Bilindiği gibi merkezi kurumlarda kadroya alınan taşeron işçilere ilave tediye ödenirken belediye şirketlerinde çalışan işçiler bu haktan yararlanamıyor.
Bu ayrımın temel nedeni de Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin belediye şirketlerini özel şirket olarak kabul etmesidir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 13.06.2017 tarihli, 2016/24028 Esas ve 2017/14012 sayılı Kararında, şöyle denilmektedir:
“… Belediyelerin hissedarı olduğu şirketler ise, Ticaret Kanunu hükümlerine tabi, belediyeden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğundan, bu şirketlerin belediyeye bağlı teşekkül sayılması mümkün değildir.
… Anılan sebeplerle, belediyelerin hissedarı olduğu şirketler 6772 sayılı Kanun kapsamında bulunmadıklarından, davalı şirket ilave tediye ödemekle yükümlü değildir.”
22. Hukuk Dairesi’nin sonraki kararlarında da belediye şirket işçilerine ilave tediye ödenmemesi gerektiği yönündeki içtihat devam ettirilmiştir.
Maliye ve İçişleri bakanlıkları da belediye şirket işçilerine ilave tediye ödenmemesi yönünde yazılar yayınlamıştır.
Bugünlerde ise Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir kararından yola çıkılarak belediye şirket işçileri için ilave tediye umudu doğduğu şeklinde yorumlar yapılmaktadır. Bahse konu olan 9. Hukuk Dairesi’nin 27/11/2018 tarihli 2015/27985 Esas ve 2018/21541 sayılı Kararında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İETT ile İst. Konut İmar Planı Ulaşım Turizm San. ve Tic. A.Ş. arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisinin mevcut olup olmadığı irdelenmektedir. Kararda, geçerli bir alt işverenlik ilişkisinin mevcut olmadığından yola çıkılarak dava konusu işçinin başından itibaren İETT işçisi olduğuna hükmedilmiştir. Bu nedenle ilave tediye dahil işçilik alacaklarının bu kapsamda değerlendirilmesi istenmiştir.
Ancak söz konusu karar, belediye şirket işçilerinin ilave tediyeleriyle ilgili değildir. Belediye şirket işçilerinin ilave tediye alabilmesi için yukarıda sözünü ettiğimiz Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin kararının aksi bir karar çıkıp, bu şirketlerin 6772 sayılı İlave Tediye Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Ya da yeni bir yasal düzenleme ile belediye şirket işçilerinin ilave tediye kapsamına alınması gerekecektir.
Özet olarak; hakkaniyet gereği belediye şirket işçilerinin ilave tediye alması gerektiğini değerlendiriyoruz. Bu şirketlerin özel şirket kabul edilmesi de isabetli değildir. Nitekim Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) belediye şirketlerini kamu işyeri kabul etmektedir. Ancak hali hazırda belediye şirket işçilerinin ilave tediye almalarına imkan verecek karar söz konusu değildir.
