlet aracılığıyla başvurabilirsiniz.

Mücbir sebepler dışında 30 gün içerisinde başvurmamanız halinde, başvuruda geciktiğiniz süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülür.

İşsizlik Ödeneği Miktarı Ne Kadardır?

İşsizlik ödeneği miktarı, son 4 aylık prime esas kazancınız dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancınızın %40’ıdır.

Bu şekilde hesaplanan ödenek miktarı, asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçemez.

İşsizlik Ödeneğinden Ne Kadar Süreyle Yararlanabilirim?

Hizmet akdinizin feshinden önceki son üç yıl içinde;

• 600 gün prim ödemiş olmanız halinde 180 gün,

• 900 gün prim ödemiş olmanız halinde 240 gün,

• 1080 gün prim ödemiş olmanız halinde 300 gün, süreyle ödenekten yararlanabilirsiniz.

İşsizlik sigortası, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen kendi istek ve kusuru dışında işini kaybedenlerin uğradıkları gelir kayıplarını kısmen de olsa karşılamayı amaçlar. Sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren ve Devlet tarafından kurulan zorunlu bir sigorta koludur.

Kimler İşsizlik Ödeneğinden Yararlanabilir?

Bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalılar, banka sandığına tabi sigortalılar ve istekleri halinde kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalılar işsizlik sigortasından yararlanabilir. Memurlar ve kendi nam ve hesabına çalışanlar işsizlik sigortasından yararlanamaz.

İşsizlik Ödeneğinden Yararlanma Şartları Nelerdir?

İşsizlik ödeneğinden yararlanabilmeniz için;

• Kendi istek ve kusurunuz dışında işinizi kaybetmeniz,

• Hizmet akdinizin feshinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmanız,

• Son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmanız,

• 30 gün içinde (mücbir nedenler hariç) en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmanız gerekmektedir.

Asgari geçim indirimi, ücret olmadığı gibi ücretin eki de değildir.

Asgari geçim indirimi, işçinin ücretinin bir bölümünün vergi dışı bırakılarak eline geçen kazancının artırılmasıdır.

İşçilerin AGİ tutarlarının hesaplanmasında belirleyici parametreler ise;

• İşçinin medeni durumu,
• Eşinin çalışıp çalışmadığı,
• Çocuk sayısıdır.

AGİ miktarı bu üç parametreye göre değişiklik göstermektedir.

Bu noktada; işçinin yeni doğan çocuğunun hangi tarih itibariyle AGİ’den yararlanacağı zaman zaman soru işaretlerine yol açmaktadır.

Aynı şekilde, çocuğun doğumunu geç bildiren çalışanların hangi tarih itibariyle çocuğun AGİ’sinden yararlanacağı açıklığa kavuşturulması gereken bir noktadır.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde şu hüküm yer almaktadır:

“Ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında Tebliğ ekinde yer alan  “Aile Durumu Bildirimi” ile işverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Durumlarında herhangi bir değişiklik olması halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum vb.) bu değişiklikleri işverene bir ay içerisinde bildireceklerdir. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacak olup, eşlerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları eşin bildirimine dahil edilecektir.

Bu uygulamada eşin çalışmadığı ve herhangi bir gelirinin olmadığına ilişkin olarak (aksi tespit edilmediği sürece) ücretlinin beyanı yeterli olacaktır.

Sadece ücret geliri elde eden eş, “çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş” kapsamında değerlendirilmeyecektir. Bunlar dışındakiler ise çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş kapsamında değerlendirilecek olup, münhasıran emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş olarak kabul edilecektir.”

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 08/11/2010 tarih ve B.07.1.GİB.4.61.15.01-606-32-2010-46 sayılı Özelgesinde ise şu ifadeler yer verilmiştir:

“Buna göre, asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarihten itibaren uygulanmakta olduğundan adı geçen personelinizin çocuğu için uygulanacak asgari geçim indiriminin ilgilinin çocuğunun doğumunu kurumunuza bildirdiği tarihten itibaren hesaplanması gerekmekte olup, geçmişe dönük olarak asgari geçim indiriminin uygulanması mümkün değildir.”

SONUÇ

Hem 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’ndeki hükümleri hem de Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Özelgesini özetleyecek olursak;

• AGİ miktarını etkileyecek evlenme, boşanma ve doğum gibi değişikliklerin söz konusu olması durumunda, işçi bu değişiklikleri 1 ay içerisinde işverene bildirmekle yükümlüdür.
• AGİ’yi etkileyecek evlenme, boşanma ve doğum gibi değişiklikler, işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacaktır.
• Yeni doğan çocuklar için AGİ’den faydalanılması, doğum olayının işverene bildirildiği tarih itibariyle geçerlidir.
• Yeni doğan çocukların doğumlarının işverene/kuruma geç bildirilmesi durumunda, geçmişe dönük olarak AGİ uygulanması mümkün değildir.
• İşçinin eşinin çalışmadığı ve herhangi bir gelirinin olmadığına ilişkin beyanı, aksi tespit edilmediği sürece yeterlidir.
• AGİ uygulamasında emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş olarak kabul edilecektir.

Bu Yazının PDF formatı için tıklayınız

 İşte O Özelge:

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

TRABZON VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)

Sayı: B.07.1.GİB.4.61.15.01-606-32-2010-46

Tarih: 08/11/2010

Konu: Çocuk İçin Asgari Geçim İndirimi Hesaplanmasının Başlangıç Zamanı

İlgide kayıtlı yazınız ve ekinde alınan özelge talep formunda, … adlı personelinizin 12/03/2010 tarihli dilekçesi ile 13/03/2009 tarihinde doğan çocuğu için çocuğun doğum tarihinden itibaren asgari geçim indirimi hesaplanarak tarafına ödenmesini talep ettiği belirtilerek adı geçenin çocuğu için geçmişe dönük asgari geçim indirimi ödenmesi gerekip gerekmediğinin sorulduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 32 nci maddesinde, “Ücretin gerçek usûlde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanır.

Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50’si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10’u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için % 7,5 diğer çocuklar için % 5’idir. Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınır. Asgarî geçim indirimi, bu fıkraya göre belirlenen tutar ile 103 üncü maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranın çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır. Mahsup edilecek kısmın fazla olması halinde iade yapılmaz.

İndirimin uygulamasında “çocuk” tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları, “eş” tabiri ise, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade eder.

İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medenî hali ve aile durumu esas alınır. İndirim, yukarıdaki oranlara göre hesaplanan tutarları aşmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanır. Boşananlar için indirim tutarının hesabında, nafakasını sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınır….” hükümleri bulunmaktadır.

Konu ile ilgili olarak yayımlanan 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Medeni Durum ve Eşin Gelirinin Olmadığının Tespiti” başlıklı bölümünde,

“Ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında Tebliğ ekinde yer alan “Aile Durumu Bildirimi” (EK:1) ile işverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Durumlarında herhangi bir değişiklik olması halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum vb.) bu değişiklikleri işverene bir ay içerisinde bildireceklerdir. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacak olup, eşlerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları eşin bildirimine dahil edilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

Buna göre, asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarihten itibaren uygulanmakta olduğundan adı geçen personelinizin çocuğu için uygulanacak asgari geçim indiriminin ilgilinin çocuğunun doğumunu kurumunuza bildirdiği tarihten itibaren hesaplanması gerekmekte olup, geçmişe dönük olarak asgari geçim indiriminin uygulanması mümkün değildir.

Bilgilerinize rica ederim.