İşçiye, işyerindeki performansı ya da bir başarısı üzerine işveren tarafından ödül olarak çeyrek, yarım ya da tam altın verilmesi çalışma hayatında zaman zaman rastlanılan bir husustur.
Ayrıca bayram, yılbaşı veya işçinin işyerindeki 20. yıl, 25. yıl gibi çalışma sürelerini doldurmaları halinde hediye olarak altın verilebilmektedir.
Bu aşamada, işçiye ödül olarak verilen altınların SGK primine tabi tutulup tutulamayacağı gündeme gelmektedir.
SGK konuyu 2020/20 sayılı Genelgesiyle açıklığa kavuşturmuştur.
SGK öncelikle ayni ve nakdi yardım ayrımını şu şekilde açıklamaktadır:
“Ayni yardım yiyecek, giyinme, ısınma vb. doğrudan sigortalının ihtiyacını gidermeye yönelik para olarak değil de mal veya hizmet olarak yapılan yardımlardır. Sigortalısına giyim
yardımı adı altında nakit ödeme yapan işverenin bu yardımı ayni yardım değil nakdi yardım olacağından sigorta primine tabi tutulması gerekmektedir. Ayni yardımları diğer
yardımlardan ayıran bir diğer özellik de isçiye sağlanan bir menfaat olmasına karşılık bordroya dahil olmamasıdır. Dolayısıyla ayni değil nakdi olarak yapılan bir yardımın
bordroda gösterilmesi prime tabi tutulmasını gerektiren bir diğer gerekçe olarak gösterilmektedir.”
SGK, altının günlük değerinin belli olması ve her an paraya çevrilebilmesinden yola çıkarak SGK primine tabi olduğuna karar vermiştir.
SGK’nın 2020/20 sayılı Genelgesindeki hüküm şu şekildedir:
“Altının günlük değerinin belli olması ve her an piyasasında kolayca nakde dönüştürülebileceği ve bu sayede satın alma alternatifi sağlayacağı göz önüne alındığında
altın olarak yapılan ödemeler nakit yardım olarak değerlendirilmesi sonucunda hatıra altınlarının sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması maksadıyla verilmemiş olması,
hatıra altınlarının tıpkı para gibi alışverişte kullanılabilecek bir ödeme aracı olması nedeniyle, hatıra altın tutarlarının ücret ödeme bordrolarına yansıtılmış olan bedeller üzerinden ilgili
ayda sigorta primine esas kazanç tutarına dahil edilmesi, sigortalılara hatıra altın verildiğinin tespit edilmesi ancak ödeme bordrosunda gösterilmediği durumlarda altının verildiği ayın son
günündeki Merkez Bankası satış fiyatı üzerinden hesaplanacak miktarının sigorta primine esas kazanç tutarına dahil edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla sigortalılara işverenlerince 1/6/2016 tarihinden sonra, bayram, yılbaşı, 25., 30. veya 50. hizmet yılı gibi nedenlerle verilen altınların bedelleri sigorta primine esas kazanç olarak kabul edilerek sigorta primine tabi tutulacaktır.”
Sonuç olarak SGK, 2016 yılına kadar işçiye ödül olarak verilen altınların SGK primine tabi olmadığını değerlendirirken bu tarihten sonra karar değiştirerek artık işçiye ödül veya teşvik niteliğinde verilen altınların SGK primine tabi olduğuna karar vermiştir.
