Halk arasında yıpranma payı olarak da bilinen ‘ fiili hizmet zammı”, 5510 sayılı Kanun’da belirtilen işyerlerinde ve işlerde ya da unvanlarda geçen çalışma sürelerine, her 360 gün için yine kanunda gösterilen gün sayılarının ilave edilmesidir.
Fiili hizmet zammı, belirlenen ağır ve yıpratıcı mesleklerde çalışanlara ilave prim ödeme gün sayısı eklenerek bu mesleklerdeki kişilerin diğer işçilere göre erken emeklilik elde etmelerini sağlar.
Yıpranma payı, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan işçiler için mesleklerinden doğan olumsuzlukların ortadan kaldırılmasını ya da hafifletilmesini amaçlayan bir sosyal sigorta uygulamasıdır.
Fiili hizmet zammı kapsamında çalışan işçilerin prim ödeme gün sayılarına, her 360 günü için Kanun’da öngörülen süreler kadar hizmet eklenir.
Her 360 gün için eklenecek süreler, mesleklere göre; 60, 90 ve 180 gün olarak değişmektedir.
Hesaplanan fiilî hizmet zammı, TSK ve Emniyet personeli için 8, diğer sigortalılar için 5 yılı geçmemek üzere prim ödeme gün sayısına eklenir. Eklenen bu süreler 3 yılı geçmemek üzere emeklilik yaşlarından indirilir.
Diğer yandan yaştan indirimden yararlanabilmek için yer altı maden işlerinde çalışanlar yönünde en az 1800 gün, diğer mesleklerde ise en az 3600 gün fiilen çalışmış olması gerekir.
Fiili hizmet zammı konusunda çok sorulan sorulardan biri de sağlık çalışanlarına fiili hizmet zammının uygulanıp uygulanmayacağıdır.
3/8/2018 tarihinden itibaren insan sağlığına ilişkin işlerde 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılardan ilgili kanunlarına göre sağlık meslek mensubu sayılmak ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışmak şartıyla bu kapsamda geçen sürelerinin her 360 günü için 60 gün fiili hizmet süresi zammı, 5 yılı geçmemek üzere toplam prim ödeme gün sayılarına eklenecektir.
Söz konusu işlerde en az 3600 gün çalışılması halinde ise toplam prim ödeme gün sayısına ilave edilen fiili hizmet süresi zammının yarısı emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.
