Bilindiği üzere Cumhurbaşkanı kararı ile kamu işçilerine ilave tediye 17 Ağustos’ta ödenecek. Bu sebeple 13 günlük ilave tediye taksiti için kamu kurum ve kuruluşlarında bir yoğunluk söz konusu. Kurumların konu ile ilgili tereddütlerinin başında ilave tediye taksitini yetiştirememek gelmekte.
İlave tediye ödemesinin kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir.
6772 sayılı Kanunun 4’üncü maddesine göre, ilave tediye alacağının ödeme zamanını, Cumhurbaşkanı belirler. Bilindiği üzere Cumhurbaşkanı kararı emredici niteliktedir. Bu sebeple tüm kamu kurumlarını bağlar. Kararda açık ve net bir şekilde ödeme zamanı belirtildiği için, kurumlar bu tarihlere dikkat etmeli ve ödemelerini geciktirmemelidir. Aksi bir durum işçinin kanundan gelen hakkını sekteye uğratmaktadır. Kurumlar kararda açıkça belirtilen ödeme tarihlerine dikkat etmeli ve geciktirmeden ödeme yapmalıdır.
İLAVE TEDİYELERİN GEÇ ÖDENMESİ İŞÇİ AÇISINDAN HAKLI FESİH SEBEBİ Mİ?
Bilindiği üzere İş Kanununa göre ücretin geç ödenmesi işçi açısından haklı fesih sebebidir. Çünkü ücreti sürekli geç ödenen işçinin yaşam standartları esaslı bir değişikliğe uğrar. Fakat Sayıştay Temyiz Kurulu kararına göre ilave tediye için aynı durum geçerli değildir. Çünkü ilave tediye alacağı karara göre önemli miktarda olmayan ve kişinin geçimini etkilemeyen bir alacaktır. Dolayısıyla derhal fesih sebebi burada doğmamaktadır. İlave tediye ücret kapsamında değerlendirilmeyen bir alacak hakkı olarak değerlendirildiği için, geç ödenmesi durumunda işçi haklı fesih yapamaz.
GECİKEN İLAVE TEDİYEYE FAİZ UYGULANIR MI?
Cumhurbaşkanı kararı ile ilave tediye alacağı muaccel hale gelir. Bilindiği üzere muaccel alacak vadesi gelmiş, ödenmesi gereken ya da talep edilebilen anlamına gelir.
Yukarıda belirttiğimiz üzere ilave tediye hesabı, Cumhurbaşkanının belirlediği ödeme tarihlerindeki ücrete göre yapılmalıdır. Ödeme zamanı taraflarca kararlaştırılmadığında, Türk Borçlar Kanununun 117’inci maddesi uyarınca, temerrüt için alacaklının ihtarına gerek vardır.
Fakat bilindiği üzere İlave tediye alacağı yasadan kaynaklanır. Bu yüzden talep halinde gecikme tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmelidir.
İlave tediye ödemesine toplu iş sözleşmesi ile dahi karar verilse, yine 6772 sayılı kanuna dayanan bir ödeme olduğundan, alacağa yasal faiz yürütülür.
Ancak, özelleştirme vb. sebeplerle ödenme koşullarının yitirildiği, ilave tediye alacağının sadece toplu iş sözleşmesine göre ödenmesinin kararlaştırıldığı durumlarda, 2822 sayılı Kanunun 61’inci maddesi uyarınca en yüksek işletme kredisi faizine hükmedilir.
