İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle, asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

Bu Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş, gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaydır.

Meslek hastalığı ise, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir.

İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle istirahat raporu alınması durumunda prim gün sayısı şartı aranmamaktadır.

SGK‘nın iş kazası ve meslek hastalığının detaylarını soru ve cevap olarak sizin için hazırladık! 

(Foto haberin devamı için alt bölümdeki sayfa linklerine tıklayınız) 

Buna göre işçinin geçirdiği kazanın iş kazası olup olmadığının tespiti şu şekilde yapılacaktır.

Sigortalının İşyerinde Bulunduğu Sırada

İşyeri; 5510 sayılı Kanun’un 11. maddesinde, sigortalı sayılanların maddi olan ve olmayan unsurlar ile birlikte işlerini yaptıkları yerler olarak tanımlanmış olup, işyerinde üretilen mal veya verilen hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerler, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ile araçlar da işyerinden sayılmıştır.

Buna göre sigortalıların, tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalıların, ev hizmetlerinde çalışan sigortalıların ve intörn statüsündeki öğrencilerin; iş yerlerinde bulundukları sırada meydana gelen olaylar iş kazası sayılacaktır.

Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olayların yapılan işle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın iş kazası sayılması gerekmektedir.

Örneğin; sigortalıların işyeri sayılan yerlerde; avluda yürürken düşmesi, dinlenme saatinde top oynarken ayağının burkulması, bahçede meyve ağacından meyve toplarken düşmesi, tarlada çalışır iken traktör ile kaza geçirmesi, yemek yerken elini kesmesi, dinlenme odasında dinlenirken sobadan zehirlenmesi, işyerinde intihar etmesi, işyeri sınırları içinde bulunan havuzda boğularak ölmesi, ücretli izinli bulunduğu sırada çalıştığı işyerindeki arkadaşlarını ziyaret için geldiğinde kaza geçirmesi, araçlarla çalışanların bu araçlarda geçirecekleri kazalar iş kazası olarak kabul edilecektir.

5510 sayılı Kanunun 11. maddesindeki “sigortalının işini yaptığı yer” ifadesinden, sigortalının fiilen çalıştığı, yani esas işini gördüğü yerin anlaşılması gerekmektedir.

Aynı maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre de işin niteliği bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle diğer eklentilerin de işyerinden sayılması gerekmektedir.

Ancak, maden işletmeleri, kara yolları, demir yolları gibi işletmelerde çalışanların esas işini gördüğü yerden aynı işverene ait farklı bir işyerinde işin yürütümü ile ilgili olmaksızın bulunduğu sırada meydana gelen bir olayın sadece işyeri sınırları içinde meydana gelmesinden dolayı iş kazası sayılmasına imkân bulunmamaktadır.

Mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında alan eğitimi gören öğrenciler için işyeri, eğitim gördükleri atölye, laboratuvar ve benzeri yerlerdir. Bu nedenle atölye ya da laboratuvar dışında meydana gelen olaylar iş kazası sayılmayacaktır.

Sigortalının işyerinde kalp krizi geçirmesi veya benzeri bir olay nedeniyle ölmesi ya da ruhen veya bedenen hemen veya sonradan engelli hale gelmesi iş kazası olarak kabul edilecektir.

Yürütülmekte Olan İş Nedeniyle

Yürütülmekte olan iş nedeniyle; işyerinde veya işyeri dışında meydana gelen kazalar iş kazası sayılacaktır.

“ İşveren tarafından yürütülmekte olan iş” ifadesiyle, işyerinde veya işyeri dışında meydana gelen kazanın işverenin görevlendirmesi veya işin niteliği gereği yapıldığı sırada karşılaşabileceği kaza riskine karşı sigortalı teminat altına alınmaktadır.

Buna göre, torna atölyesinde çalışan sigortalının elini torna makinesine kaptırması, tarlada çalışan sigortalının ilaçlama yaparken zehirlenmesi, tarlada çalışan sigortalının traktörün devrilmesi sonucu yaralanması ya da işverene ait traktör ile tarlaya giderken yolda traktörle kaza geçirmesi, beyaz eşya tamir bakım servisinde çalışan sigortalının buzdolabı tamiri için gittiği binada dengesini kaybederek düşmesi sonucunda yaralanması gibi olaylar işlerin yürütümü sırasında ve çalışma esnasında meydana geldiğinden iş kazası sayılması gerekmektedir.

