İşçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesi, ücret dahil çalışma koşullarını belirleyen temel belge niteliğindedir. Ancak iş sözleşmesindeki hükümlerin, 4857 sayılı İş Kanunu başta olmak üzere yasalara, Yargıtay içtihatlarına ve ikincil mevzuata aykırı olmaması gerekir.
Öte yandan çalışma hayatında en sık anlaşmazlık nedeni olan konulardan biri, Ulusal Bayram ve Genel Tatil çalışmalarının ücretlendirilmesi ve ödenmesidir.
Zaman zaman işverenlerin, Ulusal Bayram ve Genel Tatil çalışmalarını da iş sözleşmesine hüküm koyarak maaş içinde değerlendirme ve dolayısıyla söz konusu çalışmalar için ilave ücret ödememe yoluna gittiği görülmektedir.
Bu durumda söz konusu iş sözleşmesi ve ilgili hükümler geçerli midir?
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin güncel 21/11/2018 tarihli, 2017/18856 Esas ve 2018/25015 sayılı Kararı’nda; ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalara ilişkin ücretlerin aylık ücrete dahil olduğu yönündeki iş sözleşmesi hükümlerinin geçersiz olacağı kayıt altına alınmıştır.
Daire’nin söz konusu kararında, şöyle denilmiştir:
“Somut uyuşmazlıkta, davacı ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını ileri sürmüş, davalı ise davacının anılan günlerde çalışmasının bulunmadığını, ayrıca taraflar arasındaki iş sözleşmesine göre, davacının ulusal bayram ve genel tatil çalışmasına ait ücretinin aylık ücrete dahil olduğunu savunmuştur.
Mahkemece genel tatil –bayram tatili çalışmalarının ücrete dahil olduğu yönündeki iş sözleşmesi hükümlerine göre, davacının genel tatil çalışmaları karşılığı ücretinin aylık ücretinin içinde olduğu kabul edilerek, ayrıca genel tatil ücretine hak kazanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Gerçekten de dosyada mevcut 15.06.2005 tarihli “Hizmet Koşulları” başlıklı sözleşmenin 3 numaralı kısmında; ücrete ayda 22,5 saat fazla mesai ve genel tatil-bayram tatili ücretinin dahil olduğunun belirtildiği görülmektedir. Ne var ki ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalara ilişkin ücretlerin aylık ücrete dahil olduğu yönündeki kayıtlar geçersiz olup, bu kayıtlara ancak çalışılmayan ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ücreti yönünden geçerlilik tanınabilir. Davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığının kabulü halinde, bu çalışmaya ait ücretin ayrıca ödenmesinin gerektiği hususunun göz önüne alınmaması hatalı olup kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 21/11/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.”
Sonuç olarak; Ulusal Bayram ve Genel Tatil çalışmalarının iş sözleşmesiyle aylık ücrete dahil edilebilmesi mümkün değildir. Zira çalışılan Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri için ilave ücret ödenmesi, İş Kanunu’nun 47. Maddesi ile hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla işçinin bu tür çalışmaları ayrıca değerlendirilmeli ve ücreti ödenmelidir. İş sözleşmesinde bu ilkeye aykırı hükümlerin olması, sonucu değiştirmez.
