4/D İşçi Kadrosu Nedir?
(4/D) ifadesi 657 sayılı Kanunun “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4’ncü maddesinin (d) bendinden gelmektedir. 657 sayılı Kanunun 4/D bendine göre bu işçiler;
- Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan sürekli (daimi) işçiler ve
- Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan mevsimlik (6 aya kadar çalışan) işçilerdir.
4/d kapsamında çalışan işçiler hakkında 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz. Bu işçiler, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidir.
4/D İşçilerinin Kadro Garantisi Var mı?
Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle 4/D bendinde kamuda istihdam edilen işçiler, ilgili yasa ve işyeri kurallarına uyduğu müddetçe emekli olacağı tarihe kadar çalışmasında bir engel yoktur. Bu açıdan 4/D işçilerinin kadro garantisi olduğu söylenebilir. Ancak aşağıdaki hallerde işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi mümkündür.
4/D İşçileri İşten Çıkarılabilir mi?
4857 sayılı Kanunun 25’nci maddesinde bu haller şöyle ifade edilmiştir.
- Sağlık Sebepleri
- İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi
- İşçinin ihbar önel süresini 6 (altı) hafta aşacak şekilde hastalık, kaza gibi nedenlerle işine devam edememesi
- İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda
- Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymama
- İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması
- İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması
- İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması
- İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması
- İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi
- İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi
- İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi
- İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması
- Zorlayıcı Sebepler
- İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması
- Gözaltı veya Tutukluluk
- İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini (ihbar süresini) aşması
Özetleyecek olursak 4/D işçileri, 657 sayılı Kanununa değil, 4857 sayılı İş Kanununa tabidir. Ancak kamuda görev yaptıkları için maaş ve özlük açısından toplu iş sözleşmesi, ilave tediye ödemeleri gibi bazı özel haklara sahiptir.