5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılan sigortalıların işyeri dışında yürütmekte oldukları iş nedeniyle meydana gelen kazalar da iş kazası sayılacaktır.

Örnek-1: Kasap olarak işyeri işleten sigortalının getirilen etleri almak için işyeri dışına çıktığında bir aracın çarpması, marangoz atölyesi işleten sigortalının işyeri dışında mutfak dolabı monte ederken ayağına parçalardan birinin düşmesi sonucu yaralanması ya da çiftçilik yapan bir sigortalının tarlasına giderken yolda traktörü ile kaza geçirmesi gibi kazalar iş kazası olarak kabul edilecektir.

İşveren Tarafından Görev İle Başka Bir Yere Gönderilmesi

Sigortalının işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen kazaların da iş kazası sayılması gerekmektedir.

Burada göz önünde bulundurulması gereken husus, meydana gelen kazanın işverenin sigortalıya vermiş olduğu görevle ilgili olup olmadığı, görevin yapılması için geçen süre içinde meydana gelip gelmediğinin tespitine bağlı bulunmaktadır.

Örneğin;

-İşverenin, işyerinde çalışan bir sigortalıyı evindeki bir malzemeyi almak üzere görevlendirmesi halinde, sigortalının işverenin evine gidip gelmesi sırasında uğradığı kazanın,

– Muhasebe bürosunda çalışan sigortalının işvereni tarafından mükellefin hesaplarını kontrol etmek için görevlendirilmesi halinde bu iş için gidip gelmesi sırasında ve mükellefin bulunduğu yerde çalışması sırasında meydana gelen olayların, iş kazası sayılması gerekmektedir.

Ancak, görevli olarak gönderilen sigortalının görev konusu ile ilgili olmayan ve görevinin dışında meydana gelen kazalar iş kazası sayılmaz.

Bu nedenle görevli gönderilen sigortalının işi dışında eğlenmek için gittiği sinema veya gece kulübünde herhangi bir nedenden dolayı uğradığı kazanın iş kazası olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Emziren Kadın Sigortalının Çocuğuna Süt Vermek İçin Ayrılan Zamanlarda

Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda geçirdiği kazalar da iş kazası sayılmaktadır.

5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan sigortalıların, çocuklarını emzirmeleri için ilgili Kanunlarında belirtilen sürelerde çocuğunun bulunduğu yer ile bu yere gidiş geliş sırasında ve emzirme sürelerinde geçirdiği kazalar iş kazası sayılacaktır.

Kadın sigortalının çocuğunu emzirmek için belirlenen zamanda işyerindeki emzirme odasında merdivenden düşmesi sonucu meydana gelen kaza, çocuğun bulunduğu yere gidiş gelişi esnasında geçirdiği trafik kazaları iş kazası sayılmalıdır.

İşverence Sağlanan Taşıtla İşin Yapıldığı Yere Gidiş ve Gelişi Sırasında

Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi sırasında meydana gelen kazalar iş kazası sayılacaktır.

Burada önemli olan işverence sağlanan bir taşıtın bulunması ve sigortalıların işin yapıldığı yere getirilip götürülmeleri sırasında meydana gelen olayın, yine işverenin kiraladığı bir minibüs veya işyerine ait servis aracı ile sigortalıların evlerinden işyerine, işin bitiminde de işyerlerinden evlerine getirilip götürülmeleri sırasında meydana gelen trafik kazasının, sigortalının servis aracından inerken düşerek yaralanması veya araç içinde herhangi bir nedenle meydana gelen olayın, iş kazası sayılması gerekmektedir.

Ancak, sigortalının işe gitmek için bindiği servis aracından indikten sonra yolun karşı tarafında bulunan işyerine geçmek için yolu geçerken uğradığı trafik kazası, sigortalının getirilip götürülme hali sona ermesi nedeniyle iş kazası sayılamayacaktır.

Bildirim, iş kazası ve meslek hastalığı bildirim formu elektronik uygulamasına giriş yetkisi olanlar için elektronik ortamda yapılabileceği gibi, doğrudan ya da posta yolu ile de kurumun merkez ve taşradaki birimlerine yapılabilir.

Sağlık hizmet sunucularının yapacakları bildirimlerde ise söz konusu yöntemin yanı sıra, iş kazasından provizyon alınması ya da iş kazası vaka türünden elektronik ortamda iş göremezlik raporu düzenlenmesi iş kazası bildirimi yerine geçmektedir. 

