Yaz ayları, işçilerin yoğun olarak yıllık izin kullandıkları bir dönemdir. Kamu kurum ve kuruluşlarında da çok sayıda işçinin yıllık izin kullandığı gözlenmektedir.
Yıllık izin konusunda kafa karıştıran hususlardan biri de Cumartesi gününün yıllık izinden düşülüp düşülmeyeceğidir.
Bu sorunun cevabını verebilmek için öncelikle 4857 sayılı İş Kanunu’ndaki ‘hafta tatili’ kavramına ve yıllık ücretli izinden düşülmeyecek günlere ilişkin hükümlere bakmamız gerekecektir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 56. Maddesinde şu hüküm yer almaktadır:
“Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.”
Bu hüküm çerçevesinde, ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günlerinin yıllık izinden düşülmeyeceği açıktır.
Peki hafta tatili hangi gündür? Cumartesi hafta tatili midir?
Yine İş Kanunu’na baktığımızda, 46. Maddedeki şu hükmü görmekteyiz:
“Bu Kanun kapsamına giren iş yerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.”
Bu husus, kökleşmiş Yargıtay içtihatlarında ise şu şekilde ifade edilmektedir:
“4857 sayılı İş Kanunu’nun 46. maddesinde, işçinin tatil gününden önce aynı yasanın 63. maddesine göre belirlenmiş olan iş günlerinde çalışmış olması koşuluyla, yedi günlük zaman dilimi içinde yirmi dört saat dinlenme hakkının bulunduğu belirtilmiş, işçinin hafta tatili gününde çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücrete hak kazanacağı da 46 ncı maddenin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır.”
Dolayısıyla işçinin hafta tatili, 7 günlük çalışma karşılığında olmak üzere haftada 1 gündür. Yine Yargıtay içtihatlarına göre; hafta tatilinin Pazar günü olması, mutlak nitelikte bir kural değildir. Hafta tatili izninin Pazar günü dışında da kullandırılması mümkündür.
Cumartesi gününün hafta tatili olup olmadığı da Yargıtay kararlarıyla açıklığa kavuşturulmuştur.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2017/12413 E., 2018/9057 sayılı Kararında, şu hükme yer verilmiştir:
“İş yerinde normalde Cumartesi günleri çalışılması veya çalışılmaması işverenin yönetim hakkından kaynaklanmakta olup eğer bireysel veya toplu iş sözleşmesinde Cumartesi gününün açıkça hafta tatili (akdi tatil) olduğu düzenlenmemişse o günün iş günü sayılması gerektiği, buna göre davalı iş yerinde haftanın altı gününün iş günü, bir gününün hafta tatili olduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle mahkemece Cumartesi gününün hafta tatili olarak kabul edilmesi hatalıdır. Davacının haftanın altı günü çalışması üzerinden fazla mesai süresinin belirlenmesi gerekli iken hafta içi çalışması bakımından fazla mesai süresinin tespiti hatalıdır.”
Neticede hafta tatilinin 7 günlük süre içerisinde 1 gün olduğu ve Cumartesi gününün iş günü sayılacağı tartışmasızdır.
Sonuç olarak; Yargıtay kararları gereği, 2 gün tatil yapılan iş yerlerinde bu tatilin 1 günü idari izin, 1 günü hafta tatilidir. Dolayısıyla 2 günlük tatilin 1 günü yıllık izinden düşülürken, 1 günü düşülmemelidir. Bu husus, İş Kanununda da açıktır. Zira 7 günlük süre içinde işçinin hafta tatilinin 1 gün olduğu, yıllık izinden de yalnızca bu 1 günün düşülmeyeceği tartışmadan varestedir.
Bütün bu mevzuat hükümleri çerçevesinde, Cumartesi – Pazar çalışılmayan kurumlarda Cumartesi yıllık izinden düşülürken Pazar günü düşülmeyecektir. Örneğin Pazartesi gününden Cuma gününe 5 gün çalışılan ve hafta sonu tatil olan bir iş yerinde, işçi Pazartesi’nden sonraki Pazartesi’ye kadar yıllık izin alırsa, 6 gün yıllık izin kullanmış olacaktır.
