Yeni yılın yaklaştığı bugünlerde çalışanların en önemli gündemi maaşlarına yapılacak zam. Kamu-özel hemen bütün çalışanlar, zamlı maaşlarını ve zam oranların ne kadar olacağını merak ediyor.
Peki işveren yeni yılda işçisine zam yapmak zorunda mıdır? İşveren hangi durumda işçiye zam yapmak zorundadır? İşçinin alacağı zam neye göre tespit edilir? Zam alamayan işçi bu gerekçe ile işi bırakırsa kıdem tazminatına hak kazanır mı?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2017/6344 Esas ve 2017/16062 sayılı Kararı, bu sorulara cevap mahiyetindedir.
Yargıtay kararına göre; işçinin maaşına zam yapılmaması durumunda istifasının haklı fesih sayılabilmesi için, ücretine zam yapılacağına ilişkin yazılı hizmet akdi ya da eşdeğer belge gerekir. İşçinin maaşına zam yapılacağına dair bir anlaşma ya da eşdeğer belge yoksa, sözleşme dışı zam yapılması işverenin takdirindedir. Zam yapılmaması işçi açısından haklı nedenle fesih sebebi sayılamaz. İşçi maaşına zam yapılmadığı gerekçesiyle istifa ederse, kıdem ve ihbar tazminatı alamaz.
Dolayısıyla; işçinin zam alamaması durumunda istifa etmesi, ancak iş sözleşmesinde zam yapılacağına dair hüküm varsa işçi açısından hâklı fesih sebebidir. İşçinin iş sözleşmesinde maaş zammına ilişkin hükmü yoksa, zam yapıp yapmamak işverenin takdiridir.
Zam oranlarının tespitinde de aynı kural geçerlidir. Eğer iş sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde zam oranı belirlenmişse, işveren buna uymak ve belirlenen oranlarda zam yapmak durumundadır. Böyle bir oran tespit edilmemişse, zam miktarı veya oranı işverenin takdirindedir. İş sözleşmesinde hüküm olmadığı halde zam alamadığı veya düşük zam aldığı gerekçesiyle istifa eden işçi, kıdem tazminatını da kaybeder.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 18/10/2017 tarihli kararındaki hüküm kısmı şu şekildedir:
“Tanık anlatımlarına göre, davacının iş akdi ücretine zam yapılmadığı için kendisi tarafından sona erdirilmiştir. Davacı işçinin zam yapılmaması nedeniyle iş akdini feshinin haklı sayılabilmesi için, ücretine zam yapılacağına ilişkin yazılı hizmet akdi ya da eşdeğer belge ile ispatı gerekir. Dosyada davacının ücretine zam yapılacağına dair bir anlaşma ya da eşdeğer belge sunulmadığından ve sözleşme dışı zam yapılması işverenin takdirinde bulunduğundan, zam yapılmaması işçi açısından haklı nedenle fesih sebebi sayılamaz. Bu nedenle, davacının kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı talebinin reddi gerekirken kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
F) SONUÇ:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”