Kendi nam ve hesabına çalışan sigortalının yani eski adıyla BAĞ-KUR’lunun iş kazası geçirmesi halinde, kazanın kendisi tarafından 1 ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığın bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra 3 iş günü içerisinde bildirilmesi gerekmektedir.

Örneğin 1 Mart 2022 Salı günü meydana gelen iş kazasının işveren tarafından elektronik ortamda en geç 4 Mart 2022 Cuma günü saat 23.59’a kadar bildirilmesi gerekmektedir.

Öte yandan sağlık hizmet sunucularının da kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmeleri gerekmektedir.

5510 sayılı Kanunda yer bulan iş kazası halleri şunlardır:

–         Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, 

–         İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle

–         Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

–         Hizmet akdi ile çalışan emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

–         Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, 

–         Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle meydana gelen olaylardır.

Örneğin; havai fişek üretimi yapılan atölyede meydana gelen patlama sonucu çalışan sigortalının yaralanması veya vefat etmesi iş kazasıdır.

BİR OLAYIN İŞ KAZASI SAYILABİLMESİ İÇİN HANGİ UNSURLARI TAŞIMASI GEREKMEKTEDİR?

SGK tarafından bir olayın iş kazası olup olmadığının değerlendirilebilmesi için öncelikle iş kazası geçiren kişinin,

– Sigortalı olması,

– Mutlaka bir olay ile karşılaşmış olması,

– Meydana gelen olay nedeniyle bedenen veya ruhen etkilenmiş olması hallerinin bir arada bulunması gerekmektedir.

4/A KAPSAMINDA HİZMET AKDİNE TABİ ÇALIŞANLARIN (İŞÇİLER),  İŞ KAZASI DURUMLARI KİM TARAFINDAN, NASIL BİLDİRİLMELİDİR?

4/A kapsamında hizmet akdine tabi çalışan sigortalıların iş kazası hallerinin bildirimi işverenleri tarafından yapılmalıdır.

İşverenlerin iş kazasını;

 -Kolluk kuvvetlerine hemen,

-SGK’ya ise olayın olduğu tarihten sonraki 3 işgünü içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.

Örneğin, Pazartesi günü iş kazası geçiren işçinin SGK’ya yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Perşembe günü, Çarşamba günü iş kazası geçiren sigortalının ise SGK’ya yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Pazartesi günü yapılması gereklidir.

4/B KAPSAMINDA ÇALIŞANLAR İLE KÖY VE MAHALLE MUHTARLARININ İŞ KAZASI DURUMLARI KİM TARAFINDAN, NASIL BİLDİRİLMELİDİR?

4/B kapsamında çalışan sigortalıların iş kazası hallerinin bildirimi kendileri tarafından yapılmalıdır.

(4/b) sigortalıları iş kazasını;

SGK’ya bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonraki üç işgünü içinde bildirmeleri gerekmektedir.

TARIM VEYA ORMAN İŞLERİNDE HİZMET AKDİYLE SÜREKSİZ OLARAK ÇALIŞANLARIN İŞ KAZASI DURUMLARI KİM TARAFINDAN, NASIL BİLDİRİLMELİDİR?

Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalıların iş kazası hallerinin bildirimi kendileri veya işverenleri tarafından yapılmalıdır.

 Kendilerinin/işverenlerin iş kazasını;

Kolluk kuvvetlerine hemen,
SGK’ya ise olayın olduğu tarihten sonraki 3 işgünü içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.

Örneğin, Pazartesi günü iş kazası geçiren sigortalının SGK’ya yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Perşembe günü, Çarşamba günü iş kazası geçiren sigortalının ise SGK’ya yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Pazartesi yapılması gerekir.

TARIM VEYA ORMAN İŞLERİNDE HİZMET AKDİYLE SÜREKSİZ OLARAK ÇALIŞANLARIN İŞ KAZASI SİGORTASINDAN YARARLANMASI İÇİN ŞARTLAR NELERDİR?

Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların, iş kazası sigortasından sağlanan yardımlardan yararlanabilmeleri için iş kazasının olduğu tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olmaları, sigortalılıklarının sona ermemiş olması ve geçici iş göremezlik ödeneğinin ödeneceği tarihte prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.

İŞ KAZASI BİLDİRİM SÜRESİNE UYMAMANIN YAPTIRIMI NEDİR?

4/A sigortalılık statüsüne tabi sigortalıların iş kazası geçirmeleri hâlinde, belirtilen sürelerde işverence bildirim yapılmaması durumunda, bildirimin SGK’ya yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilir.

Ayrıca bildirimi süresinde yerine getirmeyen işverenlere idari para cezası uygulanmaktadır. Söz konusu idari para cezaları, işyerinde çalışan sigortalı sayısı ve işyerinin az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli sınıfta yer alması durumuna göre farklılaştırılmış olup her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanmaktadır.

4/B sigortalılık statüsüne tabii sigortalıların iş kazası geçirmeleri ve belirtilen sürelerde bildirim yapılmaması hâlinde ise, bildirim tarihine kadar geçen süre için yapılacak geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez. Bildirim tarihinden sonraki sürelere ait geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

İŞ KAZASI SİGORTASINDAN SAĞLANAN HAKLAR NELERDİR?

İş kazası sigortasından doğan haklardan yararlanabilmek için herhangi bir prim günü sınırı bulunmamakta olup, iş kazası sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

–         Geçici İş Göremezlik Ödeneği

–         Sürekli İş Göremezlik Geliri

–         Ölüm Geliri

–         Evlenme Ödeneği

–         Cenaze Ödeneği

GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ NEDİR?

Geçici iş göremezlik; sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde SGK tarafından yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulu raporlarında belirtilen istirahat süresince geçici olarak çalışamama halidir.

Geçici iş göremezlik ödeneği; sosyal sigortacılık bakımından, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigorta kollarından istirahatli bulunan sigortalıya işe devam edemediği günler için SGK tarafından ödenen parasal yardımdır.

GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ HANGİ ORANLARDA ÖDENMEKTEDİR?

Geçici iş göremezlik ödeneği; SGK tarafından yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için ödenir.

İş kazası- meslek hastalığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği,

– Yatarak tedavilerde günlük kazancının yarısı,
– Ayaktan tedavilerde ise günlük kazancın üçte ikisidir.

Ancak, 4/B sigortalılık statüsüne tabi sigortalılara, iş kazası ve meslek hastalığı halinde geçici iş göremezlik ödeneği yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları sürede ödenir.

GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNDEN FAYDALANMAK İÇİN ŞARTLAR NELERDİR?

İş kazası sonucu ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanma koşulları arasında belli bir sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş gibi faktörler yer almaz.

Sigortalılık niteliği devam eden sigortalının iş kazası sonucu iş göremez hale gelmesi durumunda SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

Ancak, 4/B sigortalıları ile tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalılarının geçici iş göremezlik ödeneği hakkından yararlanabilmeleri için genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.

SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK GELİRİ (İŞ KAZASI MAAŞI) NEDİR?

Sürekli iş göremezlik geliri; iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden SGK Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az % 10 oranında azalmış olduğu tespit edilen sigortalıya bağlanmaktadır.

Sürekli iş göremezlik geliri sigortalının;

·         Tam iş göremezliği halinde; Günlük kazanç x 30 x % 70,

·         Kısmi iş göremezliği halinde ise Günlük kazanç x 30 x % 70 x SİD (Sürekli İş Göremezlik Derecesi),

formüllerine göre hesaplanmaktadır.

Kanuna göre bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri;

– Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,

– Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporun tarihini takip eden ay başından başlatılmaktadır.

İş kazası;

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle,
• Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
• Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
• Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3’üncü maddesinde ise iş kazası; işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olay olarak tarif edilmiştir.

Bu çalışmamızda iş kazası bildirimi ve bu bildirimde dikkat edilmesi gereken konular değerlendirilecektir.

Bu makalenin PDF formatına ulaşmak için tıklayınız

İş Kazası Nereye ve Kaç Gün İçinde Bildirilir?

İş kazası işverenler tarafından iki yere bildirilir. Birincisi o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal bildirilir. İkincisi bağlı bulunulan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne veya Sosyal Güvenlik Merkezine KAZAYI TAKİP EDEN 3 iş günü başka bir ifade ile en geç kazadan sonraki 3 işgünü içinde bildirilir.

İş Kazası İşverenin Kontrolü Dışında Meydana Gelmesi Halinde Bildirim Süresi Ne Zaman Başlar?

3 iş günlük süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazası ile ilgili bilgi alınmasına engel olacak durumlarda, iş kazasının ÖĞRENİLDİĞİ TARİHTEN İTİBAREN başlar.

Bildirim Sürelerinde İş Günü Nasıl Anlaşılmalı? İdari İzinlerde ve Mali Tatillerde Süre Uzar mı?

Bildirim süreleri iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar ile resmi tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan kazaların anılan günleri takip eden günden itibaren 3 iş günü içinde bildirilmesi gerekecektir.

İdari izinler resmi tatiller kapsamında olmadığından kısa vadeli sigorta kolları mevzuatı kapsamında sayılan süreleri uzatmayacaktır. Örneğin; iş kazası bildiriminin son gününün idari izne rastlaması, bildirim süresini idari izin sonrası ilk iş gününe uzatmayacaktır. İdari izinde bildirim yükümlülüğü devam etmekte olup, 5510 sayılı Kanunda belirlenen sürede bildirimin yapılması gerekmektedir.

5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun gereğince; her yıl temmuz ayının birinden yirmisine kadar (yirmisi dahil) malî tatil uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı bildirimleri 5604 sayılı Kanunda sayılan ertelenen süreler dışında tutulduğundan, iş kazası bildiriminin son gününün mali tatile denk gelmesi durumunda, süreler uzamayacaktır.

Örnek: İşyerinde çalışan işçinin 20/02/2020 tarihinde gözünden yaralanması olayına ait iş kazası bildiriminin e-Bildirim programı yoluyla elektronik ortamda 25/02/2020 tarihinde saat 23:59’a kadar yapılması gerekmektedir (3 iş günü hesaplamasında kaza günü 20/02/2020 Perşembe günü dahil edilmez, 1. iş günü 21/02/2020 Cuma günü, 2. iş günü 24/02/2020 Pazartesi, 3. iş günü 25/02/2020 Salı şeklinde dikkate alınmıştır.)

İş Kazasının SGK’ya Bildirilme Yöntemi Nedir?

İş kazasının; İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI BİLDİRGESİ ile SGK’ ya bildirilmesi zorunludur.

Stajyerlerin Geçirmiş Oldukları İş Kazası Bildirimlerini Kim Yapacak?

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 35’inci maddesine göre; stajyerlerin iş kazası geçirmeleri hâlinde iş kazası; eğitim veya staj gördükleri işyeri işverenleri tarafından kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl, SGK’ ya en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilir.

İş Kazası Hangi Yolla SGK’ya Bildirilir?

İş kazasının, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile e-SİGORTA veya DOĞRUDAN ya da TAAHHÜTLÜ POSTA ile SGK’ ya bildirilmesi gerekir.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 35’inci maddesine göre; Yönetmelik ekinde yer alan (Ek-7) “iş kazası ve meslek hastalığı bildirim formu” ile işyerinin bağlı bulunduğu Üniteye (SGK İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezi) gönderilir.

Söz konusu bildirim formu 29.09.2016 tarihli 2016/21 sayılı Genelge eki Ek-13 ile güncellenmiştir (İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu (İşveren) (Ek, 10/7/2018 tarihli ve 2018/26 sayılı Genelge).

İş kazası bildirimi; e-Bildirim programı yoluyla elektronik ortamda yapılacaksa yasal bildirim süresinin son günü saat 23:59’a kadar; şayet bildirim kağıt ortamında yapılacaksa, adi posta veya elden veya kurye ile yasal bildirim süresinin son günü mesai saati sonuna kadar SGK birimlerinin evrak kayıt servislerine; şayet bildirim taahhütlü, iadeli-taahhütlü, acele postayla veya Alo POST- PTT kargo ile yapılacak ise yasal bildirim süresinin son günü saat 23:59’a kadar gönderi birimine teslim edilmesi gerekmektedir.

Sağlık Hizmeti Sunucuları Kendilerine İntikal Eden İş Kazalarını SGK’ya Bildirmek Zorunda mıdır?

6331 sayılı Kanunun 14’üncü maddesine göre; sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.

İş Kazasının Bildirilmemesinde İdari Para Cezası Var mı? Tehlike ve Çalışan Sayısına Göre Ceza Tutarları Değişir mi?

6331 sayılı Kanunun 26’ncı maddesine göre; iş kazasının yasal süre içerisinde bildirilmemesinden dolayı 2019 yılı rakamlarına göre işverenlere 4.688,00 Türk Lirası, sağlık hizmeti sunucularına ise 4.688,00 Türk Lirası idari para cezası verilir.

Söz konusu idari para cezaları;

a) 10’dan az çalışanı bulunan işyerlerinden;

1- Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için aynı miktarda,

2- Tehlikeli sınıfta yer alanlar için %25 oranında artırılarak,

3- Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için %50 oranında artırılarak,

b) 10 ila 49 çalışanı bulunan işyerlerinden;

1- Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için aynı miktarda,

2- Tehlikeli sınıfta yer alanlar için %50 oranında artırılarak,

3- Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için %100 oranında artırılarak,

c) 50 ve daha fazla çalışanı bulunan işyerlerinden;

1- Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için %50 oranında artırılarak,

2- Tehlikeli sınıfta yer alanlar için %100 oranında artırılarak,

3- Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için %200 oranında artırılarak,

uygulanır.

Bildirim Yükümlülüğüne Bağlı Uygulanacak İdari Para Cezaları Kimin Tarafından Verilir ve İtiraz Yolu Nedir?

İş kazalarının bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumunca verilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca verilen idari para cezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesi hükümleri uygulanır.

İş Kazası Bildirimlerinin Yapılmamasından Dolayı İdari Para Cezaları Dışında Başkaca Bir Müeyyide Bulunuyor mu?

4/1-a kapsamındaki sigortalıların iş kazası geçirmeleri hâlinde, yukarıda belirtilen sürelerde işverence bildirim yapılmaması durumunda, bildirimin SGK’ ya yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilir.

İş Kazasının Meydana Geldiği Gün SGK Bildirimi Yapılır mı?

İş kazasının meydana geldiği gün, sigortalının işyerinde çalışmıştır ve ücrete hak kazanmıştır. Her ne kadar sigortalıya kaza geçirdiği günden başlanarak geçici iş göremezlik ödeneği ödense de kazalı adına kazanın meydana geldiği gün için, SGK uygulamalarına göre gün ve kazanç (hizmet) bildiriminde bulunulması gerekir.

İş kazasının meydana geldiği gün bildirim yapılmadığı takdirde SGK denetim elemanlarınca işverenlere iki tür müeyyide uygulanmaktadır. Bunlardan birincisi; işverenlerden kazanın meydana geldiği gün için ödenen ücret üzerinden 1 günlük Ek Aylık Prim ve Hizmet Belgesi/Ek Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi talep edilir, verilmezse SGK tarafından re’sen düzenlenir, işverene 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesi gereğince kazanın olduğu tarihte geçerli olan asgari ücretin 1/8’i tutarında idari para cezası uygulanır. İkincisi ise; kazanın meydana geldiği gün ücret tediye bordrosuna ve yasal deftere (yevmiye defterine/işletme defterine) kayıt yapılmamasından dolayı ücret tediye bordrosu, yasal defter ise kazanın meydana geldiği ayda geçersiz sayılır ve işverene her bir geçersizlik hali için kazanın olduğu tarihte geçerli olan asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanır.

İşveren İş Kazası Durumunda İşçisine Ücret Ödemek Zorunda mı? SGK Hizmeti Bildirimi Ne Şekilde Yapılır?

İşverenler sigortalılarına iş kazası hallerinde geçici iş göremezlik durumlarında ücret ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile raporlu olduğu günler için ücretinin ödeneceğine dair düzenleme yapabilir. Raporlu olunan dönem içinde işveren eğer ücret ödemeye devam ederse, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 97/(2) maddesi çerçevesinde çalışılmış gibi değerlendirilerek hizmet bildirimi yapılmaktadır.

“ (2) Geçici iş göremezlik ödeneği alan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılara istirahatli bulundukları sürede;

a) Geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmadan verilmesine devam edilen tam ücret,

b) Bireysel veya toplu iş sözleşmesine istinaden verilen geçici iş göremezlik ödeneğinin işverene iadesi ile alınan tam ücret,

c) Geçici iş göremezlik ödeneği ile ödenek alınan süredeki kazancı arasındaki ücret farkı,

ç) Bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayalı olmadan geçici iş göremezlik ödeneği aldığı sürede atıfet kabilinde yapılan ödemeler,

Çalışılan sürelerde ödenen ücretler olarak prime tabi tutulur.”

İşveren, iş kazası durumunda sigortalılarına ücret ödemeyi taahhüt etmişse SGK bildirimi eksik bildirilmeyecek, tam bildirilecek; ücret ödemeyi taahhüt etmemişse eksik gün bildirimi “01-İstirahat” şeklinde rapor gün sayısı kadar eksik gün nedeni olarak bildirim yapılacaktır.

YASAL UYARI Bu çalışma Kamutech Yazılım A.Ş. mevzuat grubu uzmanları tarafından hazırlanmıştır. Makalenin her türlü yayın hakkı Kamutech Yazılım A.Ş.’ye aittir. Kaynak göstermek ve link vermek kaydıyla alıntı yapılabilir.